در هفتمین روز اعتراضات سراسری ایران علیه جمهوری اسلامی، تظاهرات مردم معترض در شهرهای مختلف ادامه داشت و گروهها و تشکلهای بیشتری به این اعتراضات پیوستند. با وجود تهدید خامنهای به سرکوب اعتراضات، بازاریان تهران فراخوان دیگری برای برگزاری تجمع صادر کردند.
بر اساس گزارشها و ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال، شهروندان شنبه ۱۳ دی در چندین شهر از جمله شهرستان ملکشاهی استان ایلام، کازرون و دیگر نقاط ایران تجمع اعتراضی برگزار کردند.
یک شهروند با ارسال پیامی به ایراناینترنشنال، گفت نیروهای نظامی و امنیتی کازرون ۱۲ دی برای کمک به سرکوب معترضان، به مرودشت و شیراز اعزام شده بودند اما شنبه ۱۳ دی نیروی کمکی و سلاح با بالگرد برای سرکوب معترضان به کازرون رسید.
بهگفته او، اعتراضات شهروندان کازرون از ساعت ۹ صبح شنبه آغاز شد. اما از حدود ساعت دو نیم و با رسیدن نیروهای سرکوب، مردم را به رگبار بستند.
این مخاطب گفت: «با دستور مستقیم عماد حسنی، فرمانده نیروی انتظامی شهرستان کازرون، تیراندازی شروع شد و خودش زودتر از همه نیروها اقدام به شلیک به سوی مردم کرد.»
به گفته او، دو طرف خیابان و میدان شهدای کازرون را ماموران و گارد ویژه گرفتهاند و سپر شیشهای بستهاند که مردم نتوانند فرار کنند.
این شهروند گفت از تعداد کشتهها و زخمیهای احتمالی فعلا خبری در دست نیست.
تاکید شاهزاده رضا پهلوی بر حضور خیابانی
شاهزاده رضا پهلوی شنبه در شبکه ایکس خطاب به معترضان گفت: «خیابانها را رها نکنید. حضور خود را گستردهتر کنید. جهان ایستادگی و شجاعت شما را میبیند و از شما حمایت میکند.»
او در واکنش به سخنان رهبر جمهوری اسلامی گفت: «علی خامنهای، هراسان از امواج خیزش ملی، از مخفیگاه خود بیرون آمد و ملت ایران را تهدید کرد. خامنهای! ما ملت ایران، تو را همچون ضحاک از صندلی لرزانت به زیر خواهیم کشید و ایرانمان را از شر تو و رژیمت آزاد خواهیم کرد.»
او خطاب به نیروهای نظامی و انتظامی نیز تاکید کرد: «سرنوشت خود را به کشتیِ در حال غرق شدنِ جمهوری اسلامی گره نزنید. به ملت بپیوندید و از نظام فاسد جدا شوید. سلاح شما برای دفاع از ملت است، نه سرکوب آن. آنان که به سوی مردم گلوله شلیک کنند، مطمئن باشند که شناسایی و مجازات خواهند شد.»
افزایش حمایت تشکلها و گروههای مختلف
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان در بیانیهای، ضمن حمایت از اعتراضات سراسری مردم ایران، اعلام کرد: «این اعتراضات، صدای زندگیخواهی مردمی است که دیگر چیزی برای از دست دادن ندارند جز زنجیرهایی که بر معیشت، کرامت و آیندهشان بسته شده است.»
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان خطاب به نیروهای نظامی، انتظامی و امنیتی افزود: «شما از دل همین جامعه برخاستهاید. ایستادن مقابل مردم، ایستادن مقابل آینده خود و فرزندانتان است. از آلوده کردن دستهایتان به خون مردم بپرهیزید و مطمئن باشید که تاریخ، این لحظات را فراموش نخواهد کرد.»
این شورا افزود که «خود را جزئی جداییناپذیر از مردم میداند و در کنار آنان ایستاده و خواهد ایستاد. نه برای سهمخواهی، نه برای قدرت، بلکه برای کرامت انسانی، عدالت اجتماعی و آیندهای که دیگر بر پایهی ترس و فقر بنا نشود. این صدا، صدای مردم است و مردم، صاحبان اصلی این سرزمین هستند.»
کولبرنیوز بیانیه مشترک شماری از تشکلهای مستقل را منتشر کرد که در آن از اعتراضات سراسری اقشار مردم حمایت شده است.
در بخشی از بیانیه اعتراضات بازتاب «وضعیت به شدت بحرانی زندگی تودهها، گسترش فقر، تورم افسارگسیخته و نابرابریهای غیرقابل تحمل» توصیف شده است.
امضاکنندگان بیانیه تاکید کردند: «با گذشت هرچه بیشتر از عمر جمهوری اسلامی کارگران، معلمان، زحمتکشان شهر و روستا، زنان، جوانان و ملتهای تحت ستم به این نتیجه رسیدهاند که تحت این حاکمیت نه رفاه اجتماعی در دسترسی است نه آیندهای روشن و قابل تصور.»
همچنین دانشجویان آزادیخواه دانشگاه هنر با انتشار بیانیهای اعلام کردند که از اعتراضات بهحق مردم حمایت میکنند و در کنار بازاریان در اعتصاب، خانوادهها و دانشجویان سراسر کشور، علیه استبداد و ظلم میایستند.
دانشجویان آزادیخواه دانشگاه هنر در بیانیه خود خطاب به حکومت، اعلام کردند: «هیچ حرفی با شما نداریم، جز یک کلمه؛ نه!»
فراخوان برای تجمع در بازار تهران با وجود تهدید خامنهای
علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی شنبه گفت: «اعتراض به جاست اما اعتراض غیر از اغتشاش است. ما با معترض حرف میزنیم اما با اغتشاشگر حرف زدن فایدهای ندارد. اغتشاشگر را باید به جای خودش نشاند.»
اما پس از این اظهارات، کانال تلگرامی «اعتراض مدنی بازار» اعلام کرد بازاریان تهران برای تجمع فراخوان دادهاند.
در بخشی از بیانیه شماره دو بازاریان آمده است: «برای ادامه اعتراضات و پیگیری مطالبات خود، روز یکشنبه ۱۴ دیماه در بازار تهران؛ در مکان های از قبل تعیین شده تجمع میکنند.»
در بیانیه تاکید شده است: «از این رو از همه بازاریان که این قیام بزرگ را آغاز کردند؛ میخواهیم که آن را تا رسیدن به مقصد نهایی همپای مردم ایران ادامه بدهند.»
آلمان نسبت به هرگونه نقض جدی حقوق بشر در ایران ابراز نگرانی عمیق کرد
سخنگوی وزارت امور خارجه آلمان در پاسخ به ایراناینترنشنال اعلام کرد که این کشور گزارشها درباره برخورد خشونتآمیز نیروهای امنیتی با معترضان در ایران را بهدقت بررسی میکند و نسبت به هرگونه نقض جدی حقوق بشر در ایران ابراز نگرانی عمیق دارد.
او گفت که آلمان از جمهوری اسلامی انتظار دارد به تعهدات بینالمللی خود در حوزه حقوق بشر پایبند بماند و از بهکارگیری خشونت علیه معترضان خودداری کند و حقوق بنیادین شهروندان را محترم بشمارد.
سخنگوی وزارت امور خارجه آلمان درباره رویکرد عملی این کشور در قبال سرکوب اعتراضها، تصریح کرد که برلین از سالها پیش بهطور فعال از تلاشهای بینالمللی برای بهبود وضعیت حقوق بشر در ایران حمایت کرده است و ابن حمایتها شامل پشتیبانی سیاسی و دیپلماتیک از هیات حقیقتیاب شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد و همچنین گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور ایران میشود.
سخنگوی وزارت امور خارجه آلمان همچنین به نقش این کشور در پیگیری تحریمهای اتحادیه اروپا علیه عاملان سرکوب اعتراضها در ایران اشاره کرد.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
