عراقچی: باید نسبت به طرحها و عملیاتهای اسرائیل برای تضعیف صلح منطقهای هوشیار باشیم
هر ۴۱ عضو کونکاکاف روز پنجشنبه برای بررسی این پیشنهادها تشکیل جلسه دادند.
اتلتیک به نقل از یک منبع آگاه از این نشست نوشت که اکثریت قاطع اعضای کونکاکاف اعتقاد داشتهاند که در حال از دست دادن اعتماد خود، به جیانی اینفانتینو، رییس فیفا، هستند. برخی هم گفتهاند اعتمادشان را از دست دادهاند.
منبع دومی هم این توصیف را اندکی شدیدتر از برداشت خود از جلسه دانست، اما تایید کرد که نگرانیهای گستردهای درباره شیوه کنونی رهبری و شفافیت در فیفا وجود دارد.
کونکاکاف پس از پایان نشست، با انتشار بیانیهای اعلام کرد این پیشنهادها را رد کرده است.
این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که یوفا اعلام کرد هر ۵۵ عضو اروپایی آن، در صورت کنار گذاشته نشدن این طرح، همه رقابتهای فیفا از جمله جام جهانی را تحریم خواهند کرد.
در بیانیه کونکاکاف آمده است: «در این نشست، اعضا نگرانی عمیق خود را درباره نبود روند قانونی مناسب در تدوین این پیشنهاد، مهلت بسیار کوتاه تعیینشده و همچنین نبود بررسی یا تایید آن از سوی نهادهای ذیربط حکمرانی فیفا ابراز کردند. همچنین این پرسش مطرح شد که پس از سودآورترین جام جهانی تاریخ، چه نیازی به جذب سرمایهگذاری خصوصی برای تامین مالی برنامههای جدید و فعلی فیفا فوروارد وجود دارد.
این گفتوگوها بر ضرورت شفافیت بیشتر و رعایت اصول صحیح حکمرانی تاکید کرد.
به همین دلایل، کونکاکاف و ۴۱ فدراسیون عضو آن:
- این پیشنهاد را رد کردند.
- از اعضای خود در شورای فیفا خواستند با فیفا وارد گفتوگو شوند تا مشخص شود چگونه میتوان از ذخایر مالی موجود فیفا برای افزایش بودجه برنامه فیفا فوروارد و توسعه فوتبال در منطقه استفاده کرد.
- همچنین از اعضای خود در شورای فیفا خواستند به رییس فیفا اعلام کنند که هر موضوعی باید مطابق اساسنامه فیفا و از طریق کارکنان اجرایی و شورای فیفا، روندهای صحیح حکمرانی را طی کند.»
فیفا چه نیازی به سرمایهگذار دارد؟
کونکاکاف پیشتر نیز به شدت از نحوه مطرح شدن این طرح از سوی فیفا انتقاد کرده بود. این کنفدراسیون چهارشنبه شب نیز جلسهای برگزار کرده بود که در آن، نگرانیهایی درباره روند تصمیمگیری، شیوه حکمرانی و همچنین این پرسش مطرح شد که چرا فیفا، با وجود منابع مالی فراوان، به سرمایهگذاری خارجی نیاز دارد.
فدراسیونهای عضو کونکاکاف سال گذشته میزبان جام جهانی باشگاهها و تابستان امسال میزبان جام جهانی مردان بودند. همچنین جام جهانی زنان ۲۰۳۱ نیز به میزبانی چهار عضو کونکاکاف، یعنی آمریکا، مکزیک، جاماییکا و کاستاریکا برگزار خواهد شد.
فیفا روز سهشنبه اعلام کرد قصد دارد بخشی از سهام اقلیت یک نهاد جدید را که به عنوان یک سازمان غیرانتفاعی برای مدیریت رقابتهای اصلی خود، از جمله جامهای جهانی و جام جهانی باشگاهها، تاسیس میکند، واگذار کند.
این نهاد جدید «فیفا فوروارد اینترپرایز» (FFE) نام خواهد داشت و مسیولیت فعالیتهای تجاری فیفا را بر عهده میگیرد. خود فیفا همچنان نهاد حاکم بر فوتبال جهان باقی میماند و مالکیت اکثریت سهام این شرکت را حفظ خواهد کرد. فیفا در بیانیهای اعلام کرد قصد دارد حداکثر ۲۱ درصد از سهام این شرکت را واگذار کند و از این طریق ۴.۲ میلیارد دلار (۳.۲ میلیارد پوند) جذب سرمایه داشته باشد. این منابع میتواند بلافاصله در اختیار فدراسیونهای عضو قرار گیرد.
پس از موج گسترده انتقادها، اینفانتینو در گفتوگویی با رسانه فیفا گفت این پیشنهاد «الزامآور نیست» و تاکید کرد برای اجرایی شدن، به موافقت اکثریت ۲۱۱ فدراسیون عضو و همچنین شورای فیفا نیاز دارد.
پس از اعلام این طرح در روز سهشنبه، کنفدراسیون فوتبال آسیا نیز اعلام کرد «ناامیدکننده است که موضوعی با این اهمیت، پیش از آنکه خانواده فوتبال آسیا فرصت بررسی و گفتوگو درباره آن را از طریق سازوکارهای رسمی و شناختهشده حکمرانی پیدا کند، به عرصه عمومی راه یافته است.»
در مقابل، کنفدراسیون فوتبال آفریقا اعلام کرد در روند مشورت درباره این طرح مشارکت داشته و از فدراسیونهای عضو خود خواسته است پیشنهادها را به طور مستقل بررسی کنند.
وزارت دفاع عربستان سعودی پنجشنبه هشتم مرداد اعلام کرد نمایندگان ۴۳ کشور و اتحادیه اروپا در نشستی بینالمللی برای بررسی این طرح شرکت کردند.
بر اساس این پیشنهاد، عربستان بنیانگذار و رهبر ائتلاف خواهد بود و مقر فرماندهی آن نیز در این کشور مستقر میشود.
ریاض هدف این ائتلاف را تقویت امنیت دریایی، حفاظت از آزادی کشتیرانی، تامین امنیت مسیرهای تجارت بینالمللی و خطوط انتقال انرژی، و صیانت از منافع مشترک دریایی در تنگه بابالمندب و خلیج عدن عنوان کرد.
وزارت دفاع عربستان همچنین از حمایت ۱۴ کشور، از جمله ترکیه، پاکستان، مصر، سودان و جیبوتی، از این ابتکار در قالب بیانیهای مشترک خبر داد.
از میان شش کشور عربی حاشیه خلیج فارس، نام عمان و امارات متحده عربی در فهرست حامیان این بیانیه دیده نمیشود.
هفتم مرداد، خبرگزاری رویترز به نقل از دو منبع آگاه گزارش داده بود ریاض در تلاش است برای مقابله با حملات حوثیها در دریای سرخ، یک ائتلاف بینالمللی تشکیل دهد.
تشدید تنشها در دریای سرخ
حوثیهای یمن ۲۹ تیر از تصمیم خود برای اعمال محاصره دریایی علیه عربستان سعودی در دریای سرخ خبر دادند.
این گروه نیابتی حکومت ایران از آن زمان مسئولیت چندین حمله به کشتیهای مرتبط با ریاض را بر عهده گرفته است.
عربستان سعودی نیز در پاسخ، مواضع نظامی حوثیها در بندر حدیده یمن را تهدیدی برای امنیت کشتیرانی دانسته و آنها را هدف حملات هوایی قرار داده است.
تشدید درگیریها در دریای سرخ به یکی از مهمترین جبهههای جنگ ایران تبدیل شده است؛ بحرانی که از خلیج فارس فراتر رفته، امنیت کشتیرانی بینالمللی را با چالش روبهرو کرده و به افزایش بهای نفت انجامیده است.
تنگه بابالمندب که دریای سرخ را به خلیج عدن و اقیانوس هند متصل میکند، از مهمترین گلوگاههای راهبردی جهان به شمار میرود و حدود ۱۲ درصد تجارت جهانی از آن عبور میکند.
این گذرگاه در جنوبیترین نقطه شبهجزیره عربستان قرار دارد و مسیر اصلی کشتیهایی است که از طریق دریای سرخ به کانال سوئز تردد میکنند.
اتحادیه اروپا نیز پیشتر در سال ۲۰۲۴ ماموریت دریایی خود را در دریای سرخ آغاز کرد تا پس از حملات حوثیها به کشتیهای تجاری در بحبوحه جنگ غزه، به برقراری امنیت کشتیرانی در آبهای منطقه کمک کند.
هفتم مرداد، رویترز گزارش داد حوثیهای یمن قصد دارند از بیشتر کشتیهای تجاری عبوری از تنگه بابالمندب عوارض دریافت کنند، اما کشتیهای چینی احتمالا از پرداخت آن معاف خواهند بود.
وزارت خزانهداری آمریکا پنجشنبه هشتم مرداد در بیانیهای اعلام کرد یک فرد و پنج نهاد را در فهرست تحریمهای خود قرار داده است؛ از جمله چهار شرکت مستقر در چین، روسیه و هند که بهعنوان نمایندگان فروش عمومی ماهانایر فعالیت میکنند.
به گفته این وزارتخانه، اگرچه ماهانایر خود را یک شرکت هواپیمایی غیرنظامی معرفی میکند، اما سالها نقشی محوری در پشتیبانی از سپاه پاسداران ایفا کرده است؛ از جمله با جابهجایی اعضای نیروی قدس، تسهیل آموزشهای نظامی و حمایت از تامین و انتقال تسلیحات و سامانههای پهپادی.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، گفت: «افرادی که به سپاه پاسداران یا ماهانایر خدمات مالی، لجستیکی یا تجاری ارائه میکنند، در تداوم فعالیت یک سازمان تروریستی نقش دارند. وزارت خزانهداری به شناسایی این افراد، افشای فعالیتهایشان و قطع دسترسی آنها به نظام مالی آمریکا ادامه خواهد داد.»
وزارت خزانهداری آمریکا افزود این تحریمها در چارچوب تشدید فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران و در واکنش به حملات «بیپروا» علیه کشورهای منطقه و کشتیهای تجاری در تنگه هرمز اعمال شدهاند.
ماهانایر که پیشتر از سوی اتحادیه اروپا نیز تحریم شده بود، تیرماه بار دیگر در کانون توجه قرار گرفت.
همزمان با تشدید تنش میان عربستان سعودی و حوثیهای یمن، یک فروند هواپیمای ماهانایر برای انتقال هیئتی از رهبران حوثی به ایران بهمنظور شرکت در مراسم تشییع جنازه علی خامنهای وارد صنعا شد.
چند روز بعد هم هواپیمای دیگری از ماهانایر که حامل شماری از مقامهای حوثی بود، راهی صنعا شد، اما پس از بمباران فرودگاه صنعا از سوی عربستان سعودی، بهناچار در بندر الحدیده فرود آمد.
یک مقام آمریکایی در آن زمان در مصاحبه با پایگاه خبری اکسیوس، ماهانایر را «شرکت هواپیمایی سپاه پاسداران» توصیف کرد و گفت این شرکت علاوه بر جابهجایی مقامهای حوثی، کارشناسان نظامی، سلاح و قطعات موشکی را نیز برای این گروه منتقل میکرد.
فهرست افراد و شرکتهای تحریمشده
وزارت خزانهداری آمریکا تانگ شین، شهروند چین، و چهار شرکت «ایر کارگو پرو» در روسیه، «شانگهای الیت اینترنشنال تراول» و «شانگهای وینگز اینترنشنال لجستیکس» در چین و «اسکایز تراولز اند لجستیکس» در هند را بهدلیل همکاری با ماهانایر تحریم کرد.
شرکت «دادهنگار استارتاپ استودیو» مستقر در تهران نیز به فهرست تحریمهای واشینگتن افزوده شد.
وزارت خزانهداری آمریکا «دادهنگار» را یک شرکت پوششی وابسته به سپاه پاسداران معرفی کرد که از طریق یک وبسایت، به پشتیبانی از عملیات نظامی جمهوری اسلامی میپردازد.
بر اساس این بیانیه، «دادهنگار» با جمعآوری اطلاعات درباره محل استقرار تجهیزات آمریکا و اسرائیل، در شناسایی اهداف نظامی نقش داشت و در هماهنگی با سپاه پاسداران، درخواستهای مربوط به حمله به اهداف آمریکایی در خاورمیانه را دریافت میکرد.
در هفتههای اخیر، حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز به تشدید تنشها در منطقه انجامیده است.
ایالات متحده در واکنش، مواضع جمهوری اسلامی بهویژه در جنوب ایران را هدف قرار داده و سپاه پاسداران نیز به پایگاههای نظامی آمریکا در چند کشور منطقه، از جمله کویت و اردن، حمله کرده است.
بهروزرسانی پرونده یک تبعه ترکیه
وزارت خزانهداری آمریکا همچنین اطلاعات هویتی چاغری دورانسوی، تبعه ترکیه، را در فهرست تحریمهای خود بهروزرسانی و ارتباط او با میلاد جعفری را ثبت کرد.
جعفری، شهروند ایران، از سال ۲۰۱۱ تحت تحریم آمریکا است. وزارت خزانهداری پیشتر اعلام کرده بود او شبکهای از شرکتها در ایران و ترکیه را برای تامین و انتقال محصولات فلزی مورد نیاز سازمان صنایع هوافضای جمهوری اسلامی و شرکتهای وابسته به آن مدیریت میکرد.
هفتم مرداد، ایالات متحده ۱۰ شرکت و نهاد و هشت نفتکش مرتبط با جمهوری اسلامی را به فهرست تحریمهای خود افزوده بود.
در میان نهادهای تحریمشده، «اداره خدمات دریایی هرمزسیف» در بندرعباس و «شرکت بیمه دریایی خلیج فارس» در ایران قرار داشتند.
حملات انجامشده از خاک عراق در پنجم مرداد تاسیسات نفتی استان شرقی عربستان سعودی، مهمترین مرکز تولید نفت خام این کشور، را هدف قرار داد.
در واکنش به این حملات، ریاض ششم مرداد با مشارکت واشینگتن، مواضع گروههای مسلح در عراق را بمباران کرد.
مقامهای سعودی بهطور رسمی گروههای نیابتی جمهوری اسلامی در عراق را مسئول این حملات دانستهاند، هرچند حوثیهای یمن مسئولیت آن را بر عهده گرفتهاند.
دولت عراق نیز اعلام کرده است که این رویداد را مورد بررسی قرار خواهد داد.
دو مقام منطقهای پنجشنبه هشتم مرداد به رویترز گفتند بخشی از این حملات از خاک عراق و با مشارکت گروههای مسلح عراقی و حوثیها انجام شد و سپاه پاسداران بر طراحی و اجرای آن نظارت داشت.
پس از حملات مشترک ریاض و واشینگتن به مواضع گروههای مسلح در عراق، رسانههای نزدیک به جمهوری اسلامی از کشته شدن شماری از نیروهای سپاه پاسداران، شبهنظامیان عراقی و دستکم یک عضو حوثی خبر دادند.
شبکه سیانان نیز گزارش داد در این حملات، ۲۰ عضو سپاه پاسداران و مشاور فنی ایرانی کشته شدهاند.
فارع المسلمی، پژوهشگر برنامه خاورمیانه و شمال آفریقا در اندیشکده چتم هاوس، گفت اعضای «محور مقاومت» دیگر تنها از طریق حکومت ایران با یکدیگر در ارتباط نیستند، بلکه اکنون بهطور مستقیم نیز در زمینه آموزش، هماهنگی و اجرای عملیات با هم همکاری میکنند.
«محور مقاومت» عنوانی است که مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی برای گروههای مسلح مورد حمایت تهران در منطقه، نظیر حماس، جهاد اسلامی، حزبالله، حشد شعبی و حوثیهای یمن، استفاده میکنند.
تحلیلگران معتقدند تحولات اخیر نشان میدهد عراق پس از سقوط حکومت بشار اسد در سوریه و تضعیف حزبالله لبنان، به یکی از مهمترین پایگاههای عملیاتی شبکه گروههای نیابتی جمهوری اسلامی در منطقه تبدیل شده است.
سابقه همکاری حوثیها و گروههای مسلح عراقی
همکاری میان حوثیهای یمن و گروههای مسلح عراقی مورد حمایت تهران سابقهای طولانی دارد؛ بهویژه با کتائب حزبالله که از مجهزترین و سازمانیافتهترین گروههای عراقی به شمار میرود.
عبدالملک الحوثی، رهبر حوثیها، سال ۲۰۲۴ از تشکیل «اتاق عملیات مشترک» میان این گروه و شبهنظامیان عراقی خبر داد و اواخر همان سال، دو طرف از نخستین عملیات مشترک خود علیه اسرائیل پرده برداشتند.
حوثیها سالهاست در عراق حضور دارند و از طریق دفاتر نمایندگی و نماینده رسمی خود، احمد الشرفی، روابط نزدیکی با احزاب شیعه و گروههای همسو با جمهوری اسلامی برقرار کردهاند. الشرفی نیز بارها بهصورت علنی با این گروهها دیدار کرده است.
به گفته تحلیلگران، وسعت جغرافیایی عراق و مناطق باز و پهناور آن، این کشور را به محلی مناسب برای استقرار، پنهانسازی نیروها و اجرای عملیات تبدیل کرده است.
مرز بیش از ۸۰۰ کیلومتری عراق با عربستان سعودی نیز کنترل این منطقه را دشوار کرده و امکان انجام حملات فرامرزی را افزایش داده است.
مقامهای کویت، عربستان سعودی و امارات متحده عربی طی سالهای گذشته مسئولیت صدها حمله را متوجه گروههای فعال در عراق دانستهاند؛ از جمله حمله دو پهپاد به سفارت ایالات متحده در ریاض در ماه مارس و حمله به نیروگاه هستهای براکه امارات در ماه مه.
دولت عراق بارها اعلام کرده است گزارشها درباره استفاده از خاک این کشور برای حمله به همسایگان عرب را بررسی خواهد کرد.
با این حال، منتقدان میگویند بغداد تاکنون توان چندانی برای مقابله با این اقدامات از خود به نمایش نگذاشته و همین مساله به روابط و اعتبار آن نزد کشورهای حاشیه خلیج فارس آسیب زده است.
علی الزیدی، نخستوزیر عراق، هفتم مرداد در واکنش به تحولات اخیر، سفر برنامهریزیشده خود به عربستان سعودی برای دیدار با محمد بن سلمان، ولیعهد این کشور، را لغو کرد.
زیدی با وجود مخالفت برخی گروههای مسلح، طرحی برای قرار دادن تمامی سلاحها تحت کنترل دولت تا پایان ماه سپتامبر ارائه کرده است.
