با افزایش قیمت انرژی و اختلال در بازارهای جهانی، جنگ ایران بار دیگر کشورهای کمدرآمد و بحرانزدهای مانند سریلانکا، مصر و پاکستان را با فشارهای اقتصادی شدید روبهرو کرده و آنها را بهسمت بحرانهای تازه سوق داده است.
خبرگزاری رویترز دوشنبه ۲۴ فروردین به نقل از سانوج ویراتونگه، یک شهروند سریلانکایی، نوشت که او تصور میکرد امسال بالاخره سالی باشد که شرکت گردشگریاش در سریلانکا از سلسله بحرانهای گذشته عبور کند. اما با آغاز حمله آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی، در فاصله دو هزار و ۷۰۰ مایلی، دولت سریلانکا قیمت سوخت را ۳۵ درصد افزایش داد و کسبوکار او نزدیک به یکسوم افت کرد.
او از دفترش در کلمبو گفت: «در شش سال گذشته مسیر بسیار دشواری را برای بازسازی طی کردهایم و امیدوار بودیم امسال بالاخره به سطح پیش از کووید برسیم. اما حالا این شوک اقتصادی روی ما اثر خواهد گذاشت.»
سریلانکا، مانند مصر و پاکستان، در زمره کشورهایی با درآمد پایین و سابقه بحران است که تحلیلگران هشدار میدهند با افزایش هزینه واردات انرژی ناشی از جنگ، بار دیگر به سمت بیثباتی سوق داده شدهاند.
با وجود آتشبس شکننده این هفته در خلیج فارس، کلمبو بار دیگر یارانه سوخت را برقرار کرده و برای ایجاد فضای تنفس، در حال مذاکره بهمنظور کاهش موقت شروط بسته نجات مالی صندوق بینالمللی پول است.
انتظار میرود کشورهای دیگر نیز در نشستهای بهاری صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی در واشینگتن، همین مسیر را دنبال کنند.
کریستالینا جورجیوا، مدیرعامل صندوق بینالمللی پول، هفته گذشته گفت این نهاد آماده است برای مقابله با بحران، بین ۲۰ تا ۵۰ میلیارد دلار کمک اضطراری ارائه دهد.
فشار چندجانبه بر اقتصادهای آسیبپذیر
رضا باقر، رییس پیشین بانک مرکزی پاکستان، که اکنون به دولتهای بدهکار مشاوره میدهد، معتقد است که این جنگ تقریبا از همه جهات به کشورهای آسیبپذیر ضربه زده است.
افزایش ۴۰ درصدی قیمت نفت باعث شده هزینه واردات بهشدت بالا برود، در حالی که حوالههای ارزی کارگران مهاجر در کشورهای خلیج فارس احتمالا کاهش مییابد و اقتصادها تحت فشار قرار میگیرند.
با افزایش کسری حساب جاری و فشار بر ارزها - بهطوری که پوند مصر از زمان آغاز جنگ بیش از ۱۰ درصد سقوط کرده -، هزینه واردات کالاهایی مانند نفت، غذا و کود و همچنین بازپرداخت بدهیهای دلاری بیشتر شده است.
این فشارها باید از طریق ذخایر ارزی، استقراض بیشتر یا کاهش واردات دیگر، جبران شود.
باقر گفت آنچه مورد نیاز است «بیانیهای معتبر از سوی نهادهایی مانند صندوق بینالمللی پول است که نشان دهد آماده حمایت از این کشورها هستند؛ و هرچه زودتر، بهتر».
از سوی دیگر، ذخایر پاکستان در پایان ماه مارس بهصورت ناخالص به ۱۶.۴ میلیارد دلار رسید؛ رقمی که برای پوشش سه ماه واردات اساسی کافی نیست و به گفته جیپیمورگان، شرکت خدمات مالی و بانکداری چندملیتی آمریکایی، در صورت لحاظ بدهیهای ارزی بانک مرکزی، عملا منفی است.
قیمت بنزین در این کشور برای دومین بار افزایش یافته، مدارس در نیمی از ماه مارس تعطیل بودهاند و ادارات دولتی به هفته کاری چهارروزه روی آوردهاند؛ ضمن آن که خرید مبلمان و کولرهای جدید نیز ممنوع شده است.
با این حال، نگرانی تازه اسلامآباد بازپرداخت وام ۳.۵ میلیارد دلاری به امارات متحده عربی است.
به گفته جف فرانکس، اقتصاددانی با بیش از ۳۰ سال سابقه کار در صندوق بینالمللی پول، در صورت عدم تمدید این وام، فشار مالی بر پاکستان - که هماکنون درگیر برنامه هفت میلیارد دلاری صندوق است - بیشتر خواهد شد.
فرانکس افزود: «مطمئنم پاکستان و مصر در دیدارهای هفته آینده با مدیرعامل و مقامهای ارشد صندوق، بر شدت این شوک و تاثیر آن بر ثبات اقتصادی، تاکید خواهند کرد.»
فشار معیشتی بر مردم و چشمانداز نامطمئن
همانند سریلانکا، افزایش قیمتها در پاکستان و سایر کشورهای با وضعیت ناپایدار اقتصادی، باعث نارضایتی مردم شده است.
ماویق حسین، سرویس تحویل غذا در کراچی، گفت: «همهچیز گران شده. مدیریت هزینههای روزانه خیلی سخت است.»
برای مصر، علاوه بر فشار تورمی، کاهش احتمالی درآمد گردشگری - که سال گذشته ۱۹ میلیارد دلار بود - و همچنین تاثیر احتمالی بحران فعلی بر کانال سوئز نیز نگرانکننده است. در حالی که پیشتر پیشبینی میشد بدهیهای عظیم این کشور، ۶۰ درصد درآمدهای سال جاری را مصرف کند.
پرداختهای نزدیک به ۳۰ میلیارد دلار، بیش از نیمی از ذخایر ارزی مصر را شامل میشود.
به گفته موسسه مودیز، از زمان آغاز جنگ میان آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی، حدود هشت میلیارد دلار سرمایه خارجی از مصر خارج شده است.
صندوق بینالمللی پول از تصمیم قاهره برای آزادسازی نرخ ارز بهعنوان «ضربهگیر شوک» تمجید کرد، اما دو برابر شدن هزینه واردات انرژی باعث شده کارشناسان انتظار داشته باشند مصر یکی از فعالترین کشورها در مذاکرات هفته آینده واشینگتن باشد.
فرانکس گفت: «به نفع هیچکس نیست که در شروط سختگیری شود و این کشورها به شکست کشیده شوند.»
در خیابانها، مردم خسته از بحران، فقط امیدوارند فشارها کاهش یابد.
کلوم دیسانایاکا، پدر ۳۷ ساله سریلانکایی با سه فرزند، از ساعت چهار صبح بهعنوان راننده اپلیکیشنهای حملونقل و تحویل غذا کار میکند، اما افزایش هزینهها و سهمیهبندی سوخت باعث شده دو ماه متوالی از پرداخت اقساطش بازبماند.
او گفت: «زندگی خیلی سخت شده است.»
ذوالفقاری دوشنبه ۲۴ فروردین گفت: «امنیت بنادر در خلیج فارس و دریای عمان یا برای همه است یا برای هیچکس. اگر امنیت بنادر جمهوری اسلامی ایران در آبهای خلیج فارس و دریای عمان تهدید شود، هیچ بندری در خلیج فارس و دریای عمان در امان نخواهد بود.»
او اعمال محاصره دریایی از سوی ایالات متحده را «اقدامی غیرقانونی و مصداق دزدی دریایی» دانست.
تهدید جدید ذوالفقاری علیه کشورهای منطقه در حالی مطرح میشود که جمهوری اسلامی از زمان آغاز مناقشه کنونی، شماری از کشورهای منطقه از جمله عربستان سعودی، امارات متحده عربی، بحرین، کویت، اردن، قطر، عراق، عمان و جمهوری آذربایجان را هدف قرار داده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۲۳ فروردین در واکنش به شکست مذاکرات اسلامآباد گفت نیروی دریایی ایالات متحده «بیدرنگ» محاصره تنگه هرمز را آغاز میکند و ناتو نیز در این عملیات مشارکت خواهد داشت.
او این عملیات را «محاصرهای همهجانبه در سطحی بالاتر از محاصره ونزوئلا» خواند و تاکید کرد اجازه نخواهد داد جمهوری اسلامی از راه فروش نفت درآمد کسب کند.
بنا بر اعلام ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، محاصره دریایی و منع تردد کشتیها به مقصد و از مبدا بنادر ایران از ساعت ۱۷:۳۰ (به وقت تهران) ۲۴ فروردین به اجرا در خواهد آمد.
پیش از دستگیری نیکولاس مادورو، رییسجمهوری مخلوع ونزوئلا، در دیماه ۱۴۰۴، آمریکا با اعمال محاصره دریایی شریانهای درآمد نفتی این کشور را قطع کرد و اقتصاد آن را به فروپاشی کشاند.
تهران: سازوکاری دائمی برای کنترل تنگه هرمز اعمال میکنیم
سخنگوی قرارگاه مرکزی «خاتمالانبیا» در ادامه با تکرار مواضع سایر مقامهای جمهوری اسلامی در روزهای اخیر، بر تسلط حکومت ایران بر تنگه هرمز تاکید کرد.
ذوالفقاری گفت با توجه به «استمرار تهدیدهای دشمن»، جمهوری اسلامی پس از پایان جنگ نیز «با قاطعیت سازوکاری دائمی برای کنترل تنگه هرمز اعمال خواهد کرد».
او افزود «شناورهای وابسته به دشمن» مجاز به عبور از تنگه هرمز نیستند و سایر کشتیها تنها با «رعایت ضوابط نیروهای مسلح جمهوری اسلامی» میتوانند در این گذرگاه تردد کنند.
۲۳ فروردین، محمدرضا عارف، معاون اول مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، گفت که تهران از مواضع خود از جمله «اقتدار در تنگه هرمز» کوتاه نخواهد آمد.
علیاکبر ولایتی، وزیر امور خارجه اسبق جمهوری اسلامی، نیز گفت که کلید تنگه هرمز «در دستان مقتدر ماست».
روزنامه معاریو ۲۳ فروردین گزارش داد مقامهای ارشد جمهوری اسلامی معتقدند از طریق کنترل تنگه هرمز و تاثیر مستقیم آن بر قیمت جهانی نفت، اهرم فشاری قابل توجه در اختیار دارند.
بر اساس این گزارش، تهران بر این باور است که هرچه نگرانی کشورهای غربی از افزایش بهای انرژی بیشتر شود، احتمال عقبنشینی و تمایل آنها به مصالحه نیز افزایش مییابد.
در هفتههای اخیر، اختلال در تردد شناورها در تنگه هرمز بهدلیل حملات جمهوری اسلامی موجب بر هم خوردن جریان انرژی جهانی و افزایش قیمت نفت شده است.
واکنشهای بینالمللی به بحران تنگه هرمز
مارک هاموند، فرمانده جدید نیروهای دفاعی استرالیا، اعلام کرد در صورت دریافت درخواست، کانبرا از توان اعزام یک ناو جنگی برای مشارکت در تلاشهای تحت رهبری ایالات متحده بهمنظور بازگشایی تنگه هرمز برخوردار است.
پیشتر آنتونی آلبانیزی، نخستوزیر استرالیا، گفته بود این کشور درخواستی از واشینگتن درباره بحران تنگه هرمز دریافت نکرده است.
دولت ژاپن اعلام کرد عملیات نظامی آمریکا برای محاصره دریایی جمهوری اسلامی را بهدقت زیر نظر دارد.
مینورو کیهارا، دبیر ارشد کابینه ژاپن، گفت از دیدگاه توکیو، کاهش ملموس تنشها از جمله تضمین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز و دستیابی هرچه سریعتر به یک توافق نهایی از مسیر دیپلماسی، در اولویت قرار دارد.
او در پاسخ به پرسشی درباره احتمال اعزام نیروهای ژاپنی برای پاکسازی مینها در این آبراه افزود: «در حال حاضر هیچ تصمیمی در این زمینه اتخاذ نشده است.»
شامگاه ۲۳ فروردین، شبکه سیبیاس نیوز به نقل از یک مقام ارشد ناتو گزارش داد بریتانیا هدایت «برنامهریزیها» برای ائتلافی متشکل از بیش از ۴۰ کشور را بر عهده دارد تا بحران تنگه هرمز را حلوفصل کند.
او بدون ارائه جزییات درباره نحوه اجرای این طرح افزود: «در حال بررسی این هستند که چه اقداماتی انجام دهند و چه زمانی آن را عملی کنند؛ از جمله استقرار پیشاپیش تجهیزات و نیروها از همین حالا.»
هدف این ائتلاف بازگشایی تنگه هرمز و حفاظت از آزادی کشتیرانی در منطقه است و اکثر کشورهای حاضر در آن از اعضای ناتو به شمار میروند.
به گزارش رویترز، ویکتور اوربان، چهره شاخص جریانهای محافظهکار در اروپا، در انتخابات روز یکشنبه ۲۳ فروردین از حزب نوظهور راستمیانه «تیسا» شکست خورد و قدرت را به پیتر مادیار واگذار کرد.
این انتخابات که با مشارکت بیسابقه حدود ۷۹ درصدی برگزار شد، بهعنوان یک نقطه عطف در سیاست معاصر مجارستان توصیف شده است. نتیجه آن، اکثریتی قاطع را در پارلمان ۱۹۹ کرسی این کشور در اختیار حزب تیسا قرار داد؛ بهطوری که این حزب با کسب حدود ۱۳۸ کرسی، حتی به حد نصاب لازم برای اصلاحات اساسی در ساختار حقوقی و سیاسی کشور دست یافته است.
پایان یک مدل «دموکراسی غیرلیبرال»
اوربان ۶۲ ساله که طی سالهای گذشته از سوی متحدانش در اروپا و ایالات متحده بهعنوان معمار مدل «دموکراسی غیرلیبرال» شناخته میشد، در داخل کشور با کاهش محبوبیت مواجه شده بود.
رأیدهندگان، نارضایتی خود را از رکود اقتصادی، انزوای بینالمللی و تمرکز ثروت در دست گروهی محدود از نزدیکان قدرت نشان دادند؛ عواملی که در نهایت به شکست سنگین او انجامید.
اوربان پس از اعلام نتایج گفت: «نتیجه انتخابات برای ما دردناک است، اما روشن است.» گزارشها حاکی از آن است که برخی از هواداران او هنگام تماشای سخنرانیاش اشک ریختند.
«پس گرفتن کشور»؛ پیام پیروزی اپوزیسیون
در مقابل، مادیار ۴۵ ساله در میان جمعیت بزرگی از حامیان خود در مرکز بوداپست اعلام پیروزی کرد و گفت: «ما موفق شدیم. تیسا و مجارستان این انتخابات را بردند.»
او افزود: «با هم نظام اوربان را جایگزین کردیم و کشورمان را پس گرفتیم.»
مادیار کارزار انتخاباتی خود را بهعنوان انتخابی میان «شرق و غرب» تعریف کرده و هشدار داده بود که ادامه مسیر اوربان، مجارستان را از جریان اصلی اروپا دور خواهد کرد. در مقابل، اوربان مدعی شده بود که پیروزی اپوزیسیون، کشور را به سوی جنگی ناخواسته با روسیه سوق خواهد داد؛ ادعایی که رقیبش آن را رد کرد.
پیامدهای منطقهای و بینالمللی
به نوشته رویترز، شکست اوربان فراتر از مرزهای مجارستان پیامدهایی قابل توجه دارد. بسیاری از رهبران اروپایی امیدوارند با پایان نقش تقابلی بوداپست در اتحادیه اروپا، مسیر تصمیمگیریهای کلان هموارتر شود.
از جمله این موارد، احتمال تصویب یک بسته وام ۹۰ میلیارد یورویی برای اوکراین است که پیشتر به دلیل مخالفت دولت اوربان متوقف شده بود.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، پیروزی ماگیار را تبریک گفت و بر همکاری برای تقویت اروپا و حفظ صلح و امنیت تاکید کرد.
همزمان، احتمال آزادسازی منابع مالی اتحادیه اروپا برای مجارستان - که به دلیل نگرانیها درباره تضعیف استانداردهای دموکراتیک مسدود شده بود - افزایش یافته است.
اورزولا فوندرلاین، رییس کمیسیون اروپا نیز در واکنش به نتایج اولیه گفت: «مجارستان اروپا را انتخاب کرده است. اروپا همواره مجارستان را انتخاب کرده است.»
ضربه به محور روسیه و راستگرایان غرب
به نوشته رویترز، اوربان در سالهای اخیر بهعنوان نزدیکترین متحد ولادیمیر پوتین در اتحادیه اروپا شناخته میشد و روابط نزدیکی نیز با دونالد ترامپ و جریانهای راستگرای غرب داشت.
او از حمایت آشکار دولت ترامپ برخوردار بود و جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، تنها چند روز پیش از انتخابات به بوداپست سفر کرده بود.
با این حال، گزارشهایی درباره همکاری دولت اوربان با مسکو در حوزههای دیپلماتیک و سیاسی، فضای انتخاباتی را علیه او تغییر داد؛ اتهاماتی که او رد کرده بود.
با شکست او، روسیه یکی از مهمترین متحدان خود در اتحادیه اروپا را از دست میدهد و این تحول میتواند بر توازن قوا در داخل اروپا و روابط غرب با مسکو تاثیرگذار باشد.
فرصت اصلاحات و انتظارات داخلی
پیروزی قاطع حزب تیسا، این امکان را برای دولت جدید فراهم میکند که اصلاحات عمیقی در ساختار سیاسی و اقتصادی کشور انجام دهد؛ از جمله مقابله با فساد و بازنگری در اصلاحات قانون اساسی دوران اوربان.
به نوشته رویترز، در میان شهروندان نیز امید به تغییر محسوس است. یک شرکتکننده ۲۴ ساله در مراسم جشن پیروزی گفت: «احساس میکنم این اولین و شاید آخرین فرصت ما در مدت طولانی برای تغییر واقعی سیستم است.»
نتیجه انتخابات مجارستان نهتنها به یک دوره طولانی از حکمرانی پایان داد، بلکه میتواند آغاز مرحلهای جدید در سیاست داخلی این کشور و نقش آن در معادلات اروپا و جهان باشد.
این روزنامه بریتانیایی در گزارشی که جمعه ۲۱ فروردین منتشر شد، نوشت که آمریکا با استفاده از یک دستگاه حسگر مغناطیسی آیندهنگر که «گوست مِرمِر» نامیده میشود ضربان قلب سرهنگ گمشده نیروی هوایی این کشور را در گسترهای به طول ۴۰ مایل (بیش از ۶۴ کیلومتر) شناسایی کند.
به نوشته این روزنامه، این فنآوری «پیشرفته، فوق محرمانه و شگفتانگیز» که در شرکت لاکهید مارتین توسعه یافته، بر چیزی موسوم به مغناطیسسنجی کوانتومی متکی است و بهنظر میرسد قوانین شناختهشده فیزیک را نقض میکند.
احتمال استفاده از جاسوسافزار پگاسوس
تایمز در ادامه این گزارش به عملیات پیچیده فریب نیروهای جمهوری اسلامی اشاره کرده و احتمال داده است که دولت آمریکا از جاسوسافزار پگاسوس برای نفوذ به تلفنهای همراه متعدد مقامهای حکومت ایران و فرماندهان سپاه و انتشار گزارشهایی مبنی بر پیدا شدن خلبان استفاده کرده باشد.
تایمز نوشت: «هرچند هیچ جزئیاتی از این کارزار فریب منتشر نشده است، اما گفته میشود سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، از جاسوسافزار «پگاسوس» که در یک شرکت اسرائیلی توسعه یافته، استفاده کرده تا با نفوذ به تلفنهای همراه متعدد رهبران تهران و فرماندهان سپاه، گزارشهایی مبنی بر پیدا شدن خلبان منتشر کند.»
در گزارشهای قبلی درباره این عملیات نجات ذکر شده بود که سیا روز جمعه، بلافاصله پس مطلع شدن از خبر سقوط هواپیما و گم شدن دومین سرنشین هواپیمای سرنگونشده در ایران، یک کارزار فریب طراحی کرد. هدف این کارزار گمراه کردن نیروهای جمهوری اسلامی از طریق پخش این خبر بود که نیروی آمریکایی پیدا شده و در قالب یک کاروان زمینی در حال انتقال برای خروج از کشور است، در حالیکه او هنوز پیدا نشده بود.
واشینگتن امید داشت که نیروهای ایرانی تمرکز خود را از ارتفاعات و محل احتمالی اختفای او بردارند و به جادهها و مسیرهای خروجی معطوف کنند، تا به این ترتیب فرصت کافی برای یافتن و بیرون بردن او از ایران را پیدا کند.
نرمافزار پگاسوس یک ابزار جاسوسی بسیار پیشرفته است که در شرکت اسرائیلی اِناِساو (NSO Group) توسعه یافته و برای نفوذ مخفیانه به گوشیهای هوشمند طراحی شده است.
این نرمافزار میتواند بدون اطلاع کاربر وارد دستگاه تلفن او بشود، به پیامها، تماسها، ایمیلها و حتی دوربین و میکروفون دسترسی پیدا کند و عملا گوشی را به یک ابزار شنود تبدیل کند. پگاسوس همچنین میتواند دادهها را بهصورت نامحسوس استخراج کند و حتی در برخی موارد پیامهایی بفرستد که به نظر میرسد از طرف صاحب گوشی هستند.
ایالات متحده آبان ۱۴۰۰ شرکت سازنده پگاسوس را به یک فهرست سیاه فدرال اضافه کرد تا این شرکت حق استفاده از فناوریهای آمریکایی را نداشته باشد. این اقدام پس از انتشار خبرهایی درباره استفاده دولتهای خارجی از پگاسوس برای هک کردن تلفن همراه مقامها، روزنامهنگاران و فعالان منتشر شد.
زمستان ۱۴۰۳ نیز در پی شکایت شرکت آمریکایی متا از شرکت اِناِساو به دلیل استفاده این شرکت از یک باگ در این پیامرسان برای جاسوسی از کاربران، این شرکت اسرائیلی مقصر شناخته شد.
گوست مِرمِر چیست و چطور کار میکند؟
فناوری پیچیدهای که در گزارش تایمز با عنوان گوست مِرمِر (به معنای زمزمه اشباح) معرفی شده، یک اختراع فوقمحرمانه از نوع «آسمانهای آبی» (blue skies) است که در واحد «اسکانک وُرکس» (Skunk Works) توسعه یافته است.
اسکانک ورکس یک آزمایشگاه مشهور در شرکت لاکهید مارتین و بخش پروژههای ویژه و فوقمحرمانه در این شرکت است که در آن دانشمندان و مهندسان جوان و نخبه، وقت خود را صرف یافتن راهحل برای مفاهیم بهظاهر غیرممکن میکنند.
به گزارش تایمز، منابع انسانی سیا برای یافتن محل اختفای افسر سیستمهای تسلیحاتی با تکیه بر این فناوری تمام صداهای محیطی دیگر را در سراسر چشمانداز خشک و خالی ایران فیلتر کردند تا موقعیت او را بهطور دقیق پیدا کنند.
این روزنامه با اشاره به صحبتهای جان رتکلیف، مدیر سیا، در نشست رسانهای مرتبط با نجات افسر آمریکایی، ارزیابی کرد که تشبیه این عملیات به «یافتن یک دانه شن در دل بیابان با بهرهگیری از ابزاری که هیچ سرویس اطلاعاتی دیگری در جهان در اختیار ندارد»، نشانهای از بهکارگیری سامانه «گوست مرمر» است.
به گزارش تایمز، وقتی سرانجام این سرهنگ گمشده روی دامنه کوههای پوشیده از بوتهها و درختان برخاست و نیروهای نجات نزدیکتر شدند، ضربان قلب او بهصورت واضح و کامل نمایان شد.
در ادامه گزارش تایمز آمده است: «همان نشانه اندک از حرکت در فاصله ۴۰ مایلی برای تیم نجات کافی بود تا سوار بالگردهای ویژه «اِیاِچ-۶ لیتل بِرد» شوند و به سمت محل اختفاق او حرکت کنند. کماندوها برای پیاده شدن سریع، به نیمکتهای بیرونی متصل به بالگردها بسته شده بودند.»
این روزنامه تاکید میکند که جامعه اطلاعاتی آمریکا درباره این افشاگریها سکوت اختیار کرده است.
تردیدها نسبت به گوست مِرمِر
تایمز تاکید میکند که جامعه اطلاعاتی آمریکا درباره این افشاگریها سکوت اختیار کرده و وجود «گوست مورمور» را نه تایید کردهاند و نه تکذیب، با وجود این، گزارش شده که این «ابزار سیا» بر چیزی موسوم به مغناطیسسنجی کوانتومی متکی است؛ فناوریای که میتواند سیگنالهای قلب انسان را بیابد و با کمک هوش مصنوعی، تمام نویزهای مزاحم دیگر را جدا کند.
زمانی که روزنامه نیویورکپست درباره سیستم عجیب تشخیص ضربان قلب سیا با دونالد ترامپ تماس گرفت، او دقت این دستاورد خارقالعاده را تایید کرد.
ترامپ به نیویورکپست گفت: «این فناوری بسیار مهم بود، سیا فوقالعاده عمل کرد. هیچکس حتی نمیداند این چیست. هیچکس پیشتر دربارهاش چیزی نشنیده بود. ما تجهیزاتی داریم که هیچکس حتی به آن فکر هم نکرده است.»
در بخشی از این گزارش به این نکته اشاره شده که با توجه به حضور گسترده نیروهای سپاه در همان منطقه برای جستوجوی خلبان سرنگونشده، بهیقین ضربانهای قلب متعددی وجود داشته است.
تایمز به نقل از مجله «ساینتیفیک امریکن» که در زمینه پیشرفتهای علمی و فناوری تخصص دارد، به تردیدها درباره فناوری گوست مِرمِر اشاره کرد و نوشت: «حتی با کمک هوش مصنوعی نیز در دههها پژوهش فیزیکی داوریشده هیچ پشتوانهای ندارد. مغناطیسسنجهای کوانتومی واقعی هستند و در تشخیص آریتمیهای قلبی از طریق اندازهگیری میدانهای مغناطیسی تولیدشده توسط عضله قلب، فوقالعاده دقیقاند. اما میدان مغناطیسی قلب ضعیف است.»
جان ویکسوو، استاد مهندسی زیستپزشکی و فیزیک در دانشگاه وندربیلت، نیز به این روزنامه گفت: «در سطح قفسه سینه، جایی که حدود ۱۰ سانتیمتر از منبع فاصله دارید، میدان مغناطیسی فقط بهسختی قابل تشخیص است.»
به بیان دیگر، هرچه فاصله بیشتر شود، سیگنال ضربان قلب بهطور پیوسته ضعیفتر میشود؛ بنابراین تشخیص ضربان قلب سرهنگ گمشده از فاصله ۴۰ مایلی از نظر علمی بسیار بعید به نظر میرسد. با این حال، به نوشته تایمز، تشبیه «یک دانه شن در بیابان» از سوی مدیر سیا ظاهرا این ادعا را تایید میکند.
دونالد ترامپ یکشنبه ۲۳ فروردین در شبکه اجتماعی تروث سوشال از اقدام نیروی دریایی آمریکا برای آغاز فوری مینروبی و محاصره تنگه هرمز خبر داد. او دقایقی بعد در مصاحبه با شبکه خبری فاکس اعلام کرد که این اقدام با همکاری ناتو و کشورهای همپیمان با آمریکا در خلیج فارس انجام خواهد شد و آن را «محاصرهای همهجانبه، در سطحی بالاتر از محاصره ونزوئلا» توصیف کرد.
ترامپ تاکید کرد که هدف اصلی محاصره این است که جمهوری اسلامی نتواند «به کشورهایی که دوست دارد» نفت بفروشد و کسب درآمد کند.
او در این مصاحبه با اشاره به انتقادهایی که انتشار پستی درباره «نابودی تمدن ایران» به دنبال داشت، همان یک جمله را دلیل اصلی آمدن مقامهای حکومت ایران پای میز مذاکره خواند و پیشبینی کرد که آنها به مذاکره باز خواهند گشت.
او گفت: «ایرانیها میز مذاکره را ترک نکردهاند، پیشبینی میکنم برمیگردند و هر چیزی که ما بخواهیم را به ما میدهند. من به تیمام گفتم من همه چیز را میخواهم، نه ۹۰ درصد، نه ۹۵ درصد، همهچیز!»
اظهار نظرهای ترامپ در حالی مطرح میشود که مقامهای جمهوری اسلامی پس از اعلام خبر پایان مذاکرات اسلامآباد و بازگشت تیم مذاکرهکنندگان آمریکایی، بهطور هماهنگ از تصمیم حکومت برای اعمال کنترل همهجانبه بر تنگه هرمز صحبت و بر مواضع جمهوری اسلامی در خصوص غنیسازی تاکید کردهاند.همزمان، وزیر امور خارجه پاکستان اعلام کرد که این کشور در روزهای آینده به تلاش برای ادامه تعامل میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده و برگزاری دور دیگری از مذاکرات ادامه خواهد داد.
نیروی هستهای همچنان مساله اصلی
ترامپ عصر یکشنبه ۲۳ فروردین هم در شبکه اجتماعی تروث سوشال و هم در گفتوگویی تلفنی با شبکه خبری فاکس بار دیگر بر موضع همیشگی و مشترک خود با اسرائیل تاکید کرد؛ اینکه حکومت ایران نمیتواند و نخواهد توانست به سلاح هستهای دست یابد.
او به فاکسنیوز گفت: «روز گذشته حقیقتا یک جلسه خیلی خوب داشتیم، البته به جز یک مساله آن که ۹۵ درصد نگرانیهای ما را تشکیل میدهد: اینکه آنها میخواهند سلاح هستهای داشته باشند اما این هرگز اتفاق نخواهد افتاد.»
ترامپ در پست خود تروثسوشال اینطور به این موضوع اشاره کرد: «میتوانم وارد جزئیات فراوانی شوم و درباره دستاوردهای بسیاری [درباره مذاکرات اسلامآباد] صحبت کنم، اما تنها یک چیز اهمیت دارد: ایران حاضر نیست از جاهطلبیهای هستهای خود دست بردارد!»
او همچنین نوشت: «از بسیاری جهات، مواردی که بر سر آنها توافق شد، بهتر از ادامه دادن عملیات نظامی ما تا پایان است، اما هیچیک از این موارد در مقایسه با سپردن قدرت هستهای به دست افرادی تا این حد بیثبات، دشوار و غیرقابل پیشبینی اهمیت ندارد.»
ترامپ تاکید کرد که مذاکرهکنندگان جمهوری اسلامی «درباره مهمترین مساله بهشدت سرسخت بودند و انعطاف نداشتند. همانطور که من از ابتدا و سالها پیش گفتهام، ایران هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت!»
خبرگزاری آسوشیتدپرس پیش از پایان مذاکرات به نقل از مقامهای پاکستانی گزارش داد که عقبنشینی حکومت ایران از برنامه هستهای در مرکز طرح پیشنهادی ۱۵مادهای آمریکا برای مذاکرات قرار داشت و محور مهم بعدی نیز بازگشایی تنگه هرمز بود.
تا لحظه تنظیم این گزارش نه مقامهای ایران و نه ایالات متحده مشخص نکردهاند که پس از پایان آتشبس دوهفتهای در دوم اردیبهشت، چه اتفاقی خواهد افتاد.
محاصره تنگه هرمز و پیشبینی کاهش قیمت نفت
ترامپ در تروث سوشال اعمال کنترل جمهوری اسلامی بر تنگه هرمز را با عنوان «باجگیری در سطح جهانی» توصیف و اعلام کرد که نیروی دریایی آمریکا فرآیند مینزدایی و همینطور محاصره تنگه هرمز را آغاز کرده است.
او در توضیح «محاصر تنگه هرمز» نوشت که آمریکا کنترل ورود کشتیها به تنگه هرمز و خروج از آن را در دست میگیرد و مانع حرکت کشتیهایی میشود که به جمهوری اسلامی «عوارض غیرقانونی» پرداخت کردهاند.
رییسجمهوری آمریکا نوشت: « همچنین به نیروی دریایی آمریکا دستور دادهام که هر کشتیای را در آبهای بینالمللی که به ایران عوارض پرداخت کرده است، شناسایی و متوقف کند. هیچکس که عوارض غیرقانونی پرداخت کند، در دریاهای آزاد عبور امن نخواهد داشت. ما همچنین شروع به نابود کردن مینهایی خواهیم کرد که ایرانیها در تنگه کار گذاشتهاند. هر ایرانی که به سوی ما یا کشتیهای صلحآمیز شلیک کند، به جهنم فرستاده خواهد شد!»
ترامپ در گفتوگو با فاکسنیوز تحقق محاصره کامل تنگه هرمز را «کمی زمانبَر» خواند و گفت این کشور در حال انتقال انواع مینروبها به منطقه برای خنثی کردن مینهایی است که ۲۸ شناور مینگذار جمهوری اسلامی در تنگه هرمز کار گذاشته شده است. او افزود: «ما مینروبهای زیرسطحی بسیار پیشرفتهای در منطقه داریم که جدیدترین و بهترینها هستند. اما همچنین در حال آوردن مینروبهای سنتیتر هم هستیم. همچنین بریتانیا و چند کشور دیگر هم در حال ارسال مینروب هستند.»
او تاکید کرد: «وقتی این بحران به پایان برسد، قیمت نفت و گاز در نهایت کاهش پیدا میکند.»
ترامپ صبح یکشنبه و پیش از این اظهارات مقالهای را در شبکه اجتماعی تروثسوشال بازنشر کرد که در آن به گزینه «محاصره دریایی» جمهوری اسلامی اشاره شده بود.
نویسنده مقاله به دو گزینه پیشِ روی ترامپ در صورت بینتیجه ماندن مذاکرات با تهران اشاره کرده بود؛ یکی از سرگیری هدف قرار دادن مواضع جمهوری اسلامی و دیگری راهبرد محاصره دریایی را که پیشتر در مورد ونزوئلا موفقیتآمیز بود، علیه ایران به کار ببندد.
هدف قرار دادن موشکسازیهای باقیمانده
ترامپ در گفتوگو با فاکسنیوز با اشاره به «موفقیت حداکثری ارتش آمریکا در کارزار نظامی خود علیه ایران»، بار دیگر تهدید خود برای نابودی سراسر ایران ظرف ۲۴ ساعت را تکرار کرد.
او در شرح موفقیتهای نظامی آمریکا گفت: «عملا چیز زیادی باقی نمانده. تنها چیزی که مانده پلها، تاسیسات آبشیرینکُن و نیروگاههای تولید برقشان است که هدف قرار دادنش بسیار ویرانگر خواهد بود. من واقعا دوست ندارم [زیرساختهای] آب را هدف قرار دهم. اما هدف قرار دادن همهشان خیلی آسان است و میتوانیم همهشان را از کار بیندازیم، طوری که تا ۱۰ سال نتوانند برق داشته باشند چون ساختن چنین نیروگاههایی از صفر ۱۰ سال طول میکشد.»
ترامپ همچنین تاکید کرد که هنوز چند کارخانه تولید موشک دیگر در ایران دستنخورده مانده است که آمریکا تمام آنها را میشناسد و بهزودی آنها را هم هدف قرار خواهد داد.
