پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال از واحدهای مختلف اقتصادی نشان میدهد در شرایطی که افزایش هزینههای زندگی و تورم، فشار بر خانوارها را تشدید کرده است، شماری از کارکنان با تاخیر در پرداخت حقوق، پرداخت قسطی دستمزد، حذف مزایا و تهدید به اخراج در صورت اعتراض روبهرو هستند.
برخی کارکنان میگویند حقوق آنها نه در موعد مقرر، بلکه هفتهها یا ماهها بعد پرداخت میشود.
شماری دیگر از دریافت قسطی حقوق خبر دادهاند و گروهی هم میگویند برای جبران هزینههای زندگی ناچارند پس از پایان ساعت کاری، به شغل دوم همچون رانندگی در اسنپ روی بیاورند.
حقوق نامنظم و مزایای حذفشده
دو کارگر شرکت «مگاموتور»، از شرکتهای زیرمجموعه سایپا، در پیامهای خود به ایراناینترنشنال از وضعیت پرداخت دستمزد و مزایا انتقاد کردند.
یکی از آنها گفت پس از جنگ ۴۰ روزه، پرداخت حقوق کارکنان نامنظم شده است. او افزود: «بسیار در عذاب هستیم و نمیدانیم چطور جوابگوی خانوادهمان باشیم.»
کارگر دیگری از همین شرکت نوشت بخشی از حقوق و مزایای کارگران، از جمله اضافهکار و هزینه ناهار و شام، پرداخت نمیشود، در حالی که مدیران و سرپرستان همچنان از این امکانات و اضافهکار برخوردارند.
یکی از کارکنان شرکت «سایپا یدک» در خصوص وضعیت کارکنان این شرکت گفت پرداختی پرسنل به اندازهای پایین است که اکثر آنها از بعدازظهر تا آخر شب مجبورند در اسنپ کار کنند.
او ادامه داد: «بخشی از منابع شرکت صرف مراسمهای حکومتی یا پرداختهای بالا به مدیران ارشد میشود.»
کارمند شرکت «بهمن موتور» هم با انتقاد از وضعیت تولید و کارکنان نوشت نیروهای شرکت با «فشار روحی، روانی و بیپولی» مواجهاند.
به گفته او، این شرکت در حالی از پرداخت به کارکنانش سر باز میزند که مدام در حال ساخت سوله است.
افزایش شدید تورم و کاهش قدرت خرید فشار بیسابقهای بر معیشت مردم وارد آورده و تامین کالاهای اساسی را برای بخش گستردهای از جامعه دشوار کرده است.
تهدید کارکنان معترض به اخراج
یکی از کارکنان شرکت «ایمن تک پیشرو» در جاجرود به ایراناینترنشنال گفت حقوق کارکنان این شرکت بهصورت قسطی پرداخت میشود و در صورت اعتراض به وضعیت، با تهدید به اخراج روبهرو میشوند.
پیشتر نیز شهروند دیگری به ایراناینترنشنال گفته بود شرکت محل کارش حقوق کارکنان را پس از سه ماه در دو مرحله بهصورت قسطی پرداخت کرده است.
یکی از کارکنان شرکت مپنا نوشت این شرکت ۴۰ روز است حقوق کارکنان ۲۵ نیروگاه را پرداخت نکرده است.
شهروندی که در شرکت داروسازی «آریا تیناژن» مشغول به کار است، خبر داد با گذشت ۱۱ روز از ماه، کماکان حقوق پرسنل پرداخت نشده است.
او نوشت: «شرکت تمامی مزایای پرسنل از وعده غذایی تا بنکارت ماهانه را قطع کرده است. اگر هم اعتراض کنیم، میگویند استعفا بده و برو.»
پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال در روزهای گذشته نیز از حقوقهای معوق، پرداخت نشدن حق بیمه و تهدید کارکنان به اخراج در بخشهای مختلف حکایت داشت.
ایراناینترنشنال هفتم مهر گزارش داد این وضعیت از کارخانهها و پروژههای عمرانی تا دانشگاهها، مراکز درمانی و شهرداریها دیده شده و شماری از کارکنان در صورت پیگیری مطالباتشان به اخراج تهدید شدهاند.
در همان زمان، یکی از کارکنان دانشگاه علوم پزشکی یاسوج گفته بود کارکنان این مجموعه سه ماه حقوق نگرفتهاند و در صورت پیگیری مطالباتشان به اخراج تهدید میشوند.
افزایش نگرانی کارکنان از اخراج و بیکاری
برخی پیامها از افزایش نگرانی کارکنان درباره اخراج از محل کار حکایت دارند.
کارمند شرکت هواپیمایی آتا نوشت افزایش تورم، بالا رفتن نرخ ارز و همچنین تحریمهای هوایی موجب شده تا این شرکت به اخراج نیروها روی بیاورد.
به گفته او، شرکت هواپیمایی آتا پیشتر میلیاردها تومان وام گرفته بود تا نیروها را اخراج نکند.
هواپیمایی کیشایر هم بنا به گفته کارمندانش، از آنها خواسته تا اطلاع ثانوی سر کار نروند و حتی کارانه یک سال این کارمندان را پرداخت نکرده است.
مخاطبی هم درباره وضعیت شهرک صنعتی شمسآباد گفت شمار زیادی از کارخانههای این شهرک تعطیل شدهاند.
او افزود حدود ۵۰ فرم استخدامی را برای کارخانههای این شهرک پر کرده است، اما خبری از استخدام نیست.
نیروی هوایی آمریکا همه بمبافکنهای مستقر در پایگاه هوایی فرفورد در بریتانیا را که برای حمله به ایران استفاده میشد، به آمریکا بازگرداند. این جابهجایی در حالی انجام شده که تحقیقات درباره طرح احتمالی حمله تروریستی به این پایگاه ادامه دارد.
به گزارش آسوشیتدپرس، یک مقام پنتاگون یکشنبه، ۱۲ مهر، تایید کرد که بمبافکنها به پایگاههای اصلی خود در آمریکا بازگشتهاند. این مقام که اجازه اظهارنظر علنی درباره جابهجاییهای حساس نظامی را نداشت، به شرط ناشناس ماندن صحبت کرد. در این گزارش، توضیحی رسمی درباره علت خروج بمبافکنها یا ارتباط مستقیم آن با تحقیقات امنیتی ارائه نشده است.
در همین زمینه، به گزارش رویترز، ۱۲ فروند بمبافکن بی۱ در پایگاه فرفورد مستقر بودند. سخنگوی پنتاگون در پاسخی کتبی به این خبرگزاری تایید کرد که همه بمبافکنهای آمریکایی مستقر در این پایگاه به آمریکا بازگشتهاند و توضیح داد که ملاحظات امنیت عملیاتی، مانع از اعلام جابهجایی همزمان با اجرای آن شده بود.
رویترز همچنین نوشت که والاستریت ژورنال نخستین بار خروج این هواپیماها را در ارتباط با نگرانیهای امنیتی درباره طرحهای احتمالی حمله تروریستی به فرفورد گزارش کرده است. با این حال، سخنگوی پنتاگون در پاسخ نقلشده نیز، علت خروج بمبافکنها را مشخص نکرد.
گروههای رصد پروازهای نظامی، از جمله «ائتلاف ردیابی پروازهای نظامی»، از نخستین روزهای جنگ با ایران، فعالیت دهها بمبافکن بی۵۲ و بی۱ را از فرفورد ثبت کردهاند. ناظران یکشنبه نیز خروج شمار زیادی از بمبافکنهای بی۱ از این پایگاه را مشاهده کردند.
پرونده امنیتی فرفورد از بامداد پنجم مهر آغاز شد؛ زمانی که پلیس گزارشی درباره سه خودروی مشکوک دریافت کرد که ظاهرا بهسوی پایگاه حرکت میکردند. به گفته پلیس لندن، ماموران مسلح در منطقه وِلفورد، نزدیک پایگاه، پنج مرد را ابتدا به ظن ارتکاب جرایم مرتبط با مواد منفجره بازداشت کردند. این افراد سپس به ظن تدارک اقدام تروریستی نیز تحت بازجویی قرار گرفتند.
پلیس ۷ مهر اعلام کرد که در سه خودروی مورد بررسی هیچ ماده منفجرهای پیدا نشده است. پنج مظنون اولیه با قرار وثیقه آزاد شدند، اما تحقیقات ادامه یافت.
در ادامه تحقیقات، فردی با تابعیت دوگانه بریتانیایی و ایرانی نیز هفته گذشته در مرکز لندن به ظن طراحی حمله تروریستی بازداشت شد. بر اساس گزارش یکشنبه آسوشیتدپرس، شمار بازداشتشدگان این پرونده به شش نفر رسیده و همه آنان با قرار وثیقه آزاد شدهاند.
مقامهای بریتانیایی احتمال نقشآفرینی تهران در این پرونده را مطرح کردهاند؛ جمهوری اسلامی هرگونه دخالت را رد کرده است.
دونالد ترامپ نیز درباره پرونده امنیتی فرفورد گفته بود افراد دخیل در این طرح قصد داشتند «خسارت بزرگی» وارد کنند. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، از «دست داشتن یک عامل خارجی» سخن گفته بود، بیآنکه در اظهاراتش نام کشوری را ذکر کند.
فرفورد، در حدود ۱۶۰ کیلومتری غرب لندن، متعلق به بریتانیاست و نیروی هوایی آمریکا از آن استفاده میکند. این پایگاه پیشینهای طولانی در پشتیبانی از عملیات بمبافکنهای آمریکایی دارد. بنا بر سوابق رسمی نیروی هوایی آمریکا، فرفورد در جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱، عملیات ناتو علیه یوگسلاوی در سال ۱۹۹۹ و جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ نقش داشته است.
در جنگ کنونی با حکومت ایران نیز فرفورد به یکی از پایگاههای پرواز بمبافکنهای آمریکایی تبدیل شد. بریتانیا در آغاز با درخواست واشینگتن برای استفاده از پایگاههایش مخالفت کرد، اما سپس اجازه داد آمریکا از این تاسیسات برای عملیاتی که لندن آن را «دفاعی» و علیه موشکها و سکوهای پرتاب ایران توصیف میکرد، استفاده کند.
خروج بمبافکنها در شرایطی صورت میگیرد که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، همچنان گزینههای ادامه جنگ با حکومت ایران، از جمله حملات تازه، را بررسی میکند.
ترامپ روز شنبه، ۱۱ مهر، هنگام ترک کاخ سفید برای شرکت در گردهماییای در اوهایو، گفت درباره ایران تصمیمهایی خواهد گرفت و افزود: «تنها سؤال این است که از راه آسان پیش میرود یا از راه سخت.»
همزمان، حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه ادامه دارد. یک مقام آمریکایی پنجشنبه ۹ مهر گفته بود ناو هواپیمابر «تئودور روزولت» و یک گروه ناوهای آبیخاکی در راه منطقهاند و این جابهجاییها ممکن است شمار ناوهای هواپیمابر آمریکا در منطقه را تا پایان اکتبر به سه فروند برساند.
سمت راست: پاکنژاد، وزیر مستعفی و سمت چپ، حمید بورد، سرپرست جدید وزارت نفت جمهوری اسلامی
مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، یکشنبه ۱۲ مهر با پذیرش استعفای محسن پاکنژاد از وزارت نفت، حمید بورد، مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، را به سرپرستی این وزارتخانه منصوب کرد.
خبر استعفای پاکنژاد را ابتدا سیدمهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر پزشکیان، در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد و حدود یک ساعت بعد، متن حکم رییس دولت منتشر شد. با استعفای پاکنژاد، شمار وزارتخانههایی که در دولت پزشکیان با سرپرست اداره میشوند و دولت موظف است برای آنها وزیر جدید معرفی کند، به سه وزارتخانه رسید.
پزشکیان در این حکم، با استناد به اصل ۱۳۵ قانون اساسی، پذیرش استعفای پاکنژاد و انتصاب بورد را اعلام کرد و از سرپرست وزارت نفت خواست در چارچوب سیاستهای کلی، برنامه هفتم و با همکاری هیات وزیران برای تحقق اهداف دولت و حل مشکلات کشور فعالیت کند.
طباطبایی، به شبکه خبر صداوسیما گفت پاکنژاد پیش از این «به دلایل شخصی» استعفا کرده بود اما این استعفا تاکنون مورد پذیرش رییس دولت قرار نگرفته بود و سرانجام پزشکیان امروز این استعفا را پذیرفت.
این تغییر در پی هفتهها مناقشه درباره فروش نفت از طریق واسطههای موسوم به «تراستی»، بازنگشتن درآمد محمولههای نفتی و انتقاد نمایندگان مجلس از عملکرد پاکنژاد صورت گرفت. مقامهای دولت در اعلام این تصمیم، دلیلی برای استعفا ارائه نکردهاند و ارتباط مستقیم آن با این مناقشهها تایید نشده است.
محمد امیر، دبیر کمیسیون اصل ۹۰ مجلس، نهم شهریور از افزایش تعداد تراستیها در دوره وزارت پاکنژاد انتقاد کرده و گفته بود پاسخهای وزیر درباره بازنگشتن پول نفت، نمایندگان را قانع نکرده است. او همچنین از پیگیری استیضاح پاکنژاد پس از ثبات شرایط کشور خبر داد. تراستیها واسطههای مورد اعتماد حکومت برای فروش نفت و جابهجایی درآمد آن در شرایط تحریم هستند.
ایراناینترنشنال نیز ۱۷ شهریور در گزارشی بر پایه دو سند محرمانه از وزارت نفت و شورای عالی امنیت ملی، از واگذاری اعتباری محمولههای بزرگ نفت با تخفیف بالا به چهار تراستی بدهکار خبر داد. این گزارش به نقش محمدجواد باوند، منصوب پاکنژاد در سمت دستیار ویژه نظارت بر تجارت نفت، در مدیریت شبکه تازه واسطهها اشاره میکند.
پس از انتشار این انتقادها، بورد ۲۴ شهریور گزارشها درباره واگذاری قرارداد نفتی به حسین آقایاری با تایید وزیر را تکذیب کرد و گفت معاملات نفتی بر اساس ضوابط و زیر نظر نهادهای نظارتی انجام میشود.
هادی قوامی، نماینده مجلس، نیز ۱۱ مهر، یک روز پیش از اعلام استعفای پاکنژاد، گفت ۷۰۰ میلیون دلار از پول نفت مرتبط با بانکهای ملی و گردشگری از طریق این واسطه بازنگشته است. پاکنژاد پیش از اعلام استعفایش، در پاسخ به پرسشی درباره درآمدهای نفتی گفت: «پول نفت فروختهشده در حال وصول است.»
حدود یک ماه پیش، وزارت نفت خبر استعفای وزیر نفت را رد کرده بود. سامان قدوسی، سخنگوی وزارت نفت، ۱۵ شهریور در واکنش به شایعه استعفا و با اشاره به «خبرسازیها و بداخلاقیهای رسانهای» گفته بود: «وزیر نفت با قدرت پیگیر افزایش تولید و فروش، خنثیسازی تحریمها و مدیریت ناترازی انرژی است.»
آغاز وزارت پاکنژاد نیز با مخالفتهایی در مجلس همراه بود. در مرداد ۱۴۰۳، گزارشهایی از رای منفی اولیه کمیسیون انرژی به او منتشر شد؛ اما این کمیسیون در نهایت، همراه با کمیسیون صنایع و معادن، صلاحیت او را تایید کرد. پاکنژاد ۳۱ مرداد همان سال با ۲۲۲ رای موافق نمایندگان، وزیر نفت دولت پزشکیان شد.
حمید بورد، متولد ۱۳۴۳، از شهریور ۱۴۰۳ معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران بوده است. او در رشتههای مهندسی مکانیک و مدیریت اجرایی تحصیل کرده و در شرکتهای نفت و گاز مارون، ملی مناطق نفتخیز جنوب و نفت فلات قاره ایران مدیرعامل بوده است.
مشارکت در دور زدن تحریمها و تحریم از سوی آمریکا
ایراناینترنشنال ۲۴ مرداد ۱۴۰۵ در گزارشی اختصاصی درباره شبکه فروش نفت وزارت اطلاعات، به نقل از منابع مطلع نوشت اعضای این شبکه درمجموع ۱۱ میلیارد دلار از پول نفت فروختهشده را بازنگرداندهاند. بر اساس این گزارش، شبکه با مدیریت یکی از مدیران ارشد وزارت اطلاعات با نام مستعار «شایان» و همکاری محسن پاکنژاد و میثم درزینژاد رمی، مدیرکل صندوق بازنشستگی این وزارتخانه، فعالیت میکرد.
محسن پاکنژاد
در این گزارش، به نقل از منابع آگاه آمده بود که پاکنژاد در آستانه برکناری است و برای حفظ سمت خود تلاش میکند.
وزارت خزانهداری آمریکا پاکنژاد را در ۲۳ اسفند ۱۴۰۳ تحریم کرده بود. این وزارتخانه اعلام کرد پاکنژاد بر صادرات دهها میلیارد دلار نفت نظارت دارد و وزارت نفت تحت مدیریت او، میلیاردها دلار نفت برای فروش و تامین منابع مالی در اختیار نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، از جمله سپاه پاسداران و نیروی انتظامی، قرار داده است.
این تحریمها در چارچوب کارزار «فشار حداکثری» دولت دونالد ترامپ و با هدف اعلامشده رساندن صادرات نفت ایران به صفر اعمال شد و همزمان، شماری از شرکتها و نفتکشهای دخیل در انتقال نفت ایران به چین را نیز هدف قرار داد.
وزارتخانههای دفاع و اطلاعات نیز پس از کشتهشدن وزیرانشان در حملات آمریکا و اسرائیل در جریان جنگ ۴۰ روزه، همچنان بدون وزیر اداره میشوند. با استعفای پاکنژاد، دولت اکنون باید وزیران پیشنهادی هر سه وزارتخانه را برای دریافت رای اعتماد به مجلس معرفی کند.
منابع آگاه به ایراناینترنشنال گفتند سه جوان بهائی در شیراز در بیستویکمین روز بازداشت همچنان از دسترسی به وکیل و تماس تلفنی با خانواده محروماند. بهزاد یزدانی، دیگر شهروند بهائی این شهر، نیز بیش از ۱۸۰ روز است بدون محاکمه و دسترسی به وکیل در بازداشت به سر میبرد.
یک منبع آگاه یکشنبه ۱۲ مهر به ایراناینترنشنال گفت سارینا زائری، باربد سپهری و ارشیا جابری، بهترتیب ۲۰، ۲۱ و ۱۹ ساله، از زمان بازداشت تنها یک ملاقات بسیار کوتاه با خانوادههای خود داشتهاند و پس از آن، امکان تماس تلفنی یا ملاقات دوباره برای آنان فراهم نشده است.
به گفته این منبع، ادامه بازداشت و بیخبری از وضعیت این سه شهروند بهائی، بهویژه با توجه به بیماری زمینهای تنفسی زائری، نگرانی خانوادهها درباره سلامت جسمی و روانی آنها را افزایش داده است.
نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی صبح ۲۳ شهریور با یورش به خانههای این سه جوان در شیراز، آنها را بازداشت کردند. ایراناینترنشنال پیشتر از انتقال آنان به مکانی نامعلوم و تفتیش خانهها و ضبط وسایل شخصیشان خبر داده بود.
بیش از ۱۸۰ روز بازداشت بدون محاکمه
در پروندهای دیگر، اطلاعاتی که یک منبع مطلع شنبه ۱۱ مهر در اختیار ایراناینترنشنال قرار داد نشان میدهد بهزاد یزدانی، شهروند بهائی ساکن شیراز، بیش از ۱۸۰ روز است که بدون دسترسی به وکیل، برگزاری دادگاه یا صدور حکم، در زندان عادلآباد شیراز در بلاتکلیفی به سر میبرد.
بر اساس این اطلاعات، ماموران اطلاعات سپاه یزدانی را ۹ فروردین در خانهاش بازداشت کردند. او سرپرست خانواده و دارای دو فرزند نوجوان است.
به گفته خانواده یزدانی، پیگیریها برای تعیین وثیقه یا آزادی او تاکنون نتیجهای نداشته است و مراجع قضایی در پاسخ به آنها گفتهاند: «پرونده در دست بررسی است. فکر کنید آقای یزدانی دارد حکمش را میگذراند.»
این منبع گفت یزدانی در حالی همچنان در بازداشت است که دادگاهی برای رسیدگی به پروندهاش تشکیل نشده و او امکان مطالعه پرونده یا استفاده از مرخصی را نیز نداشته است.
به گفته این منبع، پس از درگذشت مادر همسر یزدانی، حتی با مرخصی چندساعته او برای حضور در مراسم تشییع نیز موافقت نشد.
تفتیش خانهها و احضار دیگر بهائیان در شیراز
ادامه بازداشت این چهار شهروند در شرایطی گزارش میشود که فشار بر جامعه بهائیان ایران، بهویژه در استان فارس، در هفتههای گذشته تشدید شده است. ۲۹ شهریور خانههای اعضای یک خانواده بهائی در شیراز را تفتیش و پنج نفر از آنها را به بازداشتگاه وزارت اطلاعات، موسوم به «پلاک ۱۰۰»، احضار کردند.
منابع آگاه گفتند ماموران وسایل شخصی، تجهیزات کاری و اسناد اعضای خانواده را ضبط کردند. بخشی از اسناد ضبطشده به شکایتهای پژمان زارع درباره ضربوشتم در بازداشت پیشین و پیگیریهای حقوقی او مربوط بود.
البته دامنه این برخوردها به شیراز محدود نبوده است. جامعه جهانی بهائی ششم شهریور در بیانیهای اعلام کرد ماموران حکومتی از ۳۱ مرداد تا سوم شهریور به خانهها و محلهای کار بهائیان در هفت استان یورش بردند و ۱۱ نفر را بازداشت یا روانه زندان کردند.
جامعه جهانی بهائی اعلام کرد در بیشتر این یورشها حکم قضایی ارائه نشده و در اغلب موارد نیز اتهام مشخصی مطرح نشده است. این نهاد هشدار داد ضبط اموال و ابزارهای کار، فشار اقتصادی بر خانوادههای بهائی را تشدید میکند؛ شهروندانی که با محرومیت از تحصیلات دانشگاهی و اشتغال در بخش دولتی نیز مواجهاند.
همزمان با نخستین روزهای سال تحصیلی جدید، منابع آگاه از فشار بر شاگردان شماری از دبیرستانهای پسرانه برای شرکت در «رزمایش جانفدایان» خبر میدهند. تهدید به اخراج از مدرسه و به خطر انداختن شغل والدین، از جمله شیوههای گزارششده برای وادار کردن دانشآموزان به حضور در این برنامه است.
منابع آگاه و شاهدان عینی در شش استان البرز، تهران، اصفهان، فارس، ایلام و خراسان رضوی، در گفتوگو با ایراناینترنشنال از فشار بر دانشآموزان پسر دوره دوم متوسطه، از جمله هنرجویان هنرستانها، برای شرکت در راهپیماییها و «رزمایش جانفدایان» در هفتههای آغازین مهر خبر دادند.
این منابع سپاه پاسداران، سازمان تبلیغات اسلامی و ستاد اقامه نماز را از نهادهای دخیل در اعمال فشار بر کادر آموزشی و دانشآموزان برای مشارکت در این برنامهها معرفی کردند.
به گفته منابع آگاه، دانشآموزان دو هنرستان پسرانه در استان اصفهان و یک هنرستان در شهر تهران برای شرکت در «رزمایش جانفدایان» تحت فشار قرار گرفتهاند.
یکی از دانشآموزان این مدارس به ایراناینترنشنال گفت پس از سخنرانی یک روحانی و یک عضو سپاه در مدرسه، مدیر از هر کلاس چند دانشآموز با جثه درشتتر را به دفتر احضار کرد. به گفته او، در این جلسه دانشآموزان تهدید شدند که اگر در رزمایش شرکت نکنند، از مدرسه اخراج و به نهادهای امنیتی معرفی خواهند شد و شغل والدینشان هم به خطر خواهد افتاد.
به گفته این دانشآموز، هرچند او برای این برنامه انتخاب نشده، اما «چند ده نفر» از هممدرسهایهایش دو روز بعد مجبور شدند با پوشیدن لباس نیروهای مسلح، پوشاندن صورشان با ماسک و در دست گرفتن سلاح، در این برنامه حکومتی - نظامی در خیابان حاضر شوند.
او میگوید: «چند نفر از هممدرسهایهایم را مجبور به پوشیدن کفن کردند، به برخی از آنها پرچمهای حزبالله دادند و برخی دیگر را مجهز به سلاحهای جنگی کردند.»
این روند به پایتخت و شهرهای اطراف آن محدود نیست. مادر یک دانشآموز در نجفآباد اصفهان نیز در روایتی مشابه به ایراناینترنشنال گفت کادر مدرسه با همراهی نیروهای سپاه پاسداران، دانشآموزان را نهتنها برای عضویت در سامانه «جانفدایان» تحت فشار قرار دادهاند، بلکه در زمانهای مختلف در محیط مدرسه، آموزش کار با اسلحه را نیز به عنوان بخشی از این رزمایش به آنها تحمیل کردهاند.
در آغاز سال تحصیلی جدید، مراسمی با عنوان «زنگ مهر و مقاومت» در شماری از مدارس ایران برگزار شد. بنا بر گزارشهای منتشر شده در رسانههای داخل ایران، در برخی مدارس، دانشآموزان مجبور شدند با پوشیدن لباس نیروهای مسلح در حیاط مدرسه رژه بروند. سخنگوی وزارت دفاع نیز با حضور در یک هنرستان، درباره «بسیج مردمی»، دستاوردهای نظامی و «فرهنگ شهادت» سخن گفت.
در یک مدرسه دخترانه در شهرک اندیشه کرج نیز تابوت نمادین علی خامنهای با خودروهای نظامی گردانده شد. این مراسم با شعار «زندگی زیباست، اما شهادت زیباتر» همراه بود.
پدر یک دانشآموز هنرستانی در تهران به ایراناینترنشنال گفت در ۱۲ روز نخست مهر، چهار برنامه عقیدتی در مدرسه فرزندش برگزار شده است. به گفته او، اعضای نیروهای مسلح و مداحان حاضر در این برنامهها، دانشآموزان را تهدید کردهاند که فعالیت انتقادی در شبکههای اجتماعی، از پسندیدن مطالب و نوشتن نظر تا دنبال کردن مخالفان جمهوری اسلامی و صفحات مرتبط با شاهزاده رضا پهلوی، میتواند به تعقیب قضایی آنان منجر شود و آیندهشان را به خطر بیندازد.
در جریان اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» نیز نیروهای عقیدتی با حضور در مدارس ابتدایی دخترانه، دانشآموزان را برای پایان دادن به اعتراضها تحت فشار گذاشته بودند. این فشارها شامل تهدید به «عذاب در جهنم» و معرفی به نهادهای امنیتی بود.
مصادره آرامش و امنیت روانی نوجوانان در مدارس بحرانزده
روایتهای فشار بر دانشآموزان برای حضور در برنامههای نظامی و عقیدتی در شرایطی مطرح میشود که وزارت آموزش و پرورش با کمبود معلم روبهروست و شماری از معلمان نیز با انتشار ویدیوهایی، از استعفای خود در اعتراض به مشکلات معیشتی، فشار کاری و وضعیت آموزش خبر دادهاند.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران با هشدار درباره خروج معلمان از کلاسهای درس، مشکلات معیشتی، تبعیض آموزشی و برخوردهای امنیتی با فرهنگیان را از عوامل استعفاها برشمرد. با این حال، علی فرهادی، سخنگوی وزارت آموزش و پرورش، ۱۰ مهر استعفای معلمان را «شایعه» خواند و گفت فضاسازیهایی با هدف تعطیلی آموزش حضوری در جریان است.
در پی بالا گرفتن گمانهزنیها درباره سرنوشت مذاکرات تهران و واشینگتن، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرد پاسخ آمریکا به پیشنهاد اخیر حکومت ایران معطوف به پرونده هستهای است، در حالی که تهران در مقطع کنونی تنها درباره تنگه هرمز مذاکره میکند.
بقایی یکشنبه ۱۲ مهر در یک نشست خبری گفت: «پاسخ آمریکا حول مسائل هستهای است، در حالی که ما صراحتا اعلام کردیم تمرکز ما بر تنگه هرمز است. امنسازی این آبراه مستلزم برداشتن گامهای مثبت از سمت آمریکا و بازگشت آن به تعهدات خود ذیل تفاهم اسلامآباد و همچنین رفع تحریمهای جدید است.»
او افزود جمهوری اسلامی نیز پاسخ خود را به پیشنهاد اخیر ایالات متحده ارائه کرده است.
بقایی همچنین اعلام کرد تهران از «رابطه بسیار خوبی» با روسیه و چین برخوردار است و در موضوع پرونده هستهای با این دو کشور «هماهنگ عمل خواهد کرد».
او در پاسخ به پرسشی درباره احتمال خروج جمهوری اسلامی از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای، انپیتی، گفت «این بحث بسیار جدی است» و وزارت خارجه در این زمینه «تابع تصمیم نهادهای ذیصلاح کشور» خواهد بود.
حکومت ایران سوم مهر پیشنهاد کرد در ازای رفع محاصره دریایی، صدور معافیت تحریمی برای فروش نفت و برقراری آتشبسی که لبنان را نیز شامل شود، تنگه هرمز را بازگشایی کند و مذاکرات با آمریکا را در چارچوب طرحی هفتروزه از سر بگیرد.
در سوی دیگر، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گفت فشار شدید اقتصادی ناشی از محاصره دریایی، تهران را وادار کرده است پیشنهاد بازگشایی تنگه هرمز را مطرح کند، اما او این پیشنهاد را نخواهد پذیرفت.
هشدار تهران همزمان با افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه
بقایی در بخش دیگری از نشست خبری، به اعزام نیروها و تجهیزات نظامی جدید آمریکا به منطقه واکنش نشان داد و اعلام کرد حکومت ایران به «تقویت توان دفاعی» خود ادامه خواهد داد.
او گفت در صورتی که بار دیگر خاک کشورهای منطقه برای حمله به جمهوری اسلامی مورد استفاده قرار گیرد، تهران «قطعا به شیوهای متفاوت» پاسخ خواهد داد.
بقایی با تکرار مواضع تهدیدآمیز شماری از مقامهای حکومت ایران در روزهای اخیر افزود کشورهایی که امکانات خود را برای کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی در اختیار آمریکا و اسرائیل قرار دادهاند، «حتما باید در این کار تجدیدنظر کنند».
خبرگزاری آسوشیتدپرس پیشتر گزارش داد ارتش آمریکا در حال اعزام حدود ۹ هزار نیروی نظامی به همراه مجموعهای از ناوهای جنگی به خاورمیانه است.
این تحرکات میتواند شمار ناوهای هواپیمابر آمریکا در منطقه را تا پایان اکتبر (۹ آبان) به سه فروند برساند.
افزایش حضور نظامی آمریکا در حالی صورت میگیرد که گمانهزنیها درباره احتمال آغاز مجدد حملات گسترده علیه جمهوری اسلامی و گسترش دامنه درگیریهای منطقهای افزایش یافته است.
ترامپ ۹ مهر در مصاحبه با نشریه تایم، احتمال ازسرگیری حملات علیه حکومت ایران پس از انتخابات میاندورهای آمریکا را رد نکرد و گفت تهران سرانجام ناگزیر خواهد شد عقبنشینی کند و شروط هستهای واشینگتن را بپذیرد.
واکنش بقایی به احتمال عملیات تازه علیه حوثیها
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال آغاز عملیات گسترده علیه مواضع حوثیهای یمن و استقرار دهها هزار نیروی پاکستانی در عربستان سعودی گفت: «ما این گزارشها را شنیدهایم و امیدواریم که صحت نداشته باشد و صرفا در حد شایعه باشد.»
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی هشدار داد هرگونه مداخله تازه در تحولات یمن، شرایط را «پیچیدهتر» خواهد کرد.
او افزود قرار بر این بوده است که پیمان دفاعی مکه «به هیچ عنوان برخلاف منافع و مصالح امت اسلامی مورد استفاده قرار نگیرد».
در روزهای اخیر، درگیری میان حوثیها و نیروهای دولت قانونی یمن شدت گرفته است. این گروه نیابتی جمهوری اسلامی همچنین با حمله به شهرها و زیرساختهای انرژی عربستان سعودی، به تنشهای منطقهای دامن زده است.
خبرگزاری رویترز ۱۰ مهر گزارش داد ریاض در حال برنامهریزی برای انجام عملیاتی علیه حوثیهای یمن با هدف بازپسگیری مناطق ساحلی تنگه راهبردی بابالمندب و تامین امنیت کشتیرانی در دریای سرخ است.
بر اساس این گزارش، بسته به ابعاد عملیات، ممکن است بیش از ۱۰۰ هزار نیروی یمنی برای شرکت در آن بسیج شوند.
همچنین به گفته یک مقام پاکستانی، اسلامآباد بین ۳۰ تا ۴۰ هزار نیروی نظامی در عربستان سعودی مستقر کرده که ماموریت آنها حفاظت از مرزهای زمینی این کشور و مقابله با حملات موشکی و پهپادی عنوان شده است.
عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه ۱۶ مرداد در مکه توافقنامه دفاعی مشترکی امضا کردند که بر اساس آن، حمله مسلحانه به هر یک از این کشورها، حمله به هر سه عضو تلقی میشود.