یک نماینده مجلس: «شگفتانههای نظامی» جمهوری اسلامی همچنان ادامه دارد
حسنعلی اخلاقی امیری، عضو کمیسیون فرهنگی مجلس، جمعه ۲۰ شهریور در گفتوگو با خبرگزاری خانه ملت اعلام کرد «شگفتانههای نظامی» جمهوری اسلامی همچنان ادامه خواهد داشت.
این عضو کمیسیون فرهنگی مجلس گفت: «توانمندیهای جدید نیروهای مسلح از جمله موشکهای ضدناوشکن و مینریز، نشاندهنده قدرت مانور جمهوری اسلامی است.»
حسنعلی اخلاقی امیری به خبرنگار «خانه ملت» گفت: «هدف قرار دادن پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه، از جمله در اردن، پیامهای آشکاری برای دشمنان دارد و نشان میدهد ایالات متحده در این جنگ با شکست سختی مواجه شده است.»
بر اساس اعلام رسمی بانک مرکزی اروپا، نرخ بهره وامهای کوتاهمدت به بانکها نیز به ۲.۶۵ درصد و نرخ تسهیلات وامدهی به ۲.۹ درصد میرسد.
نرخهای جدید از ۲۵ شهریور اجرا میشوند.
این دومین افزایش نرخ بهره در سال جاری است و نرخ سپردهگذاری را به بالاترین سطح از اسفند ۱۴۰۳ میرساند.
بازارها این افزایش را پیشبینی کرده بودند، اما هشدار صریح بانک مرکزی درباره فشارهای قیمتی، فروش اوراق قرضه را تشدید کرد.
جهش بهای انرژی و هزینه استقراض
تازهترین دور حملات آمریکا و جمهوری اسلامی به کشتیها در خلیج فارس و تنگه هرمز، بهای نفت برنت را از ۱۰۵ دلار در هر بشکه بالاتر برد. قیمت برنت سپس به حدود ۱۰۴ دلار و ۵۰ سنت بازگشت، اما همچنان ۳.۳ درصد نسبت به روز قبل بالاتر بود.
گسترش جنگ به مسیرهای دریایی، بازار جهانی نفت را پیشتر نیز با دورههای پیاپی اختلال روبهرو کرده بود.
بر اساس گزارش گاردین، بهای گاز در بریتانیا از ۲۰۳ پنس به ازای هر ترم فراتر رفت و به بالاترین سطح از دسامبر ۲۰۲۲ رسید. قیمت عمدهفروشی گاز هلند، شاخص معیار اتحادیه اروپا، نیز برای نخستین بار از ژانویه ۲۰۲۳ از ۸۰ یورو به ازای هر مگاواتساعت عبور کرد.
شوک انرژی به بازار اوراق قرضه هم سرایت کرد. بازده اوراق ۱۰ ساله دولت بریتانیا به ۵.۳۶ درصد رسید؛ بالاترین سطح از ماه اوت ۲۰۰۷. بازده اوراق ۱۰ ساله آلمان نیز با رسیدن به ۳.۴۵ درصد در بالاترین سطح از آوریل ۲۰۱۱ قرار گرفت و بازده اوراق مشابه فرانسه، به بالاترین سطح از اکتبر ۲۰۰۸ افزایش یافت.
نگرانی بانکهای مرکزی این است که گرانی انرژی، هزینه حملونقل و گرمایش خانهها و کسبوکارها را بالا ببرد و موج تورمی از نفت و گاز به طیف گستردهتری از کالاها و خدمات منتقل شود.
تورم بالاتر و زمستان پرمخاطره
بانک مرکزی اروپا اکنون پیشبینی میکند تورم عمومی منطقه یورو در سال ۲۰۲۶ بهطور متوسط سه درصد باشد و در سالهای ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ به ترتیب به ۲.۵ و ۲.۱ درصد برسد.
برآورد رشد اقتصادی امسال نیز از ۰.۸ درصد در پیشبینی ماه ژوئن به ۰.۹ درصد افزایش یافته است.
کریستین لاگارد، رییس بانک مرکزی اروپا، گفت: «ما معتقدیم تورم بیش از آنچه پیشبینی کرده بودیم، ماندگار خواهد بود.»
او افزود تورم مواد غذایی که تاکنون در سطح ۱.۲ درصد باقی مانده، احتمالا در پی افزایش قیمت نفت و گاز بالا خواهد رفت.
لاگارد همچنین هشدار داد اختلال بیشتر در عرضه گاز یا زمستانی غیرمعمول سرد، همزمان با پایین بودن سطح ذخایر، میتواند جهش تازهای در قیمتها ایجاد کند.
ذخایر گاز اتحادیه اروپا اکنون تنها ۶۷ درصد پر است؛ در حالی که میانگین پنج ساله این مقطع ۸۴ درصد بوده است.
بخشی از خریداران بریتانیایی و اروپایی پر کردن ذخایر را با این انتظار به تاخیر انداختهاند که جنگ پایان یابد و قیمتها پیش از زمستان کاهش پیدا کند. ادامه درگیری میتواند آنها را ناچار کند همزمان برای خرید گاز وارد بازار شوند و فشار بر قیمتها بیشتر شود.
لاگارد گفت انتظار میرود تورم عمومی تا اواخر سال ۲۰۲۷ به محدوده هدف بازگردد، اما بانک مرکزی اروپا درباره مسیر بعدی نرخها تصمیمی نگرفته و در هر نشست، دادههای تازه را ارزیابی میکند.
او افزود: «بازارها کاری را میکنند که باید بکنند و ما هم کاری را میکنیم که باید انجام دهیم؛ یعنی تامین ثبات قیمتها.»
بر اساس گزارش اختصاصی رویترز، این تمرین را «گوگی»، یگان محرمانه روسیه برای عملیات در اعماق دریا، با استفاده از زیردریاپیماها انجام داد.
به گفته دو منبع رویترز، این یگان بهکارگیری فناوری پیشرفتهای را شبیهسازی میکرد که برای از کار انداختن کابلهای زیردریایی، بدون بر جای گذاشتن رد قابل انتساب، طراحی شده است.
در عملیات مشترک سه کشور، شناورهای روسیه ردیابی و در دریا با آنها مقابله شد. این شناورها پیش از تکمیل تمرین، منطقه را ترک کردند.
منابع رویترز از توضیح درباره نحوه کار این فناوری خودداری کردند.
عملیات محرمانه در شمالگان
بریتانیا و نروژ فروردینماه از شناسایی یک عملیات محرمانه روسیه در آبهای شمالگان (اقیانوس منجمد شمالی) خبر داده بودند.
با این حال، به نوشته رویترز، کشف فناوری تازه، محل عملیات در نزدیکی مجمعالجزایر سوالبارد و مشارکت آمریکا، پیشتر گزارش نشده بود.
مقامهای بریتانیا و نروژ همزمان یافتههای خود را در اختیار مسکو گذاشتند تا نشان دهند از وجود این فناوری اطلاع دارند و روسیه را از استفاده احتمالی از آن منصرف کنند.
توره ساندویک، وزیر دفاع نروژ، گفت این عملیات مشترک «پیامی روشن» به روسیه فرستاد که نمیتواند پنهانی فعالیت کند.
او افزود مقامهای روسیه بهصراحت مطلع شدهاند که هرگونه تلاش برای هدف قرار دادن زیرساختهای حیاتی، شناسایی خواهد شد و پیامد خواهد داشت.
وزارت دفاع بریتانیا نیز به فعالیتهای محرمانه پیشین «گوگی» در آبهای نروژ و بریتانیا اشاره کرد.
بریتانیا و آمریکا این یگان روسیه را تحریم کردهاند.
رویترز همچنین گزارش داد سفر جان رتکلیف، رییس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، به مسکو در اوایل شهریور تا حدی با هدف هشدار درباره گسترش عملیات خرابکارانه روسیه در اروپا انجام شد.
مشخص نیست آیا او درباره فعالیتهای زیردریایی روسیه نیز گفتوگو کرده است یا نه.
وزارت دفاع روسیه به پرسشهای رویترز درباره این عملیات پاسخ نداد.
کرملین پیشتر دست داشتن در خرابکاری در کشورهای عضو ناتو یا برنامهریزی برای رویارویی با این پیمان را رد کرده است.
کاخ سفید نیز به درخواست اظهارنظر پاسخ نداد و سازمان سیا هم از اظهارنظر خودداری کرد.
اهمیت راهبردی کابلهای سوالبارد
دو کابل فیبر نوری، هر یک به طول حدود هزار و ۴۰۰ کیلومتر، سوالبارد را در عمقهایی تا دو هزار و ۷۰۰ متر به خاک اصلی نروژ متصل میکنند.
این کابلها حجم گستردهای از دادههای ماهوارهای دریافتشده در ایستگاه سوالست را انتقال میدهند؛ بزرگترین ایستگاه زمینی ماهوارهای جهان که بخشی از شبکه فضای نزدیک ناسا است.
کابلهای زیردریایی برای ارتباطات اینترنتی و تراکنشهای مالی جهانی حیاتیاند.
سه مقام آمریکایی به رویترز گفتند برخی تحلیلگران اطلاعاتی نگرانند روسیه در پی آزمودن تعهد دفاع جمعی ناتو، موسوم به ماده پنج، باشد.
دو مقام غربی نیز گفتند تخریب کابلهای زیردریایی میتواند بخشی مهم از چنین اقدامی باشد.
افزایش حفاظت از زیرساختهای زیردریایی
نگرانی ناتو درباره امنیت بستر دریا پس از تخریب سه رشته از چهار رشته خطوط لوله زیردریایی نورد استریم در سال ۲۰۲۲ افزایش یافت.
دادستانهای آلمان یک شهروند اوکراینی را که هنگام انفجارها افسر نیروهای ویژه بود، در ارتباط با این خرابکاری متهم کردهاند. اوکراین هرگونه نقش در انفجارها را رد میکند.
از اکتبر ۲۰۲۳ تا پایان سال ۲۰۲۵، دستکم ۱۱ کابل زیردریایی در دریای بالتیک قطع شدند یا آسیب دیدند، اما علت و عامل همه این موارد مشخص نیست.
بر اساس دادههای شرکت ویندوارد، حرکت آهسته کشتیها بر فراز زیرساختهای حساس در دریای شمال در سال ۲۰۲۵، با افزایش ۵۲ درصدی به ۱۳ هزار و ۷۹ مورد رسید. این رقم در دریای بالتیک پنج درصد کاهش یافت و ۵۲۶ مورد ثبت شد.
نقشهبرداری از زیرساختها در آبهای بینالمللی غیرقانونی نیست، اما کارشناسان امنیتی گسترش چنین فعالیتهایی را نشانه آمادگی احتمالی برای خرابکاری میدانند.
ناتو از ژانویه ۲۰۲۵ سامانه نظارتی «نگهبان بالتیک» را راهاندازی کرده و بریتانیا نیز عملیات «نگهبان نوردیک» را برای افزایش گشتزنی پیرامون زیرساختهای حیاتی هدایت میکند.
نروژ میخواهد تا سال ۲۰۲۸ کابل تازهای میان سوالبارد، جزیره یان ماین و خاک اصلی این کشور احداث کند.
به نظر میرسد واشینگتن قصد ندارد فعلا مستقیما وارد جنگ با حوثیها شود.
بر اساس گزارش اکسیوس، ولیعهد عربستان سعودی پنجشنبه ۱۹ شهریور دو بار با ترامپ تماس گرفت و خواستار حمله به حوثیها شد. اکسیوس این خبر را به نقل از دو مقام آمریکایی منتشر کرد.
خبرگزاری رویترز اعلام کرد نتوانسته است این گزارش را مستقلا تایید کند.
درخواست رویترز از کاخ سفید و سفارت عربستان سعودی در واشینگتن برای اظهار نظر، که خارج از ساعات اداری ارسال شد، تا زمان انتشار این گزارش بیپاسخ ماند.
از سوی دیگر سیانان به نقل از پنج منبع گزارش داد بیش از ۱۰۰ مستشار نظامی آمریکا در عربستان سعودی، اطلاعات و پشتیبانی هدفگیری در اختیار این کشور قرار میدهند.
همزمان، تشدید نبرد با حوثیها نگرانیها را درباره گشوده شدن جبهه جنگی تازه در منطقه، افزایش داده است.
واشینگتن نمیخواهد جبهه تازهای باز کند
به نوشته اکسیوس، نگرانی آمریکا از گسترش سریع جنگ در یمن افزایش یافته است و دولت ترامپ در عین افزایش حمایت از عربستان سعودی، میکوشد از ورود مستقیم به این درگیری، خودداری کند.
برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، ۱۹ شهریور برای گفتوگوهای فوری و هماهنگی با مقامهای عربستان سعودی به این کشور رفت.
مقامهای نظامی و غیرنظامی آمریکا در هفتههای اخیر به همتایان سعودی خود گفتهاند دستور ترامپ این است که نیروهای آمریکایی بر جنگ با جمهوری اسلامی و حفاظت از تنگه هرمز متمرکز بمانند و همزمان جبهه نظامی دیگری در یمن گشوده نشود.
پیشروی حوثیها به سوی بابالمندب
درخواست محمد بن سلمان همزمان با تشدید حملات حوثیها به عربستان سعودی و پیشروی این گروه در ساحل دریای سرخ مطرح شده است.
حوثیها بندر راهبردی مخا را تصرف کرده و به جزایر حنیش، در نزدیکی تنگه بابالمندب، رسیدهاند.
حملات اخیر حوثیها به شهرها و تاسیسات نظامی و نفتی در جنوب عربستان دستکم ۷۳ زخمی بر جای گذاشته است.
ریاض پیش از تماسهای بن سلمان با ترامپ، از طریق پاکستان از تهران خواسته بود از نفوذ خود برای متوقف کردن این حملات استفاده کند.
رویترز پیشتر در تیرماه گزارش داده بود عربستان سعودی در پی تشکیل یک ائتلاف بینالمللی برای حفاظت از کشتیها در دریای سرخ در برابر حملات حوثیهاست.
سرآغاز دور تازه تنشها به اوایل تیرماه بازمیگردد؛ زمانی که حوثیها اعلام کردند با جنگندههای سعودی در حریم هوایی یمن درگیر شدهاند.
به گفته این گروه، جنگندهها میکوشیدند مانع فرود یک هواپیمای غیرنظامی ایرانی در فرودگاه بینالمللی صنعا شوند.
تشدید تنش با عربستان سعودی بهدنبال این رخداد در حالی اتفاق افتاد که دولت یمن که جامعه جهانی آن را به رسمیت میشناسد، مسئولیت این حمله را پذیرفت و گفت هدف آن جلوگیری از فرود یک هواپیمای ایرانی در پایتخت یمن بوده است.
حوثیها ۲۹ تیرماه اعلام کردند محاصره دریایی عربستان سعودی را آغاز کردهاند.
حوثیها همچنین «آمادگی کامل برای همه گزینهها» را ابراز کردند و هشدار دادند «هرگونه اقدام احمقانه» ریاض با پاسخی «جامع و قاطع» مواجه خواهد شد.
خبرگزاری فرانسه گزارش داد نشست دو روزه و ۱۱ عضوی بریکس با حضور رهبران شماری از کشورها، از جمله روسیه، چین، ایران و هند، برگزار میشود.
پوتین پس از ورود به پایگاه نیروی هوایی پالام در دهلی، مورد استقبال کرتی واردان سینگ، وزیر مشاور در امور خارجه هند، قرار گرفت.
رییسجمهوری روسیه و مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، قرار است در جریان این نشست با نارندرا مودی، نخستوزیر هند، دیدار کنند. شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، نیز در اجلاس حضور خواهد داشت.
این نخستین سفر پزشکیان به هند از زمان آغاز ریاستجمهوری اوست و انتظار میرود حضورش جنگ ایران و پیامدهای منطقهای و اقتصادی آن را به یکی از موضوعات اصلی نشست تبدیل کند.
جنگ ایران انسجام بریکس را میآزماید
بریکس در سال ۲۰۰۹ بهعنوان مجمعی برای افزایش نفوذ اقتصادهای نوظهور در نهادهای تحت سلطه قدرتهای غربی تشکیل شد، اما گسترش اعضای آن اختلافات داخلی گروه را نیز افزایش داده است.
ایران، عربستان سعودی و امارات متحده عربی اکنون عضو بریکساند، اما درباره جنگی که آمریکا و اسرائیل از اسفند سال گذشته آغاز کردند، مواضع متفاوتی دارند.
هارش وی پانت، از بنیاد پژوهشی آبزرور هند، به خبرگزاری فرانسه گفت درگیری خلیج فارس این بار به شکاف اصلی نشست بریکس تبدیل خواهد شد.
او افزود گسترش بریکس که تا سال گذشته دستاورد این گروه تلقی میشد، اکنون به یکی از محدودیتهای آن تبدیل شده است.
شیلان شاه، از موسسه کپیتال اکونومیکس، نیز جنگ ایران را آزمونی سخت برای انسجام بریکس گسترشیافته دانست. او یادآوری کرد وزیران خارجه کشورهای عضو در نشست ماه مه دهلی نتوانستند بر سر بیانیهای مشترک به توافق برسند.
هند میان تهران، اسرائیل و واشینگتن توازن برقرار میکند
هند روابط دوستانهای با حکومت ایران و اسرائیل دارد و در عین حال میکوشد مناسبات خود با واشینگتن را نیز حفظ کند.
دهلینو بخشی از بحران انرژی ناشی از جنگ ایران را با افزایش اتکا به روسیه مدیریت کرده است. روسیه یکی از مهمترین شرکای راهبردی هند به شمار میرود، اما خرید سوخت از این کشور در دوره ادامه جنگ اوکراین با انتقادهایی روبهرو شده است.
پوتین آخرین بار در دسامبر ۲۰۲۵ به هند سفر کرد و همین ماه نیز در بیشکک، پایتخت قرقیزستان، با مودی دیدار داشت.
همزمان، سوبرامانیام جایشانکار، وزیر خارجه هند، در ماه جاری به کییف رفت. ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، پس از این دیدار از آنچه تعهد هند به پایاندادن به جنگ خواند، قدردانی کرد.
سفر شی نشانهای از کاهش تنش با هند است
حضور شی جینپینگ در این نشست نخستین سفر او به هند از سال ۲۰۱۹ خواهد بود و مهمترین نشانه تاکنون از کاهش محتاطانه تنشها میان دهلینو و پکن تلقی میشود.
روابط دو کشور پس از درگیری مرگبار نیروهایشان در مرز مورد مناقشه هیمالیا بهشدت تیره شد، اما اخیرا پروازها، صدور روادید و تماسهای سطح بالا بهتدریج از سر گرفته شدهاند.
با این حال، اختلاف مرزی، افزایش کسری تجاری هند در برابر چین و رقابت راهبردی دو قدرت هستهای همچنان مانع عادیشدن کامل روابط است.
همزمان با ورود رهبران خارجی، نیروهای امنیتی بهطور گسترده در دهلی مستقر شدند و محدودیتهای ترافیکی در مناطق مرکزی پایتخت به اجرا درآمد. پلیس از ساکنان خواست در مدت برگزاری نشست صبور باشند و با ماموران همکاری کنند.
