در ادامه افزایش قیمت ارز و طلا در بازار ایران، قیمت هر سکه طلای طرح جدید، موسوم به «امامی»، از رقم بیسابقه ۲۰۰ میلیون تومان عبور کرد. نرخ دلار نیز از ۱۵۵ هزار تومان فراتر رفت.
افزایش پرشتاب بهای ارز و طلا در ایران، چهارشنبه هشتم بهمنماه در حالی ادامه یافت که از گوشه و کنار ایران، جزییات تازه قتل عام و کشتار جمهوری اسلامی و نامهای کشتهشدگان مخابره میشود.
همزمان گمانهزنیها از افزایش احتمال حمله آمریکا به جمهوری اسلامی حکایت دارند.
قیمت دلار در ایران هفتم بهمنماه نیز رکورد جدیدی ثبت کرده و به ۱۵۱ هزار تومان رسیده بود. روز گذشته قیمت سکه طلای موسوم به «امامی» هم به حدود ۱۸۲ میلیون تومان رسیده بود که امروز ۱۸ میلیون تومان افزایش یافت.
بهای دلار ۱۶ دیماه در بازار آزاد تهران رکوردی جدید به ثبت رسانده و از ۱۴۷ هزار تومان عبور کرده بود. وضعیت حاکم بر بازار و افزایش نجومی قیمتها باعث آغاز موج تازه اعتراضات در ایران شد که به شکلگیری انقلاب ملی ایرانیان انجامید و حکومت برای سرکوب آن، دست به کشتار و قتل عام شهروندان در سراسر کشور زد.
تشدید مشکلات معیشتی، ناتوانی جمهوری اسلامی در مهار بحران اقتصادی و تاکید مقامهای حکومت بر ادامه برنامههای هستهای و موشکی، به خشم و نارضایتی گسترده مردم دامن زد.
شهروندان از ششم دیماه با برگزاری تجمعات اعتراضی در نقاط مختلف کشور، علیه جمهوری اسلامی شعار سر دادند و خواستار سرنگونی حکومت شدند.
پیش از حاکم شدن این وضعیت، رییسکل بانک مرکزی تغییر کرد تا از افزایش قیمت ارز جلوگیری شود اما در فاصلهای کوتاه از بازگشت عبدالناصر همتی به این سمت، قیمت دلار حدود ۱۰ درصد افزایش یافت. همچنین قیمت پوند بریتانیا به حدود ۲۰۰ هزار تومان و نرخ یورو به حدود ۱۷۲ هزار تومان رسیده بود.
از سوی دیگر مرکز آمار ایران در گزارشی از ثبت بالاترین نرخ تورم در دیماه از زمان تاسیس این سازمان خبر داد.
بر اساس این گزارش، نرخ تورم نقطهای در این ماه به رقم بیسابقه ۶۰ درصد رسید.
منظور از تورم نقطهای (نقطه به نقطه)، درصد تغییر عدد شاخص قیمت نسبت به ماه مشابه سال قبل است.
بر اساس این گزارش، در دی ماه ۱۴۰۴، شاخص قیمت مصرف کننده خانوارهای کشور به عدد ۴۶۹.۴ رسیده است که نسبت به ماه قبل، ۷.۹ درصد افزایش، نسبت به ماه مشابه سال قبل، ۶۰ درصد افزایش و در ۱۲ ماه منتهی به ماه جاری نسبت به دوره مشابه سال قبل از آن، ۴۴.۶ درصد افزایش داشته است.
یک شهروند از کرج با اشاره به شرایط انقلابی در ایران یادآوری کرد که در طول یک ماه اعتراضات، قیمت یک دبه ماست از ۲۹۰ هزار تومان به ۳۷۰ هزار تومان رسیده است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
