اسرائیل چگونه از موشکهای دوربرد خود برای حمله به ایران استفاده کرد؟
تصویر لاشه موشکهای سقوط کرده در خاک عراق برای تحلیلگران نظامی روشن کرد که چگونه جتهای اسرائیلی توانستهاند از فاصلهای دور، به پایگاه هشتم شکاری اصفهان حمله کنند.
تصویر لاشه موشکهای سقوط کرده در خاک عراق برای تحلیلگران نظامی روشن کرد که چگونه جتهای اسرائیلی توانستهاند از فاصلهای دور، به پایگاه هشتم شکاری اصفهان حمله کنند.
صبح روز جمعه ۳۱ فرودین شواهد بیشتری از عملیات اسرائیل در خاک ایران به دست آمد؛ زمانی که شبهنظامیان عراقی از بخشهای جداشونده موشکهای اسرائیلی عکسبرداری و در رسانههای اجتماعی اعلام کردند این تصاویر «شواهد شکست بزرگ حمله صهیونیستها» هستند.
فایننشالتایمز در گزارشی نوشت این عکسها به خوبی ابعاد و جزییات ضدحمله تلافیجویانه اسرائیل را علیه جمهوری اسلامی نشان میدهند.
تحلیلگران نظامی و اوپن سورس اینتلیجنس (OSINT) با بررسی این تصاویر گفتند اسرائیل احتمالا برای پاسخ به حمله جمهوری اسلامی، از موشک بالستیک هواپایه «اسپارو» استفاده کرده است تا به حکومت ایران نشان دهد میتواند با موفقیت، از راه دور به اهدافی در داخل خاک این کشور حمله کند.
یک مقام اسرائیلی خبر داد که نیروهای مسلح این کشور از موشکهای دوربردی استفاده کردهاند که مبدأ شلیک آنها در فاصله قابل توجهی از مرزهای ایران قرار داشت.
این مقام اسرائیلی به فایننشالتایمز گفت: «اسرائیل به متحدان خود گفته است روش اصلی حمله از طریق جنگندهها، با اجتناب از پرواز بر فراز حریم هوایی ایران بوده است.»
ترکیب دقیق تسلیحات مورد استفاده اسرائیل در حمله به ایران همچنان نامشخص است.
این عملیات یک هفته پس از حمله بیسابقه پهپادی و موشکی جمهوری اسلامی به اسرائیل انجام گرفت که خود، پاسخی به حمله اسرائیل به کنسولگری ایران در دمشق بود.
برخی کارشناسان معتقدند عکسهایی که از سوی صابریننیوز، رسانه مرتبط با شبهنظامیان شیعه عراق عکسبرداری و در رسانههای اجتماعی منتشر شده است، به احتمال زیاد مربوط به واحدهای پیشران سوخت مصرفشده موشکهای «بلو اسپارو»، ساخت اسرائیل هستند.
یک منبع آگاه گفت ارزیابیهای اولیه پنتاگون نیز این موضوع را تایید میکند.
تحلیلگران اوپن سورس اینتلیجنس با استناد به دادههای حمل و نقل هوایی در اواخر روز پنجشنبه ۳۰ فرودین، گفتند موشکهای هواپایه خانواده اسپارو تا دو هزار کیلومتر برد دارند و میتوانند از سوی جنگندههای اسرائیلی شلیک شده باشند که در حریم هوایی سوریه، از هواپیماهای سوخترسان، سوختگیری کردهاند.
خبرگزاری دولتی سوریه (سانا)، با تایید این نظریه گزارش داد موشکهای اسرائیلی مواضع پدافند هوایی این کشور را در منطقه جنوبی سوریه هدف قرار دادهاند.
یکی از مقامات ارشد سابق دفاعی آمریکا گفت که چنین اقدامی با «پاکسازی کریدور هوایی در سوریه برای حمله به ایران» مطابقت دارد.
باز کردن این کریدور، به نوبه خود حمله هوایی ایمن و دوربرد جنگندههای اسرائیلی را از آسمان سوریه، خارج از حریم هوایی ایران ممکن میساخته است. سپس در حالی که موشکهای اسرائیلی بر فراز عراق به سمت شرق در حرکت بودهاند، واحدهای تقویتکننده سوخت را رها کرده و بخشهای مسلح موشک مسیر خود را به سمت اهداف مشخص شده در ایران ادامه دادهاند.
اسرائیل به دلیل سیاست سنتی خود مبنی بر ابهام استراتژیک، در مورد این حمله اظهارنظری نکرده است.
آمریکا اعلام کرد هیچ نقشی در این حمله نداشته است و آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفت هیچ یک از سایتهای هستهای ایران آسیب ندیدهاند.
فایننشالتایمز در ادامه به ارائه نقشهای پرداخت که چگونگی حمله متقابل اسرائیل را علیه جمهوری اسلامی نشان میدهد:
۱- موشکهای اسرائیلی مواضع پدافند هوایی را در جنوب سوریه هدف قرار میدهند
۲- هواپیماهای اسرائیلی بر فراز سوریه سوختگیری میکنند و موشکها را به سمت ایران شلیک میکنند
۳- قسمت پیشران موشک بر فراز عراق جدا شده و در خاک این کشور به زمین میخورد
۴- قسمت مسلح موشک مسیر خود را به سمت هدف در ایران ادامه میدهد
جمهوری اسلامی سعی دارد آنچه را که اتفاق افتاده کماهمیت جلوه دهد و مقامهای حکومتی اعلام کردهاند برنامهای برای پاسخگویی ندارند.
یک مقام جمهوری اسلامی به فایننشالتایمز گفت تعداد محدودی موشک که بخشی از این حمله بودند، همگی رهگیری شدند.
جان ریج، تحلیلگر اوپن سورس اینتلیجنس گفت: «شبهههای زیادی همچنان در این موضوع وجود دارد اما موشکهای اسپارو بیشترین تناسب را با پارامترهای این حمله، به خصوص از نظر برد دارند.»
موشکهای اسپارو سه نوع هستند: نوع کوتاهبرد موسوم به بلک اَرو (Black Arrow) و دو نوع میانبرد شامل بلو و سیلور اَرو (Blue and Silver Arrow).
به گفته رافائل، شرکت اسرائیلی سازنده این موشکها، بلو اسپارو تا کنون در ماموریتهای خود بینقص عمل کرده است.
ریج اضافه کرد که یکی دیگر از سلاحهای احتمالی مورد استفاده اسرائیل در این حمله موشک راکس (Rocks) است؛ نوعی موشک نقطهزن هواپایه شبیه اسپارو.
هر دو موشک از سوی گروه فنآوری دفاعی رافائل ساخته شدهاند.
گزارشهای اولیه رسانههای حکومتی در ایران حاکی از آن است که اسرائیل برای این حمله از پهپادها یا کوادکوپترهای کوچک به جای موشک استفاده کرده است.
حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در این زمینه به شبکه انبیسی نیوز آمریکا گفت: «پهپادهای کوچکی که اسرائیل به سمت ایران پرتاب کرده است، هیچ خسارت یا تلفاتی به همراه نداشتهاند.»
این اظهارات ممکن است بخشی از استراتژی جمهوری اسلامی برای کماهمیت جلوه دادن تاثیر حمله اسرائیل و اثربخشی تسلیحات دوربرد آن باشد.
اگر این حمله با هواپیمای بدون سرنشین اسرائیل انجام شده باشد نیز با دستکم دو مورد عملیات مخفی قبلی اسرائیل در داخل ایران همخوانی دارد. در آن حملات هم از پهپادها برای هدف قرار دادن تاسیسات تسلیحاتی استفاده شده بود.
عاموس یادلین، ژنرال سابق نیروی هوایی اسرائیل و رییس اطلاعات نظامی این کشور به فایننشالتایمز گفت: «صرف نظر از چگونگی حمله، این واقعیت که اسرائیل این حمله را انجام داد پیامی قدرتمند به همراه خواهد داشت.»
او گفت: «کاری را که جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتیاش با صدها پرتابه کردند، ما فقط با چند موشک انجام دادیم. این به تهران نشان میدهد که شما آسیبپذیر هستید و ما تواناییهای بسیار بیشتری از آنچه فکر میکنید داریم.»
یادلین در توضیح تصاویر منتشر شده از قطعات موشکی سقوط کرده در خاک عراق، افزود که اینها شبیه به بخشهایی از «سلاحهایی دارای قابلیتهای دوربرد» هستند که قبلا هرگز استفاده نشده بودند.
اسرائیل در ابتدا موشکهای اسپارو را برای آزمایش کارایی «سیستم دفاع هوایی اَرو» راهاندازی کرد که به منظور رهگیری موشکهای بالستیک استفاده میشوند.
اسرائیل در ادامه، نوع دیگری از این موشکها را تولید کرد که مجهز به کلاهک زنده هستند. موشکهای راکس، نسخه مشتق شده از موشکهای اسپارو محسوب میشوند.
یک مقام ارشد سابق دفاعی آمریکا به فایننشالتایمز گفت که به نظر میرسد حمله اسرائیل تعادلی بین نشان دادن قدرت نظامی این کشور ایجاد کرده است؛ بدون اینکه واکنش جمهوری اسلامی را برانگیزد.
او «اجرای بینقص این عملیات» را ستود.
بانک مرکزی هنوز نرخ تورم سالانه در سال ۱۴۰۲ را رسما اعلام نکرده اما بر اساس جدولی که برای محاسبه تادیه بدهی و مهریه به دادگاهها ارائه میکند، نرخ تورم سال قبل، از سال ۱۳۲۲ تا کنون بیسابقه بوده است.
بانک مرکزی نرخ تورم در سال ۱۳۲۲ را ۱۱۰/۵ درصد گزارش کرده است.
سال ۱۳۲۲ مصادف با اشغال ایران از سوی متفقین در زمان جنگ جهانی دوم و بروز قحطی در آن سالهاست.
تا پیش از این بالاترین نرخ تورم سالانه در سالهای پس از انقلاب بهمن ۵۷ مربوط به سال ۱۳۷۴ و دولت اکبر هاشمی رفسنجانی بود که این نرخ، ۴۹/۴ درصد اعلام شد.
جهش تورم در آن سال در پی اجرای سیاستهای تعدیل اقتصادی اتفاق افتاد که با آزادسازی نسبی نرخ ارز همراه بود.
تورم شدید باعث توقف اجرای آن سیاستها شد.
پیش از این مرکز آمار ایران در گزارشی نرخ تورم سالانه سال ۱۴۰۲ را برای خانوارهای کل کشور، ۴۰/۷ درصد اعلام کرده بود.
اتفاق بیسایقه دیگری که اقتصاد ایران از زمان ثبت نرخ تورم تا کنون تجربه کرده است، نوسان نرخ تورم سالانه در محدودهای بالاتر از ۴۰ درصد در پنج سال متوالی است.
بر اساس گزارش بانک مرکزی، از سال ۱۳۹۸ تا سال ۱۴۰۲، نرخ تورم سالانه همواره بالاتر از ۴۰ درصد در نوسان بوده است.
این دوره زمانی با خروج ایالات متحده از توافق برجام همزمان است، به طوری که شاخص کل بهای کالا و خدمات مصرفی در مناطق شهری ایران از زمان خروج آمریکا از برجام در سال ۹۷ تا پایان سال گذشته، حدود هفت برابر شده است.
بر اساس محاسبات بانک مرکزی، شاخص تورم در پایان سال ۱۴۰۲ به کمتر از ۹۸۰ رسیده که در مقایسه با رقم شاخص تورم در میانه سال ۱۳۹۷، نزدیک به ۵۸۷ درصد رشد کرده است.
ایالات متحده در اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۷ با تصمیم دونالد ترامپ، رییسجمهوری وقت آمریکا از توافق برجام خارج شد.
از آن زمان تحریمهای شدیدی علیه اقتصاد ایران وضع شد و وضعیت اقتصادی کشور رو به وخامت گذاشت.
رکوردشکنی نرخ تورم سالانه در سال ۱۴۰۲ در حالی اتفاق افتاده که علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، سال ۱۴۰۲ را سال مهار تورم و رشد تولید نامیده بود.
مسئولان اقتصادی دولت سیزدهم ادعا میکنند در کنترل نرخ تورم موفق بودهاند.
محمدرضا فرزین، رییس کل بانک مرکزی، در پیام نوروزی خود، بدون اعلام نرخ تورم سال ۱۴۰۲، تنها با اشاره به کاهش ۲۳/۷ واحد درصدی تورم نقطه به نقطه اسفند ماه ۱۴۰۲ نسبت به ماه مشابه سال قبل از آن، وعده داد کاهش تورم در سال ۱۴۰۳ همچنان در دستور کار بانک مرکزی باشد.
بر اساس دادههای رسمی ثبت شده از تغییرات شاخص اجارهبها، رکورد بیشترین رشد اجارهبها در تاریخ ثبت دادههای رسمی از اجاره به نام دولت سیزدهم به ثبت رسیده است.
اجارهبها در سالهای ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲، به ترتیب ۴۴ و ۵۲ درصد جهش کرد که در تاریخ اقتصادی ایران از زمان ثبت شاخص اجارهبها، بیسابقه بوده است.
وبسایت تجارت نیوز، در گزارشی مقایسهای اعلام کرد: «دولت ابراهیم رئیسی رکورددار افزایش قیمت سکه در دو سال و نیم نخست فعالیت در میان دولتهای ۴۰ سال گذشته است.»
بر اساس این گزارش، در ۳۲ ماه نخست فعالیت دولت سیزدهم قیمت سکه طلا ۲۹۱ درصد جهش کرده است که بالاترین میزان افزایش قیمت سکه در میان دولتهای پس از انقلاب اسلامی است.
قیمت سکه در دو سال و نیم نخست فعالیت دولت حسن روحانی، ۱۱ درصد افزایش یافت.
قیمت دلار نیز در دو سال و نیم نخست فعالیت دولت رئیسی ۱۶۰ درصد رشد داشته است؛ حال آن که قیمت دلار در ۳۲ ماه نخست دولت روحانی ۱۰ درصد افزایش داشت.
نیویورکتایمز روز جمعه گزارش داد تصاویر ماهوارهای نشان میدهند بخش راداری (flap-lid) این سامانه آسیب دیده یا منهدم شده است.
نیویورکتایمز این گزارش را بر اساس بررسی چندین تصویر ماهوارهای ارائه کرده است.
بر اساس این گزارش، این رادار معمولا به وسیله چندین وسیله نقلیه از جمله چهار کامیون حامل موشک احاطه میشود.
این روزنامه نوشت قبل از حمله، موشکها در کنار رادار قرار گرفته بودند و پس از حمله، آنها جابهجا شدهاند و به نظر نمیرسد آسیب دیده باشند.
نیویورکتایمز با تاکید بر این که مشخص نیست چرا موشکها جابهجا شدهاند، به نقل از کریس بیگرز، کارشناس سابق دولت آمریکا در حوزه تحلیل تصاویر افزود: «این واقعیت که آنها آسیب نخوردهاند به نظر نشان میدهد که حمله، هدف بسیار دقیقی داشته است.»
این روزنامه با استناد به تحلیل تصاویر ماهوارهای ادامه داد که به نظر میرسد سایر نقاط این پایگاه و فرودگاه مجاور آن آسیبی ندیدهاند.
نیویورکتایمز نوشت که دقت حمله، در عمق ایران و با وجود چند سایت حساس نزدیک به هم، نشان داد که اسرائیل هدفی خاص و دقیق، یعنی سامانه پدافند هوایی را انتخاب کرده است.
بر اساس پروژه دفاع موشکی مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی واشینگتن، ایران سامانههای پدافند هوایی اس-۳۰۰ ساخت روسیه را برای جلوگیری از حملات هوایی اسرائیل و سایر حملات هوایی به دست آورده است.
علاوه بر بررسی تصاویر ماهوارهای، دو مقام غربی و دو مقام ایرانی نیز به نیویورکتایمز گفتند این سیستم دفاع هوایی با یک سلاح اسرائیلی هدف قرار گرفت.
به گفته مقامهای غربی، این حمله برای رساندن این پیام به جمهوری اسلامی طراحی شده بود که اسرائیل میتواند سیستمهای دفاعی ایران را از بین ببرد بدون آن که شناسایی شود؛ همچنین با استفاده بسیار کمتر از تسلیحاتی که ایران در حمله به اسرائیل به کار گرفت.
پهپادها و موشکهای حمله جمهوری اسلامی به اسرائیل از سوی اسرائیل و متحدانش رهگیری شدند و کمترین خسارت را به بار آوردند.
حمله به سامانه ضدهوایی اس-۳۰۰ در یک پایگاه نظامی در استان اصفهان از سوی دو مقام ایرانی نیز تایید شده است.
ماموریت این پدافند، شناسایی و نابودی تهدیدات هوایی در نزدیکی سایت اتمی نطنز است.
سایت نورنیوز، نزدیک به شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، روز شنبه در رسانه اجتماعی ایکس به نقل از یک مقام مسئول که نامش را ذکر نکرد، گزارش نیویورکتایمز را تکذیب کرد.
نورنیوز نوشت: «فضاسازی رسانههای غربی درخصوص آسیب دیدن بخشی از سامانه پدافند هوایی ایران در جریان مقابله روز جمعه با چند ریزپرنده در اصفهان کذب محض است.»
سایت واینت در تحلیلی نوشت اگر اسرائیل رادارهای سامانه اس-۳۰۰ را هدف قرار داده باشد، این میتواند پیامی به روسیه نیز باشد که نباید به ویژه در زمینه برنامه اتمی، با جمهوری اسلامی همکاری کند.
روسیه در سال ۹۵ و پس از ۹ سال تاخیر، سیستم دفاع موشکی اس-۳۰۰ را به ایران تحویل داد.
جمهوری اسلامی مایل است سیستم دفاع موشکی اس-۴۰۰ را نیز از روسیه تحویل بگیرد.
مجموعههای پدافند موشکی اس-۴۰۰ یا تریومف که در طبقهبندی ناتو به نام اسای-۲۱ شناخته میشوند، از پیشرفتهترین تسلیحات پدافند موشکی روسیه بهشمار میروند.
این سامانه قادر است هواپیماها را تا فاصله ۴۰۰ کیلومتری و موشکهای بالستیک را تا فاصله ۶۰ کیلومتری هدف قرار دهد.
مقامهای دولت جو بایدن در مورد احتمال تحویل جنگندههای سوخو-۳۵ و سامانههای پدافند موشکی اس-۴۰۰ از سوی روسیه به ایران، بارها هشدار دادهاند.
بر اساس این هشدارها، اگر روسیه جنگندههای سوخو-۳۵ و سیستم دفاع موشکی اس-۴۰۰ در اختیار ایران قرار دهد، قدرت بازدارندگی آمریکا و اسرائیل در مقابل جمهوری اسلامی با چالش بسیار جدی روبهرو خواهد شد.