مردم اسرائیل در حالی سه‌شنبه پنجم آبان برای انتخاب نمایندگان پارلمان اسرائیل (کنِسِت) و نهایتا دولت جدید پای صندوق‌های رای می‌روند که از سویی، هنوز از شوک حمله هفتم اکتبر سه سال پیش بیرون نیامده‌اند، و از سوی دیگر، فضای کشور قطبی‌تر از هر زمان دیگری است.
این روزها در اسرائیل به هر سو بنگری، تبلیغات انتخاباتی نامزدها و احزاب دیده می‌شود.
روی یک اتوبوس، تصویر ایتامار بن‌گویر، وزیر راست‌گرای افراطی امنیت ملی است و شعارش، و روی اتوبوس کناری، تصویر نفتالی بنت، نخست‌وزیر پیشین و از بخت‌های اصلی جانشینی بنیامین نتانیاهو.
روی یک بیلبورد، عکس رهبر معنوی حزب شاس (حزب یهودیان مذهبی شرقی‌تبار) است، با این شعار که رای دادن به حزب شاس، رای دادن به «آفریدگار هستی» است.
روی بیلبوردی دیگر، تصویر اویگدور لیبرمن، رهبر حزب راست‌گرای لاییک «اسرائیل خانه ما» دیده می‌شود، با این شعار که اگر یهودیان مذهبی به خدمت سربازی نروند، دیگر هیچ خدماتی از دولت نخواهند گرفت.
شاید بتوان گفت که تا یک دهه پیش، بحث‌های انتخاباتی در اسرائیل پیرامون مسائلی چون صلح با فلسطینیان و البته اقتصاد بود. دو موضوعی که جامعه را با خطی نسبتا مشخص، به راست و چپ تقسیم می‌کرد. اما در سال‌های اخیر، اگرچه موضوع اقتصاد همچنان باقی مانده و حتی پررنگ‌تر شده، موضوع صلح با فلسطینیان تقریبا به‌طور کامل از بحث کنار گذاشته شده است.
بحث‌های این روزها در اسرائیل، در کوچه و خیابان، در تاکسی و سوپرمارکت محلی و در ادارات و بین همکاران و دوستان، درباره مسائلی همچون ماندن یا رفتن نتانیاهو، خدمت سربازی یا معافیت از خدمت سربازی یهودیان فوق‌مذهبی و البته، هفتم اکتبر و جنگ سه‌ساله پس از آن است.
همه این‌ها موجب شده آن خط فرضی راست و چپ دیگر رنگی نداشته باشد. چه‌بسا راست‌گرایانی که یا به دلیل مخالفت با نتانیاهو یا مقصر دانستن او در حمله هفتم اکتبر یا صد البته، اتحادش با احزاب فوق‌مذهبیِ مخالف خدمت سربازی یهودیان اولترا ارتدوکس، امروز در جبهه احزاب میانه و چپ قرار گرفته‌اند.
چه‌بسا چپ‌گرایان سابق که پس از حمله هفتم اکتبر حماس، امروز می‌گویند که تغییر موضع داده و قصد دارند به احزاب راست یا حتی راست افراطی رای دهند.
بحث بر سر این موضوعات نه تنها در رادیو و تلویزیون بین سیاستمداران و مفسران، که در کوچه و خیابان بین مردم عادی نیز جریان دارد.
شهروندان اسرائیل هم مردمی سیاسی هستند و هم ذات جوشانی دارند، و ترکیب این دو با یکدیگر موجب می‌شود گاه در کوچه که قدم می‌زنی، ببینی دو دوست در حال بحث سیاسی با هم با صدای بلند هستند؛ به شکلی که شاید اگر یک فرد اهل اسکاندیناوی از آن محل رد شود، فکر کند دعوایی درگرفته است.
گاهی نیز، از میان دو همسایه در یک ساختمان، یکی پوستر تبلیغاتی حزب چپ میانه «دموکرات‌ها» به رهبری یائیر گولان، معاون پیشین رییس ستاد ارتش را از بالکن آویزان کرده، و همسایه دیگر پوستر تبلیغاتی بتسل‌ئل اسموتریچ، رهبر حزب راست‌گرای افراطی «صیونیسم دینی» را بر پنجره چسبانده است.
دو همسایه‌ای که هنوز همدیگر را دوست دارند؛ اما این روزها وقتی در راه‌پله از کنار هم رد می‌شوند، سلامشان سردتر است.
در ساختمان کناری، دو همسایه دیوار به دیوار در حال بحث هستند که آیا در جریان شکست اطلاعاتی اسرائیل در پیشگیری از حمله هفتم اکتبر، نتانیاهو مقصر بوده یا نهادهای امنیتی.
و در این میان، صاحب سوپرمارکت محل قرار دارد. فردی که تا چهار سال پیش عکسش با نتانیاهو را با افتخار به دیوار نصب کرده بود.
او در پی جنجال‌های مربوط به تغییر قوانین ناظر بر دستگاه قضایی، عکس را کمی از نظرها دور کرد، و بعد از هفتم اکتبر، آن را به پستوی پشت مغازه برد.
فردی سال‌ها حامی لیکود (حزب نتانیاهو) بوده و امروز نمی‌داند باید به چه کسی رای دهد.
فرد دیگری می‌گوید صرف‌نظر از اینکه من و او به چه کسی رای دهیم، هیچ‌کدام از دو بلوک سیاسی مخالفان و موافقان نتانیاهو، کرسی‌های لازم را برای تشکیل دولت به دست نخواهند آورد.
شهروندی دیگر، مانند بسیاری از شهروندان - با هر دیدگاه سیاسی - نگران است که اسرائیل مانند شش سال پیش وارد چرخه بی‌پایان انتخاباتی پس از انتخابات دیگر شود.
اگر آن زمان بحران کرونا موجب شد بنی گنتس راضی به تشکیل دولت وحدت ملی با نتانیاهو و نقطه پایان گذاشتن بر آن چرخه باطل شود، این بار مشخص نیست هیچ بحرانی بتواند بر این شکاف‌ها، حتی برای مدتی محدود، پل بزند.
نخستین مورد ابتلا به ابولا در نیجریه پس از بیش از یک دهه شناسایی شد، اما آزمایش بیمار ۱۳ روز پس از آغاز علائم انجام گرفت. این تاخیر نگرانی‌ها درباره مهار بیماری را افزایش داد. ابولا از ماه مه در کنگو شیوع یافت و به چهار کشور آفریقایی گسترش پیدا کرد و جان هزاران نفر را گرفت.
خبرگزاری رویترز پنج‌شنبه ۳۰ مهر گزارش داد این همه‌گیری که از جمهوری دموکراتیک کنگو آغاز شده، دومین شیوع بزرگ ابولا در تاریخ است و پیش از شناسایی بیمار در نیجریه، به اوگاندا و کنیا نیز گسترش یافته بود.
بیمار شناسایی‌شده، همسر اوگاندایی یک دیپلمات سوئیسی است که پس از دو هفته تعطیلات در اوگاندا، ۱۱ مهر وارد ابوجا، پایتخت نیجریه، شد.
به‌گفته ژان کاسیا، مدیرکل مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آفریقا، این زن سه روز پس از ورود به نیجریه بیمار شد و با تصور ابتلا به مالاریا، به چند مرکز درمانی مراجعه کرد، اما تا ۲۷ مهر آزمایش ابولا از او گرفته نشد.
کاسیا هشدار داد تاخیر در شناسایی بیماری، ردیابی افرادی را که احتمالا در معرض ویروس قرار گرفته‌اند، دشوار می‌کند.
او گفت: «وقتی کشورهای در معرض خطر را شناسایی کردیم، نیجریه در این فهرست نبود. اکنون هست.»
به‌گفته او، با گسترش شیوع بیماری، کشورهای شمال و جنوب آفریقا نیز ممکن است در معرض خطر قرار گیرند.
مقام‌های نیجریه تاکنون ۴۴ نفر را که با بیمار تماس داشته‌اند شناسایی کرده‌اند و انتظار می‌رود این شمار افزایش یابد.
ویروس ابولا از طریق تماس مستقیم با مایعات بدن فرد مبتلایی که علائم بیماری دارد، منتقل می‌شود.
ابهام درباره محل ابتلای بیمار
این همه‌گیری ناشی از گونه بوندیبوگیو ویروس ابولاست که واکسن یا درمان اختصاصی تاییدشده‌ای برای آن وجود ندارد.
در جمهوری دموکراتیک کنگو تاکنون بیش از ۹ هزار و ۵۰۰ نفر مبتلا شده و بیش از چهار هزار و ۶۰۰ نفر جان باخته‌اند.
مقام‌های اوگاندا اعلام کرده‌اند بیمار شناسایی‌شده در نیجریه، پیش از عبور از اوگاندا به شرق کنگو سفر کرده بود، اما مقام‌های نیجریه این سفر را تایید نکرده‌اند.
محمد علی پاته، وزیر بهداشت نیجریه، گفت به‌دلیل تایید نشدن سفر بیمار به کنگو، احتمال می‌دهند او در اوگاندا مبتلا شده باشد.
ماریون کوپمانس، ویروس‌شناس هلندی و عضو کمیته اضطراری ابولای سازمان جهانی بهداشت، گفت اگر بیمار به کنگو سفر کرده باشد، نگرانی‌ها درباره کارایی غربالگری در مرزها و فرودگاه‌ها افزایش می‌یابد و اگر چنین سفری انجام نشده باشد، احتمال ابتلای او در اوگاندا مطرح می‌شود.
او هشدار داد: «در هر صورت، این موضوع تایید می‌کند که این بحران هنوز به پایان نرسیده است.»
مقام‌های نیجریه می‌گویند با توجه به تجربه مهار ابولا در همه‌گیری سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶، برای مقابله با بیماری آمادگی دارند.
آیواده آلاکیجا، پزشک نیجریه‌ای و از روسای مشترک کمیته گروه هفت برای سرمایه‌گذاری در سلامت جهانی، گفت شرایط کنونی با همه‌گیری سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶ بسیار متفاوت است.
او یادآوری کرد نخستین بیمار مبتلا به ابولا که در آن همه‌گیری با هواپیما از لیبریا به نیجریه سفر کرده بود، بلافاصله بستری شد.
در آستانه انتخابات پارلمانی اسرائیل، بنیامین نتانیاهو برای حفظ قدرت با رقبایی روبه‌رو است که در قبال جمهوری اسلامی مواضعی سخت‌گیرانه دارند. گادی آیزنکوت و نفتالی بنت، دو رقیب اصلی، از ادامه فشار بر تهران حمایت می‌کنند، اما درباره شیوه مقابله و تغییر حکومت اختلاف نظر دارند.
این انتخابات پس از سه سال جنگ در غزه و گسترش تنش‌های اسرائیل با جمهوری اسلامی و نیروهای وابسته به آن برگزار می‌شود.
این درگیری‌ها به جنگ ۱۲ روزه در خرداد ۱۴۰۴ و جنگ ۴۰ روزه اسرائیل و آمریکا علیه حکومت ایران در اسفند ۱۴۰۴ و فروردین ۱۴۰۵ انجامید.
بنیامین نتانیاهو؛ نخست‌وزیر ۷۷ ساله و رهبر لیکود
نتانیاهو، متولد ۲۹ مهر ۱۳۲۸ در اسرائیل، از خانواده‌ای یهودی با تبار عمدتا اروپای شرقی است. پدر او در لهستان متولد شد.
نتانیاهو که باسابقه‌ترین نخست‌وزیر اسرائیل به شمار می‌رود، از سال ۱۴۰۱ بار دیگر قدرت را در این کشور در دست گرفت.
او مقابله با برنامه هسته‌ای و موشکی جمهوری اسلامی را از محورهای اصلی سیاست امنیتی خود قرار داده است.
در دوره کنونی نخست‌وزیری او، رویارویی مستقیم حکومت ایران و اسرائیل گسترش یافت.
اسرائیل فروردین ۱۴۰۳ به ساختمان وابسته به کنسولگری جمهوری اسلامی در دمشق حمله کرد و شماری از فرماندهان سپاه پاسداران کشته شدند.
جمهوری اسلامی نیز در پاسخ، برای نخستین بار از خاک ایران حمله گسترده‌ای علیه اسرائیل انجام داد.
این رویارویی در خرداد ۱۴۰۴ به جنگ ۱۲ روزه انجامید. ۹ اسفند همان سال نیز اسرائیل و آمریکا حملات گسترده تازه‌ای علیه حکومت ایران آغاز کردند که به کشته شدن علی خامنه‌ای و شماری از فرماندهان ارشد نظامی انجامید.
نتانیاهو اکنون سرنگونی جمهوری اسلامی را یکی از اهداف اصلی خود معرفی می‌کند.
او ۲۶ مهر در نشستی با خبرنگاران اسرائیلی گفت: «این حکومت باید سقوط کند و من آن را سرنگون خواهم کرد.»
نتانیاهو در این نشست تاکید کرد برنامه‌ای جامع برای سرنگونی جمهوری اسلامی دارد و به دستگاه‌های امنیتی اسرائیل دستور داده است برای تحقق این هدف اقدام کنند.
او ادامه این مسیر را به پیروزی خود در انتخابات گره زد و افزود ۹۰ درصد اقدامات لازم برای شکست دشمنان اسرائیل انجام شده است.
با این حال، او ۲۲ مهر در مصاحبه با رادیو ارتش اسرائیل گفت با حمله پیش‌دستانه به حکومت ایران پیش از انتخابات موافق نیست، اما هشدار داد اسرائیل به هرگونه حمله جمهوری اسلامی پاسخ سختی خواهد داد.
گادی آیزنکوت؛ فرمانده مراکشی‌تبار و رقیب اصلی نتانیاهو
آیزنکوت، ۶۶ ساله، متولد طبریه در شمال اسرائیل و فرزند مهاجران یهودی مراکشی است.
او در خانواده‌ای کارگری بزرگ شد و پس از ۴۱ سال خدمت نظامی و رسیدن به ریاست ستاد کل ارتش، وارد سیاست شد.
آیزنکوت پس از حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ به کابینه جنگ نتانیاهو پیوست، اما در خرداد ۱۴۰۳ به‌دلیل اختلاف بر سر راهبرد جنگ استعفا داد. پسر و دو برادرزاده او در جنگ غزه کشته شدند.
او در شهریور ۱۴۰۴ حزب میانه‌روی «یاشار» را تاسیس کرد که اکنون از رقبای اصلی لیکود است.
آیزنکوت جمهوری اسلامی را یکی از مهم‌ترین تهدیدهای امنیتی علیه اسرائیل می‌داند و بر ادامه مقابله با برنامه هسته‌ای و فعالیت‌های منطقه‌ای تهران تاکید دارد.
او در مصاحبه با اورشلیم‌پست در شهریور گفت مهم‌ترین نگرانی خارجی او جمهوری اسلامی است و هشدار داد تهران ممکن است با استفاده از ذخایر اورانیوم غنی‌شده خود، برای دستیابی سریع به سلاح هسته‌ای تلاش کند.
آیزنکوت معتقد است اقدامات اسرائیل علیه جمهوری اسلامی باید به جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای، نظارت سخت‌گیرانه بر برنامه اتمی و قطع منابع مالی حکومت ایران برای حزب‌الله منجر شود.
با این حال، او درباره حمله نظامی دوباره به جمهوری اسلامی با نتانیاهو اختلاف نظر دارد.
آیزنکوت ۲۱ مهر در مصاحبه با رادیو ارتش اسرائیل گفت از تحول امنیتی مهمی که حمله فوری اسرائیل و آمریکا به ایران را توجیه کند، اطلاعی ندارد.
او تاکید کرد عملیات نظامی تازه تنها در صورتی توجیه‌پذیر است که جمهوری اسلامی برای دستیابی فوری به سلاح هسته‌ای اقدام کند.
آیزنکوت همچنین سرنگونی حکومت ایران را ضروری دانست، اما گفت تحقق این هدف از طریق اقدام نظامی دست‌یافتنی نیست.
او افزود: «این اتفاق باید از درون مردم ایران شکل بگیرد.»
آیزنکوت همچنین نتانیاهو را برای هدایت عملیات نظامی تازه علیه جمهوری اسلامی مناسب نمی‌داند و معتقد است دولت او نتوانسته به همه اهداف جنگ دست یابد.
نفتالی بنت؛ نخست‌وزیر پیشین و طراح دکترین اختاپوس
بنت، ۵۴ ساله، متولد حیفا و فرزند مهاجران یهودی آمریکایی با تبار اروپایی است. او دانش‌آموخته حقوق از دانشگاه عبری اورشلیم و از بنیان‌گذاران شرکت امنیت سایبری «سایوتا» است.
بنت پیش‌تر ریاست دفتر نتانیاهو و وزارتخانه‌های اقتصاد، آموزش و دفاع اسرائیل را بر عهده داشت.
او در خرداد ۱۴۰۰ نخست‌وزیر شد و در تیر ۱۴۰۱ قدرت را به یائیر لاپید واگذار کرد.
بنت اکنون با فهرست انتخاباتی «با هم» و در ائتلاف با لاپید برای بازگشت به قدرت تلاش می‌کند.
موضع بنت در قبال حکومت ایران بر راهبردی استوار است که آن را «دکترین اختاپوس» می‌نامد.
بر اساس این راهبرد، جمهوری اسلامی مرکز تهدیدهای منطقه‌ای علیه اسرائیل است و مقابله با گروه‌های وابسته به تهران، بدون هدف قرار دادن خود حکومت، کافی نیست.
بنت در مصاحبه با تایمز اسرائیل در خردادماه گفت از سال ۲۰۱۷ این دیدگاه را در کابینه امنیتی اسرائیل مطرح کرده است.
او معتقد است اسرائیل در سال‌های گذشته بیش از اندازه بر بازوهای اختاپوس، از جمله حزب‌الله و حماس، تمرکز کرده و به مرکز آن، یعنی جمهوری اسلامی، توجه کافی نداشته است.
بنت هدف خود را جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هسته‌ای و تسریع فروپاشی حکومت معرفی کرده است.
او با مقایسه جمهوری اسلامی با اتحاد جماهیر شوروی گفته است حکومت ایران سرانجام فرو خواهد پاشید، اما زمان این اتفاق مشخص نیست.
بنت تاکید کرده است برای تسریع این روند، حملات نظامی به‌تنهایی کافی نیست و اسرائیل باید از ابزارهای اقتصادی، سایبری، اطلاعاتی و اقدامات آشکار و پنهانی استفاده کند.
او همچنین گفته است در دوره نخست‌وزیری خود، با همکاری موساد و نهادهای دیگر، حدود ۳۰ اقدام مختلف علیه جمهوری اسلامی آغاز کرده که همه آنها نظامی نبوده‌اند.
بنت در مرداد ۱۴۰۵ موضع سخت‌گیرانه‌تری را نیز مطرح کرد و افزود حملات نیروهای وابسته به جمهوری اسلامی باید مانند حمله مستقیم تهران تلقی شود.
به باور او، اگر حزب‌الله به اسرائیل حمله کند، اسرائیل باید در خاک ایران پاسخ دهد.
این موضع، دکترین اختاپوس بنت را به سیاستی تبدیل می‌کند که در آن اقدامات نیروهای وابسته به تهران می‌تواند با پاسخ مستقیم اسرائیل علیه جمهوری اسلامی همراه شود.
دیگر چهره‌های تاثیرگذار انتخابات
ایتامار بن گویر، ۵۰ ساله، وزیر امنیت ملی اسرائیل و رهبر حزب راست افراطی «قدرت یهودی»، از خانواده‌ای یهودی با ریشه‌های عراقی و کردی است.
او از عملیات نظامی علیه جمهوری اسلامی حمایت کرده است.
بن گویر در فروردین ۱۴۰۵، هنگام بازدید از محل اصابت موشک جمهوری اسلامی در حیفا، جنگ علیه حکومت ایران را ضرورتی برای جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای توصیف کرد.
او همچنین از ادامه عملیات نظامی تا دستیابی به اهداف اسرائیل حمایت کرد و با رویکردهایی که بر خروج از جنگ تمرکز دارند، مخالفت کرد.
منصور عباس، ۵۲ ساله، سیاستمدار عرب فلسطینی‌تبار، دندان‌پزشک و رهبر حزب اسلام‌گرای «رعام»، متولد شمال اسرائیل است.
او بیشتر بر مسائل داخلی جامعه عرب، از جمله امنیت و مقابله با جرائم، تمرکز دارد و در سال ۲۰۲۱ به ائتلاف دولتی بنت پیوست.
مواضع انتخاباتی عباس عمدتا بر مسائل جامعه عرب و مناقشه اسرائیل و فلسطینیان متمرکز است و در منابع بررسی‌شده، موضع مشخص و تازه‌ای از او درباره راهبرد نظامی اسرائیل در قبال جمهوری اسلامی به دست نیامد.
پارلمان اروپا جایزه ساخاروف ۲۰۲۶ برای آزادی اندیشه را به دیوان کیفری بین‌المللی و مقام‌های آن اهدا کرد. ترانه و رومینا رحیمی، خواهران دوقلوی ایرانی که در ارتباط با اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ به ترتیب به اعدام و حبس محکوم شده‌اند، از نامزدهای نهایی این جایزه بودند.
روبرتا متسولا، رییس پارلمان اروپا، پنج‌شنبه ۳۰ مهر برنده جایزه ساخاروف ۲۰۲۶ را در صحن پارلمان معرفی کرد.
او گفت: «اتحادیه اروپا بر پایه احترام به چندجانبه‌گرایی و نهادهای بین‌المللی بنا شده است. پارلمان اروپا با اعطای جایزه ساخاروف به دیوان کیفری بین‌المللی و مقام‌های آن، نقش مهم این نهاد را در پاسداری از حقوق بین‌الملل و نظام قضایی بین‌المللی، به رسمیت می‌شناسد.»
مراسم اهدای این جایزه قرار است ۲۵ آذر، هم‌زمان با نشست عمومی پارلمان اروپا، در استراسبورگ فرانسه برگزار شود.
دیوان کیفری بین‌المللی، مستقر در لاهه هلند، در چارچوب صلاحیت خود به پرونده‌های مربوط به جنایات جنگی، جنایت علیه بشریت، نسل‌کشی و جنایت تجاوز رسیدگی می‌کند.
تحریم‌های آمریکا علیه دیوان کیفری بین‌المللی
دولت دونالد ترامپ ۱۷ مهر دیوان کیفری بین‌المللی را تحریم کرد. این اقدام پس از آن صورت گرفت که واشینگتن در ماه‌های گذشته شماری از قضات و دادستان‌های این نهاد را نیز تحریم کرده بود.
پارلمان اروپا در بیانیه ۳۰ مهر خود اعلام کرد نمایندگان این نهاد در گزارش‌های قبلی، تحریم‌های آمریکا علیه دیوان کیفری بین‌المللی و مقام‌ها و کارکنان آن را «حمله‌ای جدی به نظام حقوقی بین‌المللی» دانسته‌اند.
نمایندگان پارلمان اروپا همچنین بارها از کمیسیون اروپا خواسته‌اند با فعال کردن «مقررات مسدودساز» اتحادیه اروپا، از مقام‌های دیوان در برابر پیامدهای فرامرزی تحریم‌ها محافظت کند و زمینه ادامه فعالیت مستقل این نهاد را فراهم آورد.
بر اساس بیانیه پارلمان اروپا، رییس دیوان کیفری بین‌المللی و شماری از قضات آن در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ با حضور در کمیسیون‌های پارلمان اروپا، درباره پیامدهای تحریم‌های آمریکا بر فعالیت حرفه‌ای و زندگی شخصی خود توضیح داده‌اند.
نمایندگان پارلمان اروپا همچنین از تداوم حمایت مالی اتحادیه اروپا از دیوان کیفری بین‌المللی استقبال و تاکید کرده‌اند تمامی کشورهای عضو اتحادیه، به اساسنامه رم پیوسته‌اند و موظف به اجرای تصمیم‌های دیوان هستند.
خواهران ایرانی در میان نامزدهای نهایی
ترانه و رومینا رحیمی، خواهران دوقلوی ۲۱ ساله ایرانی، در کنار دیوان کیفری بین‌المللی و توندو لیسو، وکیل و رهبر مخالفان سیاسی تانزانیا، به مرحله نهایی جایزه ساخاروف ۲۰۲۶ راه یافته بودند.
این دو خواهر در ارتباط با اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ بازداشت شدند و اکنون در زندان دولت‌آباد اصفهان به سر می‌برند.
شعبه اول دادگاه انقلاب اصفهان، ترانه را به اعدام و ۱۱ سال حبس و رومینا را به ۳۶ سال حبس محکوم کرده است.
بررسی‌های ایران‌اینترنشنال نشان می‌دهد از دی‌ماه ۱۴۰۴ تاکنون بیش از ۷۰ زندانی سیاسی در ایران اعدام شده‌اند و دست‌کم ۲۰ نفر دیگر نیز با اتهام‌های سیاسی در خطر اعدام هستند.
پارلمان اروپا اعلام کرده بود نامزدی این دو خواهر به نمایندگی از تمامی افرادی است که در ایران تحت آزار و سرکوب جمهوری اسلامی قرار گرفته‌اند.
نامزدی خواهران رحیمی از سوی گروه سیاسی «میهن‌پرستان برای اروپا» مطرح شده بود. گروه سوسیال‌دموکرات‌ها نیز دیوان کیفری بین‌المللی و مقام‌های آن را نامزد کرده بود.
سابقه جایزه ساخاروف
جایزه ساخاروف برای آزادی اندیشه از سال ۱۹۸۸ به افراد و نهادهایی اهدا می‌شود که در زمینه دفاع از حقوق بشر و آزادی‌های بنیادین، به‌ویژه آزادی بیان، حمایت از حقوق اقلیت‌ها، احترام به حقوق بین‌الملل، توسعه دموکراسی و حاکمیت قانون فعالیت می‌کنند.
این جایزه به نام آندری ساخاروف، فیزیکدان و مخالف سیاسی حکومت شوروی، نام‌گذاری شده و ارزش نقدی آن ۵۰ هزار یورو است.
در سال ۲۰۲۵، آندژی پوچوبوت، روزنامه‌نگار و فعال اقلیت لهستانی در بلاروس، و مزیا آماگلوبلی، روزنامه‌نگار گرجستانی، به‌طور مشترک این جایزه را دریافت کردند.
در سال ۲۰۲۳، جایزه ساخاروف به ژینا مهسا امینی و جنبش «زن، زندگی، آزادی» اهدا شد و در سال ۲۰۱۲ نیز نسرین ستوده، وکیل و فعال حقوق بشر و جعفر پناهی، فیلم‌ساز ایرانی، به‌طور مشترک برنده آن شدند.
هم‌زمان با تشدید حملات حوثی‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی به عربستان سعودی، حمله به فرودگاه ملک فهد در دمام و حمله پهپادی به میدان نفتی شیبه، چهار کشته و ۱۰ زخمی بر جا گذاشت. ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی از رهگیری شماری از پهپادها خبر داد.
سازمان هواپیمایی کشوری عربستان سعودی پنج‌شنبه ۳۰ مهر اعلام کرد شمار کشته‌شدگان حمله شامگاه ۲۹ مهر به فرودگاه بین‌المللی ملک فهد در شهر دمام به دو نفر رسید.
بر اساس بیانیه تکمیلی این سازمان، یک شهروند عربستان سعودی و یک شهروند هند در این حمله کشته شدند. هشت نفر نیز زخمی شده‌اند: یک شهروند عربستان سعودی، دو شهروند هند، دو شهروند یمن، دو شهروند بنگلادش و یک شهروند نپال.
این سازمان همچنین اعلام کرد فعالیت فرودگاه از سر گرفته شده و تردد هوایی به حالت عادی بازگشته است.
خبرگزاری رویترز گزارش داد مقام‌های عربستان سعودی عامل حمله به فرودگاه دمام را معرفی نکرده‌اند.
محمد قائدی، مدرس روابط بین‌الملل، به ایران‌اینترنشنال گفت با وجود برتری نظامی عربستان سعودی و برخورداری این کشور از ائتلاف‌های گسترده‌تر، حملات حوثی‌ها و ناامن شدن بخشی از حریم هوایی عربستان سعودی نشان می‌دهد موازنه بازدارندگی همچنان شکننده است.
حملات حوثی‌ها به فرودگاه‌های عربستان سعودی در هفته‌های اخیر تلفات گسترده‌ای بر جا گذاشته و فعالیت برخی فرودگاه‌ها را مختل کرده است.
فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض که چند بار هدف حمله قرار گرفته بود، ۲۶ مهر فعالیت محدود خود را از سر گرفت.
ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف نظامی در حمایت از دولت به رسمیت شناخته شده یمن، ۲۳ مهر اعلام کرد حملات به فرودگاه‌های عربستان سعودی (تا آن زمان) ۱۹ کشته و ۳۶۴ زخمی بر جا گذاشته که ۱۷ کشته و ۳۳۳ زخمی مربوط به فرودگاه ملک خالد در ریاض بوده است.
حوثی‌ها ۱۹ مهر بار دیگر به شرکت‌های هواپیمایی، کارکنان فرودگاه‌ها و مسافران درباره استفاده از فرودگاه‌ها و حریم هوایی عربستان سعودی، به استثنای مکه و مدینه، هشدار دادند.
رهگیری پهپادهای دیگر
سخنگوی ائتلاف نظامی حمایت از دولت به رسمیت شناخته شده یمن، بامداد ۳۰ مهر از رهگیری و انهدام چهار پهپاد در منطقه شرقی عربستان سعودی خبر داد.
این ائتلاف ۲۹ مهر نیز در اطلاعیه‌های جداگانه‌ای از رهگیری و انهدام هفت پهپاد در مناطق شرقی، جنوبی و منطقه مدینه عربستان سعودی خبر داده بود.
با این حال، حوثی‌ها مسئولیت پرتاب پهپاد به سوی مدینه و انجام عملیات نظامی علیه عربستان سعودی در روز چهارشنبه را رد کردند.
حمله به میدان نفتی شیبه و دستور تخلیه ساختمان مرکزی آرامکو
رویترز ۳۰ مهر به نقل از شش منبع آگاه گزارش داد شرکت نفتی آرامکوی عربستان سعودی به کارکنان خود دستور داده است ساختمان مرکزی این شرکت در ظهران را تخلیه کنند و به‌صورت دورکاری به فعالیت ادامه دهند.
آرامکو تا زمان انتشار این گزارش به درخواست رویترز برای اظهار‌نظر پاسخ نداده بود.
قیمت جهانی نفت پنج‌شنبه ۳۰ مهر در پی تشدید حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی افزایش یافت.
تامی پیگوت، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، ۲۹ مهر اعلام کرد در پی افزایش حملات حوثی‌ها به فرودگاه‌های غیرنظامی و زیرساخت‌های حیاتی عربستان سعودی، دستور خروج کارکنان غیرضروری دولت آمریکا و اعضای خانواده آنها از این کشور صادر شده است.
او تاکید کرد این دستور فقط شامل عربستان سعودی می‌شود.
وزارت انرژی عربستان سعودی ۲۹ مهر اعلام کرد پدافند هوایی این کشور یک پهپاد را که قصد داشت یکی از تاسیسات فرآوری میدان نفتی شیبه متعلق به شرکت آرامکو را هدف قرار دهد، رهگیری و منهدم کرد.
سقوط بقایای پهپاد در خارج از محدوده تاسیسات نفتی باعث آتش‌سوزی در خودروی متعلق به یکی از پیمانکاران شد.
در این حادثه یک شهروند فیلیپین و یک شهروند نپال کشته شدند و دو شهروند پاکستان و هند نیز زخمی شدند.
وزارت انرژی عربستان سعودی تاکید کرد فعالیت عملیاتی میدان نفتی شیبه تحت تاثیر این حادثه قرار نگرفته است.
ران بوسو، تحلیلگر انرژی، در یادداشتی برای رویترز نوشت با وجود افزایش صادرات نفت خاورمیانه به فراتر از سطح پیش از جنگ ایران، قیمت نفت خام همچنان نزدیک به بالاترین میزان پنج ماه اخیر است؛ وضعیتی که از نگرانی فعالان اقتصادی درباره احتمال وقوع دور تازه‌ای از درگیری‌ها حکایت دارد.
در این تحلیل که پنج‌شنبه ۳۰ مهر منتشر شد، بازگشت صادرات نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس به سطحی بالاتر از پیش از آغاز جنگ ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴، چشمگیر توصیف شده است.
بر اساس داده‌های شرکت کپلر، میانگین صادرات نفت خاورمیانه از آغاز اکتبر (۹ مهر) به روزانه ۱۷ میلیون و ۳۰۰ هزار بشکه رسیده است.
این میزان در سپتامبر ۱۶ میلیون و ۴۰۰ هزار بشکه بود. در دو ماه پیش از آغاز جنگ نیز روزانه به‌طور میانگین ۱۶ میلیون و ۹۰۰ هزار بشکه نفت از منطقه صادر می‌شد.
بخش عمده این روند به رشد انتقال نفت از تنگه هرمز مربوط است. حجم نفت عبوری از این گذرگاه راهبردی در اکتبر به روزانه ۱۱ میلیون و ۷۰۰ هزار بشکه رسید، در حالی که این رقم در سپتامبر ۹ میلیون و ۷۵۰ هزار بشکه بود.
با این حال، حجم انتقال نفت از تنگه هرمز همچنان حدود ۸۲ درصد سطح پیش از جنگ است، هرچند در مقایسه با ماه‌های نخست درگیری، افزایش قابل توجهی داشته است.
داده‌های شرکت کپلر حاکی از آن است که حجم نفت عبوری از این مسیر در آوریل، بدون احتساب محموله‌های حکومت ایران، به کمتر از روزانه یک میلیون بشکه سقوط کرده بود.
یکی از عوامل اصلی افزایش تردد، استفاده گسترده‌تر از کاروان‌های نفتکش است که تحت حفاظت نیروی دریایی آمریکا و در نزدیکی سواحل عمان از تنگه هرمز می‌گذرند.
با این حال، داده‌های کشتیرانی نشان می‌دهد حدود یک‌سوم تردد کشتی‌ها همچنان از مسیر شمالی تنگه هرمز، تحت کنترل جمهوری اسلامی، انجام می‌شود.
به نوشته بوسو، این ترددها احتمالا با هماهنگی تهران صورت می‌گیرد، هرچند اطلاعات دقیقی درباره آنها در دست نیست.
ادامه رفت‌وآمد نفتکش‌ها با وجود تهدیدهای امنیتی، از آمادگی تولیدکنندگان کشورهای حاشیه خلیج فارس و مالکان کشتی‌ها برای پذیرش خطر حملات احتمالی حکایت دارد.
هفته گذشته، سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا از ثبت ۱۲ حمله در تنگه هرمز و آب‌های اطراف آن خبر داد؛ بالاترین شمار حملات ثبت‌شده در یک هفته.
این نهاد هشدار داد شمار واقعی حملات احتمالا بیشتر است، زیرا بسیاری از مالکان کشتی‌ها به دلایل تجاری یا امنیتی، حملات را به نهادهای مربوط گزارش نمی‌کنند.
افزایش سریع صادرات نفت عربستان سعودی از بندر ینبع در دریای سرخ نیز به بهبود صادرات منطقه کمک کرده است.
شهریورماه، شبه‌نظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی به خط لوله حیاتی انتقال نفت شرق-غرب عربستان سعودی حمله کردند. این اقدام جریان انتقال نفت را برای چند هفته مختل کرد.
با این همه، میانگین صادرات عربستان سعودی از مسیر دریای سرخ در اکتبر به روزانه سه میلیون بشکه رسیده است؛ روندی سریع‌تر از آنچه انتظار می‌رفت.
این رقم هنوز از اوج روزانه چهار میلیون و ۳۰۰ هزار بشکه در ژوئن، در جریان جنگ، پایین‌تر است، اما بازگشت صادرات از این مسیر به رشد عرضه نفت خاورمیانه کمک کرده است.
بازگشت نفت به بازار با هزینه‌های بی‌سابقه
بوسو در ادامه تحلیل خود تاکید کرد افزایش صادرات و تردد نفتکش‌ها را نباید با بازگشت شرایط به حالت عادی اشتباه گرفت.
نرخ پایه اجاره یک نفتکش حامل دو میلیون بشکه نفت خام در مسیر خاورمیانه به چین همچنان نزدیک به رکورد تاریخی روزانه یک میلیون و ۴۰۰ هزار دلار است؛ رقمی بیش از ۱۲ برابر پیش از جنگ.
در کنار کرایه سنگین حمل‌ونقل، هزینه بیمه نفتکش‌ها نیز به‌شدت بالا رفته و از حدود سه درصد ارزش محموله پیش از جنگ، به نزدیک ۱۰ درصد رسیده است.
مجموع این هزینه‌های کم‌سابقه فشار زیادی بر پالایشگاه‌ها وارد کرده است. تولیدکنندگان نفت خاورمیانه هم برای جبران بخشی از بار مالی خریداران، محموله‌های خود را با تخفیف‌های چشمگیر عرضه می‌کنند.
شرکت آرامکوی عربستان سعودی و شرکت ملی نفت ابوظبی برای حفظ مشتریان خود در چین و هند، فروش بخشی از نفت صادراتی را با شرط تحویل در مقصد آغاز کرده‌اند.
این رویه با شیوه رایج تجارت نفت تفاوت دارد؛ در قراردادهای معمول، محموله هنگام بارگیری به خریدار تحویل داده می‌شود، اما در روش جدید، فروشنده مسئول رساندن آن به مقصد است.
تولیدکنندگان خلیج فارس حتی حاضرند نفتکش‌های حامل محموله‌های بیش از ۲۲۰ میلیون دلاری را از آب‌های پرخطر عبور دهند.
از نگاه آنان، حفظ درآمد صادراتی و سهم بازار بر هزینه‌های فزاینده و خطر حملات احتمالی اولویت دارد.
به نوشته بوسو، تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان نفت به‌سرعت خود را با «وضعیت غیرعادی جدید» وفق داده‌اند. در نتیجه، جریان انتقال حجم بالایی از نفت خام با وجود ناامنی منطقه، همچنان برقرار مانده است.
با این حال، تداوم این وضعیت به شبکه‌ای پرهزینه و پیچیده وابسته است؛ از جابه‌جایی محموله‌ها با چندین کشتی و حفاظت نظامی گرفته تا افزایش حق بیمه، تخفیف‌های بزرگ و تغییر شرایط قراردادهای فروش.
افزایش قیمت‌ها در سایه نگرانی از تشدید جنگ
بوسو نوشت این سازگاری، دست‌کم در ظاهر، موفق بوده است. حجم نفت خام موجود در نفتکش‌های جهان در هفته جاری، بر اساس میانگین چهار هفته‌ای، به حدود ۱۵۷ میلیون بشکه رسید.
این رقم اندکی بالاتر از میزان ثبت‌شده در مدت مشابه سال گذشته است و از ادامه جریان عرضه نفت در بازار جهانی با وجود محدودیت‌های ناشی از جنگ خبر می‌دهد.
با وجود این، قیمت شاخص نفت خام برنت در روزهای اخیر به حدود ۱۱۰ دلار برای هر بشکه افزایش یافته است؛ بالاترین سطح از ماه مه تاکنون و نزدیک به اوج ۱۱۸ دلاری ماه مارس، در دوران جنگ ایران.
این فاصله میان افزایش عرضه و بالا رفتن قیمت‌ها، به باور بوسو، بازتاب نگرانی معامله‌گران درباره آینده صادرات نفت خاورمیانه است.
مساله اصلی برای آنان دیگر میزان نفت موجود در بازار نیست، بلکه پایداری عرضه در صورت تشدید دوباره درگیری‌هاست.
بر اساس داده‌های شرکت تحلیلی هایلو آنالیتیکس، حجم معاملات روزانه قراردادهای اختیار معامله نفت برنت در بورس بین‌قاره‌ای ۲۸ مهر از یک میلیون قرارداد گذشت و رکورد تازه‌ای ثبت کرد.
افزایش این معاملات حاکی از آن است که تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان بزرگ نفت، از جمله پالایشگاه‌ها و شرکت‌های هواپیمایی، برای کاهش آسیب‌پذیری خود در برابر نوسان شدید بعدی قیمت‌ها تلاش می‌کنند.
نگرانی بازار در آستانه انتخابات سراسری اسرائیل و انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا شدت گرفته است.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری ایالات متحده، اعلام کرده است کشورش پیش از برگزاری انتخابات کنگره به حکومت ایران حمله نخواهد کرد.
با این حال، او ناوهای جنگی بیشتری به منطقه فرستاده و هم‌زمان از احتمال حملات آینده به تاسیسات هسته‌ای در ایران سخن گفته است.
با توجه به مواضع و پیام‌های تهران و واشینگتن، بعید به نظر می‌رسد تلاش‌های دیپلماتیک تازه با میانجی‌گری پاکستان و قطر در آینده نزدیک به پیشرفتی تعیین‌کننده منجر شوند.
بوسو در پایان نوشت نظام جهانی انرژی در برابر بحران کنونی به‌مراتب مقاوم‌تر از آن ظاهر شده که در دشوارترین روزهای جنگ ایران تصور می‌شد.
با این همه، سازگاری با شرایط تازه هزینه سنگینی دارد و به نظر می‌رسد تولیدکنندگان، مصرف‌کنندگان و سرمایه‌گذاران انتظار افزایش بیشتر آن را دارند.
