قرار گرفتن نام سپاه پاسداران در فهرست تروریستی اتحادیه اروپا، موجی از واکنشها در داخل و خارج از ایران بهدنبال داشت. شاهزاده رضا پهلوی با استقبال از این تصمیم گفت اکنون زمان اقدامات عملیتر برای حفاظت از مردم ایران و حمایت از یک دولت انتقالی مشروع با هدف گذار به دموکراسی است.
تصمیم اتحادیه اروپا در تروریستی شناختن سپاه پاسداران، پاسخ به مطالبهای بود که در سالهای گذشته از سوی هزاران ایرانی از جمله در خیابانهای شهرها و کشورهای مختلف فریاد زده شد.
دفتر شاهزاده رضا پهلوی پنجشنبه ۹ بهمن در شبکه اجتماعی ایکس خطاب به یوهان وادهفول، وزیر خارجه آلمان، از تصمیم این کشور برای تروریستی شناختن سپاه پاسداران قدردانی و تاکید کرد: «نامگذاری سپاه پاسداران به همان شکلی که هست، بهروشنی نشان میدهد رژیم ایران بر پایه ترس حکومت میکند، نه رضایت مردم.»
به گفته شاهزاده رضا پهلوی، زمان اقدامات عملیتر برای «حفاظت از جان مردم ایران و حمایت از یک دولت انتقالی مشروع با هدف گذار به دموکراسی» فرارسیده است.
حامد اسماعیلیون، از چهرههای مخالف جمهوری اسلامی و عضو هیاتمدیره انجمن دادخواهی پرواز اوکراینی، نیز در این باره نوشت: «آدمکشهای سپاه پاسداران سرانجام در اتحادیه اروپا هم در همان جایی قرار گرفتند که سزاوارش بودند.»
انجمن خانوادههای جانباختگان پرواز اوکراینی از تروریستی خواندن سپاه پاسداران استقبال کرد اما آن را «تنها یک گام مهم» در مسیر دادخواهی دانست و گفت این تصمیم تایید حقیقت تلخی است که دادخواهان سالها با آن زندگی کردهاند.
این انجمن تاکید کرد نهادی که پرواز ۷۵۲ را هدف قرار داد و در سرکوبهای داخلی نقش داشته، باید پاسخگو شود و مسیر عدالتخواهی ادامه دارد.
جیسون برادسکی، رییس شورای سیاستگذاری گروه اتحاد علیه ایران هستهای، نیز این تصمیم را «پیروزی مهمی برای مبارزان راه آزادی در ایران» دانست و گفت اتحادیه اروپا با این اقدام، خواستههای ایرانیان معترض را به رسمیت شناخته است.
واکنشهای جهانی
وزارت خارجه ایالات متحده از تصمیم اتحادیه اروپا برای قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی استقبال کرد و این اقدام را گامی مهم در مسیر پاسخگو کردن جمهوری اسلامی و مهار فعالیتهای بیثباتکننده آن دانست.
واشینگتن تاکید کرد تصمیم اتحادیه اروپا به تقویت تلاشهای هماهنگ جهانی برای مقابله با سیاستهای سرکوبگرانه و مداخلهجویانه تهران منجر خواهد شد.
وزارت کشور بریتانیا اعلام کرد در حال آمادهسازی قانونی برای قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست رسمی سازمانهای ممنوعه و تروریستی این کشور است.
به گزارش روزنامه تایمز، این لایحه که در واکنش به سرکوب خونین اعتراضات در ایران تهیه میشود، در صورت تصویب به پلیس اختیار ضبط گذرنامه مظنونان و اعمال توقف و بازرسی را در شرایط «سطح تهدید بالا» خواهد داد.
دیک شوف، نخستوزیر هلند، تصمیم اتحادیه اروپا را «خبر خوب» توصیف کرد و آن را نشانه اتحاد اروپا در واکنش به سرکوب خونین معترضان مسالمتآمیز در ایران دانست.
گیدئون سعار، وزیر خارجه اسرائیل، این تصمیم را «مهم و تاریخی» خواند و گفت عامل شماره یک گسترش تروریسم و تضعیف ثبات منطقهای اکنون به نام خود شناخته شده است.
او تاکید کرد که این اقدام تمام فعالیتهای سپاه پاسداران در اروپا را مجرمانه خواهد کرد و به مشروعیت رژیم ایران ضربهای بزرگ میزند.
در ایتالیا، آنتونیو تایانی، وزیر خارجه این کشور، اعلام کرد که توافق سیاسی درباره تروریستی شناختن سپاه پاسداران حاصل شده و اکنون تنها روند فنی باقی مانده است.
شهروندان چه میگویند؟
همزمان بسیاری از کاربران در شبکههای اجتماعی به اظهار نظر در این باره پرداختند.
کاربری در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «تروریستی اعلام شدن سپاه این گزینه رو که بعد از مرگ خامنهای، سپاه کار رو در دست بگیره و عادیسازی کنه، تا حدودی زیادی کنسل کرد.»
کاربر دیگری تاکید کرد این اقدام پایان دوران ابهام استراتژیک بود و حالا «جهان ناچار است میان ماشین جنگی ایدئولوژیک و امنیت جهان، یکی را انتخاب کند».
شهروندی هم با اشاره به تروریستی اعلام شدن سپاه پاسداران نوشت: «یعنی الان بزرگترین گروه تروریستی، ایران رو اشغال کرده و باید نابود بشه.»
کاربر دیگری خطاب به ایرانیان خارج از کشور نوشت: «شما هموطنان خارج کشور در تروریستی اعلام شدن سپاه پاسداران توسط اروپا تاثیر بهسزایی داشتید. سپاسگزارم.»
جمهوری اسلامی، اروپاییها را تهدید کرد
علی شمخانی، عضو شورای دفاع و مشاور علی خامنهای، دیکتاتور تهران، در واکنش به این تصمیم اروپا نوشت که غرب تروریسم را «تعریف نمیکند، بلکه مصرف میکند» و این رویکرد را نشانه استحاله مفهوم تروریسم در ادبیات آمریکا و اروپا دانست.
او گفت در حالی که «همکاری در کشتار غزه و طراحی ناامنی»، سیاست تلقی میشود، مقابله سپاه پاسداران با داعش «تروریسم» خوانده میشود و هشدار داد در برابر این روند، «اقدامات مقابلهای فوری» در دستور کار قرار خواهد گرفت.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی و از فرماندهان سابق سپاه پاسداران، در واکنش به این تصمیم اروپا نوشت سپاه پاسداران «یکی از قویترین و موثرترین نیروهای ضدتروریستی در دنیا» است و انکار نقش آن در مقابله با داعش را همسنگ ایستادن در کنار تروریستها دانست.
او هشدار داد حمایت از تروریسم برای کشورهای اروپایی «نتیجهای جز پشیمانی» نخواهد داشت و از سابقه سپاه پاسداران در مقابله با داعش دفاع کرد.
وزارت دفاع جمهوری اسلامی نیز با صدور بیانیهای، تصمیم اتحادیه اروپا را «کینهتوزانه و عجولانه» توصیف کرد.
این وزارتخانه با رد هرگونه جرمانگاری علیه سپاه پاسداران اعلام کرد حاکمیت ملی «یکپارچه و غیرقابل تفکیک» است و نمیتوان بخشی از ساختار رسمی یک دولت را تروریستی دانست.
شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی هم تصمیم اتحادیه اروپا را «فاقد مبنای حقوقی و آکنده از اغراض سیاسی» خواند و هشدار داد اروپا بابت این اقدام «تاوان سیاسی، امنیتی و حیثیتی» خواهد پرداخت.
بر پایه این گزارشها، رضا امیریمقدم، سفیر جمهوری اسلامی در اسلامآباد، در نامهای به وزارت خارجه پاکستان، این حکم را «بسیار نامناسب» خوانده و پرسیده است این اظهارات بر چه مبنایی در متن حکم گنجانده شدهاند.
او همچنین تاکید کرده است تهران نسبت به این موضوع «ملاحظات جدی» دارد.
قاضی افضل ماجوکا، چهارم بهمن در حکم خود در ارتباط با پرونده زینب مزاری و همسرش، هادی علی چته، دو وکیل و فعال حقوق بشر، گفته است آنها «تعمدا در توییتهای خود پاکستان را کشوری تروریستی معرفی کردهاند».
قاضی تاکید کرده است که «در حال حاضر چهار کشور کوبا، کره شمالی، ایران و سوریه بهعنوان دولتهای تروریستی تعیین شدهاند» و پاکستان در این فهرست قرار ندارد.
در این حکم همچنین آمده است که این دو فعال حقوق بشر در سالهای اخیر با انتشار مطالبی در شبکههای اجتماعی، از جداییطلبان بلوچ و طالبان پاکستان حمایت کردهاند.
در نهایت مزاری و چته در این پرونده هر کدام به تحمل ۱۷ سال زندان محکوم شدهاند. حکمی که با اعتراض فعالان حقوق بشر و اتحادیه اروپا روبهرو شد.
این قاضی در شرایطی از تروریستی بودن جمهوری اسلامی سخن گفته که روابط تهران و اسلامآباد در ماههای اخیر در مقایسه با گذشته گرمتر شده است.
علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، آذرماه در جریان سفر به اسلامآباد، از مواضع پاکستان در قبال جنگ ۱۲ روزه قدردانی کرد.
پاکستان در آن زمان حمله اسرائیل را «تجاوزکارانه، غیرقابل توجیه و نامشروع» خوانده بود.
وزارت خارجه پاکستان ۹ بهمن اعلام کرد توصیف جمهوری اسلامی بهعنوان دولتی تروریستی از سوی یک قاضی، بازتابدهنده سیاست رسمی اسلامآباد نیست.
طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان، در همین رابطه گفت: «ما این رای را دیدهایم. اینها دیدگاههای قاضی محترم است.»
او افزود اسلامآباد با چنین برداشتی موافق نیست و مفهومی به نام «دولت تروریستی» نه در ادبیات سازمان ملل وجود دارد و نه در حقوق بینالملل به رسمیت شناخته میشود.
در روزهای اخیر، کشتار گسترده معترضان در ایران و نقش سپاه پاسداران و دیگر نیروهای حکومت در آن، مشروعیت جمهوری اسلامی را بیش از پیش زیر سوال برده است.
شورای سردبیری ایراناینترنشنال پنجم بهمن در بیانیهای اعلام کرد بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در جریان سرکوب هدفمند انقلاب ملی به دستور علی خامنهای، دیکتاتور تهران، کشته شدهاند.
وزیران خارجه کشورهای عضو اتحادیه اروپا ۹ بهمن توافق کردند سپاه پاسداران را در فهرست سازمانهای تروریستی این اتحادیه قرار دهند.
روزنامه گاردین جمعه ۱۰ بهمن در گزارشی نوشت هادی و مهدی انجیدانی، بنیانگذاران شرکت تیاس اینفورمیشن تکنولوژی، در بریتانیا زندگی میکنند.
این شرکت بهعنوان شاخه بریتانیایی شرکت ایرانی «توسعه سامان فناوری اطلاعات» فعالیت دارد. شرکتی که سازنده پیامرسان «گپ» معرفی میشود.
گپ، بهعنوان جایگزین داخلی تلگرام در ایران تبلیغ شده و مدعی رمزنگاری و عدم اشتراکگذاری دادهها با طرفهای ثالث است.
با این حال، کارشناسان حقوق دیجیتال و یک گزارش منتشرشده از سوی نهاد «فیلترواچ» که وضعیت سانسور اینترنت در ایران را رصد میکند، این ادعاها را زیر سوال بردهاند.
این گزارش، پیامرسان گپ را یکی از بازیگران اصلی در کنترل اینترنت و سرکوب آنلاین در ایران معرفی کرد.
گاردین بر پایه ایمیلهای درزکرده از دفتر دادستانی جمهوری اسلامی در سال ۲۰۲۲ نوشت شواهدی وجود دارد که این پلتفرم دستکم در یک مورد اطلاعات کاربران را در اختیار نهادهای سانسور حکومت ایران قرار داده است.
گاردین همچنین به مواضع علنی مهدی انجیدانی، مدیرعامل این شرکت، اشاره کرده که در رسانههای داخلی ایران از سیاستهای حکومت حمایت کرده و حتی خواستار تشدید سانسور اینترنت و مقابله با پیامرسانهای خارجی و ابزارهای دور زدن فیلترینگ شده است.
تلاش برای قطع ارتباط
قطع اینترنت در ایران وارد بیستودومین روز شده است. آمارهای وبسایت کاندوئیت ۹ بهمنماه نشان داد اتصالهای روزانه کاربران ایرانی به شبکه کاندوئیت-سایفون از چند هزار به بیش از ۲۹ میلیون افزایش یافته است.
بر اساس دادههای کاندوئیت، این اتصالها بهطور ناگهانی جهش کرده و طی چند روز از کمتر از هشت هزار به حدود ۲۹ میلیون و ۵۰۰ هزار اتصال روزانه رسیده است.
جمهوری اسلامی در یک دهه گذشته تلاش گستردهای برای ایجاد یک شبکه داخلی و جایگزینی آن با اینترنت بینالمللی انجام داده است: «اینترنت ملی» برای کاهش هزینههای قطع اینترنت بینالمللی.
پیامرسانهایی مانند گپ بخشی از پروژه «اینترنت ملی» در ایران محسوب میشوند و هدف آنها هدایت کاربران به پلتفرمهایی است که امکان نظارت و کنترل حکومتی بر ارتباطات را فراهم میکند.
در چنین شرایطی پیامرسانهای داخلی نقش مهمی در حفظ کنترل اطلاعات برای حکومت ایفا میکنند.
گاردین نوشت تلاش برای تماس با هادی و مهدی انجیدانی بیپاسخ مانده و آنها به پرسشهای این روزنامه واکنشی نشان ندادهاند.
بر اساس گزارش گاردین که جمعه ۱۰ بهمن منتشر شد، بعید است بریتانیا در حمله احتمالی آمریکا به ایران با واشینگتن همراه شود، اما در صورت اقدام تلافیجویانه جمهوری اسلامی، ممکن است برای کمک به کشورهای خلیج فارس وارد عمل شود.
جمهوری اسلامی بهدنبال حمله آمریکا به تاسیسات هستهای اصفهان، فردو و نطنز در جریان جنگ ۱۲ روزه، به پایگاه العدید در قطر حمله کرد.
گفته شد که این حمله موشکی در دوم تیرماه، تنها خساراتی جزئی به تجهیزات و سازههای پایگاه وارد کرد.
از سوی دیگر نیویورکتایمز گزارش داد دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، در روزهای اخیر با مجموعهای گستردهتر از گزینههای نظامی علیه حکومت ایران روبهرو شده است. گزینههایی فراتر از طرحهایی که او پیش از این و در بحبوحه اعتراضات سراسری در ایران بررسی میکرد.
به گفته چند مقام آمریکایی، این سناریوها از وارد آوردن آسیب بیشتر به تاسیسات هستهای و موشکی ایران تا تضعیف یا حتی کنار زدن رهبر جمهوری اسلامی را در بر میگیرند.
این مقامها که به دلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود، به نیویورکتایمز گفتهاند گزینههای جدید حتی احتمال اجرای یورش نیروهای ویژه آمریکا به برخی سایتها در داخل ایران را شامل میشود؛ آن هم در شرایطی که اعتراضات اخیر، دستکم در مقطع کنونی، با سرکوب شدید مهار شده است.
بریتانیا و سپاه پاسداران
روزنامه تایمز گزارش داد دولت بریتانیا در پی تصمیم اخیر اتحادیه اروپا برای قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست گروههای تروریستی، در حال آمادهسازی یک قانونی جدید و «سرنوشتساز» است که امکان ممنوعیت این نهاد نظامی-امنیتی را فراهم میکند.
بر اساس این گزارش، وزارت کشور بریتانیا تایید کرده است پیشنویس قانونی برای تروریستی اعلام کردن نهادهای دولتی متخاصم، از جمله سپاه پاسداران، در دست تهیه است؛ هرچند این لایحه بهرغم نقش سپاه پاسداران در سرکوب مرگبار اعتراضات اخیر در ایران، بهصورت فوری و خارج از روال عادی پارلمان، بررسی نخواهد شد.
این تحولات پس از آن رخ داد که اتحادیه اروپا ۹ بهمنماه سپاه پاسداران را در کنار گروههایی مانند القاعده، حماس و داعش، در فهرست سازمانهای تروریستی قرار داد. اقدامی که با واکنش تند تهران همراه شد و وزیر امور خارجه حکومت ایران آن را «نمایشی» و «اشتباهی راهبردی» خواند.
هشدار وزیر جنگ ایالات متحده به تهران
در خبری دیگر در ارتباط با تحولات مرتبط با ایران، پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، به جمهوری اسلامی هشدار داد اگر به تلاش برای توسعه تسلیحات هستهای ادامه دهد، ارتش ایالات متحده آماده است هر آنچه را رییسجمهوری این کشور انتظار دارد، انجام دهد.
در حالی که نیروی نظامی بزرگی از ایالات متحده در منطقه خاورمیانه مستقر شده است، ترامپ در نشست نهم بهمن کابینه این کشور از هگست خواست درباره این وضعیت اظهار نظر کند.
هگست در اظهارات هشدارآمیز خود درباره ایران، به حمله اخیر نیروهای نظامی آمریکا برای بازداشت نیکولاس مادورو، رییسجمهوری ونزوئلا، اشاره کرد.
او گفت: «آنها همه گزینهها برای رسیدن به یک توافق را دارند. آنها نباید به دنبال تواناییهای هستهای باشند. و ما آمادهایم هر آنچه را رییسجمهوری از وزارت جنگ انتظار دارد انجام دهیم. همانگونه که در مورد ونزوئلا کردیم.»
