سالگرد قتل حکومتی مهسا امینی و آغاز خیزش انقلابی؛ انتشار فراخوانهای تجمع و اعتصاب سراسری
نام مهسا ژینا امینی آنچنان که یک سال پیش بر مزارش نوشتند به رمز تبدیل شده است. شهروندان ایران در آستانه سالگرد قتل حکومتی او، با سر دادن شعارهای شبانه، دیوارنویسی و پخش تراکت، اعتراض خود به جمهوری اسلامی را آشکار کردهاند. فراخوانهایی هم برای تجمع و اعتصاب منتشر شده است.
از زندان اوین، نرگس محمدی از همگان خواست تا اعتراض ملی خود را در روز ۲۵ شهریور، سالگرد قتل حکومتی مهسا ژینا امینی، نمایش دهند.
این فعال حقوق بشر زندانی با اشاره به یکسالگی جنبش انقلابی «زن، زندگی، آزادی» که با کشتار و اعدام جوانان در خیابان و زندان و بازداشت و شکنجه مردم همراه بود، یادآور شد تداوم اعتراضات، حکومت را با «فلاکت، انزجار و تزلزلی هراسآلود» مواجه کرده است.
به گفته او، تشدید سرکوب حکومت در این مدت نیز نه از سر اوج قدرت که از «حضیض ذلت» بود و نتوانست خیابان را «از آنِ خود» کند.
سخنگوی کانون مدافعان حقوق بشر، ۲۵ شهریور را روز «ثبت ظلم حکومت استبدادی دینی علیه زنان ایران» خواند و تاکید کرد: «این روز در کنار پدر و مادر مهسا و دست در دست هم صدای فریاد اعتراض انقلابی باشیم و همهمان با هر امکان و نشان در هر صحن و خیابان، نمایش اعتراض ملی شویم.»
محمدی در پایان نامه خود ایستادگی، مقاومت و شجاعت ایرانیان را نشان «پیروزی» خواند و گفت: «پیروزی نهایی قطعی است.»
شعارهای شبانه و دیوارنگاری اعتراضی
بر اساس گزارشهای مردمی، در شامگاه چهارشنبه ۲۲ شهریور طنین شعارهای ضدحکومتی از جمله «مرگ بر دیکتاتور» و «مرگ بر سپاهی» در شهرک چیتگر و باقری تهران به گوش رسید.
در سنندج هم شماری از شهروندان شامگاه گذشته شعارهای اعتراضی از جمله «مرگ بر خامنهای» سر دادند.
علاوه بر بازگشت شعارهای شبانه، ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند تهیه و پخش تراکتهای اعتراضی و فراخوان برای تجمع در نخستین سالگرد قتل حکومتی مهسا ژینا امینی نیز از سوی شهروندان پیگیری میشود.
از جمله در اسلامآباد غرب، گروهی از شهروندان معترض با نزدیک شدن به سالگرد خیزش انقلابی، تراکتهایی را با مضمون دعوت به تجمع علیه جمهوری اسلامی تهیه و پخش کردند.
دیوارنویسی نیز از دیگر اشکال اعتراضی ایرانیان است که طی یک سال گذشته از سوی شهروندان انجام گرفته است.
به تازگی ویدیویی به ایراناینترنشنال رسیده که دیوارنگاری اعتراضی را در بزرگراه «امام علی» تهران به مناسبت سالگرد آغاز خیزش انقلابی در ۲۵ شهریور نشان میدهد.
از سوی دیگر طی روزهای گذشته فراخوانهایی برای تجمع اعتراضی ایرانیان در سراسر جهان منتشر شده است.
روز شنبه ۲۵ شهریور در پایتخت آمریکا، ایرانیان مقابل کاخ سفید و کنگره این کشور تجمع خواهند کرد.
همزمان با فراخوان ایرانیان ساکن آمریکا، مجلس نمایندگان این کشور روز چهارشنبه با ۴۱۰ رای موافق و سه رای مخالف، طرح دو حزبی «قانون مهسا امینی» را به تصویب رساند.
به موجب این طرح، مقامهای ارشد جمهوری اسلامی از جمله علی خامنهای، به دلیل سرکوب اعتراضات مردم ایران و نقض حقوق بشر تحریم میشوند و همچنین رییسجمهوری آمریکا موظف خواهد بود تا علیه برخی افراد خارجی مرتبط با حکومت ایران دستور منع صدور ویزا صادر کرده و داراییهای آنها را توقیف کند.
از زمان آغاز خیزش انقلابی مردم ایران، دولتهای آمریکا، بریتانیا، کانادا، استرالیا، نیوزیلند و اتحادیه اروپا چندین دور تحریم را علیه اشخاص و نهادهای سرکوبگر در ایران اعمال کردهاند.
به تازگی حامد اسماعیلیون، از چهرههای مخالف جمهوری اسلامی و عضو انجمن خانواده کشتهشدگان هواپیمای اوکراینی، در یادداشتی به مرور اتفاقات یکسال اخیر و پس از قتل حکومتی مهسا ژینا امینی پرداخت و به غرب هشدار داد دست از مماشات با جمهوری اسلامی بردارد و مانع انقلاب بزرگ ایرانیان نباشد.
او همچنین همراه با انجمن خانوادههای جانباختگان هواپیمای اوکراینی فراخوانی برای تجمع هماهنگ در ۷۰ شهر جهان منتشر کرده است.
در بخشی از این فراخوان آمده است: «نامش را فریاد کن! نامشان را فریاد کن! نام آنها که ایستادهاند. نام دختران و پسران شجاع ایران را. نام آنها که به خاک افتادند. نام آنها که گفتند نه. نام آنها که در زنداناند. نام آنها که میجنگند.»
انجمن خانوادههای جانباختگان هواپیمای اوکراینی با تاکید بر اینکه «این مبارزه تا سقوط دیکتاتور ادامه دارد» نوشت: «شنبه، ۲۵ شهریور برابر با ۱۶ سپتامبر به خیابانهای جهان میآییم تا صدای ایران باشیم. ما نه فراموش میکنیم و نه میبخشیم.»
همچنین ایرانیان خارج کشور فراخوانی با عنوان «اتحاد بزرگ فراجناحی در سراسر جهان» برای برگزاری تجمعهای هماهنگ در ۵۰ شهر جهان در سالگرد قتل مهسا ژینا امینی منتشر کردند.
فراخوانهای جداگانهای نیز از سوی تشکلها و فعالان مدنی و سیاسی برای تجمع اعتراضی در روز ۲۵ شهریور منتشر شده است.
شهروندان داخل ایران هم در شبکههای اجتماعی از یکدیگر دعوت میکنند تا در «سالگرد قیام مردمی زن، زندگی، آزادی» به خیابانهای شهرهای خود بیایند.
ایراناینترنشنال به اطلاعاتی درباره یک شهروند کشتهشده در جریان خیزش انقلابی ایرانیان علیه جمهوری اسلامی دست یافته است که تاکنون نامی از او منتشر نشده بود. این شهروند معترض ۵۸ ساله، ساکن خرمآباد بوده و هویتش با نام حمیدرضا کرمی احراز شده است.
حمیدرضا کرمی روز اول آذر ۱۴۰۱ در خرمآباد مفقود شد و حدود ۴۰ روز بعد، پیکر بیجانش را در حالی در منطقه سفیدکوه خرمآباد یافتند که آسیبهای فراوانی در ناحیه صورت، بینی، چشمها، شکم، دستها و ران پای راستش وجود داشت.
تصاویر دلخراش جسد این شهروند که به دست ایراناینترنشنال رسیده، به وضوح آسیبهایی را در بخشهای مختلف بدن او بر اثر ضرب و جرح نشان میدهند.
ماموران امنیتی در تماس با خانواده کرمی گفتهاند که او خودکشی کرده و در روز ۹ دی ۱۴۰۱ آنان را مجبور به پذیرفتن سناریوی خودکشی و دفن سریع این شهروند کردهاند.
مزار حمیدرضا کرمی
جمهوری اسلامی در یک سال گذشته مسوولیت قتل هیچیک از شهروندان کشته شده در جریان خیزش انقلابی را نپذیرفته و علت مرگ آنها را عمدتا «خودکشی»، «تصادف رانندگی»، «سقوط از ارتفاع» یا «تیراندازی از میان جمعیت» اعلام کرده است.
در جریان خیزش انقلابی ایرانیان که از ۲۵ شهریور سال گذشته و در پی قتل حکومتی مهسا ژینا امینی آغاز شد، دستکم ۵۴۰ شهروند در سراسر ایران با حمله عوامل و نیروهای مسلح جمهوری اسلامی کشته شدند.
بر اساس گزارش نهادهای حقوق بشری، دستکم ۷۴ نفر از کشتهشدگان کودک و زیر ۱۸ سال هستند.
بر اساس گواهی فوتی که روز ۱۱ دی ۱۴۰۱ در سازمان ثبت احوال کشور ثبت شده، علت مرگ حمیدرضا کرمی «برخورد اجسام سخت یا تیز» اعلام شده است اما در جواز دفن صادر شده از سوی سازمان پزشکی قانونی در روز ۹ دی ۱۴۰۱، علت مرگ او «آسیب شدید مغزی» از طریق «اصابت جسم پرتابهای پرشتاب (گلوله) به پشت سر» ذکر شده است.
حمیدرضا کرمی از سالها پیش از خیزش انقلابی، فعالیتهای سیاسی و مدنی داشته و در نوروز سال ۱۳۹۷، ویدیویی از او در کانال تلگرامی محمد نوریزاد، زندانی سیاسی منتشر شد که در آن علی خامنهای را «دیکتاتور» خطاب کرده و انتقادات تندی به او وارد میکند.
حمیدرضا کرمی (سمت چپ) در کنار محمد نوریزاد
بنا بر اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، حمیدرضا کرمی در سالهای اخیر بارها از سوی نهادهای امنیتی و قضایی احضار و یکبار نیز در تجمع بازنشستگان مقابل وزارت کشور در سال ۹۹ بازداشت شده بود.
بر اساس این اطلاعات، کرمی در جریان خیزش انقلابی فعالیتهای بسیار زیادی در راستای مبارزه با جمهوری اسلامی داشته است.
منتشر شدن جزییات درباره حمیدرضا کرمی به عنوان یکی از کشتهشدگان خیزش انقلابی در حالی است که سازمان عفو بینالملل به تازگی با انتشار گزارشی از تحقیقات خود درباره آزار، اذیت و بازداشت خودسرانه اعضای خانوادههای قربانیان خیزش انقلابی علیه جمهوری اسلامی، اعلام کرد بر اساس تصاویر مستند شده، در ماههای اخیر مزار بیش از ۲۰ قربانی در ۱۷ شهر ایران تخریب شده است.
این سازمان حقوق بشری روز دوشنبه ۳۰ مرداد در این گزارش نوشت که تخریب این مزارها با پاشیدن قیر، رنگ یا آتشسوزی صورت گرفته یا سنگ مزار شکسته شده است.
بر اساس این گزارش، عبارات روی سنگ مزار قربانیان خیزش سراسری، که آنان را «شهید» راه آزادی توصیف میکنند، مخدوش و پاک شده است.
در جریان خیزش سراسری علیه جمهوری اسلامی پس از قتل حکومتی ژینا مهسا امینی، عفو بینالملل بارها با ارائه گزارشهای مستند، درباره سرکوب شهروندان در ایران اطلاعرسانی کرده است.
از سوی دیگر سازمان حقوق بشر ایران هم در گزارشی جدید، بازه یک سال خیزش انقلابی و استفاده «کمسابقه» جمهوری اسلامی از مجازات اعدام با هدف ایجاد هراس را بررسی کرده است.
بر اساس این گزارش، از شهریور ۱۴۰۱ تاکنون دستکم ۶۹۷ تن در ایران به دار آویخته شدند که این رقم افزایشی ۳۶ درصدی نسبت به سال قبل آن داشته است.
تلاش حکومت برای سرکوب تجمع اعتراضی ایرانیان یک روز پیش از اولین سالگرد قتل مهسا ژینا امینی و خیزش انقلابی، با بازداشتهای گسترده ادامه دارد. گزارشها حاکی از حضور گسترده نیروهای نظامی مسلح در سقز است. از سوی دیگر کاربران اکس، هشتگهای مهسا امینی و «زن زندگی آزادی» را ترند کردند.
بازداشت دستکم ۲۸ نفر طی پنج روز
در ادامه بازداشت فعالان سیاسی و مدنی، دادخواهان و شهروندان، طی روزهای ۱۹ تا ۲۳ شهریور (یکشنبه تا پنجشنبه) دستکم ۲۸ نفر در شهرهای مختلف ایران دستگیر شدهاند.
سمانه اصغری، فعال حقوق کودک یکی از این افراد است که روز پنجشنبه ۲۳ شهریور بازداشت و به زندان اوین منتقل شد.
اصغری مهر ماه سال گذشته نیز بازداشت شده و شش ماه را در زندان سپری کرده بود.
معید ساعدی و ریزان ساعدی، برادر و خاله سارینا ساعدی، نوجوان کشتهشده در جریان خیزش انقلابی هم در این روز از سوی نیروهای امنیتی در سنندج بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شدند.
پیش از آنها نیز هاشم ساعدی، پدر سارینا که در ۱۶ سالگی کشته شد، بازداشت و از سوی دادگاه به شش ماه و ۱۵ روز حبس و ۴۰ ضربه شلاق محکوم شده بود.
یاشار تبریزی، فعال مدنی و زندانی سیاسی سابق هم روز پنجشنبه از سوی نیروهای امنیتی در تبریز بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد.
خبرگزاری هرانا در توضیح این بازداشت به نقل از یک منبع مطلع نوشت که ماموران ضمن تفتیش ماشین تبریزی، برخی لوازم دیجیتال او و خانوادهاش از جمله دو دستگاه تلفن همراه را ضبط کردهاند.
علاوه بر او، به گفته خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، شش شهروند و کنشگر دیگر ساکن تبریز به نامهای آراز ابراهیمنژاد، جواد سودبر، علی بابایی، داود شیری، میرحسین آقایی و محمدرضا موحد طی روزهای ۲۲ و ۲۳ شهریور بازداشت شدهاند.
بنا بر گزارش شوراهای صنفی دانشجویان کشور، علی غلامی، فعال دانشجویی و عضو سابق انجمن آرمان دانشجویان دانشگاه علم و صنعت نیز عصر ۲۳ شهریور در منزل خود در شهرستان شیروان بازداشت شده و از وضعیت او اطلاعی در دست نیست.
گزارشهایی نیز حاکی از بازداشت رضا مظاهری، زندانی سیاسی سابق و آرمین رستمی، برادر آیدا رستمی، از جانباختگان خیزش انقلابی، زهرا صفایی، پرستو معینی و محمدمسعود معینی، سه عضو یک خانواده با سابقه فعالیت سیاسی، هیوا طاطایی و همسرش سعادت بداقی در سقز، امید اسدی و مجید حمیدی، فعالان کارگری اهل سنندج، صباح صالحی، شهروند اهل سنندج، سمیرا احمدی، فعال مدنی اهل سقز، فرزاد کریمی، اهل روستایی از توابع سنندج و... طی هفته گذشته است.
هرانا و برخی دیگر از خبرگزاریها و مجموعههای حقوق بشری همچنین از بازداشت چند شهروند به نامهای ادریس درستکار و فرزاد شیری در دیواندره، شهروندی ۲۷ ساله (با هویت نامشخص) در رودسر، محمد چاوشینی اهل بانه و میلاد مصطفوی در بوکان در یک شبانهروز گذشته خبر دادند.
پیشتر هم گزارشهای متعددی از دستگیری و احضار گسترده شهروندان، دانشجویان، بازداشتشدگان خیزش انقلابی، خانوادههای کشتهشدگان اعتراضات، فعالان سیاسی و مدنی منتشر شده بود.
استقرار نیروهای نظامی با ادوات سنگین در شهرهای کُردنشین
علاوه بر این بازداشتها، گزارشها حاکی از اعزام گسترده نیروهای نظامی و مسلح به شهرهای کُردنشین مانند سقز، مریوان، بوکان و سنندج است.
از روز پنجشنبه جو این شهرها به شدت امنیتی شده و به گفته شهروندان، بر سر هر کوچه یک مامور مستقر است و خودروهای ضد شورش و هلیکوپترهای سپاه بر فراز این شهرها مانور میدهند.
سازمان حقوق بشری ههنگاو روز ٢٣ شهریور خبر داد که یک تانک نظامی نیروهای سپاه وارد محوطه آرامستان آیچی سقز و مزار مهسا امینی شده و بر تپههای اطراف قرار گرفته است.
کنشهای اعتراضی شهروندان و زندانیان سیاسی
باوجود تلاش حکومت برای سرکوب شهروندان به منظور پیشگیری از شکلگیری تجمع در نخستین سالگرد خیزش انقلابی، کنشهای اعتراضی شهروندان و زندانیان سیاسی در آستانه سالروز قتل حکومتی مهسا ژینا امینی ادامه دارد.
در روزهای گذشته کاربران شبکه اجتماعی اکس (توییتر سابق) هشتگهای «مهسا امینی»، «زن زندگی آزادی» و «سالگرد مهسا» را ترند کردهاند.
تا این لحظه شمار مجموع این هشتگها به حدود ۲۲۰ هزار پست رسیده است.
از سوی دیگر، شماری از زندانیان سیاسی به منظور همبستگی با شهروندان معترض دست به اعتصاب غذا زدند.
علی یونسی، دانشجوی مدالآور المپیاد جهانی نجوم و امیرحسین مرادی، برنده مدال نقره المپیاد نجوم کشوری که هر دو در اوین زندانی هستند، اعلام کردند که از روز پنجشنبه تا شنبه که مصادف با سالگرد بازداشت تا قتل مهسا امینی است، اعتصاب غذای تر خواهند کرد.
مصطفی تاجزاده، سعید مدنی، حسین رزاق، مهدی محمودیان و محمد نجفی هم با انتشار نامهای از اوین اعلام کردند در اعتراض به «تداوم سیاستهای سرکوبگرانه و ضد زن حکومت» و در همبستگی با «خواستههای معترضان از جمله توقف حجاب اجباری»، روز شنبه ۲۵ شهریور دست به اعتصاب غذا میزنند.
تداوم کنشهای اعتراضی با چاپ و پخش تراکتهای دعوت به تجمع، دیوارنگاری و سر دادن شعارهای شبانه در حالی است که بر اساس گزارش جدید کمیته حقیقتیاب شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، جمهوری اسلامی سرکوب و انتقام علیه شهروندان خود را تشدید کرده و تاکنون به درخواستهای مکرر این نهاد حقیقتیاب برای دریافت اطلاعات پاسخ نداده است.
بیانیه کمیته حقیقتیاب در روز پنجشنبه با اشاره به احضار، بازجویی و بازداشت دهها تن از خانوادههای قربانیان، این تحولات را «بسیار تکاندهنده» خواند و گفت خانواده مهسا ژینا امینی هدف ارعاب و آزار حکومت قرار گرفتهاند، پدر او احضار شده، صفا عائلی، دایی او، بازداشت شده و صالح نیکبخت، وکیل پرونده مهسا به اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام» تحت محاکمه است.
این بیانیه خاطرنشان کرد سنگ مزار مهسا ژینا امینی طبق گزارش رسانهها دستکم دو بار هدف تخریب قرار گرفته و نیلوفر حامدی و الهه محمدی، روزنامهنگارانی که پرونده مهسا ژینا امینی را پوشش خبری دادند، با اتهامهای سنگین در بازداشت هستند.
در آستانه سالگرد قتل مهسا ژینا امینی، کمیته حقیقتیاب شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد اعلام کرد جمهوری اسلامی سرکوب و انتقام علیه شهروندان خود را تشدید کرده و تاکنون به درخواستهای مکرر این نهاد حقیقتیاب برای دریافت اطلاعات پاسخ نداده است.
این کمیته در بیانیه خود، ضمن ابراز نگرانی عمیق از اوج گرفتن سرکوبها علیه معترضان، زنان و خانوادههای قربانیان گفت: «حکومت با قوه قهریه بیرویه و غیرضروری، دستگیریها و بازداشتهای خودسرانه، دادرسیهای ناعادلانه، اعدامهای فراقضایی و آزار و اذیت خانوادههای قربانیان، که تا به امروز ادامه دارد، به اعتراضات پاسخ داد.»
سارا حسین، رییس کمیته حقیقتیاب، گفت از زمان جان باختن مهسا ژینا امینی در بازداشت، جمهوری اسلامی از انجام تعهد خود بر تامین و تضمین دادخواهی خانوادههای قربانیان سرباز زده و در عوض به تشدید سرکوب، اقدامهای تلافیجویانه علیه شهروندان خود و معرفی قوانین جدید محدودیتزا روی آورده است.
کمیته حقیقتیاب سازمان ملل با اشاره به تلاش مجلس شورای اسلامی برای تصویب لایحه «حجاب و عفاف» هشدار داد این طرح زنان و دختران را در معرض خطر تشدید شده خشونت، آزار و اذیت و بازداشتهای خودسرانه قرارمیدهد.
این بیانیه با اشاره به نتیجه تحقیقات حکومت ایران که جان باختن مهسا ژینا امینی را به «بیماری پیشزمینهای» نسبت داده، گفت: «تحقیقات دولت ایران با استانداردها و هنجارهای حقوق بشر بینالمللی، از جمله الزامات رعایت استقلال و شفافیت در امر تحقیقات منطبق نبوده است.»
شاهین سردارعلی، عضو کمیته حقیقتیاب، با ابراز انزجار از خبر جان باختن چندین معترض در بازداشت در پی گزارشهای مبنی بر شکنجه گفت در صورت مرگ افراد در بازداشت، فرض بر مسئولیت حکومت است و جمهوری اسلامی موظف است شرایط و علل مرگ این معترضان، از جمله جواد روحی، را روشن سازد.
بیانیه کمیته حقیقتیاب با اشاره به احضار، بازجویی و بازداشت دهها تن از خانوادههای قربانیان، این تحولات را «بسیار تکاندهنده» خواند و گفت خانواده مهسا ژینا امینی هدف ارعاب و آزار حکومت قرار گرفتهاند، پدر او احضار شده، صفا عائلی، دائی او، بازداشت شده و صالح نیکبخت وکیل پرونده مهسا به اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام» تحت محاکمه است.
این بیانیه خاطرنشان کرد سنگ مزار مهسا ژینا دستکم دو بار طبق گزارش رسانهها مورد تخریب قرار گرفته و نیلوفر حامدی و الهه محمدی، روزنامهنگارانی که پرونده ژینا را پوشش خبری دادند، با اتهامهای سنگین در بازداشت هستند.
ویویانا کرستیچویچ، عضو کمیته حقیقتیاب، گفت: به موجب قوانین بینالمللی حقوق بشر، کشورها باید حق حقیقتجویی، دادخواهی و دسترسی قربانیان، بازماندگان و خانوادههای آنان به اقدامهای جبرانی را تضمین کرده و از هرگونه ارعاب، آزار واذیت، و اقدام تلافیجویانه خودداری کنند.
کمیتهحقیقتیاب به اقدامهای جمهوری اسلامی در استفاده از فناوری برای شناسایی معترضان اشاره کرد و گفت در ایران هر کسی که در اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» شرکت کرده یا پشتیبانی خود را از این جنبش اعلام کند، در معرض خطر دستگیری، بازداشت، شکنجه و بدرفتاری و پیگرد قرار میگیرد و ممکن است با اتهامهای جدی منجر به مجازات مرگ مواجه شود.
این کمیته از جمهوری اسلامی ایران خواست ضمن همکاری کامل با ماموریت این کمیته، دسترسی بدون مانع و امن همه افراد جهت ارائه مدارک و شواهد به کمیته حقیقتیاب را تضمین کند.
این بیانیه از تمام کسانی که درباره اقدامهای جمهوری اسلامی در نقض حقوق بشر در جریان خیزش انقلابی اطلاعاتی دارند خواست، گزارشهای خود را به آدرس Submissions-ffmiran@un.org ایمیل کنند.
سوم آذر ماه گذشته (۲۴ نوامبر ۲۰۲۲)، شورای حقوق بشر سازمان ملل در نشستی ویژه درباره سرکوب خیزش انقلابی ایرانیان از سوی جمهوری اسلامی، قطعنامهای را به تصویب رساند که بر اساس بندی از آن، یک کمیته حقیقتیاب بینالمللی درباره اعتراضات ایران تشکیل میشود.
کمیته حقیقتیاب قرار است در مورد وضعیت رو به وخامت حقوق بشر در ایران به ویژه در مورد زنان و کودکان فعالیت کند.
شورای حقوق بشر سازمان ملل وظایفی را بر عهده کمیته حقیقتیاب قرار داده است که شامل بررسی کامل و مستقل موارد نقض حقوق بشر به ویژه در مورد زنان و کودکان ایرانی در جریان اعتراضات سراسری، بررسی شکایتها و تخلفات و جمعآوری، تجزیه و تحلیل شواهد مربوط به آنها، حفظ شواهد میشود.
این کمیته موظف به تعامل با همه ذینفعان از جمله دولت جمهوری اسلامی ایران، دفتر کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، نهادهای مرتبط با سازمان ملل، سازمانهای حقوق بشری و جامعه مدنی خواهد بود.
شورای حقوق بشر همچنین از کمیته حقیقتیاب خواسته است تا در ژوئن سال ۲۰۲۳ (خرداد تا تیر ۱۴۰۲) گزارشی اولیه و در جلسه مارس ۲۰۲۴ (اسفند ۱۴۰۲، فروردین ۱۴۰۳) گزارشی جامع از یافتههای خود به شورا ارائه کند.
ادامه نشست کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا درباره ایران پنجشنبه با موضوع بررسی «اقدامات خصمانه» جمهوری اسلامی برگزار شد و چهرههای مختلف حاضر در این نشست، اقدامهای نظامی حکومت ایران و نیز برنامه اتمی و سرکوب شهروندان را مورد بحث قرار دادند.
در این نشست برخی فعالان ایرانی از جمله مسیح علینژاد، بهنام بن طالبلو، پژوهشگر ارشد در بنیاد دفاع از دمکراسیها، و نورمن رول، رییس پیشین میز ایران در سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا حضور داشتند.
نورمن رول با اشاره به اینکه جامعه جهانی و غرب در قبال سرکوب مردم ایران ساکت ماند، تاکید کرد تنها فشار مداوم چند جانبه میتواند رفتار حکومت ایران را تغییر دهد.
سوزان ملونی، تحلیلگر ارشد مسائل ایران در موسسه بروکینگز، در این نشست با اشاره به اینکه زمان رسیدن ایران به بمب اتمی ناچیز شده، گفت فرمول سیاست خارجی آمریکا در قبال ایران متعادل کردن فشار و سیاست چماق و هویج بوده و دولتهای مختلف تلاش کردند که با جمهوری اسلامی گفتوگو کنند اما این گفتوگوها به نتیجه نرسیده است.
ملونی خاطرنشان کرد ایران در ارتباط با موضوعهایی همچون چین و اوکراین از رادار آمریکا خارج شده و باید بار دیگر به یک اولویت در سیاست خارجی ایالات متحده تبدیل شود.
او تاکید کرد آمریکا باید در ارتباط با ایران با اسرائیل و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، یک شراکت جدی داشته باشد.
بهنام بن طالبلو، پژوهشگر ارشد در بنیاد دفاع از دموکراسیها، نیز در این نشست گفت متحدان آمریکا در شورای همکاری خلیج فارس فکر میکنند که آمریکا به آنان پشت کرده و این کشورها در حال نزدیک شدن به جمهوری اسلامی هستند.
مسیح علینژاد، روزنامهنگار، نیز در این نشست با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی از وحشیترین رژیمهای جهان و تهدیدی برای امنیت و منافع آمریکاست، گفت: با این حال سیاست دولت آمریکا در قبال جمهوری اسلامی محتاطانه است و نمیخواهد ملاها را عصبانی کند.
علینژاد گفت: به واسطه رویکرد دولت بایدن، جمهوری اسلامی جسورتر شده و سیاست دولت بایدن جان آمریکاییها را به خطر میاندازد. او گفت که دولت آمریکا به او اطلاع داده که ۳۱ تهدید علیه او در خاک آمریکا صورت گرفته و از او خواسته شده که اطلاعات شخصی و هویتی خود را تغییر دهد.
او با اشاره به خیزش انقلابی مردم ایران گفت کسانی که در خیزش انقلابی اعدام شدند، جرمشان دنبال کردن عدالت بود و زنان ایران نیز که از حجاب اجباری و آپارتاید جنسیتی منزجر هستند، به دنبال پایان دادن به جمهوری اسلامی هستند.
برایان مست، عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا، که در این نشست شرکت کرده بود به ایراناینترنشنال گفت: «سادهلوحانه است که فکر کنیم میلیاردها دلار پول آزاد شده ایران به سپاه نمیرسد. سپاه از این پولها برای حمایت از نیروهای نیابتی خود در یمن، سوریه و جاهای دیگر خاورمیانه استفاده میکند.»
ویکتوریا کوتس، مشاور بنیاد هریتیج، نیز در حاشیه این نشست به ایراناینترنشنال گفت: «اگر به پولهایی که به موجب برجام به جمهوری اسلامی داده شده نگاه کنیم، میبینیم از این پولها هیچ استفاده انساندوستانهای نشده و تنها به مصرف سرکوب، مخارج نظامی و ترور رسیده است.»
کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا روز چهارشنبه نیز جلسه اول این نشست را درباره ایران برگزار کرد و موضوعهایی از جمله مذاکرات جمهوری اسلامی و دولت آمریکا و مسائل نظامی، هستهای و حقوق بشری ایران را مورد بحث و بررسی قرار داد.
مسیح علینژاد، خبرنگار و از فعالان مخالف حکومت ایران، در نشستی در کنگره آمریکا این موضوع را افشا کرد که دولت جو بایدن از او خواسته با توجه به تهدیدهای جمهوری اسلامی، وارد برنامه حفاظت از شاهدان شود، به این معنی که هویتش را تغییر دهد و ناپدید شود.
علینژاد در نشست روز پنجشنبه ۲۳ شهریور که در کنگره آمریکا در مورد بررسی «اقدامات خصمانه ایران» برگزار شده بود، گفت این همان چیزی است که جمهوری اسلامی میخواهد و افزود این پیشنهاد را نمیپذیرد و ساکت نخواهد شد.
او که در زمینه دفاع از حقوق زنان هم فعالیت میکند در این باره گفت امسال کاخ سفید به او هشدار داده که بیش از ۳۱ تهدید علیه جانش در خاک آمریکا بوده است.
این فعال مخالف جمهوری اسلامی پیش از این هدف تهدیدهای متعدد ایران بوده است. در تیر ماه ۱۴۰۱، خالد مهدیاف ۲۳ ساله مسلح به کلاشنیکف با خشاب پر و بیش از هزار دلار پول نقد، پس از دو روز کمین پلیس، در محله بروکلین نیویورک مقابل منزل علینژاد بازداشت شده بود.
مسیح علینژاد درباره نشست خود در کنگره به ایراناینترنشنال گفت: «به نظر میرسد دولت آمریکا دارد پشت مردم ایران را خالی میکند. چرا در آمریکا که در آن همه حق آزادی بیان دارند، به جای اینکه بتوانم آزادانه درباره نقض حقوق بشر در ایران صحبت کنم، باید برای حفظ امنیت خود اطلاعات هویتیام را تغییر دهم؟»
او افزود: نمایندگان کنگره آمریکا باید بدانند که دولت این کشور که برای جمهوری اسلامی شش میلیارد دلار پول آزاد کرده، چطور با کنشگرانی که در این کشور علیه حکومت ایران حرف میزنند برخورد میکند و از من میخواهد با هویت ناشناس در این کشور زندگی کنم.
این کنشگر سیاسی خاطرنشان کرد: مردم ایران در حالی که تلاش میکنند جمهوری اسلامی را سرنگون کنند، نیاز دارند که دولتهای غربی با این رژیم جنایتکار دست ندهند.
علینژاد تلاشهای غرب را برای تعامل دیپلماتیک دیپلماسی با حکومت ایران «بیمعنا» خواند و گفت: «جمهوری اسلامی تنها زبان گروگانگیری، تجاوز و قتل و کشتار را میفهمد. غرب باید جمهوری اسلامی را منزوی کند. مردم ایران میخواهند جمهوری اسلامی را در دادگاههای بینالمللی رسوا کنند. غرب نباید سر راه مردم ایران بایستد.»
بهمن ماه سال ۱۴۰۱ وزارت دادگستری آمریکا با انتشار نامها و تصاویر سه متهم بازداشتشده در پرونده توطئه ترور علینژاد، اعلام کرد هدایت این سه تن از سوی جمهوری اسلامی صورت گرفته بود. طبق اعلام وزارت دادگستری آمریکا، نامهای متهمان بازداشتشده رفعت امیروف، پولاد عمروف و خالد مهدیاف است.
به گفته مریک گارلند، دادستان کل آمریکا، هدایت این سه تن از سوی جمهوری اسلامی صورت گرفته بود و آنها متهم به ارتباط با دولت ایران و عضویت در یک سازمان جنایتکار در اروپای شرقی هستند.
دستگیری این سه متهم در حالی صورت میگیرد که پیشتر در تیر ماه ۱۴۰۰ نیز کشف توطئه ربایش علینژاد از خاک آمریکا و انتقال او به ایران، موجی از واکنشها را برانگیخته بود، اما افبیآی از خنثی کردن این توطئه خبر داد.
بنابر بیانیه وزارت دادگستری آمریکا، دستگاه اطلاعاتی ایران، دست کم از ژوئن ۲۰۲۰ در حال طراحی برای ربودن علینژاد و انتقال او به ایران از مسیر ونزوئلا بوده و در این مدت منزل علینژاد و اطرافیان او را با تجهیزات عکسبرداری و فیلمبرداری تحت نظر داشتند.
علینژاد همچنین در بیستم فروردین ماه در پی صدور حکم چهارسال زندان برای نیلوفر بهادریفر در پرونده تلاش برای ربودنش، به ایراناینترنشنال گفت این دادگاه زنگ خطری برای کسانی است که با جمهوری اسلامی مرواده دارند. او تاکید کرد تهدیدهای موجود، او را برای مبارزه با جمهوری اسلامی مصممتر کرده است.
دادگاه فدرال نیویورک پیش از آن نیلوفر بهادریفر، شهروند ایرانی-آمریکایی را به جرم نقض تحریمهای آمریکا علیه جمهوری اسلامی و حمایت مالی از عناصر اطلاعاتی ایران که قصد ربودن علینژاد را داشتند، به ۴ سال زندان محکوم کرده بود.