مهدی کروبی کشتار «بیرحمانه و فجیع» مردم ایران را جنایتی توصیف کرد که «از زبان و قلم از بیان ابعاد آن قاصر است» و گفت هیچ عذر و بهانهای برای آن قابل پذیرش نیست. او وضعیت «اسفبار» امروز ایران را نتیجه مستقیم دخالتها و سیاستهای ویرانگر داخلی و بینالمللی خامنهای خواند.
کروبی گفت دستیابی به آزادی و دموکراسی با اراده بیدار یک ملت و یکی شدن آنان محقق میشود، «نه با بمبهای دولتهای خارجی». او تاکید کرد تنها راه برونشد کشور از بحران، رجوع به مردم و برگزاری همهپرسی آزاد است.
عراقچی جمعه ۱۰ بهمن در نشست خبری مشترک با هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، در استانبول گفت «توانمندیهای دفاعی و قدرت موشکی» جمهوری اسلامی «ارکان صیانت از امنیت ملی» هستند و «به هیچ وجه موضوع مذاکره یا مصالحه نخواهند بود».
او از آمادگی حکومت ایران برای حضور در مذاکراتی «عادلانه و منصفانه» خبر داد و در عین حال افزود «گفتوگو در سایه تهدید از نظر ما مذاکره محسوب نمیشود» و جمهوری اسلامی در «مذاکرهای که نتایج آن پیش از آغاز دیکته شده باشد»، مشارکت نخواهد کرد.
عراقچی ادامه داد: «اگرچه تجربههای گذشته گویای فقدان صداقت و حسن نیت آمریکا در مذاکرات بوده، اما تهران همچنان آماده بازگشت به میز مذاکرات هستهای است.»
به گفته وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، هنوز برنامهای برای دیدار و مذاکره با مقامات ایالات متحده در نظر گرفته نشده است.
آمریکا پیشتر با تکرار شروط سهگانه خود تاکید کرده بود جمهوری اسلامی باید برنامه هستهای و غنیسازی اورانیوم را بهطور کامل کنار بگذارد، نیروهای نیابتی خود را منحل کند و محدود شدن برنامه موشکیاش را بپذیرد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، هشتم بهمن هشدار داد اگر جمهوری اسلامی حاضر به مذاکره و دستیابی به توافق نباشد، حمله بعدی به ایران «بسیار بدتر» از عملیات «چکش نیمهشب» در جنگ ۱۲ روزه خواهد بود.
ترامپ همچنین بار دیگر بر لزوم جلوگیری از رسیدن جمهوری اسلامی به سلاح هستهای تاکید کرد.
تهدید عراقچی به «جنگ فراگیر منطقهای»
عراقچی در ادامه نشست خبری خود در استانبول به گمانهزنیها درباره حمله احتمالی آمریکا پرداخت و با تکرار مواضع دیگر مقامهای جمهوری اسلامی در روزهای اخیر گفت هرگونه اقدام نظامی با «پاسخی قاطعتر» از جنگ ۱۲ روزه روبهرو خواهد شد.
او تهدید کرد: «با توجه به احتمال مداخله مستقیم آمریکا، هرگونه درگیری جدید ماهیتی متفاوت از نبردهای پیشین داشته و پتانسیل تبدیل شدن به یک جنگ فراگیر منطقهای را دارد.»
روزنامه نیویورکتایمز ۱۰ بهمن گزارش داد ترامپ در روزهای اخیر مجموعهای گستردهتر از گزینههای نظامی علیه جمهوری اسلامی را در دست گرفته است.
بر اساس این گزارش، این گزینهها فراتر از طرحهایی هستند که او پیش از این و در بحبوحه انقلاب ملی ایرانیان در دست بررسی داشت.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، ۹ بهمن هشدار داد اگر جمهوری اسلامی به تلاش برای توسعه تسلیحات هستهای ادامه دهد، ارتش ایالات متحده آماده است هر اقدامی را که ترامپ لازم بداند، انجام دهد.
فیدان: در پی راهحلی برای جلوگیری از انزوای ایران هستیم
وزیر خارجه ترکیه در نشست خبری مشترک با عراقچی اعلام کرد موضع آنکارا جلوگیری از وقوع هرگونه درگیری در منطقه است.
فیدان گفت: «امیدواریم راهحلی پیدا شود تا بتوان از درگیری و انزوای ایران جلوگیری کرد.»
او از گفتوگوی خود با استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا، درباره تحولات ایران خبر داد و افزود به مذاکره با مقامهای ایالات متحده در این خصوص ادامه میدهد.
فیدان هشتم بهمن نیز حمله احتمالی ایالات متحده به ایران را «اشتباه» دانسته و گفته بود آنکارا همواره به واشینگتن توصیه کرده اختلافات با جمهوری اسلامی را «یکبهیک» حلوفصل کند و «همه چیز را در قالب یک بسته نبیند».
وزیر خارجه ترکیه در حالی از انزوای ایران سخن میگوید که در روزهای اخیر، برخی گزارشها از بررسی طرح اعمال محاصره دریایی جمهوری اسلامی از سوی آمریکا بهمنظور توقف صادرات نفت ایران حکایت دارند.
عراقچی نیز در ادامه اظهاراتش، ایران و ترکیه را «دوست روزهای آسان و سخت» خواند و از موضع آنکارا در قبال اعتراضات سراسری ایران و اظهارات مقامهای ترکیه در حمایت از جمهوری اسلامی قدردانی کرد.
شورای سردبیری ایراناینترنشنال پنجم بهمن در بیانیهای اعلام کرد بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در جریان سرکوب هدفمند انقلاب ملی ایرانیان به دستور علی خامنهای، دیکتاتور تهران، کشته شدهاند.
شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد سوم بهمن در جریان نشست ویژه خود، با تصویب قطعنامهای وضعیت حقوق بشر در ایران را «بهشدت نگرانکننده» خواند و اقدام جمهوری اسلامی در سرکوب خشونتآمیز اعتراضات اخیر را قاطعانه محکوم کرد.
این وکیل دادگستری که نامش بهدلیل ملاحظات امنیتی قابل انتشار نیست، به ایراناینترنشنال گفت برخی خانوادهها که توان پرداخت پول برای تحویل گرفتن پیکر فرد کشتهشده را نداشتهاند، مجبور شدهاند در مکتوبی با سربرگ دادگستری استان بنویسند که در صورت بازداشت «تروریستِ عامل قتل»، از هماکنون تقاضای قصاص برای او دارند.
به گفته این وکیل حقوق بشری، این اقدام موجب میشود دست ضابطان برای نسبت دادن قتل هر یک از معترضان کشتهشده به مردم معترضِ بازداشتشده یا بازداشتهای آتی، باز باشد.
او تاکید کرد که بر همین اساس، میتوان بهصورت جدی اذعان کرد جان تکتک معترضان بازداشتی در خطر است.
به گفته این وکیل، با وجود چنین اسناد تحمیلیای، امکان سناریوسازی قضایی برای نسبت دادن قتلها به بازداشتشدگان فراهم میشود. سناریویی که میتواند به صدور احکام سنگین، از جمله قصاص (اعدام) منجر شود.
این در حالی است که خانوادهها این برگهها را نه از سر رضایت، بلکه تحت فشار، تهدید و ترس امضا کردهاند.
این وکیل دادگستری گفت: «در روزهای اخیر با مواردی برخورد کردم که از خانواده بازداشتشدگان خواسته شده برای تسریع آزادی عزیزانشان، اگر فردی در اطرافشان میشناسند که در فضای مجازی علیه حکومت چیزی نوشته، تصویر آن نوشتهها را به ضابطان ارائه دهند.»
روایتهای مشابه
پنجشنبه ۹ بهمنماه نیز علی شریفزاده اردکانی، وکیل دادگستری، در شبکه ایکس نوشت: «پس از صحبت با خانوادههای دستگیرشدگان اعتراضات اخیر مشخص شد پس از دستگیری بهشدت مورد ضربوشتم قرار گرفتند. با چشم و دست بسته، ضربه محکم به شکم، زیر پا و ... میزدند. برگههای اقرار اجباری را باید امضا میکردند. تمام این اقرارها که از شکنجه حاصل شده است، نمیتواند مبنای صدور حکم باشد.»
بر اساس گزارشها، تعداد بازداشتشدگان در جریان انقلاب ملی و پس از آن بسیار زیاد است.
خانواده یکی از افراد کشتهشده در جریان انقلاب ملی ایرانیان در کرج، در تشریح اتفاقات رخداده گفت: «شامگاه ۱۹ دی همراه همسر و دخترم به تظاهرات رفتیم. در شلوغی شعار و آتشی که در برخی جاها زبانه میکشید، چند ساچمه به پهلوی من اصابت کرد و یک بسیجی لباسشخصی با قمه به سمت ما میآمد که همسرم خواست از ما دفاع کند و بین ما و چند معترض دیگر و بسیجی قمهبهدست قرار گرفت.»
این زن دادخواه افزود: «همسرم فریاد میزد نزنید! ساچمه نزنید ... که یکباره دیدیم روی زانو به زمین افتاد و خون روی زمین ریخت. گردنش مورد اصابت گلوله جنگی قرار گرفته بود.»
او ادامه داد: «به سختی او را به داخل یک کوچه کشاندیم و با خودروی یک رهگذر به سمت بیمارستان رفتیم، اما او دیگر جان باخته بود.»
به گفته این زن، روز ۲۲ دی، زمانی که برای تحویل گرفتن پیکر و دفن آن به پزشکی قانونی کرج مراجعه کردند، دو مامور لباسشخصی میانسال از آنها خواستهاند تقاضای قصاص بهقول آنها «تروریستها» را امضا کنند: «ابتدا نپذیرفتم، اما مرا به در خطر بودن دختر نوجوان و پسر خردسالم و همچنین دفن دستهجمعی همسرم با دیگر کشتهشدگان تهدید کردند و من بالاجبار و از روی ترس آن نامه را امضا کردم.»
این همسر دادخواه گفت: «حالا جدای از داغ عزیز، عذاب وجدان هم دارم و فکر میکنم به خون همسرم خیانت کردم.»
تفاوت برخورد با بازداشتشدگان در مقایسه با سال ۱۴۰۱
ایراناینترنشنال اعلام کرد در جریان انقلاب ملی ایرانیان، دستکم ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر از مردم معترض ایران به دست حکومت کشته شدهاند.
یک وکیل دادگستری که پیشتر در جریان جنبش «زن، زندگی، آزادی» وکالت چند تن از خانوادههای دادخواه را بر عهده داشته، به ایراناینترنشنال گفت: «آنچه در همین هفتههای اخیر در خصوص برخورد با معترضان بازداشتی رخ داده، تفاوتی فاحش با خیزش سال ۱۴۰۱ دارد.»
او با اشاره به تعداد بالای مفقودیها و بازداشتشدگان افزود: «در اغلب موارد، بازداشتشدگان هیچ تماسی با خانواده نداشتهاند. برخی تماسها هم در حد چند ثانیه و اعلام زنده بودن انجام شده. محل نگهداری زندانیان هم اساسا نامشخص است.»
او در ادامه گفت: «تهدیدهای مسئولان قضایی و شرایط مبهم بازداشتشدگان، احتمال تکرار کشتار را - اینبار در زندانها - بالا میبرد.»
هفتم بهمن، قوه قضاییه جمهوری اسلامی اعلام کرد دادگاه یک مرد و زن به اتهام قتل یک سرهنگ انتظامی در منطقه ملارد، روز ۱۷ دی برگزار شده است.
برگزاری دادگاه تنها ۲۰ روز پس از وقوع حادثه، به گفته وکیل طرف گفتوگو با ایراناینترنشنال، عجله قوه قضاییه را برای انتقامگیری از معترضان هویدا میکند.
بر اساس اعلام دستگاه قضایی جمهوری اسلامی، محمد عباسی علاوه بر «مباشرت در قتل»، به اتهامهایی چون «همکاری با اسرائیل و آمریکا و گروههای متخاصم و عوامل وابسته به آنها» متهم شده است.
این وکیل دادگستری با اشاره به همین دادگاه و اتهامهای مطرحشده گفت که احتمال منتسب کردن اتهامهایی چون قتل معترضان و همکاری با دولتهای متخاصم به هر یک از بازداشتشدگان وجود دارد.
پیشتر نیز ایراناینترنشنال گزارش داده بود «در اغلب موارد، اتهامهای بازداشتشدگان نه به خود آنها و نه به خانوادههایشان اعلام نشده است و اطلاعی از تعداد و محل نگهداری آنها در دست نیست».
در همین گزارش، یک وکیل دادگستری به ایراناینترنشنال گفته بود: «بعید نمیدانم زندانیان با روشهای مختلف، با دادگاهی غیابی و چنددقیقهای به اعدام محکوم شده و در همان مدت حکمشان اجرا شده باشد و پیکر آنها را بهعنوان کشتهشدگان تظاهرات جا زده باشند.»
وکیلان حقوق بشری هشدار میدهند تحمیل امضای تقاضای قصاص «تروریستهای قاتل»، نهتنها «تحریف حقیقت و انتقال مسئولیت قتل از حکومت به معترضان» است، بلکه میتواند مستقیما به صدور احکام مرگ علیه بازداشتشدگان منجر شود.
این هشدار در حالی مطرح است که در جریان جنبش ۱۴۰۱ نیز شماری از معترضان، در کنار اتهامهایی مانند محاربه، با عنوان «قصاص» محاکمه و اعدام شدند. الگویی که اکنون نشانههای بازتولید آن، با اعمال فشار بر خانوادهها و مهندسی پروندههای قضایی، دیده میشود.
تصمیم اتحادیه اروپا در تروریستی شناختن سپاه پاسداران، پاسخ به مطالبهای بود که در سالهای گذشته از سوی هزاران ایرانی از جمله در خیابانهای شهرها و کشورهای مختلف فریاد زده شد.
دفتر شاهزاده رضا پهلوی پنجشنبه ۹ بهمن در شبکه اجتماعی ایکس خطاب به یوهان وادهفول، وزیر خارجه آلمان، از تصمیم این کشور برای تروریستی شناختن سپاه پاسداران قدردانی و تاکید کرد: «نامگذاری سپاه پاسداران به همان شکلی که هست، بهروشنی نشان میدهد رژیم ایران بر پایه ترس حکومت میکند، نه رضایت مردم.»
به گفته شاهزاده رضا پهلوی، زمان اقدامات عملیتر برای «حفاظت از جان مردم ایران و حمایت از یک دولت انتقالی مشروع با هدف گذار به دموکراسی» فرارسیده است.
حامد اسماعیلیون، از چهرههای مخالف جمهوری اسلامی و عضو هیاتمدیره انجمن دادخواهی پرواز اوکراینی، نیز در این باره نوشت: «آدمکشهای سپاه پاسداران سرانجام در اتحادیه اروپا هم در همان جایی قرار گرفتند که سزاوارش بودند.»
انجمن خانوادههای جانباختگان پرواز اوکراینی از تروریستی خواندن سپاه پاسداران استقبال کرد اما آن را «تنها یک گام مهم» در مسیر دادخواهی دانست و گفت این تصمیم تایید حقیقت تلخی است که دادخواهان سالها با آن زندگی کردهاند.
این انجمن تاکید کرد نهادی که پرواز ۷۵۲ را هدف قرار داد و در سرکوبهای داخلی نقش داشته، باید پاسخگو شود و مسیر عدالتخواهی ادامه دارد.
جیسون برادسکی، رییس شورای سیاستگذاری گروه اتحاد علیه ایران هستهای، نیز این تصمیم را «پیروزی مهمی برای مبارزان راه آزادی در ایران» دانست و گفت اتحادیه اروپا با این اقدام، خواستههای ایرانیان معترض را به رسمیت شناخته است.
واکنشهای جهانی
وزارت خارجه ایالات متحده از تصمیم اتحادیه اروپا برای قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی استقبال کرد و این اقدام را گامی مهم در مسیر پاسخگو کردن جمهوری اسلامی و مهار فعالیتهای بیثباتکننده آن دانست.
واشینگتن تاکید کرد تصمیم اتحادیه اروپا به تقویت تلاشهای هماهنگ جهانی برای مقابله با سیاستهای سرکوبگرانه و مداخلهجویانه تهران منجر خواهد شد.
وزارت کشور بریتانیا اعلام کرد در حال آمادهسازی قانونی برای قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست رسمی سازمانهای ممنوعه و تروریستی این کشور است.
به گزارش روزنامه تایمز، این لایحه که در واکنش به سرکوب خونین اعتراضات در ایران تهیه میشود، در صورت تصویب به پلیس اختیار ضبط گذرنامه مظنونان و اعمال توقف و بازرسی را در شرایط «سطح تهدید بالا» خواهد داد.
دیک شوف، نخستوزیر هلند، تصمیم اتحادیه اروپا را «خبر خوب» توصیف کرد و آن را نشانه اتحاد اروپا در واکنش به سرکوب خونین معترضان مسالمتآمیز در ایران دانست.
گیدئون سعار، وزیر خارجه اسرائیل، این تصمیم را «مهم و تاریخی» خواند و گفت عامل شماره یک گسترش تروریسم و تضعیف ثبات منطقهای اکنون به نام خود شناخته شده است.
او تاکید کرد که این اقدام تمام فعالیتهای سپاه پاسداران در اروپا را مجرمانه خواهد کرد و به مشروعیت رژیم ایران ضربهای بزرگ میزند.
در ایتالیا، آنتونیو تایانی، وزیر خارجه این کشور، اعلام کرد که توافق سیاسی درباره تروریستی شناختن سپاه پاسداران حاصل شده و اکنون تنها روند فنی باقی مانده است.
شهروندان چه میگویند؟
همزمان بسیاری از کاربران در شبکههای اجتماعی به اظهار نظر در این باره پرداختند.
کاربری در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «تروریستی اعلام شدن سپاه این گزینه رو که بعد از مرگ خامنهای، سپاه کار رو در دست بگیره و عادیسازی کنه، تا حدودی زیادی کنسل کرد.»
کاربر دیگری تاکید کرد این اقدام پایان دوران ابهام استراتژیک بود و حالا «جهان ناچار است میان ماشین جنگی ایدئولوژیک و امنیت جهان، یکی را انتخاب کند».
شهروندی هم با اشاره به تروریستی اعلام شدن سپاه پاسداران نوشت: «یعنی الان بزرگترین گروه تروریستی، ایران رو اشغال کرده و باید نابود بشه.»
کاربر دیگری خطاب به ایرانیان خارج از کشور نوشت: «شما هموطنان خارج کشور در تروریستی اعلام شدن سپاه پاسداران توسط اروپا تاثیر بهسزایی داشتید. سپاسگزارم.»
جمهوری اسلامی، اروپاییها را تهدید کرد
علی شمخانی، عضو شورای دفاع و مشاور علی خامنهای، دیکتاتور تهران، در واکنش به این تصمیم اروپا نوشت که غرب تروریسم را «تعریف نمیکند، بلکه مصرف میکند» و این رویکرد را نشانه استحاله مفهوم تروریسم در ادبیات آمریکا و اروپا دانست.
او گفت در حالی که «همکاری در کشتار غزه و طراحی ناامنی»، سیاست تلقی میشود، مقابله سپاه پاسداران با داعش «تروریسم» خوانده میشود و هشدار داد در برابر این روند، «اقدامات مقابلهای فوری» در دستور کار قرار خواهد گرفت.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی و از فرماندهان سابق سپاه پاسداران، در واکنش به این تصمیم اروپا نوشت سپاه پاسداران «یکی از قویترین و موثرترین نیروهای ضدتروریستی در دنیا» است و انکار نقش آن در مقابله با داعش را همسنگ ایستادن در کنار تروریستها دانست.
او هشدار داد حمایت از تروریسم برای کشورهای اروپایی «نتیجهای جز پشیمانی» نخواهد داشت و از سابقه سپاه پاسداران در مقابله با داعش دفاع کرد.
وزارت دفاع جمهوری اسلامی نیز با صدور بیانیهای، تصمیم اتحادیه اروپا را «کینهتوزانه و عجولانه» توصیف کرد.
این وزارتخانه با رد هرگونه جرمانگاری علیه سپاه پاسداران اعلام کرد حاکمیت ملی «یکپارچه و غیرقابل تفکیک» است و نمیتوان بخشی از ساختار رسمی یک دولت را تروریستی دانست.
شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی هم تصمیم اتحادیه اروپا را «فاقد مبنای حقوقی و آکنده از اغراض سیاسی» خواند و هشدار داد اروپا بابت این اقدام «تاوان سیاسی، امنیتی و حیثیتی» خواهد پرداخت.
بر پایه این گزارشها، رضا امیریمقدم، سفیر جمهوری اسلامی در اسلامآباد، در نامهای به وزارت خارجه پاکستان، این حکم را «بسیار نامناسب» خوانده و پرسیده است این اظهارات بر چه مبنایی در متن حکم گنجانده شدهاند.
او همچنین تاکید کرده است تهران نسبت به این موضوع «ملاحظات جدی» دارد.
قاضی افضل ماجوکا، چهارم بهمن در حکم خود در ارتباط با پرونده زینب مزاری و همسرش، هادی علی چته، دو وکیل و فعال حقوق بشر، گفته است آنها «تعمدا در توییتهای خود پاکستان را کشوری تروریستی معرفی کردهاند».
قاضی تاکید کرده است که «در حال حاضر چهار کشور کوبا، کره شمالی، ایران و سوریه بهعنوان دولتهای تروریستی تعیین شدهاند» و پاکستان در این فهرست قرار ندارد.
در این حکم همچنین آمده است که این دو فعال حقوق بشر در سالهای اخیر با انتشار مطالبی در شبکههای اجتماعی، از جداییطلبان بلوچ و طالبان پاکستان حمایت کردهاند.
در نهایت مزاری و چته در این پرونده هر کدام به تحمل ۱۷ سال زندان محکوم شدهاند. حکمی که با اعتراض فعالان حقوق بشر و اتحادیه اروپا روبهرو شد.
این قاضی در شرایطی از تروریستی بودن جمهوری اسلامی سخن گفته که روابط تهران و اسلامآباد در ماههای اخیر در مقایسه با گذشته گرمتر شده است.
علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، آذرماه در جریان سفر به اسلامآباد، از مواضع پاکستان در قبال جنگ ۱۲ روزه قدردانی کرد.
پاکستان در آن زمان حمله اسرائیل را «تجاوزکارانه، غیرقابل توجیه و نامشروع» خوانده بود.
وزارت خارجه پاکستان ۹ بهمن اعلام کرد توصیف جمهوری اسلامی بهعنوان دولتی تروریستی از سوی یک قاضی، بازتابدهنده سیاست رسمی اسلامآباد نیست.
طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان، در همین رابطه گفت: «ما این رای را دیدهایم. اینها دیدگاههای قاضی محترم است.»
او افزود اسلامآباد با چنین برداشتی موافق نیست و مفهومی به نام «دولت تروریستی» نه در ادبیات سازمان ملل وجود دارد و نه در حقوق بینالملل به رسمیت شناخته میشود.
در روزهای اخیر، کشتار گسترده معترضان در ایران و نقش سپاه پاسداران و دیگر نیروهای حکومت در آن، مشروعیت جمهوری اسلامی را بیش از پیش زیر سوال برده است.
شورای سردبیری ایراناینترنشنال پنجم بهمن در بیانیهای اعلام کرد بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در جریان سرکوب هدفمند انقلاب ملی به دستور علی خامنهای، دیکتاتور تهران، کشته شدهاند.
وزیران خارجه کشورهای عضو اتحادیه اروپا ۹ بهمن توافق کردند سپاه پاسداران را در فهرست سازمانهای تروریستی این اتحادیه قرار دهند.
روزنامه گاردین جمعه ۱۰ بهمن در گزارشی نوشت هادی و مهدی انجیدانی، بنیانگذاران شرکت تیاس اینفورمیشن تکنولوژی، در بریتانیا زندگی میکنند.
این شرکت بهعنوان شاخه بریتانیایی شرکت ایرانی «توسعه سامان فناوری اطلاعات» فعالیت دارد. شرکتی که سازنده پیامرسان «گپ» معرفی میشود.
گپ، بهعنوان جایگزین داخلی تلگرام در ایران تبلیغ شده و مدعی رمزنگاری و عدم اشتراکگذاری دادهها با طرفهای ثالث است.
با این حال، کارشناسان حقوق دیجیتال و یک گزارش منتشرشده از سوی نهاد «فیلترواچ» که وضعیت سانسور اینترنت در ایران را رصد میکند، این ادعاها را زیر سوال بردهاند.
این گزارش، پیامرسان گپ را یکی از بازیگران اصلی در کنترل اینترنت و سرکوب آنلاین در ایران معرفی کرد.
گاردین بر پایه ایمیلهای درزکرده از دفتر دادستانی جمهوری اسلامی در سال ۲۰۲۲ نوشت شواهدی وجود دارد که این پلتفرم دستکم در یک مورد اطلاعات کاربران را در اختیار نهادهای سانسور حکومت ایران قرار داده است.
گاردین همچنین به مواضع علنی مهدی انجیدانی، مدیرعامل این شرکت، اشاره کرده که در رسانههای داخلی ایران از سیاستهای حکومت حمایت کرده و حتی خواستار تشدید سانسور اینترنت و مقابله با پیامرسانهای خارجی و ابزارهای دور زدن فیلترینگ شده است.
تلاش برای قطع ارتباط
قطع اینترنت در ایران وارد بیستودومین روز شده است. آمارهای وبسایت کاندوئیت ۹ بهمنماه نشان داد اتصالهای روزانه کاربران ایرانی به شبکه کاندوئیت-سایفون از چند هزار به بیش از ۲۹ میلیون افزایش یافته است.
بر اساس دادههای کاندوئیت، این اتصالها بهطور ناگهانی جهش کرده و طی چند روز از کمتر از هشت هزار به حدود ۲۹ میلیون و ۵۰۰ هزار اتصال روزانه رسیده است.
جمهوری اسلامی در یک دهه گذشته تلاش گستردهای برای ایجاد یک شبکه داخلی و جایگزینی آن با اینترنت بینالمللی انجام داده است: «اینترنت ملی» برای کاهش هزینههای قطع اینترنت بینالمللی.
پیامرسانهایی مانند گپ بخشی از پروژه «اینترنت ملی» در ایران محسوب میشوند و هدف آنها هدایت کاربران به پلتفرمهایی است که امکان نظارت و کنترل حکومتی بر ارتباطات را فراهم میکند.
در چنین شرایطی پیامرسانهای داخلی نقش مهمی در حفظ کنترل اطلاعات برای حکومت ایفا میکنند.
گاردین نوشت تلاش برای تماس با هادی و مهدی انجیدانی بیپاسخ مانده و آنها به پرسشهای این روزنامه واکنشی نشان ندادهاند.
