عراقچی گفت تغییر دکترین هستهای جمهوری اسلامی پیامدهای مهمی دارد
محسن رضایی و عباس عراقچی، دبیر شورای عالی امنیت ملی و وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی
عباس عراقچی گفت حمله به تاسیسات هستهای ایران، استدلال موافقان بازنگری در دکترین هستهای را تقویت کرده، اما تغییر این دکترین هزینهها و پیامدهای مهمی دارد. او افزود روسیه و چین با چنین تغییری مخالفاند و موضع رسمی تهران همچنان پابرجاست.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در گفتوگو با روزنامه «ایران» گفت طرح دوروزه تهران برای بازگشایی تنگه هرمز همچنان روی میز است. او گفت ایران برای گفتوگو درباره اجرای طرح، از واشینگتن میخواهد صریحا اعلام کند که خواهان توافق است و اقداماتی برای اعتمادسازی انجام دهد.
عراقچی گفت یادداشت تفاهم اسلامآباد دیگر مبنای اجرایی ندارد، اما به گفته او، دو طرف همچنان قبول دارند که اجرای تعهدات پیشین آمریکا میتواند راه را برای توافق نهایی باز کند. او گفت تهران این تعهدات را همراه با خواستههای تازه، از جمله لغو تحریمهایی که پس از آن تفاهم وضع شدند، در قالب پیشنهادی جدید به واشینگتن منتقل کرده است.
یادداشت تفاهم اسلامآباد در خرداد سال جاری با میانجیگری پاکستان امضا شد. به گزارش رویترز، متن ارسالی کاخ سفید به کنگره پایان عملیات نظامی در همه جبههها، از جمله لبنان، را پیشبینی میکرد. آمریکا متعهد شده بود ظرف ۳۰ روز محاصره دریایی بنادر ایران را پایان دهد و جمهوری اسلامی نیز عبور امن و بدون عوارض کشتیهای تجاری از تنگه هرمز را برای ۶۰ روز تضمین کند. دو طرف همچنین متعهد شده بودند ظرف ۶۰ روز برای دستیابی به توافق نهایی مذاکره کنند. این تفاهمنامه با حملات سپاه به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز فروپاشید.
از طرح هفتروزه تا پیشنهاد بازگشایی در روز دوم به گفته عراقچی، تهران طرح اولیه را اوایل مهر، در جریان سفر به نیویورک، از طریق قطر به آمریکا ارائه کرد. بر اساس آن طرح، واشینگتن باید در پنج یا شش روز نخست تعهدات مورد نظر تهران را اجرا میکرد، ایران در روز ششم تنگه را باز میکرد و مذاکرات برای توافق نهایی از روز هفتم آغاز میشد. عراقچی گفت در رفتوآمدهای بعدی، طرف آمریکایی از طریق واسطهها اعلام کرد پذیرش خواستههای ایران را به گنجاندن چند مطالبه خود مشروط میداند. به گفته او، تهران در نظر داشت آن مطالبات را در مذاکرات توافق نهایی بررسی کند.
عراقچی گفت با نزدیک شدن به انتخابات میاندورهای آمریکا، میانجیها پیشنهاد کردند زمان اجرای طرح کوتاهتر شود. در نسخه دوروزه، آمریکا در روز نخست به تعهدات مورد نظر تهران عمل میکند و ایران در روز دوم تنگه را باز میکند تا مذاکرات برای توافق نهایی آغاز شود. به گفته او، تهران این نسخه را حدود ۱۰ روز پیش از انتخابات ارائه کرد و پاسخ مساعدی نگرفت.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی گفت تهران بازگشایی تنگه را به اجرای هفت شرط خود گره زده، اما درباره نحوه اجرای آنها حاضر به گفتوگوی کارشناسی است و حتی با کوتاهتر شدن زمانبندی موافقت میکند. او در مصاحبه پیشین خود با الجزیره، لغو تحریمهای وضعشده پس از تفاهم اسلامآباد، کاهش حضور نظامی آمریکا در منطقه، احیای معافیتهای نفتی و آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران، از جمله وجوه نگهداریشده در قطر، را از جمله خواستههای تهران برشمرده بود.
تماسهای قطر و پاکستان ادامه دارد عراقچی گفت قطر و پاکستان همچنان پیامها و پیشنهادها را میان تهران و واشینگتن منتقل میکنند و ایران در حال حاضر دلیلی برای تغییر یا افزودن میانجی نمیبیند. او گفت پیش از ورود به گفتوگو درباره اجرای طرح، دونالد ترامپ باید بهصراحت اعلام کند که خواهان توافق است و واشینگتن اقداماتی برای اعتمادسازی انجام دهد. عراقچی جزئیات این اقدامات را بیان نکرد و گفت درباره آنها با واسطهها گفتوگو شده است.
ترامپ ۱۲ نوامبر، برابر با ۲۱ آبان، گفت آمریکا به توافق با [حکومت] ایران نیازی ندارد و از جیدی ونس، معاونش که در تلاشها برای حلوفصل جنگ نقش داشت، خواست بر مسائل داخلی آمریکا تمرکز کند. او جمعه ۲۹ آبان در کاخ سفید گفت تهران خواهان توافق است، اما توافقی را که برای او قابلقبول باشد نمیپذیرد. اکسیوس همان روز گزارش داد استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ترامپ، پنجشنبه در برلین با مقامهای ارشد قطر درباره ازسرگیری مذاکرات رایزنی کردند. به گفته منابع اکسیوس، این تماسها هنوز به پیشرفت قابلتوجهی نینجامیده است.
عراقچی گفت ذخایر اورانیوم از ایران خارج نمیشود عراقچی در پاسخ به پرسشی درباره سرنوشت حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد گفت دستیابی به راهحل ممکن است، اما تهران دو خط قرمز دارد. این مواد از کشور خارج نمیشوند و ذخایر باید متناسب با نیازهایی که ایران تعیین میکند، مورد استفاده قرار گیرند. او گفت برخی پیشنهادهای میانجیها قابل بررسیاند و تصمیم درباره ذخایر باید در چارچوب یک بسته توافقی و پس از بررسی و تصویب در شورای عالی امنیت ملی گرفته شود.
برآورد آژانس بینالمللی انرژی اتمی از ذخیره ایران پیش از حملات آمریکا و اسرائیل در خرداد ۱۴۰۴، ۴۴۰.۹ کیلوگرم اورانیوم با غنای حداکثر ۶۰ درصد بود. میزان و وضعیت کنونی این ذخایر روشن نیست. به گزارش رویترز، آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان ۱۹ نوامبر، برابر با ۲۸ آبان، در نشست شورای حکام آژانس از تهران خواستند به بازرسان اجازه دهد به تاسیسات آسیبدیده بازگردند. جمهوری اسلامی از زمان حملات به آژانس اجازه دسترسی به این تاسیسات را نداده است.
عراقچی همچنین گفت دکترین هستهای جمهوری اسلامی تغییری نکرده است. به گفته او، موافقان بازنگری استدلال میکنند که عضویت در پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای و نظارت آژانس مانع حمله به تاسیسات ایران نشد. او در عین حال گفت تغییر دکترین پیامدهای مهمی دارد و روسیه و چین نیز با چنین تغییری مخالفاند.
تهران خواهان توافقی است که مانع بازگشت جنگ شود عراقچی وضعیت «نه جنگ، نه صلح» را نامطلوب خواند و گفت در سطوح عالی جمهوری اسلامی نیز بر ضرورت پایان دادن به آن اتفاقنظر وجود دارد. او گفت تهران در یک توافق، دادن و گرفتن امتیاز را طبیعی میداند و بهدنبال ترتیبی است که مانع بازگشت جنگ شود. عراقچی همچنین گفت کشورهای منطقه با جنگ مخالفاند و روایت واشینگتن درباره همراهی برخی کشورهای عربی با ادامه محاصره و فشار اقتصادی بر ایران را رد کرد. او در پایان گفت: «همچنان به دیپلماسی امید داریم.»
وزارت خزانهداری آمریکا جمعه ۲۹ آبان چهار شهروند ایرانی، از جمله مجید تاج، برادر رییس فدراسیون فوتبال ایران، را به فهرست تحریمها افزود. این وزارتخانه گفت این افراد در فروش نفت ایران یا پشتیبانی از شرکتهای تحریمشده نقش داشتهاند.
دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا، اوفک، نام مجید تاج، محمدجواد باوند، محمدحسین ثروتی و مجتبی عربنژاد را در چارچوب عملیات «طرد اقتصادی» به فهرست تحریمها اضافه کرد. خزانهداری آمریکا گفت جمهوری اسلامی برای تامین نقدینگی به شبکهای از واسطههای فروش نفت متکی است و اکنون تلاش میکند میلیاردها دلار از عواید فروشهای قبلی را از این واسطهها پس بگیرد. به گفته این وزارتخانه، برخی از این افراد درآمد فروش نفت را برای منفعت شخصی نزد خود نگه داشتهاند.
نقش مجید تاج و یک افسر پیشین اطلاعات سپاه به گفته وزارت خزانهداری آمریکا، محمدجواد باوند، افسر پیشین اطلاعات سپاه پاسداران، هدایت تلاشها برای بازیابی درآمدهای نفتی ایران در کشورهای ثالث را بر عهده داشته و این کار را به شماری از افراد مورد اعتماد خود، از جمله مجید تاج، سپرده است. این وزارتخانه گفت جمهوری اسلامی همچنان برای تسهیل فروش نفت به این شبکه متکی است، در حالی که اعضای آن بابت فروشهای قبلی میلیاردها دلار به حکومت بدهکارند.
خزانهداری آمریکا همچنین اعلام کرد باوند با سپاه پاسداران و شرکت سپهر انرژی جهاننما پارس همکاری داشته است. به گفته این وزارتخانه، سپهر انرژی یک شرکت پوششی تحریمشده است که برای ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی نفت میفروشد. باوند و تاج بر اساس فرمان اجرایی ۱۳۹۰۲ به دلیل فعالیت در بخش نفت ایران تحریم شدند.
محمدجواد باوند، از مقامهای پیشین سازمان اطلاعات سپاه پاسداران و دستیار ویژه وزیر نفت در امور نظارت بر تجارت نفت، از جمله چهار شخص است است که از سوی وزارت خزانهداری آمریکا تحریم شدند.
باوند تحصیلکرده دانشگاه امام صادق است و تا پیش از سال ۱۴۰۰، قائممقام مصطفی احدی، معاون اقتصادی سازمان اطلاعات سپاه پاسداران بود.
او در سال ۱۳۹۷، پس از خروج آمریکا از برجام، به نمایندگی از اطلاعات سپاه وارد کمیتهای در شورای عالی امنیت ملی شد که وظیفه نظارت امنیتی بر فعالیتهای مربوط به فروش نفت برای دور زدن تحریمها را بر عهده داشت.
با روی کار آمدن دولت ابراهیم رئیسی در سال ۱۴۰۰، باوند به وزارت نفت منتقل شد و مسئولیتهایی در حوزه تجارت نفت تحریمی بر عهده گرفت. او در تیرماه ۱۴۰۵، با حکم محسن پاکنژاد، وزیر نفت دولت مسعود پزشکیان، بهعنوان دستیار ویژه وزیر در امور نظارت بر تجارت نفت منصوب شد.
ایراناینترنشنال در گزارشی اختصاصی، بر اساس دو سند محرمانه از وزارت نفت و شورای عالی امنیت ملی و اطلاعات منابع آگاه، از نقش باوند در مدیریت شبکهای از واسطههای فروش نفت تحریمی پرده برداشت.
گزارشهای تحقیقی ایراناینترنشنال در مورد شبکه نفتی جمهوری اسلامی را که در شهریور، مهر و آبان ۱۴۰۵ منتشر شده است، اینجا، اینجا و اینجا بخوانید.
ارتباط دو فرد دیگر با سپهر انرژی و هواپیمایی ماهان وزارت خزانهداری آمریکا گفت محمدحسین ثروتی، فرزند محسن ثروتی، سرتیپ سپاه پاسداران، در چند شرکت وابسته به سپهر انرژی سمت اجرایی داشته است. به گفته این وزارتخانه، یکی از این شرکتها به نمایندگی از سپهر انرژی در معاملات نفت ایران واسطهگری میکرد و محمولهها را برای تحویل به پالایشگاههای کوچک و مستقل چین دریافت میکرد.
خزانهداری آمریکا همچنین اعلام کرد مجتبی عربنژاد، فرزند حمید عربنژاد، مدیرعامل تحریمشده هواپیمایی ماهان، با اتکا به ارتباطات خود با نیروی قدس سپاه در خرید قطعات هواپیما برای ماهان و تهیه تسلیحات برای نیروهای مسلح ایران تحت پوشش شرکتهای کشاورزی نقش داشته است. به گفته این وزارتخانه، او بر فروش نفتی نیز نظارت داشته که درآمد آن صرف حمایت از ماهان شده است. ثروتی و عربنژاد بر اساس فرمان اجرایی ۱۳۲۲۴، مربوط به مقابله با تروریسم، بهترتیب به دلیل پشتیبانی از سپهر انرژی و ماهان تحریم شدند.
تاکید خزانهداری آمریکا درباره توقف بارگیری نفت وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد از زمان آغاز عملیات «طرد اقتصادی» در ۲۴ اوت هیچ محموله نفتی ایران روی کشتیها بارگیری نشده و هیچ محمولهای نیز در آبهای خارج از محدوده محاصره نظامی آمریکا باقی نمانده است. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، گفت جمهوری اسلامی ممکن است هرگز به درآمد نفتی که پیشتر فروخته است دست پیدا نکند.
توماس «تامی» پیگات، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، نیز در بیانیهای جداگانه گفت چهار فرد تحریمشده با فروش غیرقانونی نفت به تامین مالی نیروهای نظامی جمهوری اسلامی و حمایت این حکومت از تروریسم کمک کردهاند. به گفته او، جمهوری اسلامی از هواپیمایی ماهان برای انتقال تسلیحات و نیروهای رزمی نیروی قدس سپاه پاسداران استفاده میکند. پیگات افزود واشینگتن در چارچوب عملیات «طرد اقتصادی» به تلاش برای قطع درآمدهایی ادامه میدهد که به گفته او، تهران برای بیثبات کردن منطقه و تهدید شرکای آمریکا به کار میگیرد.
با این اقدام، داراییهای این چهار نفر در آمریکا یا در اختیار اشخاص آمریکایی مسدود میشود. اوفک اعلام کرد هر چهار نفر مشمول مقررات تحریمهای ثانویهاند و بانکها و دیگر اشخاص نیز در صورت انجام برخی معاملات با آنها ممکن است در معرض تحریم قرار گیرند.
پایگاه خبری اکسیوس بهنقل از دو منبع آگاه گزارش داد استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ویژه کاخ سفید، در برلین با مقامهای ارشد قطری درباره مذاکرات تهران و واشینگتن گفتوگو کردند، اما مجموع این تلاشها تاکنون پیشرفت چشمگیری به همراه نداشته است.
بر اساس این گزارش، محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر، و علی الذوادی، فرستاده او، در نشست برلین که پنجشنبه ۲۸ آبان برگزار شد، حضور داشتند.
قطر بهعنوان میانجی هفتههاست میکوشد تهران و واشینگتن را بر سر احیای آتشبس و ازسرگیری مذاکرات هستهای به توافق برساند و از آغاز دوباره جنگ جلوگیری کند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، جمعه ۲۹ آبان پس از بازگشت از سفر آسیایی خود، در نشستی خبری اعلام کرد تهران میخواهد با واشینگتن به توافق برسد، ولی حاضر نیست توافقی را بپذیرد که از نظر ایالات متحده «قابل قبول» باشد.
ترامپ افزود در نشست سهجانبه اخیر با ولادیمیر پوتین و شی جینپینگ، روسای جمهوری روسیه و چین، بهتفصیل درباره راههای جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای گفتوگو کرده است.
نخستوزیر قطر هفته گذشته در واشینگتن با ترامپ و جیدی ونس، معاون او، درباره پرونده ایران رایزنی کرد.
ترامپ ۱۸ آبان پس از دیدار با محمد بن عبدالرحمن گفت کشورهای خلیج فارس خواهان حفظ وضع موجود و ادامه محاصره جمهوری اسلامی هستند.
تلاش دوحه برای خروج مذاکرات از بنبست
اکسیوس بهنقل از یک منبع دیپلماتیک گزارش داد فرستاده ویژه دوحه یک هفته پیش در ترکیه با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، دیدار کرد و او را در جریان گفتوگوهای نخستوزیر قطر با ترامپ و ونس قرار داد.
عراقچی و الذوادی در این دیدار راههای خروج مذاکرات از بنبست را بررسی کردند.
به گزارش اکسیوس، یک «هیات فنی» جمهوری اسلامی هفته جاری برای ادامه گفتوگوها به دوحه رفت.
عراقچی نیز برای رایزنی درباره یافتن راهحلی دیپلماتیک راهی پاکستان و عمان شد و در عمان بار دیگر با الذوادی دیدار کرد.
در انتهای گزارش اکسیوس آمده است: «بهگفته منابع آگاه، با وجود دیدارها و تماسهای پیاپی، پیشرفت چشمگیری در مذاکرات حاصل نشده است.»
همزمان با ادامه رایزنیها، ترامپ ۲۹ آبان هشدار داد در صورت لزوم، بار دیگر علیه جمهوری اسلامی دست به اقدام نظامی خواهد زد.
پایگاه خبری بلومبرگ یک روز پیش از آن بهنقل از مقامهای غربی گزارش داده بود تشدید تنشها میان واشینگتن و تهران احتمال آغاز دور تازهای از حملات گسترده آمریکا به ایران را افزایش داده است.
رویترز ۲۶ آبان در گزارشی تحلیلی نوشت نزدیک به ۹ ماه پس از آغاز جنگ ایران، تهران و واشینگتن هر یک زمان را به سود خود میدانند و بر خواستههایی پافشاری میکنند که پذیرش آنها برای طرف مقابل دشوار است.
رویترز این رویکرد را «قماری پرخطر» توصیف کرد و نوشت محاسبه دو طرف مذاکرات را به بنبست کشانده و خطر آغاز مجدد درگیریها پیش از دستیابی به توافق را افزایش داده است.
شرکت توزیع نیروی برق تهران بزرگ در پیامکی به شماری از مشترکان، زمان قطع دوساعته برق در ۳۰ آبان را اعلام کرد. سخنگوی صنعت برق این قطعی را به «تعمیرات شبکه» نسبت داد و گفت خاموشیهای برنامهریزیشده ممکن است در «هفتههای آینده» آغاز شود.
رسانههای ایران جمعه ۲۹ آبان گزارش دادند شرکت توزیع نیروی برق تهران بزرگ در پیامکهایی با عنوان «مدیریت انرژی»، از مشترکان خواسته است برای اطلاع از برنامه خاموشیها به سامانه «برق من» مراجعه کنند.
به گزارش این رسانهها، مشترکان برخی مناطق پایتخت، از جمله محدوده امور برق فارابی و محله خزانه، از ساعت قطع و وصل برق خود در روز ۳۰ آبان مطلع شدهاند.
احسان ذبیحزاده، سخنگوی صنعت برق، اندکی بعد اعلام کرد پیامکهایی که به دست مشترکان رسیده، مربوط به «تعمیرات شبکه» است.
او احتمال قطع برنامهریزیشده برق در هفتههای آینده را تایید کرد و افزود برنامه نهایی این خاموشیها هنوز آماده نشده است.
پایگاه خبری رویداد۲۴ شهریورماه گزارش داده بود بحران انرژی با پایان تابستان فروکش نخواهد کرد و همچنان یکی از مهمترین چالشهای پیشروی خانوارها و کسبوکارها خواهد بود.
بر اساس این گزارش، نیروگاههای حرارتی برای تولید برق وابستگی زیادی به گاز دارند، اما با آغاز فصل سرد و افزایش مصرف گاز در بخشهای خانگی و تجاری، تامین سوخت این نیروگاهها دشوارتر میشود.
نیروگاهها پیش از زمستان بخشی از ذخایر سوخت را مصرف کردند
سخنگوی صنعت برق در ادامه اعلام کرد گاز سوخت اصلی نیروگاههای حرارتی ایران است و سالانه حدود ۷۰ درصد برق کشور با گاز تولید میشود.
به گفته ذبیحزاده، حملات اواخر اسفند ۱۴۰۴ بخشی از ظرفیت تولید گاز کشور را کاهش داده و تامین سوخت نیروگاهها را در ماههای سرد امسال دشوارتر کرده است.
او افزود هفته گذشته با سرد شدن هوا در بیشتر مناطق کشور، گاز کافی به نیروگاهها نرسید و آنها ناچار شدند از سوخت مایع استفاده کنند.
ذبیحزاده ادامه داد: «بخش قابل توجهی از ذخایری که برای دوره سرد سال در مخازن نیروگاهی پیشبینی شده بود، مصرف شد.»
مصطفی رجبیمشهدی، معاون برق و انرژی وزیر نیرو، ۲۳ آبان گفته بود تامین سوخت نیروگاهها در زمستان امسال دشوارتر از سالهای گذشته خواهد بود، زیرا روزانه ۱۳۰ میلیون متر مکعب از ظرفیت گاز کشور «بهدلیل جنگ» از دست رفته است.
بر اساس دادههای مرکز آمار، کاهش تولید و عرضه گاز میتواند با نزدیک شدن زمستان، جمهوری اسلامی را در برابر انتخاب دشواری میان تامین مصرف داخلی و ادامه صادرات گاز قرار دهد.
نسخه مقامها برای بحران انرژی، صرفهجویی مردم است
سخنگوی صنعت برق هشدار داد اگر سوخت کافی به نیروگاهها نرسد، صنعت برق ممکن است ناچار شود برق مشترکان را محدود کند.
ذبیحزاده از مردم خواست با کنار گذاشتن مصارف غیرضروری، مصرف برق و گاز خود را کاهش دهند.
محمدجواد حاجعلیاکبری، امام جمعه موقت تهران، نیز ۲۹ آبان صرفهجویی را راه اصلی برونرفت از تنگناهای کنونی دانست و گفت: «اگر مردم در مصرف گاز، برق، بنزین، نان و سایر موارد صرفهجویی و بهینهسازی مصرف را جدی بگیرند، میتوان با برکت الهی از پیچ معیشتی عبور کرد.»
یک روز پیشتر، مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، اعلام کرده بود در خانه با کاپشن میخوابد و هیچ چراغ یا وسیله گرمایشی روشن نمیکند.
این سخنان واکنش خشمگینانه مخاطبان ایراناینترنشنال را برانگیخت. آنها با اشاره به منابع عظیم گاز ایران، از سرمای کلاسهای درس و فشار معیشتی بر خانوادهها گفتند و از دولت انتقاد کردند که هزینه ناکارآمدی در مدیریت منابع انرژی را به مردم تحمیل میکند.
مقامهای جمهوری اسلامی در حالی مردم را به صرفهجویی و اصلاح الگوی مصرف فرا میخوانند که خود از حل ریشهای بحرانهای ساختاری و مدیریتی در حوزه برق، گاز و آب ناتوان بودهاند و در مقاطع گوناگون، تعطیلی ادارات و مدارس را بهعنوان راهکاری موقت برای جلوگیری از وخامت اوضاع به کار گرفتهاند.
B‑1B Lancer bomber at the RAF Fairford airbase, which hosts US Air Force personnel, in Fairford, Gloucestershire, Britain, September 27, 2026.
وکلای دو مردی که به مشارکت در طرح ادعایی حمله به پایگاه هوایی فرفورد نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا به نمایندگی از جمهوری اسلامی متهم شدهاند، جمعه ۲۹ آبان در جلسهای در دادگاه لندن اعلام کردند که موکلانشان احتمالا اتهامات مطرحشده علیه خود را رد خواهند کرد.
براساس تصمیم قاضی، محاکمه این دو متهم یک سال دیگر در ۲۲ نوامبر ۲۰۲۷ آغاز خواهد شد.
محمد عبدالکریم، ۲۴ ساله، و نعمان اصغر، ۲۵ ساله، از طریق ارتباط ویدئویی در جلسه مقدماتی دادگاه اولد بیلی حاضر شدند.
این پرونده به طرحی مربوط میشود که بهگفته دادستانها شامل انتقال سه ون حامل بنزین به پایگاه هوایی فرفورد بوده است؛ پایگاهی که آمریکا از آن برای انجام حملات علیه ایران استفاده میکرد.
عبدالکریم بر اساس قانون امنیت ملی بریتانیا متهم شده است که از ۳۱ اوت تا ۲۸ سپتامبر اقداماتی انجام داده که احتمال میرفته کمک قابلتوجهی به یک سازمان اطلاعاتی خارجی کند.
متهم دیگر، نعمان اصغر، شهروند بریتانیا، تنها فرد از میان پنج مرد بازداشتشده در خارج از پایگاه فیرفورد است که با اتهام روبهرو شده است. با این حال، اتهام او به شناسایی و جمعآوری اطلاعات درباره پایگاه در ۲۲ اوت مربوط میشود.
پس از بازداشت پنج مرد بریتانیایی در خارج از این پایگاه در جنوب غربی انگلستان در ساعات اولیه بامداد ۲۷ سپتامبر، بمبافکنهای بی-۱ آمریکا به دلایل امنیتی از پایگاه فیرفورد خارج شدند.
دادستانها به دادگاه گفتند بریتانیا در ماه مارس مجوز استفاده از پایگاههای خود را برای حملاتی صادر کرده بود که آنها را حملات دفاعی با هدف جلوگیری از شلیک موشکهای جمهوری اسلامی در سراسر منطقه توصیف کرد.
در ماه ژوئیه، سپاه پاسداران هشدار داده بود هر پایگاهی که برای انجام حملات علیه جمهوری اسلامی مورد استفاده قرار گیرد، هدفی مشروع محسوب میشود.
دادستانها میگویند عبدالکریم و اصغر با فردی در خارج از کشور به نام «علی» در ارتباط بودند که گفته شده است در راستای منافع جمهوری اسلامی فعالیت میکرد.
سفیر جمهوری اسلامی در بریتانیا دخالت تهران در این پرونده را رد کرده است.
دادستانها در جلسه دادگاه به پیامی استناد کردند که در آن عبدالکریم، علی را جاسوسی توصیف کرده بود که برای حکومت ایران و علیه اسرائیل فعالیت میکرد.
عبدالکریم به پلیس گفته بود تصور میکرده در حال کمک به تهیه یک ویدیو تبلیغاتی برای کسبوکاری جدید است.
در کیفرخواست آمریکایی که روز ۱۰ نوامبر علنی شد، دادستانها گفتند محمدعلی الحسنی، شهروند عراقی، از داخل ایران آمادهسازی طرح حمله به فرفورد را هدایت کرده و به افراد مرتبط با خود در بریتانیا پول داده بود تا خودروها و تجهیزات لازم را تهیه کنند.
در این کیفرخواست آمده است که افراد مرتبط با الحسنی همچنین اطلاعاتی درباره نقشه و ساختار پایگاه در اختیار او قرار داده بودند.
بهگفته وزارت دادگستری آمریکا، الحسنی از ایران مقدمات عملیات سپتامبر را هدایت میکرد و به افراد مرتبط با خود در بریتانیا پول میداد تا پایگاه را زیر نظر بگیرند و خودروها و تجهیزات مورد نیاز را تهیه کنند.
دادستانهای آمریکایی علیه الحسنی و دو نفر دیگر اعلام جرم کردهاند.
هفته گذشته روزنامه والاستریت ژورنال گزارش داد که آمریکا بهدلیل تهدیدی گزارششده از سوی حکومت ایران، هواپیماهای خود را از پایگاه هوایی میلدنهال نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا، خارج کرده است.
قاضی چیما گراب چهار هفته را برای رسیدگی به این پرونده در دادگاه سلطنتی وولویچ اختصاص داد.
هنگامی که قاضی پرسید آیا متهمان دیگری نیز به پرونده اضافه خواهند شد، دادستانها گفتند نمیتوانند در این باره اظهارنظر کنند.
پلیس ماه گذشته اعلام کرد شش نفر دیگر، از جمله چهار مرد دیگری که روز ۲۷ سپتامبر در خارج از پایگاه فرفورد بازداشت شده بودند، همچنان با قرار وثیقه پلیس آزاد هستند.
همزمان با تشدید فشارهای آمریکا و وخامت اوضاع اقتصادی ایران، برخی مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی از احتمال ازسرگیری صادرات نفت به چین خبر دادند و ائمه جمعه تهدید کردند در صورت شلیک به نفتکشهای ایرانی، تهران تاسیسات نفتی کشورهای منطقه را هدف قرار میدهد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، جمعه ۲۹ آبان در واکنش به برخی گزارشها درباره تصمیم تهران برای بارگیری نفت در بنادر جنوبی گفت: «هر تلاشی برای صادرات نفت و مذاکرات را انجام میدهیم و باید محاصره بشکند.»
ابراهیم عزیزی، رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ایران محاصرهپذیر نیست.»
او در کنار این جمله از نمادهای بشکه نفت و ساعت شنی استفاده کرد که میتوان آنها را اشارهای به احتمال ازسرگیری صادرات نفت در آینده نزدیک دانست.
محمد بیات، دیگر نماینده مجلس، خواستار پایان دادن به وضعیت «نه جنگ، نه صلح» شد و گفت: «آمادهسازی نفتکشها و اتخاذ موضع قاطع و تهاجمی در برابر آمریکا و کشورهای منطقه برای شکستن محاصره ضروری است.»
او افزود جمهوری اسلامی باید برای خروج از وضعیت کنونی خود «آغازگر اقدامات عملی» باشد.
حسامالدین آشنا، مشاور رسانهای پیشین حسن روحانی، نیز در ایکس نوشت: «بار میزنند. اگر زدند، باز میزنند.»
آشنا ظاهرا با این بازی زبانی، به بارگیری نفت برای صادرات به چین اشاره داشت و تلویحا تهدید کرد در صورت هدف قرار گرفتن نفتکشها، جمهوری اسلامی دست به حمله تلافیجویانه خواهد زد.
حسن عاملی، نماینده رهبر جمهوری اسلامی در اردبیل، در خطبههای نماز جمعه این شهر اعلام کرد مقامهای جمهوری اسلامی برای شکستن محاصره «تصمیم بسیار مهمی» گرفتهاند و نفتکشهای ایرانی بهزودی از جزیره خارک راهی چین خواهند شد.
بهگفته عاملی، تهران به واشینگتن هشدار داده است اگر آمریکا به این نفتکشها شلیک کند، جمهوری اسلامی همه مراکز نفتی کشورهای حاشیه خلیج فارس را «هدف مشروع» میداند.
احمدرضا شاهرخی، نماینده مجتبی خامنهای در خرمآباد، در نماز جمعه از نیروهای مسلح جمهوری اسلامی خواست به محاصره دریایی ایران از سوی ارتش آمریکا پایان دهند.
او خطاب به نظامیان گفت: «آخرین گامها را برای پایان دادن به این وضعیت بردارید.»
نصیر حسینی، امام جمعه یاسوج، نیز گفت جمهوری اسلامی میتواند «مسیر تقویت قدرت و شکستن محاصره اقتصادی» را ادامه دهد.
او همچنین خواستار «برخورداری از سلاح بازدارنده و قدرتمند هستهای» شد.
انتشار برخی گزارشها درباره طرح احتمالی تهران برای شکستن محاصره دریایی از ۲۸ آبان آغاز شد. کانال تلگرامی صابریننیوز، وابسته به سپاه پاسداران، در گزارشی با برچسب «غیررسمی» نوشت دهها نفتکش ایرانی برای حرکت به سوی چین آماده میشوند.
خبرگزاری فارس، دیگر رسانه وابسته به سپاه، نیز خواستار ازسرگیری صادرات نفت به چین شد.
بهنوشته این رسانه حکومتی، احتمال حمله جمهوری اسلامی به پایانههای نفتی امارات متحده عربی، عربستان سعودی و قطر میتواند واشینگتن را از شلیک به نفتکشها بازدارد.
در پی ادامه تنشها در تنگه هرمز، مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا ۲۹ آبان اعلام کرد گزارشی از برخورد پرتابهای ناشناس با یک نفتکش در حدود ۱۵ کیلومتری شمال شهر خصب عمان دریافت کرده است.
در سوی دیگر، خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، گزارش داد ساعت ۱۸:۵۰ به وقت محلی، موشکی به حاشیه شهر قشم برخورد کرده است.
روزنامه همشهری ۲۹ آبان در کانال تلگرامی خود نوشت بر اساس «دادههای ردیابی دریایی»، دستکم ۵۵ نفتکش حامل نفت خام و فرآوردههای نفتی ایران روز پیش در امتداد سواحل کشور حضور داشتند. همشهری منبع این دادهها را مشخص نکرد.
این روزنامه در گزارشی دیگر به سخنان اخیر مسعود پزشکیان، محمدباقر قالیباف و شماری دیگر از مقامهای ارشد جمهوری اسلامی پرداخت که تاکید کردهاند حکومت در وضعیت «نه جنگ، نه صلح» نخواهد ماند.
حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، ۲۸ آبان گفت: «جنگ به این شکل را تحمل نمیکنیم و جنگ فرسایشی را ادامه نخواهیم داد. تکلیف جنگ را یکسره میکنیم.»
او اضافه کرد: «محاصره، چه دریایی، چه هوایی و چه زمینی، نباید ادامه پیدا کند و اجازه نخواهیم داد چنین وضعیتی استمرار داشته باشد.»
یورونیوز نیز نوشت گزارشهای غیررسمی و تصاویر ماهوارهای حاکی از آن است که بیش از ۱۴ نفتکش ایرانی در جزیره خارک برای شکستن محاصره دریایی آمریکا در آمادهباش به سر میبرند.
ویدیویی که ۲۹ آبان منتشر شد، یک نفتکش ایرانی را در نزدیکی تنگه هرمز نشان میدهد. گفته میشود این نفتکش آماده عبور از محاصره دریایی ایالات متحده است.
در همین حال، نشانهای از تمایل واشینگتن به کاهش فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی یا رفع محاصره دریایی به چشم نمیخورد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، ۲۹ آبان در گفتوگو با شبکه سیانبیسی تاکید کرد ایالات متحده به فشار بر سپاه پاسداران ادامه خواهد داد.
خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام وزارت خزانهداری گزارش داد آمریکا به سنگاپور و مالزی درباره پیامدهای احتمالی رعایت نکردن تحریمهای واشینگتن علیه تهران هشدار داده است.
با وجود تشدید بحران اقتصادی و ناتوانی حکومت در تامین نیازهای اساسی مردم، مقامهای جمهوری اسلامی همچنان بر سیاست خارجی تنشآفرین خود، بهویژه رویارویی با آمریکا و اسرائیل، تاکید دارند.