پاسخ مردم به پرسش ترامپ: این بار شما بجنگید، کمک مردم در راه است
پرسش دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، درباره اینکه مردم ایران چه زمانی علیه جمهوری اسلامی قیام خواهند کرد، واکنش هزاران نفر از مخاطبان ایراناینترنشنال را در پی داشت.
پرسش دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، درباره اینکه مردم ایران چه زمانی علیه جمهوری اسلامی قیام خواهند کرد، واکنش هزاران نفر از مخاطبان ایراناینترنشنال را در پی داشت.
بسیاری از شهروندان گفتند مانع اصلی برای اعتراض خیابانی، خواست و اراده مردم نیست، بلکه نگرانی از سرکوب دوباره، نبود حمایت جهانی و تردید در تصمیمات رییسجمهوری آمریکا و از سرگیری مذاکرات با جمهوری اسلامی است.
شهروندان، تضعیف دستگاه سرکوب را پیششرط خیزشی تازه دانسته و گروهی هم خواهان افزایش فشار بر جمهوری اسلامی و حمایت روشنتر جامعه جهانی از شاهزاده رضا پهلوی در دوره گذار شدند.
مردم بارها قیام کردهاند؛ چه زمانی یاری میشوند؟
شماری از شهروندان در پیامهای خود به ایراناینترنشنال گفتند که مردم ایران پیش از این بارها علیه جمهوری اسلامی اعتراض کرده و هر بار هم هزینه سنگینی پرداختهاند.
آنها همچنین به حضور معترضان در خیابانها در ۱۸ و ۱۹ دی اشاره کردند و پرسیدند مردمی که با دست خالی در برابر نیروهای حکومتی ایستادند، چه زمانی یاری خواهند شد؟
مخاطبی نوشت: «مردم ایران هزار برابر توان خود جنگیدند و قیام کردند. الان وقت این است که بقیه کشورها به آنها کمک کنند.»
شهروندی هم خطاب به ترامپ نوشت: «مردم ایران ۴۷ سال است که دارند میجنگند.»
مخاطب دیگری با اشاره به آتشبس و چندین دور از مذاکرات میان جمهوری اسلامی و آمریکا، گفت: «این حکومت نماینده مردم نیست. مذاکره با قاتلان مردم اشتباه است. کمک کنید تا مردم خودشان کار را تمام کنند.»
ترس از سرکوب و انتظار برای تضعیف نیروهای حکومتی
نگرانی از سرکوب دوباره و ضرورت کاهش توان نیروهای حکومتی از جمله محورهای دیگر پیامهای مخاطبان بوده است.
بنا بر گفته یکی از مخاطبان، ضعیف شدن نیروی سرکوب مهمترین عامل برای آغاز خیزشی تازه است.
یکی از شهروندان با اشاره به سخنان پیشین ترامپ، نوشت: «هر چقدر هم شجاع باشی، اگر بدانی بهوسیله تکتیراندازها کشته میشوی، احمقانه است که با دست خالی مبارزه کنی.»
یک مخاطب هم تاکید کرد مردم عادی را نمیتوان «گوشت دم توپ» کرد و افزود: «به نظر من قیام بدون برنامه اشتباه است.»
به گفته یکی از شهروندان، مردم وقتی دوباره قیام خواهند کرد که مطمئن باشند نیروی سرکوب به حد کافی ضعیف شده است.
شماری نیز از هدف قرار گرفتن ایستهای بازرسی و مختل شدن ساختارهای امنیتی جمهوری اسلامی به عنوان عوامل راهگشا برای قیام دوباره، یاد کردهاند.
مخاطبی نوشت: «آقای ترامپ، به محاصره دریایی ادامه دهید و محاصره زمینی را اضافه کنید. دست [بنیامین] نتانیاهو را برای نابودی سیستم سرکوب باز بگذارید و آنوقت مردم ایران برای سرنگونی جمهوری اسلامی آمادهاند.»
بیاعتمادی به ترامپ و نگرانی از مذاکره دوباره
بخشی از پیامهای رسیده از بیاعتمادی به سیاست ترامپ حکایت دارد.
برخی مخاطبان گفتند که نگرانند پس از حضور دوباره مردم در خیابان، آمریکا بار دیگر مذاکره با جمهوری اسلامی را در پیش بگیرد.
یک مخاطب گفت: «ما میترسیم بیاییم بیرون و شما دوباره با رژیم ملاها مذاکره کنید.»
شهروندی هم در پیامی مشابه نوشت: «مردم ایران زمانی قیام خواهند کرد که شما با این رژیم قاتل مذاکره نکنید.»
فرد دیگری عنوان کرد: «آقای ترامپ این بار شما بجنگید، کمک مردم در راه است.»
این دیدگاهها در حالی مطرح میشوند که ترامپ در جریان اعتراضات دیماه از معترضان خواسته بود به حضور خیابانی خود ادامه دهند و گفته بود «کمک در راه است.»
یکی از مخاطبان با اشاره به همان سخنان نوشت: «آن زمان که گفتی کمک در راه است، مردم آمدند در خیابان، ولی تو نشستی با حکومت معامله کردی.»
او افزود مردم اگر دوباره به خیابان بیایند، «برای مبارزه و بازگشت آزادی خودشان» خواهند آمد، نه برای پیشبرد راهبردهای آمریکا.
اکبر اختیاری، مدیرعامل شرکت کنترل ترافیک شهر تهران، چهارشنبه ۱۱ شهریور در گفتوگو با ایسنا گفت در توسعه سامانههای کنترل سرعت، استفاده از دوربینهایی که سرعت متوسط خودروها را میان دو نقطه محاسبه میکنند در اولویت قرار گرفته است.
به گفته او، تقریبا همه دوربینهایی که اکنون در بزرگراههای تهران نصب میشوند قرار است این قابلیت را داشته باشند و دوربینهای ثبت تخلف نیز فعالاند.
گسترش شبکه دوربینهای تهران در سالهای اخیر تنها به سامانههای ثبت تخلفات رانندگی محدود نبوده است.
در جریان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، مخاطبان ایراناینترنشنال از شهرهای مختلف گزارش دادند ماموران حکومت برای شناسایی معترضان، شهروندان و صاحبان واحدهای صنفی را برای تحویل حافظه دوربینهای مداربسته تحت فشار قرار دادهاند.
یک شهروند اصفهانی ۲۷ دی ۱۴۰۴ گفت ماموران به مغازه او و شماری از کسبه همسایه مراجعه کردند و خواستار تحویل حافظه دوربینهای آنان شدند.
گزارشهای مشابهی نیز از تهران و شهرهای دیگر به ایراناینترنشنال رسیده بود.
اختیاری در ادامه این گفتوگو تاکید کرد دوربینهای ثبت تخلف تهران فعالاند و هنگام ورود خودروها به محدوده طرح ترافیک، پیام هشدار بهصورت لحظهای برای رانندگان ارسال میشود.
او افزود قطع برق یا اختلال زیرساختی ممکن است فعالیت تعداد محدودی از دوربینها را مختل کند، اما «قطعی گسترده» وجود ندارد.
شبکه نظارتی فراتر از خیابانها
محمدصالح جوکار، نماینده مجلس شورای اسلامی، ۳۰ آبان ۱۴۰۴ گفت پیشتر دوربینهای مداربسته برخی نهادهای جمهوری اسلامی هک شدهاند و احتمال داد دوربینهای شهری نیز با روش مشابهی مورد نفوذ قرار گرفته باشند.
او افزود «بسیاری از زیرساختهای ارتباطی و شهری ما مطمئن نیستند».
غلامرضا جلالی، رییس سازمان پدافند غیرعامل، آبان ۱۴۰۴ گفت در بررسی برخی دوربینهای مداربسته، کدی پیدا شده بود که تصاویر را هنگام اتصال به اینترنت به آیپی کشور سازنده ارسال میکرد.
به گفته او، این کد بازنویسی شد تا تصاویر به پلیس فتا ارسال شود.
حمید برادران، مدیرعامل وقت شرکت کنترل ترافیک شهرداری تهران، ۲۰ فروردین ۱۴۰۴ از برنامه نصب ۱۵ هزار دوربین نظارت تصویری جدید مجهز به فناوری هوش مصنوعی در پایتخت تا پایان همان سال خبر داد.
چهارم فروردین ۱۴۰۴ نیز تسنیم، خبرگزاری وابسته به سپاه پاسداران، در گزارشی نصب دوربین در کلاسهای درس را ضروری دانست. در آن زمان، اکثر مدارس در حیاط و راهروها به دوربینهای نظارتی مجهز بودند، اما نصب دوربین در کلاسها با مخالفتهایی در وزارت آموزش و پرورش روبهرو بود.
پیش از آن، مهدی امیدوار، سخنگو و عضو هیات رییسه اتاق اصناف ایران، مهر ۱۴۰۳ از ایجاد سامانه «سپتام» برای نظارت تصویری بر اماکن عمومی و واحدهای صنفی خبر داد.
بر اساس این طرح، دوربینهای واحدهای صنفی به سرورهای ابری متصل میشوند و پلیس اماکن به اطلاعات ضبطشده دسترسی پیدا میکند.
استفاده از دوربینهای شهری و ترافیکی برای اعمال حجاب اجباری نیز سابقه دارد.
محمدحسین حمیدی، رییس وقت پلیس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ، ۲۰ فروردین ۱۴۰۲ تایید کرد این دوربینها موارد «کشف حجاب» را نیز ثبت میکنند.
یک روز پیش از آن، احمدرضا رادان، فرمانده کل انتظامی جمهوری اسلامی، با اعلام تشدید برخورد با زنان مخالف حجاب اجباری گفته بود پلیس از «فناوری هوشمند» برای ثبت تخلفات استفاده خواهد کرد.
در جریان خیزش «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ هم نمونههایی از استفاده امنیتی از دوربینها برای شناسایی معترضان منتشر شد. آبان همان سال، مشرقنیوز به «اشراف کامل نیروهای امنیتی» بر معترضان از طریق دوربینهای شهری اشاره کرد.
یک ماه بعد نیز شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران خبر داد زهرا لری، مدیر مدرسه رضوانینژاد کرمان، پس از خودداری از تحویل اسامی دانشآموزان تحصنکننده و تصاویر دوربینهای مدرسه، احضار و از مدیریت عزل شد و مدتی بعد، به نوشته این کانال، در پی فشارهای امنیتی درگذشت.
در برخی پروندههای قضایی نیز گزارشهایی درباره حذف یا مفقود شدن تصاویر دوربینهای امنیتی منتشر شده است؛ از جمله پروندههایی که نیروهای پلیس یا ماموران امنیتی جمهوری اسلامی در آنها مورد ظن قرار گرفتهاند.
در بیانیه سپاه پاسداران که چهارشنبه ۱۱ شهریور منتشر شد، آمده است: «دو فروند نفتکش که با تحریک ارتش آمریکا خدمه خود را پیاده کرده و برای گذر از مسیر غیرقانونی در اختیار عوامل آمریکا قرار گرفته بودند، با رفتن روی مین منفجر و متوقف شدند و در آتش میسوزند.»
این نهاد نظامی شرکتهایی را که به جای عبور از مسیر مورد نظر جمهوری اسلامی، «فریب آمریکا را میخورند و شناورشان را در اختیار دشمن میگذارند»، به «تنبیهات مضاعف» تهدید کرد و افزود این اقدامات «بهزودی» اجرا خواهند شد.
سپاه پاسداران با اشاره به حملات شب گذشته ایالات متحده به مواضعی در دستکم شش استان ایران تاکید کرد این حملات به تضعیف «کنترل» جمهوری اسلامی بر تنگه هرمز منجر نخواهد شد.
سپاه پاسداران مسیر جنوبی تنگه هرمز در نزدیکی عمان را «غیرقانونی» میخواند و شناورهای عبوری از این مسیر را هدف قرار داده است.
جمهوری اسلامی در حالی از کنترل تنگه هرمز سخن میگوید که کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، پیشتر اعلام کرد ۹ شهریور، ۱۷ میلیون بشکه نفت از این گذرگاه راهبردی عبور کرد.
این بالاترین میزان عبور نفت از تنگه هرمز در ماههای گذشته به شمار میرود. پیش از آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴، روزانه بهطور متوسط حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت از این آبراه عبور میکرد؛ رقمی که حدود ۲۰ درصد عرضه جهانی نفت را تشکیل میداد.
تهدیدها و حملات سپاه پاسداران علیه کشتیهای تجاری در خلیج فارس در شرایطی ادامه دارد که ایالات متحده سیاست جدید «نفتکش در برابر نفتکش» را در دستور کار قرار داده است.
پایگاه خبری اکسیوس بامداد ۱۱ شهریور به نقل از یک مقام کاخ سفید گزارش داد ارتش آمریکا در حملات اخیر، برای نخستین بار در چارچوب این سیاست دو نفتکش متعلق به حکومت ایران را هدف قرار داده است.
کشته شدن دو دریانورد در حمله به نفتکش سعودی
شرکت ملی کشتیرانی عربستان سعودی، موسوم به «بحری»، ۱۱ شهریور در بیانیهای اعلام کرد کشتی «سدر» هنگام عبور از تنگه هرمز با یک «حادثه امنیتی» روبهرو شده است.
بر اساس این بیانیه، در این حادثه که شامگاه ۹ شهریور حدود ساعت ۲۳:۴۰ به وقت محلی رخ داد، دو دریانورد فیلیپینی جان باختند.
بحری افزود: «این شرکت همچنان بهطور پیوسته با کشتی در تماس است و ضمن هماهنگی نزدیک با مقامهای ذیربط و فعالان صنعت دریانوردی، تحولات را با دقت دنبال میکند.»
شرکت ملی کشتیرانی عربستان سعودی درباره ماهیت این حادثه و عاملان آن توضیحی ارائه نکرد.
با این حال، شرکتهای اطلاعات و ردیابی دریایی «مریسکس» و «کپلر» پیشتر اعلام کرده بودند دو ابرنفتکش حامل نفت عربستان سعودی هنگام خروج از تنگه هرمز و به فاصله چند دقیقه از یکدیگر، هدف «پرتابههای ناشناس» قرار گرفتند.
بر اساس این گزارش، نفتکش «سدر» با پرچم عربستان سعودی در شمال شرق خصب عمان هدف قرار گرفت. دقایقی بعد نیز سه پرتابه به نفتکش «سنگال پراسپریتی» اصابت کرد. این کشتی با پرچم لیبریا حرکت میکند و یک شرکت کره جنوبی بهرهبرداری از آن را بر عهده دارد.
هر یک از این دو نفتکش هفته گذشته دو میلیون بشکه نفت خام عربستان سعودی را در پایانه جعیمه بارگیری کرده بودند.
توقف تقریبا کامل صادرات نفت ایران و حملات متوالی به نفتکشها نشان میدهد مناقشه بر سر تنگه هرمز دیگر تنها یک رویارویی نظامی نیست و این گذرگاه به یکی از مهمترین اهرمهای فشار اقتصادی تهران و واشینگتن تبدیل شده است.
حملات از شامگاه سهشنبه ۱۰ شهریور آغاز شد. فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، اعلام کرد نیروهای این کشور از ساعت ۱۹:۳۰ به وقت تهران حمله به اهداف سپاه پاسداران در ایران را آغاز کردند.
سنتکام گفت این حملات در پی تلاشهای اخیر سپاه پاسداران برای حمله به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز و نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه انجام شده است.
فرماندهی مرکزی آمریکا حدود ساعت دو بامداد چهارشنبه ۱۱ شهریور اعلام کرد این موج از حملات به پایان رسید. بر اساس این اعلام، نیروهای آمریکا مواضع پدافند هوایی، سامانههای راداری، تجهیزات و تاسیسات دریایی، قابلیتهای مینگذاری و مراکز ارتباطی سپاه پاسداران را هدف قرار دادند.
اکسیوس به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد ارتش آمریکا در این موج از حملات دو نفتکش متعلق به دولت ایران را نیز هدف قرار داد. بر اساس این گزارش، پهپادهای آمریکایی با شلیک موشک موتورخانههای این دو نفتکش را که در نزدیکی سواحل ایران لنگر انداخته بودند، هدف قرار دادند.
یک مقام آمریکایی این حملات را بخشی از سیاست جدید «نفتکش در برابر نفتکش» دولت ترامپ برای مقابله با حملات ایران به نفتکشهای عبوری از تنگه هرمز توصیف کرد.
سنتکام همچنین اعلام کرد بیش از ۵۰ هزار نیروی نظامی ایالات متحده در خاورمیانه مستقر هستند و برای ادامه عملیات به دستور رییسجمهوری آمریکا آمادهاند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، همزمان با ادامه حملات در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت ایالات متحده در حال انجام حملاتی «گسترده و قدرتمند» علیه اهدافی در نزدیکی تنگه هرمز است.
ترامپ گفت این حملات در واکنش به تلاش ایران برای مینگذاری در تنگه هرمز و شلیک هشت موشک به یک پایگاه نظامی آمریکا در اردن انجام میشود و آن را «موجه» خواند.
او هشدار داد در صورت اقدام تلافیجویانه ایران، آمریکا بار دیگر و «در سطحی بسیار سختتر و بالاتر» حمله خواهد کرد.
ترامپ افزود این نیز بزرگترین حمله نخواهد بود و «بزرگترین حمله» همچنان در انتظار است؛ حملهای که به گفته او، پس از پایان آن «بخش بسیار کمی از جمهوری اسلامی ایران باقی خواهد ماند».
حملات آمریکا به دستکم شش استان ایران
در استان هرمزگان، نقاطی در بندرعباس، بندرلنگه، جاسک، سیریک و قشم هدف قرار گرفتند. گزارشها همچنین از شنیده شدن صدای انفجار در جزیره لاوان خبر دادند.
عبدالکریم پولادیفر، جانشین فرمانده سپاه شهرستان دیر، نیز اعلام کرد «سه نیروی بسیجی» این شهرستان به نامهای مهدی بحرانی، حسین صالحنژاد و حسن مومنی، در حمله آمریکا به جزیره لاوان کشته و شماری دیگر از نیروهای این شهرستان زخمی شدند.
در منطقه کوهستک سیریک، گزارشها از حمله آمریکا به یک برج مخابراتی و کشته و زخمی شدن شماری از افراد حاضر در یک مراسم عروسی در نزدیکی محل حمله حکایت داشت.
کانال «وحید آنلاین» اعلام کرد پیامهای دریافتی نشان میدهند یک برج مخابراتی در این منطقه هدف قرار گرفته و این حمله در میان حاضران در مراسم عروسی تلفات بر جا گذاشته است.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، نیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت یک منزل مسکونی در کوهستک در حالی هدف قرار گرفت که مردم در آن مشغول برگزاری جشن عروسی بودند.
در گزارشهای اولیه، شمار کشتهشدگان این حمله پنج نفر اعلام شد، اما استانداری هرمزگان ساعاتی بعد این آمار را به چهار نفر کاهش داد و اعلام کرد ۶۸ نفر نیز زخمی شدهاند.
استانداری هرمزگان اسامی کشتهشدگان را امیرعلی کریمی، محمد ملاحی، کلثوم ملاحی نژندنیا و زرخاتون طاهری، اعلام کرد.
تیم هاوکینز، سخنگوی سنتکام، در واکنش به گزارش تلفات در مراسم عروسی در کوهستک به اکسیوس گفت ارتش آمریکا از این گزارشها مطلع است و افزود: «ارتش آمریکا برخلاف سپاه پاسداران هرگز غیرنظامیان را هدف قرار نمیدهد.»
در استان سیستان و بلوچستان، نقاطی در چابهار و کنارک هدف حملات آمریکا قرار گرفتند.
در استان کرمان، یک «پرتابه» به محدوده خارج از باند فرودگاه جیرفت اصابت کرد. مقامهای استانی اعلام کردند این حمله تلفات جانی نداشت و به باند و ساختمانهای فرودگاه آسیبی وارد نشد.
در استان کرمانشاه، روابط عمومی سپاه این استان اعلام کرد چهار نفر از نیروهای هوافضای سپاه پاسداران در حملات آمریکا کشته شدند.
رضا محمدی، شهرام جعفری، علیرضا شکیبا و جعفر کهریزی، چهار نیروی کشتهشدهاند.
در استان خوزستان، مقامهای استانی اعلام کردند سه نقطه هدف حملات آمریکا قرار گرفتند که از جمله آنها مناطقی در اطراف آغاجاری و اهواز بود. بر اساس آمار اعلامشده، این حملات هفت کشته و هشت مجروح بر جای گذاشت.
روابط عمومی بنیاد شهید و امور ایثارگران خوزستان هفت کشته این حملات را نیروهای نظامی معرفی کرد و اسامی آنان را محمدرضا بادرام، امیرحسین سلیمزاده، حامد اکاتی، مجتبی باقری، مالک موسوی، حسین مهدویان و محمدجعفر رادبویی اعلام کرد.
در این بیانیه مشخص نشده است این افراد عضو کدام نهاد یا یگان نظامی بودهاند.
ابوذر دیماد، معاون فرهنگی بنیاد شهید و امور ایثارگران کهگیلویه و بویراحمد، نام مالک موسوی را «مالک موسویتبار» اعلام کرد و او را تکاور اهل شهرستان بهمئی معرفی کرد. به گفته دیماد، موسویتبار صبح ۱۱ شهریور در جریان عملیات پدافندی مقابله با یک پهپاد در منطقه آغاجاری کشته شد.
در استان بوشهر نیز گزارشهایی از شنیده شدن صدای انفجار در عسلویه منتشر شد.
اسکندر پاسالار، فرماندار عسلویه، به خبرگزاری ایسنا گفت یک «پرتابه» آمریکا به یک مقر نظامی در اطراف این شهرستان اصابت کرده است، اما این حمله خسارتی در پی نداشت.
پاسخ جمهوری اسلامی به حملات آمریکا
سپاه پاسداران و ارتش جمهوری اسلامی در واکنش به حملات آمریکا، از هدف قرار دادن پایگاهها و مواضع نیروهای آمریکایی در اردن، امارات متحده عربی، بحرین، عراق و کویت خبر دادند.
ارتش اردن اعلام کرد ۱۳ موشک بالستیک وارد حریم هوایی این کشور شدند که ۱۰ فروند از آنها رهگیری شدند و سه موشک دیگر در مناطق دورافتاده سقوط کردند.
دو مقام آمریکایی نیز به رویترز گفتند بر اساس ارزیابیهای اولیه، نیروهای آمریکا در این حمله تلفاتی نداشتهاند.
مقامهای بحرین اعلام کردند پهپادهای ایرانی را رهگیری و منهدم کردهاند.
سپاه پاسداران از حمله به پایگاههای آمریکا در اربیل و پایگاه علیالسالم در کویت خبر داد و ارتش نیز اعلام کرد با دهها پهپاد پایگاههای الظفره و المنهاد در امارات و پایگاه شیخ عیسی در بحرین را هدف قرار داده است.
سپاه پاسداران از وارد شدن خسارت و تلفات به نیروها و مواضع آمریکا در برخی از این حملات خبر داده است اما این گزارشها بهطور مستقل تایید نشدهاند.
قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا نیز هشدار داد ادامه اقدامات نظامی آمریکا با پاسخهایی «سنگینتر، گستردهتر و ویرانگر» روبهرو خواهد شد و کشورهایی که با ارتش آمریکا همکاری کنند باید «پیامدهای خطرناک» آن را بپذیرند.
تشدید دوباره درگیریها
تنشها در روزهای اخیر با حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز تشدید شد. ارتش آمریکا هشتم شهریور دو سکوی پرتاب موشک سپاه را در جزیره لارک هدف قرار داد و نیروهای جمهوری اسلامی نیز در پاسخ به پایگاههای نظامی در اردن و امارات حمله کردند.
ترامپ ۹ شهریور هشدار داد حمله به نیروهای آمریکایی در اردن بیپاسخ نخواهد ماند و آمریکا «ضربه سختی» به جمهوری اسلامی وارد خواهد کرد.
همزمان، آمریکا فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی را نیز ادامه داده و برای محدود کردن بیشتر منابع مالی حکومت ایران تلاش کرده است.
دور تازه درگیریها، جدیترین تبادل حملات میان جمهوری اسلامی و آمریکا در چند هفته اخیر است و پس از دورهای از کاهش نسبی درگیریها از تیرماه رخ میدهد.
ترامپ پس از آغاز حملات گفت برخلاف گزارش شبکه ایبیسی، در تلاش نیست ایران را پای میز مذاکره بکشاند و افزود برایش اهمیتی ندارد که تهران توافقی را امضا کند که از نظر خودش «بیارزش» باشد.
او گفت آمریکا اکنون در موقعیت بسیار بهتری قرار دارد و از «کنترل تقریبا کامل» بر تنگه هرمز و «فروپاشی کامل» اقتصاد ایران سخن گفت.
ترامپ افزود ایران در حال طی کردن روندی «اجتنابناپذیر» است و پرسید: «مردم ایران چه زمانی قرار است قیام کنند و مبارزه کنند؟»
این مقام آمریکایی گفت این اقدام بخشی از سیاست جدید «نفتکش در برابر نفتکش» است که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، آن را تصویب کرده تا جمهوری اسلامی را بیش از پیش از حمله به نفتکشهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند، بازدارد.
این نخستین بار است که ارتش آمریکا، نه با هدف جلوگیری از نقض محاصره دریایی ایران، بلکه در اقدامی تلافیجویانه در برابر حملات جمهوری اسلامی به کشتیها در تنگه هرمز، نفتکشهای ایرانی را هدف قرار میدهد.
نفتکشهای دولتی ایران در نزدیکی سواحل این کشور و در شمال خط محاصره دریایی آمریکا لنگر انداخته بودند. بهگزارش اکسیوس پهپادهای آمریکایی با شلیک موشکهایی موتورخانههای این نفتکشها را مورد اصابت قرار دادند.
حملات سهشنبه و تلفات غیرنظامی در سیریک
مقامهای آمریکایی گفتند در حملات شامگاه سهشنبه حدود ۱۰۰ هدف از جمله مواضع پدافند هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، سامانههای راداری، قابلیتهای مینگذاری، تاسیسات ارتباطی، پرتابگرهای موشک کروز ضدکشتی و پرتابگرهای پهپادهای تهاجمی مورد حمله قرار گرفت.
در جریان این حملات، اهدافی در نزدیکی اهواز در استان خوزستان، بندرعباس، بندرلنگه، جاسک، سیریک و قشم در استان هرمزگان، چابهار و کنارک در استان سیستان و بلوچستان و جیرفت در استان کرمان هدف قرار گرفتند.
مقامها و رسانههای حکومتی در ایران اعلام کردند حمله به یک دکل مخابراتی در منطقه کوهستک در نزدیکی سیریک، در میان افرادی که در یک مراسم عروسی در نزدیکی آن حضور داشتند، تلفات جانی به جا گذاشته است.
تلویزیون جمهوری اسلامی اعلام کرد دستکم چهار نفر کشته و ۳۵ نفر بهشدت زخمی شدهاند، اما ایراناینترنشنال نتوانسته است بهطور مستقل شمار تلفات یا چگونگی وقوع این تلفات را تایید کند.
احمد نفیسی، معاون استاندار هرمزگان، گفت یک خانه مسکونی که مراسم عروسی در آن در حال برگزاری بود، در جریان این حمله هدف قرار گرفته است.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، در شبکه اجتماعی ایکس در مورد حمله آمریکا به کوهستک سیریک که دستکم پنج کشته و ۶۸ زخمی برجای گذاشته است، نوشت امشب یک منزل مسکونی در حالی هدف حمله قرار گرفت که مردم در آن مشغول برگزاری جشن عروسی بودند.
او گفت این حمله را نمیتوان از زنجیره حملاتی که پیش از آن در میناب، لامرد، قشم و دیگر نقاط رخ داده است، جدا کرد و جمهوری اسلامی به آنها قاطعانه پاسخ خواهد داد.
در مقابل کاپیتان تیم هاوکینز، سخنگوی سنتکام، گفت: «ما از این گزارشها که منشاء آنها رسانههای حکومتی ایران بوده است، اطلاع داریم. ارتش آمریکا برخلاف سپاه پاسداران هرگز غیرنظامیان را هدف قرار نمیدهد.»
حملات متقابل جمهوری اسلامی
در پی دومین دور حملات آمریکا در دو روز گذشته، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی نیز از «پاسخ قاطع» خبر دادند و اعلام کردند که به پایگاههای آمریکا در اردن، کویت، بحرین و اربیل در اقلیم کردستان عراق حمله کردهاند.
روابط عمومی سپاه پاسداران در بیانیهای با انتقاد شدید از حمله ارتش آمریکا «به یک منزل مسکونی در سیریک و کشته و مجروح شدن نزدیک به ۵۰ نفر از مردم» اعلام کرد که نیروی هوافضای سپاه در پاسخ، به پادگان تفنگداران آمریکایی در اردن موسوم به کمپ تیتین، واقع در سواحل خلیج عقبه، حمله کرده است.
در این بیانیه گفته شده است که در این «حمله سنگین موشکی»، تعداد زیادی از نیروهای آمریکایی» کشته شدند و چند تاسیسات مهم و هلیکوپترهای هجومی ایالات متحده را از بین رفتند.
سپاه پاسداران در بیانیه دیگری اعلام کرد که نیروی هوافضای سپاه در «یک حمله سنگین با موشکهای بالستیک، آشیانههای هواپیماهای بدون سرنشین دور پرواز آر کیو ۴ و ام کیو ۹ را در پایگاه هوایی آمریکا در اردن موسوم به پرنس حسن مورد حمله قراردادند.»
سپاه پاسداران افزود که در این حمله «تعدادی از پهپادها منهدم و تعدادی از خلبانان و خدمه فنی پروازی» کشته شدند.
با این حال دو مقام آمریکایی به خبرگزاری رویترز گفتند که تاکنون هیچ تلفاتی در حمله جمهوری اسلامی به تاسیسات ایالات متحده در اردن گزارش نشده است.
سپاه پاسداران در اطلاعیهای دیگر اعلام کرد که نیروی زمینی سپاه «حمله تلفیقی موشکی و پهپادی به پایگاههای آمریکایی در اربیل» انجام داده است و «مرکز تعمیراتی و انبارهای تجهیزات فنی ارتش آمریکا در اربیل و سامانه هدایت بالن جاسوسی آمریکا» را منهدم کرده است.
دراین اطلاعیه همچنین گفته شده است که نیروی زمینی سپاه پاسداران تعدادی از نیروهای آمریکایی را کشته است.
سپاه پاسداران و ارتش جمهوری اسلامی همچنین از حملاتی به کویت و بحرین خبر دادند.
مقامهای آمریکایی گفتند که اقدام تلافیجویانه جمهوری اسلامی ناکام مانده است. بهگفته آنها جمهوری اسلامی حدود ۲۵ موشک بالستیک به سوی اردن شلیک کرد، اما تنها نیمی از آنها به حریم هوایی این کشور رسیدند، ۱۰ موشک رهگیری شدند و سه موشک نیز بدون آنکه تلفاتی بر جای بگذارند، به مناطق غیرمسکونی اصابت کردند.
یک مقام آمریکایی گفت حکومت ایران همچنین حدود ۲۴ پهپاد به سوی پایگاههای آمریکا در بحرین پرتاب کرد، اما بیشتر آنها رهگیری شدند.
دور تازه درگیریها پس از وقفهای یک ماهه
دور تازه درگیری نظامی آمریکا و جمهوری اسلامی پس از حدود یک ماه رخ داده است. هم کاخ سفید و هم فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) اعلام کردهاند این حملات در پاسخ به تلاشهای اخیر سپاه پاسداران برای حمله به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز و همچنین حمله به پایگاههای آمریکایی در منطقه انجام شده است.
با این حال بهنوشته اکسیوس این حملات همچنین بخشی از طرحی بود که ترامپ و مشاوران ارشدش در روزهای اخیر در حال بررسی آن بودهاند؛ طرحی برای جلوگیری از بازسازی قابلیتهای راداری و موشکی مورد نیاز جمهوری اسلامی برای حمله به کشتیهایی که از تنگه عبور میکنند.
یک مقام آمریکایی گفت هدف این است که خطر حملات حکومت ایران به نفتکشها، کشتیهای نیروی دریایی آمریکا و هواپیماهای نیروی هوایی این کشور کاهش یابد؛ یا به تعبیر این مقام، آمریکا میخواهد بهطور دورهای «چمن را کوتاه کند» (mow the lawn)؛ اصطلاحی که به تضعیف مکرر تواناییهای نظامی طرف مقابل برای جلوگیری از انباشت دوباره آنها اشاره دارد.
یک مقام آمریکایی روز سهشنبه به اکسیوس گفت حملات جدید توانایی جمهوری اسلامی برای انجام حمله در تنگه را کاهش داده و برای کشتیهای تجاری «دستکم یک ماه» کاهش سطح تهدید را به همراه آورده است.
افزایش عبور نفت از تنگه هرمز
همزمان با تبادل آتش میان آمریکا و ایران، نیروهای آمریکایی به هدایت کشتیها برای عبور از تنگه ادامه دادند.
یک مقام آمریکایی به اکسیوس گفت روز سهشنبه حدود ۴۰ کشتی وارد تنگه شدند یا از آن خارج شدند و میلیونها بشکه نفت حمل کردند.
وزیر انرژی آمریکا نیز سهشنبه اعلام کرد که روز دوشنبه نزدیک به ۱۷ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز گذشته است. این در حالی است که صادرات نفت ایران از طریق تنگه هرمز تقریبا بهطور کامل متوقف شده است. پیش از آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴، روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز راهی بازارهای جهانی میشد.
یک مقام آمریکایی به اکسیوس گفت نیروهای آمریکایی چندین موشک کروز ضدکشتی و پهپاد را که سپاه پاسداران به سوی این کشتیها شلیک کرده بود رهگیری کردند و هیچیک از کشتیها مورد اصابت قرار نگرفتند.
او افزود: «ایرانیها نهتنها کنترل تنگه هرمز را از دست دادهاند، بلکه کنترل این درگیری را نیز از دست دادهاند. آنها امروز هیچ دستاوردی نداشتند.»
