رهبران کشورهای گروه هفت از ۲۵ تا ۲۷ خرداد در فرانسه گرد هم میآیند. نشستی که تفاهم اولیه برای توافق جمهوری اسلامی و آمریکا به منظور پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز، یکی از مهمترین محورهای آن خواهد بود.
خبرگزاری رویترز دوشنبه ۲۵ خرداد نوشت اجلاس سه روزه سران کشورهای گروه هفت علاوه بر تحولات مرتبط با ایران، به موضوعاتی چون جنگ اوکراین، نابرابریهای اقتصادی جهانی و تامین مواد معدنی راهبردی خارج از زنجیرههای تحت تسلط چین نیز میپردازد.
گروه هفت (G7) مجمعی سیاسی و اقتصادی است که شامل آلمان، ایالات متحده آمریکا، ایتالیا، بریتانیا، ژاپن، فرانسه و کانادا میشود. علاوه بر این، اتحادیه اروپا بهعنوان «عضو غیررسمی» در آن حضور دارد.
قرار است دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۲۵ خرداد وارد شهر اویان-له-بن شود تا در نشست گروه هفت شرکت کند.
حضور ترامپ در این نشست در شرایطی صورت میگیرد که بسیاری از متحدان واشینگتن نسبت به سیاستهای متغیر دولت آمریکا در عرصه بینالمللی، ابراز نگرانی کردهاند.
مقامهای فرانسوی از حضور ترامپ در اجلاس امسال استقبال کردهاند؛ بهویژه پس از آن که او سال گذشته نشست گروه هفت در کانادا را پیش از پایان آن ترک کرده بود.
آن نشست، همزمان با جنگ ۱۲ روزه آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی برگزار شد.
بسیاری از رهبران حاضر در اجلاس بهطور مستقیم تحت تاثیر تصمیمها و سیاستهای ترامپ در خاورمیانه، تجارت جهانی و روابط دیپلماتیک قرار گرفتهاند.
تحولاتی که به گفته ناظران، پرسشهای تازهای درباره میزان پایبندی آمریکا به نظم جهانی پس از جنگ جهانی دوم ایجاد کرده است.
توافق جمهوری اسلامی و آمریکا در کانون توجه رهبران
رهبران گروه هفت در نشست خود تلاش خواهند کرد جزییات بیشتری از تفاهمنامه تهران و واشینگتن برای توافق به دست آورند.
بر اساس گزارشها، قرار است یادداشت تفاهم میان دو کشور، جمعه ۲۹ خرداد در ژنو سوئیس بهطور رسمی امضا شود، اما جزییات دقیق مفاد آن هنوز بهصورت عمومی منتشر نشده است.
ترامپ اعلام کرده تنگه هرمز که یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان به شمار میرود و تهران طی ماههای گذشته عملا آن را مسدود کرده بود، از ۲۹ خرداد بازگشایی خواهد شد.
او همچنین گفته که دستور پایان محاصره دریایی بنادر جنوب ایران از سوی آمریکا را صادر کرده است.
در همین حال، دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی اعلام کرد از شامگاه دوشنبه ۲۵ خرداد، جنگ و عملیات نظامی در همه جبههها، از جمله لبنان، بهطور دائمی متوقف خواهد شد.
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، نیز گفت در طول یک دوره ۶۰ روزه آتشبس، مذاکرات درباره توافقی گستردهتر ادامه خواهد یافت. توافقی که موضوع رفع تحریمها علیه جمهوری اسلامی را نیز در بر خواهد گرفت.
پیشتر منابعی به رویترز گفته بودند پرونده هستهای جمهوری اسلامی قرار است در مرحله بعدی مذاکرات مورد بررسی قرار گیرد.
امارات متحده عربی که از پیامدهای جنگ آسیب دیده و همچنین قطر و مصر که از میانجیهای اصلی مذاکرات بودهاند، در نشست گروه هفت حضور خواهند داشت.
مکرون در جستوجوی دستاوردی دیپلماتیک
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، میزبان نشست گروه هفت خواهد بود. اجلاسی که بسیاری آن را یکی از مهمترین رویدادهای بینالمللی در واپسین سال ریاستجمهوری او میدانند.
دوره دوم و نهایی ریاستجمهوری مکرون سال آینده به پایان میرسد و او امیدوار است از ریاست فرانسه بر گروه هفت برای پیشبرد برخی اولویتهای اقتصادی و دیپلماتیک خود استفاده کند.
اگرچه جایگاه سیاسی مکرون در داخل فرانسه تضعیف شده، اما او همچنان در عرصه بینالمللی نقش فعالی ایفا میکند.
در همین چارچوب، او موفق شده ترامپ را برای شرکت در ضیافت رسمی کاخ ورسای در روز چهارشنبه ۲۷ خرداد متقاعد کند.
یکی از محورهای مورد نظر پاریس در این نشست، بحث درباره عدم توازنهای اقتصادی در سطح جهان است. موضوعی که سالها مورد توجه آمریکا بوده و قرار است در آستانه ریاست واشینگتن بر گروه ۲۰ و سپس گروه هفت، بیش از پیش مطرح شود.
رویترز نوشت که فرانسه این مساله را مسئولیتی مشترک میان قدرتهای بزرگ توصیف میکند: «وضعیتی که به گفته مقامهای فرانسوی، در آن چین بیش از نیاز تولید میکند، آمریکا بیش از اندازه مصرف میکند و اروپا کمتر از حد لازم سرمایهگذاری انجام میدهد.»
در همین راستا، برزیل، هند، کنیا و کره جنوبی نیز برای مشارکت در گفتوگوهای اجلاس گروه هفت دعوت شدهاند.
مکرون همچنین از چین خواسته است با افزایش مصرف داخلی، نقش فعالتری در کاهش عدم توازنهای اقتصادی جهانی ایفا کند.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
