والاستریت ژورنال و بلومبرگ در گزارشهایی جداگانه نوشتند که در پی محاصره دریایی بنادر ایران از سوی نیروی دریایی آمریکا، ظرفیت ذخیرهسازی نفت خام ایران بهسرعت رو به پایان است و تهران برای جلوگیری از توقف کامل تولید، به روشهای غیرمعمول و اضطراری روی آورده است.
بلومبرگ سهشنبه هشتم اردیبهشت با استناد به دادههای کپلر، شرکت تحلیل دادههای بازار کالا و حملونقل دریایی، نوشت که ظرفیت ذخیرهسازی نفت خام ایران بهسرعت در حال کاهش است.
بر اساس این گزارش، ظرفیت باقیمانده مخازن ایران تنها برای ۱۲ تا ۲۲ روز آینده کفایت میکند. این وضعیت بحرانی احتمالا حکومت ایران را مجبور خواهد کرد تا اواسط ماه می (اواخر اردیبهشت) تولید روزانه خود را ۱.۵ میلیون بشکه دیگر کاهش دهد.
کاهش شدید صادرات به علت محاصره دریایی
به نوشته بلومبرگ صادرات نفت ایران از آغاز محاصره بندرهای جنوب ایران به دستور دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده در ۲۴ فروردین کاهش چشمگیری داشته است.
دادههای کپلر نشان میدهد که بارگیری نفت خام و میعانات گازی در ایران که در نیمه اول آوریل (حوالی ۱۳ تا ۲۷ فروردین) حدود ۲.۱ میلیون بشکه در روز بود، پس از برقراری کامل محاصره به میانگین ۵۶۷ هزار بشکه در روز سقوط کرده است.
کپلر تاکید میکند که هیچ تانکری موفق به عبور از محاصره دریایی نشده و بارگیریها حدود ۷۰ درصد افت کرده است.
استفاده از مخازن مخروبه و مسیرهای ریلی
بر اساس گزارش والاستریت ژورنال که سهشنبه ۸ اردیبهشت منتشر شد، تهران برای خریدن زمان و جلوگیری از بستن چاههای نفت، به روشهای عجیبی روی آورده است.
استفاده از مخازن متروکه و فرسوده و صادر کردن نفت از طریق قطار به شهرهای «ایوو» و «شیآن» چین از جمله این روشها اعلام شده است.
با این حال، کارشناسان معتقدند از آنجا که حملونقل ریلی به دلیل هزینههای بالا و ظرفیت محدود، نمیتواند جایگزین تانکرهای اقیانوسپیمای نفتکش شود، این تلاش از استیصال جمهوری اسلامی حکایت دارد.
آسیبهای فنی و فشارهای اقتصادی
به نوشته والاستریت ژورنال و به نقل از شرکت ریستاد انرژی، بستن ناگهانی چاههای نفت میتواند آسیبهای دائمی به میدانهای قدیمی ایران وارد کند.
این شرکت هشدار میدهد که نیمی از میدانهای نفتی ایران دارای فشار پایینی هستند و توقف تولید ممکن است باعث از دست رفتن همیشگی بخشی از ظرفیت تولید این میدانها شود.
در میدانهای نفتی فشار زیرزمینی به استخراج نفت کمک میکند. بسته شدن موقت میدانهایی با فشار پایین ممکن است به ساختار مخازن آسیب بزند و مسیر حرکت نفت را تغییر دهد، بهنحوی که بازیابی آن سخت و پرهزینه شود.
از سوی دیگر، کپلر معتقد است ایران تاثیر مالی این بحران را به دلیل چرخه پرداختهای دو تا چهار ماهه، طی ماههای آینده بهطور کامل حس خواهد کرد.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
