وزارت خزانهداری آمریکا دو شرکت و چهار فرد را برای دخیل بودن در فعالیتهای سایبری مخرب از جانب سپاه پاسداران تحریم کرد. این افراد و شرکتها بیش از ۱۲ شرکت آمریکایی و نهاد دولتی این کشور را از طریق عملیات سایبری از جمله حملههای بدافزاری و فیشینگ هدف قرار داده بودند.
شرکتها و افراد تحریمشده عبارتند از «مهرسام اندیشه ساز نیک»، «دادهافزار آرمان»، «علیرضا شفیعینسب»، «رضا کاظمیفر رحمان»، «حسین محمد هارونی» و «کمیل برادران سلمانی»
برایان نلسون، معاون وزیر خزانهداری آمریکا، درباره این تحریمها گفت عوامل سایبری مخرب ایران به هدف قراردادن نهادهای دولتی و شرکتهای آمریکایی به شکل یک کارزار هماهنگ و چندوجهی با قصد بیثبات کردن زیرساختهای حیاتی و صدمه زدن به شهروندان ما ادامه میدهند.
او افزود آمریکا به افشا و مختل کردن عملیات این شبکهها ادامه میدهد.
اتحادیه نهادهای ایرانی استرالیا در نامهای به دولت این کشور خواستار قرار گرفتن نام سپاه پاسداران در فهرست گروههای تروریستی شد. دریا صفایی، نماینده ایرانیتبار پارلمان بلژیک نیز از موافقت دولت بلژیک با درخواست تروریستی شناخته شدن سپاه پاسداران از سوی اتحادیه اروپا خبر داد.
اتحادیهای متشکل از ٢٦ مجموعه و گروه ایرانی مقیم استرالیا روز سهشنبه چهارم ارديبهشت نامهای به آنتونی آلبانیزی، نخستوزیر و مارک دريفس، دادستان كل استراليا منتشر کردند و درباره دخالت مستقیم سپاه پاسداران در «اقدامات تروریستی و خشونتآمیز» در سراسر جهان و به ویژه خاورمیانه هشدار دادند.
امضاکنندگان نامه، حمله موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی به اسرائیل و حمله متقابل اسرائیلیها به اصفهان را تاییدی بر نقش فزاینده سپاه پاسداران در بیثباتی منطقه دانستند که تبعاتش بیش از پیش، دامنگیر ایرانیان و افراد بیگناه دیگر نقاط منطقه و جهان میشود.
به گفته آنان، درخواستشان برای «قرار دادن سپاه در فهرست سازمانهای تروریستی» جدید نیست و اتحادیه نهادهای ایرانی استرالیا بهطور مداوم درباره دخالت سپاه پاسداران در فعالیتهایی که با قوانین بینالمللی و حقوق بشری مغایرت دارد و صلح جهانی را تهدید میکند، اعتراض کردهاند.
با وجود شواهد روشن، به اعتقاد امضاکنندگان نامه، دولت استرالیا همواره در اجرای اقدامی موثر تردید کرده است.
اواخر اسفند سال گذشته شبکه اسکاینیوز استرالیا از دسترسی به اسنادی خبر داد که نشان میدادند دولت این کشور با اینکه آماده بود سپاه پاسداران را در فهرست گروههای تروریسی قرار دهد، به طور ناگهانی نظر خود را تغییر داده است.
این تغییر نظر ناگهانی باعث شد گروههای مخالف، دولت استرالیا را متهم کنند که در کنار مردم نمیایستد و استرالیاییها را در معرض خطر قرار میدهد.
اتحادیه نهادهای ایرانی استرالیا در بخشی از این نامه خود تاکید کرد سپاه پاسداران یک الگوی ثابت از «خشونت و تعهد به گسترش ترور» را نشان داده و اکنون زمانش رسیده است که استرالیا برای مقابله با این تهدید به جامعه جهانی بپیوندد و گامهای معناداری برای حفاظت از شهروندان خود و حمایت از اصول دموکراسی و حقوق بشر بردارد.
همزمان با این نامه، دریا صفایی، نماینده ایرانیتبار پارلمان بلژیک خبر داد دولت این کشور پس از پیگیری فراوان، قرار است خواستار قرار دادن نام سپاه پاسداران در فهرست گروههای تروریستی اتحادیه اروپا شود.
او گفت پیشنهاد چنین اقدامی را بیش از یک سال پیش مطرح کرده است و تصمیم دولت بلژیک را در این زمینه، «قدمی در مسیر درست» توصیف کرد.
عربستان سعودی و بحرین نخستین کشورهایی بودند که در سال ۲۰۱۸، سپاه پاسداران را به فهرست سازمانهای تروریستی اضافه کردند.
یک سال بعد، آمریکا سپاه پاسداران را بهطور کامل در فهرست سازمانهای تروریستی قرار داد و از متحدان خود خواست از این اقدام پیروی کنند.
درخواست برای تروریستی اعلام کردن سپاه از سوی اتحادیه اروپا بارها به ویژه از سوی چهرهها و گروههای ایرانی مخالف جمهوری اسلامی مطرح شده است.
جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا روز ۲۸ فروردین درباره درخواست برخی وزیران امور خارجه اروپایی برای تحریم سپاه پاسداران گفته بود: «برای تروریستی اعلام شدن، باید ادله قضایی درباره دست داشتن سپاه پاسداران در اقدامات تروریستی وجود داشته باشد.»
این رویکرد انتقادهای بسیاری از سوی سیاستمداران برخی دولتهای غربی و شهروندان ایرانی در پی داشت.
دریا صفایی در گفتوگو با ایراناینترنشنال با اشاره به ضرورت تروریستی شناختن سپاه پاسداران، یادآور شد: «جمهوری اسلامی در چند ماه گذشته نقش مهمی برای نشان دادن ماهیت خود به رهبران جهان بازی کرد و رهبران جهان هماکنون شاهدند که حکومت، فقط سرکوبگر و قاتل مردم داخل ایران نیست بلکه بعد از مردم ایران، نوبت به مردم جهان میرسد.»
به گفته او، حمله به اسرائیل چهره وحشتناک جمهوری اسلامی را برای جهانیان عریان کرد و آنها چیزی را که ایرانیان سالها میگفتند، با چشمان خود دیدند.
نماینده ایرانیتبار پارلمان بلژیک درباره تاثیر تحریمها بر عملکرد سپاه پاسداران، خواستار گسترده شدن ایندست از اقدامات شد و تاکید کرد: «با قرار دادن سپاه در لیست گروههای تروریستی هر گونه مبادلات و معاملات با این گروه ممنوع و منبع مالی گروههای نیابتی و اعمال تروریستی آنها قطع میشود.»
صفایی اظهار امیدواری کرد دولتهای غربی به این نتیجه برسند که باید شاهرگ اقتصادی سپاه پاسداران را ببندد.
نشریه پولیتیکو روز دوشنبه به نقل از مقامات و دیپلماتهای اروپایی نوشت که انریکه مورا، مدیر سیاسی بخش روابط خارجی اتحادیه اروپا در روزهای شنبه و یکشنبه به همکاران خود در کشورهای اتحادیه اروپا در مورد تحریمهای برنامهریزیشده علیه جمهوری اسلامی اطلاعرسانی کرده است.
فرانسه و آلمان، دو قدرت اصلی اتحادیه اروپا، در هفتههای اخیر از اعمال محدودیتهای بیشتر در زمینه صادرات کالاهای دومنظوره به ایران حمایت کردهاند تا در روند تولید پهپادها و موشکها از سوی ایران اختلال ایجاد کنند.
برخی دیپلماتها به پولیتیکو گفتند تحریمهای بیشتر علیه جمهوری اسلامی، روابط اتحادیه اروپا با تهران را بدتر میکند.
با وجود این، مقامها و دیپلماتهای اروپایی گفتند کشورهای این اتحادیه برای تحریم بیشتر جمهوری اسلامی اتفاق نظر دارند.
روز سهشنبه چهارم اردیبهشت، پنج مهاجر «غیرقانونی» از جمله یک کودک در تلاش برای رسیدن به بریتانیا در کانال مانش جان خود را از دست دادند. ساعاتی پیش از آن، پارلمان بریتانیا لایحهای جنجالی را تصویب کرد که به دولت اجازه میدهد پناهجویان را به رواندا بفرستد.
رویترز نوشت قایقی کوچک با ۱۱۰ سرنشین که همگی «مهاجران غیرقانونی» بودند، روز سهشنبه در تلاش برای حرکت از فرانسه به بریتانیا دچار سانحه شد.
جزییات این سانحه هنوز کاملا مشخص نیست اما بر اساس گزارشهای اولیه، تا کنون مرگ پنج نفر از سرنشینهای قایق شامل سه مرد، یک زن و یک دختربچه چهار ساله تایید شده است.
گارد ساحلی فرانسه و مقامهای محلی هنوز نتوانستهاند تعداد افراد نجاتیافته یا مفقود شده را مشخص کنند.
قایق حامل این پناهجویان پس از گیر افتادن در ساحل شنی، سعی کرد دوباره به سمت دریا حرکت کند اما به نظر میرسد ازدحام بیش از حد مسافران، وضعیت آشفتهای ایجاد کرده که مرگ چند نفر را در پی داشته است.
گارد ساحلی از این رویداد با عنوان «یک صبح شلوغ» همراه با تلاشهای متعدد برای عبور از دریا یاد کرد.
به گفته یکی از سخنگوهای گارد ساحلی، نیروهای این مجموعه همچنان در حال انجام ماموریتهای جستوجو و نجات هستند.
جیمز کلورلی، وزیر کشور بریتانیا در رابطه با حادثه قایق مهاجران در روز سهشنبه و کشته شدن پنج نفر گفت: «این تراژدیها باید پایان یابد.»
این حادثه چند ساعت پس از آن اتفاق افتاد که پارلمان بریتانیا سرانجام پس از ماهها بحث و جدل، لایحهای جنجالی را به تصویب رساند که به دولت اجازه میدهد پناهجویان را بهجای پذیرش در این کشور، به رواندا بفرستد تا درخواست آنها برای پناهندگی در این کشور شرق آفریقا بررسی شود.
دولت ریشی سوناک، نخستوزیر بریتانیا توقف جریان ورود مهاجران به این کشور را در اولویت قرار داده و معتقد است «لایحه رواندا»، در این زمینه بهعنوان عاملی بازدارنده عمل خواهد کرد.
بر اساس لایحهای که به لایحه رواندا مشهور شده است، دولت بریتانیا در یک برنامه پنج ساله، پناهجویانی را که وارد این کشور شدهاند به رواندا میفرستد تا در آنجا به درخواست پناهندگی آنان رسیدگی شود.
دولت بریتانیا به موجب این قانون میتواند هر کسی را که از اول ژانویه ۲۰۲۲ به صورت غیرقانونی وارد بریتانیا شده است، به رواندا بفرستد.
طبق این لایحه، اگر درخواست پناهندگی فردی در رواندا رد شود، او نمیتواند برای بازگشت به بریتانیا درخواستی بدهد
گروههای حقوق بشری و سایر منتقدان معتقدند این طرح «غیر انسانی و ظالمانه» است.
دهها هزار مهاجر که اغلب از جنگ و فقر در آفریقا، خاورمیانه و آسیا گریختهاند، در سالهای اخیر با عبور از کانال مانش با قایقهای کوچکی که از سوی باندهای قاچاق انسان سازماندهی شدهاند، توانستهاند در سفرهای پرخطر خود را به بریتانیا برسانند.
کانال مانش یکی از شلوغترین خطوط کشتیرانی در جهان است و جریانهای قوی آب در آن، عبور و مرور قایقهای کوچکی را که مهاجران سوارشان هستند، دشوار میکند.
قاچاقچیان انسان معمولا قایقها را بیش از حد ظرفیت پر و به سختی روی آب شناور میکنند.
هر سال تعداد زیادی از این قایقها با دهها مهاجر، در شرایطی که در خطر ضربه امواج و غرق شدن قرار دارند، تلاش میکنند خود را به سواحل بریتانیا برسانند.
در سال ۲۰۲۴ میلادی بیش از شش هزار نفر در از این طریق وارد بریتانیا شدهاند که نسبت به مدت مشابه سال گذشته، حدود یکچهارم افزایش داشته است.
بدترین حادثه برای مهاجران غیرقانونی در این مسیر، در نوامبر ۲۰۲۱ رخ داد که ۲۷ نفر بر اثر واژگونی قایق جان خود را از دست دادند.
تحلیل تصاویر ماهوارهای که به ایراناینترنشنال رسیده، گزارشهای رسانهای را مبنی بر اینکه در حمله اسرائیل در روز جمعه به پایگاه هوایی هشتم شکاری اصفهان، بخش مرکزی سیستم پدافندی اس-۳۰۰ هدف قرار گرفته، تایید میکند.
فرزین ندیمی، تحلیلگر امور دفاعی و امنیتی موسسه واشینگتن پس از تجزیه و تحلیل این تصاویر، روز یکشنبه به ایراناینترنشنال گفت: «این عکس جدید ماهوارهای از آتشبار اس-۳۰۰ پایگاه هشتم، به خوبی نابود شدن یک بخش کلیدی سیستم یعنی رادار کنترل شلیک (آتش) 92N6E آن را که اتفاقا مربوط به نسل جدیدتر اس-۴۰۰ هم هست، نشان میدهد.»
او با اشاره به اظهارات اخیر مقامهای جمهوری اسلامی افزود: «این حجم از تخریب از عهده "ریزپرندههای اسباببازی" برنمیآید.»
به گفته این تحلیلگر امور دفاعی این آسیب ممکن است «ناشی از برخورد یک پرتابه هدایتشونده دقیق مشابه خانواده موشکهای هوا به زمین اسپارو/راکس باشد که گمان میرود از سوی اسرائیل در آخرین حملهاش استفاده شده» است.
مقامهای آمریکایی که نامشان فاش نشده، تایید کردهاند موشکهایی از جنگندههای اسرائیل بر فراز حریم هوایی عراق شلیک شده و به هدف مورد نظرشان اصابت کردهاند.
تصویر لاشه موشکهای سقوط کرده در خاک عراق نیز برای تحلیلگران نظامی روشن کرده است چگونه جتهای اسرائیلی توانستهاند از فاصلهای دور، به پایگاه هشتم شکاری اصفهان حمله کنند.
تحلیلگران نظامی و اوپن سورس اینتلیجنس (OSINT) با بررسی این تصاویر گفتند اسرائیل احتمالا برای پاسخ به حمله جمهوری اسلامی، از موشک بالستیک هواپایه «اسپارو» استفاده کرده است تا به حکومت ایران نشان دهد میتواند با موفقیت، از راه دور به اهدافی در داخل خاک این کشور حمله کند.
یک مقام اسرائیلی خبر داد نیروهای مسلح این کشور از موشکهای دوربردی استفاده کردهاند که مبدأ شلیک آنها در فاصله قابل توجهی از مرزهای ایران قرار داشته است.
در ایران، مقامهای نظامی و سیاسی جمهوری اسلامی تلاش کردند تا حمله اسرائیل به پایگاه اصفهان را ناچیز نشان دهند.
عبدالرحیم موسوی، فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی درباره شنیده شدن صدای مهیب انفجار در اصفهان به رسانههای داخلی گفت: «با توجه به هوشیاری ما، چند شیء پرنده بود که به آنها تیراندازی شد.»
حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی به شبکه خبری انبیسی آمریکا گفت: «آنچه بامداد جمعه رخ داد، یک حمله نبود. آنها به مثابه اسباببازیهایی بودند که کودکان ما با آنها بازی میکنند نه پهپاد.»
سایت نورنیوز، نزدیک به شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، روز شنبه در رسانه اجتماعی ایکس به نقل از یک مقام مسئول که نامش را ذکر نکرد، گزارش نیویورکتایمز را تکذیب کرد.
نورنیوز نوشت: «فضاسازی رسانههای غربی در خصوص آسیب دیدن بخشی از سامانه پدافند هوایی ایران در جریان مقابله روز جمعه با چند ریزپرنده در اصفهان کذب محض است.»
روز جمعه، نیویورک تایمز گزارش داده بود بر اساس تصاویر ماهوارهای، حمله اسرائیل به پایگاه هوایی هشتم شکاری اصفهان به بخش مهمی از پدافند هوایی اس-۳۰۰ اصابت کرده، باعث نابودی آن شده یا به آن آسیب رسانده است.
این روزنامه آمریکایی همچنین نوشته بود تصاویر ماهوارهای نشان میدهند بخش راداری (flap-lid) این سامانه آسیب دیده یا منهدم شده است.
مقامهای اسرائیلی هنوز درباره جزییات این حمله توضیحی ارائه نکردهاند.
اس-۳۰۰ یک سامانه دفاع موشکی زمین به هوای دوربرد روسیه است که میتواند اجسام، از جمله موشکهای بالستیک را در فاصله ۳۰۰ کیلومتری ردیابی کند.
این پدافند هوایی موشکی دارای چهار بخش است: رادار نظارتی (ردیابی)، خودروی فرماندهی (مشخص کننده هدف و دستور پرتاب)، موشکهای هدایتشونده و خودروهای پرتاب موشک.
این سیستم میتواند تا شش نقطه را با ۱۲ موشک به طور همزمان هدف قرار دهد.
روسیه در سال ۹۵ و پس از ۹ سال تاخیر، سیستم دفاع موشکی اس-۳۰۰ را به ایران تحویل داد.
جمهوری اسلامی مایل است سیستم دفاع موشکی اس-۴۰۰ را نیز از روسیه تحویل بگیرد.
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در گفتوگو با شبکه خبری دویچهوله آلمان اعلام کرد جمهوری اسلامی میتواند ظرف چند هفته به اورانیوم غنی شده کافی برای ساخت بمب اتمی دست یابد.
رافائل گروسی غنیسازی اورانیوم در ایران در سطح نزدیک به ساخت سلاح را نگرانکننده خواند و همزمان تاکید کرد نمیتوان مستقیما به این نتیجه رسید که جمهوری اسلامی از سلاح اتمی برخوردار است یا در هفتههای آینده به آن دست خواهد یافت.
گروسی افزود یک کلاهک هستهای کاربردی، علاوه بر مواد شکافتپذیر، به «بسیاری چیزهای دیگر» نیز نیاز دارد.
خبرگزاری رویترز ۲۵ آبان ۱۴۰۲ نوشت گزارشهای محرمانه آژانس بینالمللی انرژی اتمی نشان میدهد ایران به اندازه کافی اورانیوم غنی شده تا خلوص ۶۰ درصد برای سه بمب اتمی در اختیار دارد.
علیاکبر صالحی، رییس پیشین سازمان انرژی اتمی ایران، بهمن ماه سال گذشته با تایید تلویحی دستیابی جمهوری اسلامی به توانایی ساخت بمب اتمی اعلام کرد: «ما همه آستانههای علم و فنآوری هستهای را داریم.»
گروسی در ادامه مصاحبه خود با دویچهوله گفت آژانس بینالمللی از دسترسی «به میزان لازم» به تاسیسات هستهای ایران برخوردار نیست.
او به نبود شفافیت در برنامه هستهای جمهوری اسلامی اشاره و تاکید کرد: «وقتی شما همه این موارد را کنار هم قرار میدهید، علامتهای سوال زیادی برایتان پدیدار میشوند.»
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی به «کشف غیرقابل انتظار اورانیوم» در برخی تاسیسات اتمی ایران پرداخت و هشدار داد این موضوع به شک و تردیدها درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی دامن میزند.
پیشتر آژانس بینالمللی انرژی اتمی گزارشهایی درباره وجود ذرات اورانیوم با منشاء انسانی در سایتهای ورامین و تورقوزآباد منتشر کرده بود.
روزنامه گاردین روز ۲۰ اسفند ۱۴۰۲ نوشت دیپلماتهای اروپایی و آمریکایی از تشدید بیثباتیها در منطقه در پی مناقشه غزه و افزایش قدرت و نفوذ گروههای تندرو در ایران که از دستیابی این کشور به سلاح هستهای حمایت میکنند، بیم دارند.
گروسی در گفتوگوی خود با دویچهوله به تنشهای اخیر میان جمهوری اسلامی و اسرائیل پرداخت و برخی لفاظیها در خصوص حمله به تاسیسات اتمی را محکوم کرد.
او تاکید کرد: «حمله به تاسیسات اتمی مطلقا ممنوع است ... عادی جلوه دادن صحبت درباره سلاحهای هستهای، استفاده از سلاحهای هستهای و دستیابی به سلاحهای هستهای کاملا تاسفبار است.»
زوهار پالتى، مدیر سابق اطلاعات موساد، روز ۲۹ فروردین در مصاحبه با شبکه اسکاینیوز گفت حمله به تاسیسات اتمی ایران به عنوان یک گزینه روی میز اسرائیل است.
در سوی مقابل، برخی مقامهای جمهوری اسلامی به صورت تلویحی به احتمال استفاده نظامی حکومت ایران از برنامه هستهای خود اشاره کردهاند.
مهدی محمدی، مشاور رییس مجلس شورای اسلامی در امور راهبردی، روز ۲۸ فروردین در پیامی در رسانه اجتماعی ایکس نوشت: «ایران به جز برنامه موشکی، برنامه هستهای هم دارد!»
احمد حقطلب، فرمانده سپاه حفاظت و امنیت مراکز هستهای جمهوری اسلامی روز ۳۰ فروردین اعلام کرد در صورت ادامه لفاظیهای اسرائیل، تهران در «دکترین و سیاستهای هستهای» خود تجدید نظر خواهد کرد.
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در گفتوگو با دویچهوله به برخی گزارشها در خصوص مذاکرات میان تهران و واشینگتن بر سر برنامه هستهای جمهوری اسلامی پرداخت و از آن استقبال کرد.
گروسی خواستار همکاری حکومت ایران برای حل موارد مناقشهبرانگیز شد و از قصد خود برای سفر به این کشور در آیندهای نزدیک خبر داد.
او پیشتر و در روز ۳۱ اردیبهشت در مصاحبهای با شبکه تلویزیونی آ.ار.د آلمان هشدار داده بود جمهوری اسلامی به ساخت بمب اتم بسیار نزدیک شده است.
مسعود منیری، کارشناس انرژی هستهای، در گفتوگو با ایراناینترنشنال تاکید کرد: «برخلاف انتظارها، رسیدن زمان گریز هستهای جمهوری اسلامی به یک هفته، تهدیدی واقعی نیست، چرا که اگر کشوری مانند ایران مواد لازم را برای تولید سلاح هستهای در اختیار داشته باشد، به معنای این نیست که آن کشور توانایی ساخت آن را دارد.»
او افزود: «جمهوری اسلامی تنها در صورتی میتواند به برنامه ساخت سلاح هستهای برسد که بتواند برنامهای مخفی داشته باشد ... ساخت اجزای سلاح هستهای با اشراف اطلاعاتی که دنیا دارد، کار راحتی نیست. سازمانهای اطلاعاتی اسرائیل حتی میدانند رادار مرکزی سایتهای نطنز اصفهان کدام ساختمان پایگاه هشتم شکاری است.»
به گفته این کارشناس، جمهوری اسلامی برای توسعه برنامه هستهای خود با روسیه و برخی دیگر از کشورها همکاری میکند و کارشناسان روسی اطلاعات برنامه هستهای تهران را به خارج از کشور انتقال میدهند: «به همین دلیل برای حکومت ایران امکان ساخت سلاح هستهای به صورت مخفیانه وجود ندارد.»
خبرگزاری رویترز نوشت جمهوری اسلامی همزمان با حمله به اسرائیل، سرکوب مخالفان و معترضان را در داخل ایران تشدید کرده است.
جمهوری اسلامی شامگاه شنبه ۲۵ فروردین اسرائیل را با بیش از ۳۰۰ موشک کروز، موشک بالستیک و پهپاد هدف قرار داد. این اولین حمله مستقیم حکومت ایران به خاک اسرائیل بود.
در همان روز، جمهوری اسلامی اجرای طرح تشدید برخورد با مخالفان حجاب اجباری موسوم به «طرح نور» را در دستور کار قرار داد.
به گزارش رویترز در روز سهشنبه چهارم اردیبهشت، حکومت ایران میگوید این طرح به درخواست آن دسته از شهروندانی اجرا میشود که از افزایش تعداد زنان بدون حجاب اجباری در اماکن عمومی به ستوه آمدهاند.
رویترز به نقل از فعالان مدنی و سیاسی ایرانی نوشت هدف از اجرای طرح موسوم به «نور» تنها تحمیل سیاست حجاب اجباری جمهوری اسلامی نیست. بلکه حکومت در این مقطع زمانی در موقعیتی آسیبپذیر قرار دارد و میکوشد با راهاندازی چنین کارزارهایی، از بروز هرگونه اعتراض و مخالفت جلوگیری کند.
در این گزارش آمده بر اساس قوانین شریعت اسلامی در ایران، پوشاندن موی سر و پوشیدن لباسهای بلند برای زنان، اجباری است و مقاومت در برابر این قوانین میتواند توبیخ عمومی، جریمه یا بازداشت در پی داشته باشد.
به گفته رویترز، نافرمانی در برابر سیاست حجاب اجباری جمهوری اسلامی، از شهریور ۱۴۰۱ و به دنبال کشته شدن مهسا ژینا امینی در بازداشتگاه گشت ارشاد، شکلی سیاسی به خود گرفت.
با وقوع خیزش انقلابی، بسیاری از زنان با خودداری از تن دادن به پوشش تحمیلی حکومت در اماکن عمومی، دست به نافرمانی مدنی زدند.
یکی از آخرین قربانیان حجاب اجباری در ایران آرمیتا گراوند، نوجوان ۱۶ ساله بود.
بر اساس برخی گزارشها و روایتها، او روز ۹ مهر سال ۱۴۰۲ در ایستگاه متروی شهدای تهران به دلیل حمله یک زن چادری بیهوش شد، به کما رفت و روز ششم آبان پس از ۲۸ روز بستری بودن در بیمارستان نظامی فجر جان باخت.
بسیاری از سیاستمداران تشدید برخوردها با مخالفان حجاب اجباری را در چارچوب طرح موسوم به نور، مورد انتقاد قرار دادند و از شکاف فزاینده میان حاکمیت و جامعه ابراز نگرانی کردند.
آذر منصوری، رییس جبهه اصلاحات در واکنش به اجرای طرح نور در بحبوبه تنشها میان حکومت ایران و اسرائیل، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «قبل از مرگ مهسا و اعتراضات پس از آن، مکرر گفتیم که گشت ارشاد را جمع کنید و این مناقشه ویرانگر را خاتمه دهید.»
منصوری در ادامه نوشت: درست در موقعیتی که «همبستگی ملی بیش از هر زمان ضرورت دارد، همان صحنه های زشت با شدت و خشونت بیشتر با زنان و دختران ایران در حال تکرار است!»
یک فعال حقوق بشر در تهران در گفتوگو با رویترز، هدف حکومت از افزایش سرکوب مخالفان حجاب اجباری را «تزریق ترس به جامعه» دانست.
او که به دلیل حساسیت موضوع میخواست هویتش پنهان بماند، گفت جمهوری اسلامی قصد دارد مانع از وقوع اعتراضات ضدجنگ در ایران شود و هرگونه صدای مخالفی را در زمان رویارویی با اسرائیل، ساکت کند.
این فعال حقوق بشر تاکید کرد همزمانی حمله به اسرائیل و آغاز طرح موسوم به نور «اتفاقی نیست» و نشان میدهد حکومت از آغاز مجدد ناآرامیها بیم دارد.
یک مقام پیشین دولت جمهوری اسلامی که رویترز او را «میانهرو» خوانده، به این خبرگزاری گفت سردمداران حکومت، اخیرا تدابیر شدیدتری را علیه افرادی در پیش گرفتهاند که خواهان تغییرات سیاسی و اجتماعی هستند.
به گفته او، جمهوری اسلامی نگران است مواضع این افراد در زمانی که حکومت به شدت تحت فشار قرار دارد، با اقبال مردم روبهرو شود.
یک نماینده پیشین مجلس هم در گفتوگو با رویترز تاکید کرد تحولات اخیر تنها زنانی را که در برابر حجاب اجباری مقاومت میکنند، هدف قرار نمیدهد.
او افزود: «در روزهای گذشته، شاهد سرکوب آشکار هر نشانهای از مخالفت [با حکومت] بودهایم.»
نرگس محمدی، فعال حقوق بشر زندانی و برنده جایزه نوبل صلح روز یکم اردیبهشت در مطلبی اختصاصی که در اختیار ایراناینترنشنال قرار گرفت، نوشت: «مبارزه زنان ایران علیه حجاب اجباری، صرفا مبارزه برای حق پوشش نیست و ستیز حکومت با زنان هم برای یک فریضه دینی نیست.»
او گفت: «هم زنان ایران و هم رژیم جمهوری اسلامی هر دو آگاهند که مساله، شکست استبداد دینی است.»
در روزهای گذشته، همچنین موج تازهای از اعدام زندانیان در ایران به راه افتاده و به نظر میرسد جمهوری اسلامی در سایه خبرهای مربوط به تنشها با اسرائیل و دور شدن توجه جامعه جهانی از نقض حقوق بشر در ایران، اجرای احکام اعدام زندانیان را افزایش داده است.