وزیر خزانهداری آمریکا درباره جمهوری اسلامی: هیچکس نباید از این حکومت حمایت کند
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، گفت هیچ کشوری نباید از حکومتهای جمهوری اسلامی و روسیه حمایت کند و واشینگتن با هر طرفی که از تهران حمایت میکند، گفتوگوهای گستردهای دارد.
بسنت در گفتوگو با لری کودلو، مجری فاکس بیزنس، در حاشیه نشست وزیران دارایی گروه ۲۰ در اشویل در ایالت کارولینای شمالی گفت شرکتهای هواپیمایی، بخش کشتیرانی و داراییهای دیجیتال میتوانند در چارچوب تحریمهای مرتبط با تهران هدف قرار گیرند. او افزود آمریکا بهطور نظاممند «عوامل مخرب» را از صحنه خارج خواهد کرد.
وزیر خزانهداری آمریکا درباره نشست گروه ۲۰ نیز همراه نشدن چین را «مایه تاسف» خواند.
بسنت در بخش دیگری از سخنانش گفت جمهوری اسلامی میکوشد از تنگه هرمز بهعنوان یک گلوگاه استفاده کند. او گفت این تنگه برای آمریکا گلوگاه نیست، اما برای بسیاری از کشورهای دیگر چنین نقشی دارد.
او افزود با گسترش خطوط لوله زمینی برای انتقال نفت، تا دو سال دیگر میتوان تنگه هرمز را دور زد و این آبراه اهمیت کنونی خود را بهعنوان یکی از مسیرهای اصلی انتقال انرژی از دست خواهد داد.
بسیاری از شهروندان گفتند مانع اصلی برای اعتراض خیابانی، خواست و اراده مردم نیست، بلکه نگرانی از سرکوب دوباره، نبود حمایت جهانی و تردید در تصمیمات رییسجمهوری آمریکا و از سرگیری مذاکرات با جمهوری اسلامی است.
شهروندان، تضعیف دستگاه سرکوب را پیششرط خیزشی تازه دانسته و گروهی هم خواهان افزایش فشار بر جمهوری اسلامی و حمایت روشنتر جامعه جهانی از شاهزاده رضا پهلوی در دوره گذار شدند.
مردم بارها قیام کردهاند؛ چه زمانی یاری میشوند؟
شماری از شهروندان در پیامهای خود به ایراناینترنشنال گفتند که مردم ایران پیش از این بارها علیه جمهوری اسلامی اعتراض کرده و هر بار هم هزینه سنگینی پرداختهاند.
آنها همچنین به حضور معترضان در خیابانها در ۱۸ و ۱۹ دی اشاره کردند و پرسیدند مردمی که با دست خالی در برابر نیروهای حکومتی ایستادند، چه زمانی یاری خواهند شد؟
مخاطبی نوشت: «مردم ایران هزار برابر توان خود جنگیدند و قیام کردند. الان وقت این است که بقیه کشورها به آنها کمک کنند.»
شهروندی هم خطاب به ترامپ نوشت: «مردم ایران ۴۷ سال است که دارند میجنگند.»
مخاطب دیگری با اشاره به آتشبس و چندین دور از مذاکرات میان جمهوری اسلامی و آمریکا، گفت: «این حکومت نماینده مردم نیست. مذاکره با قاتلان مردم اشتباه است. کمک کنید تا مردم خودشان کار را تمام کنند.»
ترس از سرکوب و انتظار برای تضعیف نیروهای حکومتی
نگرانی از سرکوب دوباره و ضرورت کاهش توان نیروهای حکومتی از جمله محورهای دیگر پیامهای مخاطبان بوده است.
بنا بر گفته یکی از مخاطبان، ضعیف شدن نیروی سرکوب مهمترین عامل برای آغاز خیزشی تازه است.
یکی از شهروندان با اشاره به سخنان پیشین ترامپ، نوشت: «هر چقدر هم شجاع باشی، اگر بدانی بهوسیله تکتیراندازها کشته میشوی، احمقانه است که با دست خالی مبارزه کنی.»
یک مخاطب هم تاکید کرد مردم عادی را نمیتوان «گوشت دم توپ» کرد و افزود: «به نظر من قیام بدون برنامه اشتباه است.»
به گفته یکی از شهروندان، مردم وقتی دوباره قیام خواهند کرد که مطمئن باشند نیروی سرکوب به حد کافی ضعیف شده است.
شماری نیز از هدف قرار گرفتن ایستهای بازرسی و مختل شدن ساختارهای امنیتی جمهوری اسلامی به عنوان عوامل راهگشا برای قیام دوباره، یاد کردهاند.
مخاطبی نوشت: «آقای ترامپ، به محاصره دریایی ادامه دهید و محاصره زمینی را اضافه کنید. دست [بنیامین] نتانیاهو را برای نابودی سیستم سرکوب باز بگذارید و آنوقت مردم ایران برای سرنگونی جمهوری اسلامی آمادهاند.»
بیاعتمادی به ترامپ و نگرانی از مذاکره دوباره
بخشی از پیامهای رسیده از بیاعتمادی به سیاست ترامپ حکایت دارد.
برخی مخاطبان گفتند که نگرانند پس از حضور دوباره مردم در خیابان، آمریکا بار دیگر مذاکره با جمهوری اسلامی را در پیش بگیرد.
یک مخاطب گفت: «ما میترسیم بیاییم بیرون و شما دوباره با رژیم ملاها مذاکره کنید.»
شهروندی هم در پیامی مشابه نوشت: «مردم ایران زمانی قیام خواهند کرد که شما با این رژیم قاتل مذاکره نکنید.»
فرد دیگری عنوان کرد: «آقای ترامپ این بار شما بجنگید، کمک مردم در راه است.»
این دیدگاهها در حالی مطرح میشوند که ترامپ در جریان اعتراضات دیماه از معترضان خواسته بود به حضور خیابانی خود ادامه دهند و گفته بود «کمک در راه است.»
یکی از مخاطبان با اشاره به همان سخنان نوشت: «آن زمان که گفتی کمک در راه است، مردم آمدند در خیابان، ولی تو نشستی با حکومت معامله کردی.»
او افزود مردم اگر دوباره به خیابان بیایند، «برای مبارزه و بازگشت آزادی خودشان» خواهند آمد، نه برای پیشبرد راهبردهای آمریکا.
اکبر اختیاری، مدیرعامل شرکت کنترل ترافیک شهر تهران، چهارشنبه ۱۱ شهریور در گفتوگو با ایسنا گفت در توسعه سامانههای کنترل سرعت، استفاده از دوربینهایی که سرعت متوسط خودروها را میان دو نقطه محاسبه میکنند در اولویت قرار گرفته است.
به گفته او، تقریبا همه دوربینهایی که اکنون در بزرگراههای تهران نصب میشوند قرار است این قابلیت را داشته باشند و دوربینهای ثبت تخلف نیز فعالاند.
گسترش شبکه دوربینهای تهران در سالهای اخیر تنها به سامانههای ثبت تخلفات رانندگی محدود نبوده است.
در جریان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، مخاطبان ایراناینترنشنال از شهرهای مختلف گزارش دادند ماموران حکومت برای شناسایی معترضان، شهروندان و صاحبان واحدهای صنفی را برای تحویل حافظه دوربینهای مداربسته تحت فشار قرار دادهاند.
یک شهروند اصفهانی ۲۷ دی ۱۴۰۴ گفت ماموران به مغازه او و شماری از کسبه همسایه مراجعه کردند و خواستار تحویل حافظه دوربینهای آنان شدند.
گزارشهای مشابهی نیز از تهران و شهرهای دیگر به ایراناینترنشنال رسیده بود.
اختیاری در ادامه این گفتوگو تاکید کرد دوربینهای ثبت تخلف تهران فعالاند و هنگام ورود خودروها به محدوده طرح ترافیک، پیام هشدار بهصورت لحظهای برای رانندگان ارسال میشود.
او افزود قطع برق یا اختلال زیرساختی ممکن است فعالیت تعداد محدودی از دوربینها را مختل کند، اما «قطعی گسترده» وجود ندارد.
شبکه نظارتی فراتر از خیابانها
محمدصالح جوکار، نماینده مجلس شورای اسلامی، ۳۰ آبان ۱۴۰۴ گفت پیشتر دوربینهای مداربسته برخی نهادهای جمهوری اسلامی هک شدهاند و احتمال داد دوربینهای شهری نیز با روش مشابهی مورد نفوذ قرار گرفته باشند.
او افزود «بسیاری از زیرساختهای ارتباطی و شهری ما مطمئن نیستند».
غلامرضا جلالی، رییس سازمان پدافند غیرعامل، آبان ۱۴۰۴ گفت در بررسی برخی دوربینهای مداربسته، کدی پیدا شده بود که تصاویر را هنگام اتصال به اینترنت به آیپی کشور سازنده ارسال میکرد.
به گفته او، این کد بازنویسی شد تا تصاویر به پلیس فتا ارسال شود.
حمید برادران، مدیرعامل وقت شرکت کنترل ترافیک شهرداری تهران، ۲۰ فروردین ۱۴۰۴ از برنامه نصب ۱۵ هزار دوربین نظارت تصویری جدید مجهز به فناوری هوش مصنوعی در پایتخت تا پایان همان سال خبر داد.
چهارم فروردین ۱۴۰۴ نیز تسنیم، خبرگزاری وابسته به سپاه پاسداران، در گزارشی نصب دوربین در کلاسهای درس را ضروری دانست. در آن زمان، اکثر مدارس در حیاط و راهروها به دوربینهای نظارتی مجهز بودند، اما نصب دوربین در کلاسها با مخالفتهایی در وزارت آموزش و پرورش روبهرو بود.
پیش از آن، مهدی امیدوار، سخنگو و عضو هیات رییسه اتاق اصناف ایران، مهر ۱۴۰۳ از ایجاد سامانه «سپتام» برای نظارت تصویری بر اماکن عمومی و واحدهای صنفی خبر داد.
بر اساس این طرح، دوربینهای واحدهای صنفی به سرورهای ابری متصل میشوند و پلیس اماکن به اطلاعات ضبطشده دسترسی پیدا میکند.
استفاده از دوربینهای شهری و ترافیکی برای اعمال حجاب اجباری نیز سابقه دارد.
محمدحسین حمیدی، رییس وقت پلیس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ، ۲۰ فروردین ۱۴۰۲ تایید کرد این دوربینها موارد «کشف حجاب» را نیز ثبت میکنند.
یک روز پیش از آن، احمدرضا رادان، فرمانده کل انتظامی جمهوری اسلامی، با اعلام تشدید برخورد با زنان مخالف حجاب اجباری گفته بود پلیس از «فناوری هوشمند» برای ثبت تخلفات استفاده خواهد کرد.
در جریان خیزش «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ هم نمونههایی از استفاده امنیتی از دوربینها برای شناسایی معترضان منتشر شد. آبان همان سال، مشرقنیوز به «اشراف کامل نیروهای امنیتی» بر معترضان از طریق دوربینهای شهری اشاره کرد.
یک ماه بعد نیز شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران خبر داد زهرا لری، مدیر مدرسه رضوانینژاد کرمان، پس از خودداری از تحویل اسامی دانشآموزان تحصنکننده و تصاویر دوربینهای مدرسه، احضار و از مدیریت عزل شد و مدتی بعد، به نوشته این کانال، در پی فشارهای امنیتی درگذشت.
در برخی پروندههای قضایی نیز گزارشهایی درباره حذف یا مفقود شدن تصاویر دوربینهای امنیتی منتشر شده است؛ از جمله پروندههایی که نیروهای پلیس یا ماموران امنیتی جمهوری اسلامی در آنها مورد ظن قرار گرفتهاند.
در بیانیه سپاه پاسداران که چهارشنبه ۱۱ شهریور منتشر شد، آمده است: «دو فروند نفتکش که با تحریک ارتش آمریکا خدمه خود را پیاده کرده و برای گذر از مسیر غیرقانونی در اختیار عوامل آمریکا قرار گرفته بودند، با رفتن روی مین منفجر و متوقف شدند و در آتش میسوزند.»
این نهاد نظامی شرکتهایی را که به جای عبور از مسیر مورد نظر جمهوری اسلامی، «فریب آمریکا را میخورند و شناورشان را در اختیار دشمن میگذارند»، به «تنبیهات مضاعف» تهدید کرد و افزود این اقدامات «بهزودی» اجرا خواهند شد.
سپاه پاسداران با اشاره به حملات شب گذشته ایالات متحده به مواضعی در دستکم شش استان ایران تاکید کرد این حملات به تضعیف «کنترل» جمهوری اسلامی بر تنگه هرمز منجر نخواهد شد.
سپاه پاسداران مسیر جنوبی تنگه هرمز در نزدیکی عمان را «غیرقانونی» میخواند و شناورهای عبوری از این مسیر را هدف قرار داده است.
جمهوری اسلامی در حالی از کنترل تنگه هرمز سخن میگوید که کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، پیشتر اعلام کرد ۹ شهریور، ۱۷ میلیون بشکه نفت از این گذرگاه راهبردی عبور کرد.
این بالاترین میزان عبور نفت از تنگه هرمز در ماههای گذشته به شمار میرود. پیش از آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴، روزانه بهطور متوسط حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت از این آبراه عبور میکرد؛ رقمی که حدود ۲۰ درصد عرضه جهانی نفت را تشکیل میداد.
تهدیدها و حملات سپاه پاسداران علیه کشتیهای تجاری در خلیج فارس در شرایطی ادامه دارد که ایالات متحده سیاست جدید «نفتکش در برابر نفتکش» را در دستور کار قرار داده است.
پایگاه خبری اکسیوس بامداد ۱۱ شهریور به نقل از یک مقام کاخ سفید گزارش داد ارتش آمریکا در حملات اخیر، برای نخستین بار در چارچوب این سیاست دو نفتکش متعلق به حکومت ایران را هدف قرار داده است.
کشته شدن دو دریانورد در حمله به نفتکش سعودی
شرکت ملی کشتیرانی عربستان سعودی، موسوم به «بحری»، ۱۱ شهریور در بیانیهای اعلام کرد کشتی «سدر» هنگام عبور از تنگه هرمز با یک «حادثه امنیتی» روبهرو شده است.
بر اساس این بیانیه، در این حادثه که شامگاه ۹ شهریور حدود ساعت ۲۳:۴۰ به وقت محلی رخ داد، دو دریانورد فیلیپینی جان باختند.
بحری افزود: «این شرکت همچنان بهطور پیوسته با کشتی در تماس است و ضمن هماهنگی نزدیک با مقامهای ذیربط و فعالان صنعت دریانوردی، تحولات را با دقت دنبال میکند.»
شرکت ملی کشتیرانی عربستان سعودی درباره ماهیت این حادثه و عاملان آن توضیحی ارائه نکرد.
با این حال، شرکتهای اطلاعات و ردیابی دریایی «مریسکس» و «کپلر» پیشتر اعلام کرده بودند دو ابرنفتکش حامل نفت عربستان سعودی هنگام خروج از تنگه هرمز و به فاصله چند دقیقه از یکدیگر، هدف «پرتابههای ناشناس» قرار گرفتند.
بر اساس این گزارش، نفتکش «سدر» با پرچم عربستان سعودی در شمال شرق خصب عمان هدف قرار گرفت. دقایقی بعد نیز سه پرتابه به نفتکش «سنگال پراسپریتی» اصابت کرد. این کشتی با پرچم لیبریا حرکت میکند و یک شرکت کره جنوبی بهرهبرداری از آن را بر عهده دارد.
هر یک از این دو نفتکش هفته گذشته دو میلیون بشکه نفت خام عربستان سعودی را در پایانه جعیمه بارگیری کرده بودند.
توقف تقریبا کامل صادرات نفت ایران و حملات متوالی به نفتکشها نشان میدهد مناقشه بر سر تنگه هرمز دیگر تنها یک رویارویی نظامی نیست و این گذرگاه به یکی از مهمترین اهرمهای فشار اقتصادی تهران و واشینگتن تبدیل شده است.
رایت شامگاه سهشنبه ۱۰ شهریور پس از ورود به ونزوئلا گفت سرمایهگذاری در چارچوب این توافقها، ظرفیت تولید را بهطور چشمگیری افزایش میدهد و به کاهش قیمت نفت کمک میکند.
وزیر انرژی ایالات متحده برای سفری یکروزه به ونزوئلا، از بنیانگذاران اوپک، رفته است. این دومین سفر رایت به ونزوئلا پس از بازداشت نیکلاس مادورو، رییسجمهوری مخلوع این کشور، به دست نیروهای آمریکایی در دیماه ۱۴۰۴ است.
مقامهایی از وزارتخانههای خزانهداری و خارجه آمریکا نیز رایت را در این سفر همراهی میکنند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، قراردادهای نفتی چهارشنبه ۱۱ شهریور در کاراکاس امضا میشوند. شورون، بزرگترین تولیدکننده آمریکایی نفت در ونزوئلا، همراه با انی ایتالیا، اوانجیسی هند، ژئوپارک کلمبیا و جیای ورنووا آمریکا، برای اجرای طرحهای انرژی توافقهایی امضا خواهند کرد.
تولید نفت ونزوئلا در اواخر دهه ۱۹۹۰ به بیش از سه میلیون بشکه در روز رسیده بود، اما پس از آن، بهدلیل کمبود سرمایهگذاری، سوءمدیریت و تحریمهای آمریکا، بهشدت کاهش یافت.
این کشور در ماههای اخیر روزانه ۱.۱ تا ۱.۲ میلیون بشکه نفت تولید کرده. روندی که پس از بازداشت مادورو اندکی رو به افزایش بوده است.
ششم شهریور، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از توافق جداگانهای برای دسترسی بلندمدت به یکپنجم ذخایر شناساییشده نفت ونزوئلا خبر داد.
او گفت واشینگتن با مشارکت شرکتهای خصوصی، بر بیش از ۶۵ میلیارد بشکه از ذخایر نفت ونزوئلا تسلط خواهد داشت.
قرارداد ۱۰۰ ساله برای بهرهبرداری از ۱۷ میدان نفتی
به گزارش رویترز، شرکت خصوصی «نورث امریکن بلو انرژی پارتنرز»، موسوم به «نابپ»، با حمایت آمریکا بهرهبرداری از ۱۷ میدان نفتی ونزوئلا را برای ۱۰۰ سال در اختیار میگیرد.
قرارداد با شرکت نابپ که تحت کنترل آلخاندرو بتانکورت، بازرگان ونزوئلایی، قرار دارد، بدون برگزاری مناقصه و با هماهنگی واشینگتن و کاراکاس تنظیم شد.
شیوه واگذاری و تحقیقات پیشین مقامهای آمریکایی و اروپایی درباره فعالیتهای بتانکورت، شماری از شرکتهای علاقهمند به سرمایهگذاری در ونزوئلا را نگران کرده است.
بتانکورت اتهامها علیه خود را رد کرد. نابپ نیز اعلام کرد او بیش از ۱۵ سال در صنعت نفت ونزوئلا فعالیت داشته و کارنامه موفقی دارد.
هشدار چین درباره حفظ منافعش در ونزوئلا
یک مقام آمریکایی اعلام کرد بتانکورت «فردی متخلف نیست» و دکلهای حفاری را از تگزاس به ونزوئلا منتقل کرده است. به گفته او، این اقدام در هر دو کشور اشتغال ایجاد میکند.
او که به شرط ناشناس ماندن با رویترز مصاحبه کرد، افزود بسیاری از میدانهای واگذارشده به نابپ تا همین اواخر در کنترل چین و روسیه بودند.
این مقام احتمال ناخشنودی چین از ورود واشینگتن به منابع نفتی ونزوئلا را کماهمیت دانست و گفت: «ما روابط دوجانبه بسیار گستردهای با چین داریم و فکر نمیکنم این تحول برای آنها دور از انتظار بوده باشد.»
سخنگوی وزارت امور خارجه چین ۱۰ شهریور اعلام کرد همکاری پکن با کاراکاس بر پایه قوانین بینالمللی انجام میگیرد و منافع چین در ونزوئلا باید تضمین شود.
ترامپ پیشتر توافق با ونزوئلا را «بزرگترین توافق نفتی در تاریخ جهان» خواند و گفت آمریکا ذخایر راهبردی خود را با نفت این کشور پر میکند.
به گفته او، این توافق ذخایر نفت آمریکا را بیش از دو برابر میکند، عرضه جهانی را افزایش میدهد و در بلندمدت، قیمت بنزین را کاهش خواهد داد.
افزایش عبور نفت از تنگه هرمز در بحبوحه تنشها
وزیر انرژی آمریکا پیشبینی کرد قیمت بنزین طی هفتههای آینده در پی کاهش مقررات پالایشگاهها پایین بیاید.
رایت گفت محدودیت ظرفیت پالایش اکنون بزرگترین مانع کاهش قیمت بنزین و گازوئیل به شمار میرود.
او همچنین خبر داد ۹ شهریور، ۱۷ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز عبور کرد که بالاترین میزان از زمان آغاز جنگ ایران بوده است.
در ماههای اخیر، حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز، امنیت دریانوردی منطقه را بر هم زده و بازار جهانی انرژی را مختل کرده است.
همزمان با تشدید درگیریها میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی، بهای نفت وست تگزاس اینترمدیت به حدود ۹۱ دلار و نفت برنت به حدود ۹۶ دلار رسید.
آزمون تازه برای مناسبات تهران و کاراکاس
ونزوئلا یکی از نزدیکترین متحدان جمهوری اسلامی به شمار میرود و همسویی سیاسی دو طرف، همراه با تحریمهای نفتی آمریکا، در سالهای اخیر به گسترش روابط و همکاریهای تهران و کاراکاس انجامیده است.
حکومت ایران و ونزوئلا طی سه دهه گذشته، علاوه بر همکاریهای سیاسی، توافقهای متعددی در حوزههای انرژی، معدن، بهداشت و آموزش امضا کردهاند.
با این حال، تحلیلگران معتقدند دولت موقت ونزوئلا ممکن است برای بهبود روابط با واشینگتن، سیاست متفاوتی در قبال جمهوری اسلامی در پیش بگیرد.
سرد شدن احتمالی روابط ایران و ونزوئلا میتواند نقطه عطفی در مناسبات این دو کشور نفتخیز باشد که پس از به قدرت رسیدن هوگو چاوز در سال ۱۹۹۹، متحدان نزدیک و شرکای تجاری یکدیگر بودهاند.
دلسی رودریگز، رییسجمهوری موقت ونزوئلا، هشتم شهریور از توافق نفتی با آمریکا حمایت کرد و گفت اجرای آن میتواند به احیای اقتصاد آسیبدیده کشور و افزایش درآمدهای دولت کمک کند.
در مقابل، انزوای اقتصادی جمهوری اسلامی، صنعت نفت ایران را از سرمایه و فناوری خارجی محروم کرده است. این کمبود، توسعه میدانها و نوسازی تاسیسات را کند کرده، ظرفیت تولید را محدود ساخته و بازگشت به سطح تولید پیش از تحریمها را دشوارتر و پرهزینهتر کرده است.
