معاون تبلیغ و امور فرهنگی حوزههای علمیه از اعزام بیش از ۴۲ هزار آخوند از حوزههای علمیه به شهرها و روستاهای ایران برای انجام فعالیتهای تبلیغی و مذهبی طی شش ماه گذشته خبر داد.
حسین رفیعی سهشنبه ۱۵ مهر در گفتوگو با خبرگزاری حوزه با اعلام این موضوع که در ششماهه اخیر «تلاش کردهایم تا تبلیغ دینی را بهصورت هدفمند، علمی و مبتنی بر نیازهای واقعی جامعه پیش ببریم»، گفت: «شبکه انسانی تبلیغی کشور اکنون بهصورت مویرگی در سراسر شهرها و روستاها فعال است.»
او با طرح این ادعا که «شاید کمتر نهادی همچون حوزه چنین شبکه انسانی گستردهای داشته باشد»، افزود: «در صورت نیاز، میتوانیم تمام مبلغان امین، هجرت، تماموقت، ساعتی و حتی مبلغان اینترنتی را در لحظه فراخوان کنیم.»
رفیعی در سخنان خود به محتوای تبلیغات انجام گرفته از سوی ۴۲ هزار آخوند اعزام شده به روستاها و شهرها اشاره نکرد. اما مرتضی استقامت، مسئول کمیته تبلیغ ستاد مرکزی اربعین ۱۴ مرداد اعلام کرده بود «برای مراسم پیادهروی اربعین، مبلغانی از حوزه علمیه اعزام میشوند که به زبانهای فارسی، اردو، انگلیسی، اسپانیایی، ترکی، عربی و غیره به تبلیغ دینی خواهند پرداخت.»
پیشتر سلمان شاکری، رییس حراست حوزه علمیه خراسان، هفتم مهر با اشاره به فعالسازی مکانیسم ماشه علیه جمهوری اسلامی، آن را «بیش از هر چیز، یک جنگ روانی و رسانهای» و «فرصتی برای تقویت امید» مردم توصیف کرده بود.
همچنین محمود محمدیشاهرودی، رییس سازمان بسیج اساتید و طلاب خراسان رضوی، ۲۱ شهریور گفته بود دشمن برای نفوذ در حوزههای علمیه «اعتبار تخصصی» اختصاص داده است «تا عالمان و روحانیونی تربیت شوند که انقلابی نباشند.»
او افزوده بود: «حفظ عقاید نسل جوان و ارتباط با این نسل در فضای مجازی، جلوگیری از نفوذ، نگه داشتن مردم پای کار انقلاب و افزایش تابآوری و امیدآفرینی در جامعه از وظایف مهم روحانیت است.»
به گفته محمدیشاهرودی، مکانیسم ماشه «تحریم تازهای به همراه ندارد» و «با روشنگری و جهاد تبیین، میتوان این تهدید روانی را به فرصتی برای تقویت ایمان، امید و استقامت» تبدیل کرد.
در این حال، تاکید مقامات جمهوری اسلامی بر لزوم حضور بیشتر روحانیون در بخشهای مختلف انتقادهای بسیاری را به ویژه در شبکههای اجتماعی به همراه داشته است. در این ارتباط، هاشم حسینیبوشهری، رییس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، سهشنبه ۱۵ مهر گفت: «کشوری که بیش از ۴۶ سال از انقلاب آن گذشته و پیوسته روحانیت پای کار ثابت آن بوده است، میگویند وجود روحانیت چه فایدهای دارد؟»
تلاش حکومت برای «اسلامی سازی آموزش و پرورش»
به گزارش خبرگزاری حوزه، رفیعی در بخشی از سخانش به آنچه محدودیت بودجه نامید، اشاره کرد و گفت: «طرح قرارگاه خاتمالاوصیا و طرح جهاد تبیینی در آموزش و پرورش توسط مربیان امین در حال اجراست و هماهنگی میان نهادهای حوزوی در این زمینه رو به گسترش است.»
در همین ارتباط، مصطفی ترابی، مدیر گروه تبلیغی مذهبی و مبلغ دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، ۳۱ شهریور با تاکید بر تربیت کودکان به عنوان «خروجیهای خوب برای نظام و انقلاب» گفته بود که طلاب و مبلغان برنامههایی از جمله اردو، جشن تولد و «شبی در مدرسه» برای دانشآموزان اجرا میکنند.
او افزوده بود: «سعی کردهایم که محیط مسجد را برای کودکان و نوجوانان جذاب کنیم. به همین منظور، گیمنت و مهد کودک و پیش دبستانی و اتاق بازی و کتابخانه در مسجد راهاندازی کردهایم.»
در سالیان اخیر، فعالیت مذهبی حکومت در مدارس از جمله با استخدام و به کار گیری بیش از ۲۵ هزار طلبه تشدید شده است.
سایت خبرآنلاین در گزارشی در اول مهر سال گذشته این روند را «اسلامی سازی آموزش و پرورش» نامید و نوشت: «حضور طلبهها در مدارس از معلم پرورشی فراتر رفته و آنها در چارچوب قرار داد معین کار در اکثر رشتهها از زبان فارسی و انگلیسی تا علوم تجربی و انسانی به تدریس میپردازند.»
محمد حاجابوالقاسم دولابی، مشاور ابراهیم رئیسی، رییسپیشین دولت جمهوری اسلامی، ۱۸ بهمن ۱۴۰۲ گفته بود که «۲۵ هزار مدرسه ما مشمول طرح امین هستند که روحانیت در این مدارس حضور پیدا کرده و سعی میکنند در راستای ارتقای فرهنگی و دینی کشور نقش ایفا کنند.»
حضور گسترده روحانیون در مدارس انتقادهایی را به همراه داشته است. رحیم عبادی، معاون پیشین وزارت آموزش و پرورش، ۲۶ دی ۱۴۰۲ درباره استخدام و بهکارگیری روحانیون در مدارس گفت: «این بدعت بسیار خطرناکی است که آموزش و پرورش را به دست روحانیون و حوزههای علمیه بسپاریم.»
او در مصاحبه با سایت جماران افزود: «این کار عواقب بسیار بدی خواهد داشت.»
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران نیز ۲۸ دی ۱۴۰۲، در بیانیه ای نسبت به آنچه «عوارض حضور روحانیون در مدارس و ادامه سیاست آموزش ایدئولوژیک» از سوی حکومت نامید، هشدار داد.
این تشکل سراسری معلمان تاکید کرد که «ساختار آموزشی برای حکومت مستقر، صرفا تا جایی محل توجه است که سربازانی برای پیشبرد اهداف سیاسی - ایدئولوژیک حکومت تربیت کند.»
در بخشی از بیانیه با اشاره به حضور چشمگیر نهاد روحانیت در همه حوزههای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، امنیتی، نظامی و حتی صنعتی آمده بود: «استخدام گسترده روحانیون در آموزش و پرورش و سیاست جایگزینی آخوند به جای معلم در مدارس، یک حرکت ارتجاعی به مکتب خانههای دهه ۳۰ است که همه دستاوردهای آموزش و پرورش در ۱۰۰ سال اخیر را به باد میدهد.»
با این همه، مقامات جمهوری اسلامی از حضور روحانیون در مدارس دفاع کردهاند. از جمله علی لطیفی، رییس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی وزارت آموزش و پرورش، ۳۱ اردیبهشت در گفتوگو با خبرگزاری ایسنا ادعا کرد که در چند سال اخیر، «روند جذب افراد در آموزش و پرورش بر اساس مهارتها و شایستگیهای آنان بوده و امتیاز خاصی برای طلبهها یا روحانیون در نظر گرفته نشده است.»
گاردین سهشنبه ۱۵ مهر در گزارشی به جدال رییسجمهوری آمریکا با رییسجمهوری ونزوئلا پرداخت و نوشت برخی ناظران بر این باورند که کارزار ضد مواد مخدرِ ترامپ درواقع «پوششی» برای برکناری نیکلاس مادورو است.
فیل گانسون، تحلیلگر گروه بحران مستقر در کاراکاس، به این روزنامه گفت تردید دارد که ترامپ برنامهای فوری برای هدف گرفتن پایگاه نظامی که گمان میرود مادورو در آن سکونت دارد (فورت تیونا) داشته باشد.
با اینحال گانسون معتقد است بمباران تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی در جریان جنگ ۱۲ روزه، رهبران ونزوئلا را واقعا به هراس انداخته است.
مادورو اخیرا در نامهای به ترامپ تلاش کرد اوضاع را آرام کند و نوشت: «با کمال احترام از شما، آقای رییسجمهور، دعوت میکنم صلح را از طریق گفتوگوی سازنده و تفاهم متقابل در سراسر نیمکره ترویج کنید.»
به گفته گانسون، کاری که ترامپ با جمهوری اسلامی کرد برای سیاستمداران ونزوئلایی یک زنگ خطر بود.
او افزود: «بسیاری از تحلیلگران فکر میکردند چنین اتفاقی نمیافتد... اما آمریکا انجامش داد و ایرانیها هیچ واکنشی نشان ندادند. به گمانم این برای چاویستاها کاملا هوشیارکننده بود.»
فکر مداخله آمریکا در ونزوئلا، برای برخی از مخالفان سیاسی مادورو که برای پایان یافتن ۱۲ سال حکومتش بیقرارند، خوشایند است؛ حکومتی که طی آن اقتصاد و دموکراسی ونزوئلا فروپاشید و میلیونها نفر به خارج از کشور گریختند.
ماریا کورینا ماچادو، سیاستمدار برجسته محافظهکار و از رهبران حزب اصلی مخالف مادورو، با حمایت از راهبرد ترامپ گفته بود طرفدار این ایده است که آمریکا «ساختار جنایتکارانه» کنونی ونزوئلا را از هم بپاشد.
لئوپولدو لوپس، رهبر تبعیدی مخالفان، هم گفته است جنبش آنها از «هر سناریویی که کمکی به گذار ونزوئلا به دموکراسی باشد» حمایت میکند.
رابرت ایون الیس، کارشناس آمریکای لاتین که در دولت نخست ترامپ درباره سیاست ونزوئلا به وزارت خارجه مشاوره میداد، شانس مخالفان برای برآورده شدن خواستهشان را «پنجاهـپنجاه» ارزیابی کرد.
به گفته او، ناکامی ترامپ در برکنار کردن مادورو با کارزار «فشار حداکثری» در دور نخست ریاستجمهوریاش، احتمال اینکه رییسجمهوری آمریکا اکنون بکوشد کار را تمام کند بیشتر کرده است.
ایون الیس احتمال وقوع حمله بزرگ «چندشاخه» آمریکا را هم منتفی ندانست؛ حملهای که در آن جنگندههای اف-۳۵ سامانههای پدافندی ونزوئلا را منهدم و سپس مادورو را دستگیر و به آمریکا منتقل کنند.
تنشهای آمریکا و ونزوئلا از اواسط مرداد که ترامپ دستورالعمل محرمانهای را برای مجاز کردن اقدام نظامی علیه کارتلهای مواد مخدر آمریکای لاتین امضا کرد، شدت گرفت.
ترامپ همان زمان مادورو را «یک فراری و تروریست مواد مخدر» خواند و برای دستگیریاش ۵۰ میلیون دلار جایزه تعیین کرد.
او همچنین تفنگداران دریایی و ناوهای جنگی را در آبهای کارائیبِ ونزوئلا مستقر و دستور دستکم چهار حمله علیه قایقهای مظنون به قاچاق مواد مخدر را صادر کرده که به کشتهشدن دستکم ۲۱ نفر انجامیده است.
هفته گذشته ترامپ باز هم سطح تنش را بالا برد و اعلام کرد علیه کارتلهای مواد مخدر «درگیری مسلحانه غیربینالمللی» برقرار است و اعضای این کارتلها «جنگجویان غیرقانونی» بهشمار میآیند.
ترامپ پیشتر در سازمان ملل قاچاقچیهای مواد مخدر ونزوئلایی را «دشمنان تمام بشریت» خواند و وعده داد چنین «اوباش تروریستی» را «از صفحه روزگار محو» کند.
با افزایش تنشها میان دو کشور در نخستین روزهای شهریور مادورو بارها آمریکا را به دنبال کردن سیاست تغییر رژیم ونزوئلا از طریق تهدید نظامی متهم کرده است.
فعالسازی مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمها از جمله علیه بانکهای ایرانی، امکان تراکنش مالی شهروندان ایران را دچار محدودیتهای گسترده کرده است.
وزارت خارجه آلمان سهشنبه ۱۵ مهر به ایراناینترنشنال گفت تحریمهایی که اکنون علیه جمهوری اسلامی اعمال شدهاند، محدودیتهایی در بخش مالی را هم شامل میشوند. با این حال، این محدودیتها موارد استثنایی، آستانههایی مشخص یا امکان صدور مجوز را نیز در نظر گرفتهاند.
بر اساس این بیانیه، تراکنشهایی مانند انتقال پول به اشخاص ایرانی در حجم محدود و برخی تراکنشهای خصوصی، مجاز هستند.
همچنین دولت فدرال آلمان برای اجرای تحریمها و بررسی چالشهای احتمالی مرتبط با آن، بهطور منظم با بخشهای اقتصادی در ارتباط است.
به گفته وزارت خارجه آلمان، اقدامات احتمالی دیگری که بانکها یا سایر نهادهای خصوصی به ابتکار خود انجام میدهند، لزوما مبنای حقوقی در چارچوب تحریمها ندارند.
با پایان مهلت ۳۰ روزهای که در سازوکار مکانیسم ماشه قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل پیشبینی شده بود، از ساعت ۳:۳۰ بامداد یکشنبه ششم مهر به وقت ایران، همه تحریمهای پیشین این نهاد جهانی علیه جمهوری اسلامی دوباره برقرار شد.
در روزهای گذشته آمریکا، شماری از کشورهای اروپایی و ترکیه در چارچوب این مکانیسم، تحریمهایی را علیه دهها فرد و نهاد ایرانی اعمال کردند.
بر اساس بیانیه اتحادیه اروپا، تدابیر بازاعمالشده شامل ممنوعیت سفر و مسدود شدن داراییها برای افراد و نهادهای مرتبط و تحریمهای اقتصادی و مالی در بخشهای تجاری، بانکی و حملونقل است.
در بخش مالی، داراییهای بانک مرکزی ایران و بانکهای عمده تجاری مسدود و دسترسی آنان به منابع مالی اروپا قطع میشود.
یوهان وادهفول، وزیر خارجه آلمان، ۱۱ مهر در مصاحبهای بازگشت تحریمها علیه تهران را «اجتنابناپذیر» خواند و اطمینان داد «تحریمهای جدید» اقتصاد جمهوری اسلامی را «بهشدت» تحت فشار قرار خواهد داد.
او رویکردهای جمهوری اسلامی را «پرهزینه و اشتباه» توصیف کرد که ضربه اصلی آن به مردم ایران وارد میشود.
با اینحال او و دیگر مقامهای اروپایی در روزهای گذشته تاکید کردهاند با وجود فعالسازی مکانیسم ماشه، پیشنهاد اروپا برای ازسرگیری مذاکرات با جمهوری اسلامی و تداوم دیپلماسی، همچنان روی میز است.
این دانشآموز در پایه نهم مشغول تحصیل بوده و رسانههای محلی هویتش را طاها نجاتی گزارش دادند.
این رسانهها گمانهزنیهایی را درباره احتمال خودکشی این دانشآموز در پی درگیری با مسئولان مدرسه مطرح کردند.
به توصیه کارشناسان اگر با کسی یا کسانی روبهرو میشوید که از جملهها و عبارتهایی نشاندهنده افسردگی یا تمایل به پایان زندگی استفاده میکنند، از آنان بخواهید با پزشک متخصص معتمد، نهادهایی که در این زمینه فعالیت میکنند یا فردی مورد اعتماد درباره نگرانیهایشان صحبت کنند. اگر به خودکشی فکر میکنید، در ایران با اورژانس اجتماعی با شماره تلفن ۱۲۳ تماس بگیرید.
برخی رسانهها تصویری از آگهی ترحیم این نوجوان را منتشر کردهاند.
بعد از منتشر شدن این خبرها، مرتضی عسگری، رییس آموزش و پرورش شهرستان آمل، سهشنبه ۱۵ مهر گزارشها درباره علت مرگ این دانشآموز را «شایعات فضای مجازی» و «بیاساس» خواند.
عسگری گفت: «نتایج بررسیهای اولیه نشان میدهد در مدرسه هیچگونه درگیری یا تنشی میان مرحوم نجاتی (دانشآموز فوتشده) و عوامل اجرایی وجود نداشته و هیچ نشانهای از بروز اختلاف یا مشکل پیش از وقوع حادثه گزارش نشده است.»
فریدون کلبادینژاد، مدیر کل آموزش و پرورش استان مازندران هم در مصاحبه با خبرگزاری دولتی ایرنا، هیچ اشارهای به احتمال خودکشی این نوجوان نکرد و گفت حادثهای برای این دانشآموز در مدرسه اتفاق نیفتاده است.
او گفت این دانشآموز خارج از مدرسه با همکلاسیهایش درگیر شده و «این بگومگو بین محصلان در خارج از مدرسه حتی منجر به کدورت و اعتراض والدین دانشآموزان که در محل حضور داشتند، شده بود».
مدیر کل آموزش و پرورش مازندران با تایید گزارش شدن اتفاق رخ داده از سوی مسئولان مدرسه به والدین طاها، اضافه کرد: «از اینکه پس از اطلاع دادن موضوع به خانواده چه اتفاقی در منزل رخ داد که منجر به فوت دانشآموز شد، اطلاعی نداریم.»
تاکنون اظهار نظری از سوی خانواده نجاتی درباره مرگ فرزندشان منتشر نشده است.
پیشتر و در دهم مهر، سایت دیدهبان ایران گزارش داده بود نیما نجفی، دانشآموز روستای سهرین زنجان به خاطر تنبیه، مجبور شده بوده دو بار دور حیاط مدرسه بدود و هنگامی که قصد داشته در صف بایستد، حالش بد شده و روی زمین افتاده است.
عموی او گفته است نیما نسبت به همسن و سالهای خود اضافه وزن داشته و همین موضوع منجر به ایست قلبی شده است.
علیرضا منادی، رییس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی، ۱۵ مهر اعلام کرد مرگ این دانشآموز بهدلیل تنبیه بدنی بوده است.
فشار بر دانشآموزان برای حجاب و خودکشی دختران
ایراناینترنشنال آذر ۱۴۰۳ گزارش داد در مصاحبه با تعدادی از دانشآموزان و والدین دریافته است برخی دانشآموزان بهدلیل برخوردهای نامناسب در مدارس و اعمال فشار کادر آموزش در مورد نحوه پوشش و رفتار آنها، تمایل به اقدام به خودکشی داشته یا خودکشی کردهاند.
آبان سال گذشته روزنامه اعتماد به نقل از اقوام آیناز کریمی، دانشآموز ۱۷ سالهای که بهدلیل داشتن لاک ناخن و موی رنگ شده از مدرسه اخراج شد و خودکشی کرد، نوشت مدیر مدرسه به آیناز فحاشی کرده و حرفهای نامربوط زده است.
طبق این گزارش، مدیر مدرسه تا ساعت آخر نگذاشته او سر کلاس برود یا به خانه برگردد.
آرزو خاوری، دانشآموز دیگری بود که آبان ۱۴۰۳ به زندگی خود پایان داد. او افغانستانی بود و در مدرسهای در شهر ری درس میخواند و پدرش تایید کرد سختگیریهای مدیر مدرسه در خودکشی دخترش نقش داشته است.
روزنامه شرق در گزارشی به نقل از پدر آرزو نوشت که دخترش روز قبل از حادثه در اردویی شرکت کرده بود و در این اردو، شلوار جین پوشیده و در مسیر رقصیده بود.
بر اساس گزارش تازه بانک جهانی که سهشنبه ۱۵ مهر منتشر شد، رشد تولید ناخالص داخلی منطقه خاورمیانه، شمال آفریقا و افغانستان در سال جاری بهطور میانگین ۲/۸ درصد برآورد شده است.
این رقم بالاتر از پیشبینی ۲/۶ درصدی این بانک در گزارش رشد ماه آوریل قرار دارد.
به گفته این نهاد مستقر در واشینگتن، این افزایش عمدتا ناشی از رشد فعالیتهای اقتصادی در کشورهای حوزه خلیج فارس است که پس از پایان زودتر از انتظار کاهش تولید نفت و گسترش بخشهای غیرنفتی حاصل شده است.
بانک جهانی نوشت: «چشمانداز اقتصادی کشورهای واردکننده نفت نیز بهبود یافته که علت آن افزایش مصرف و سرمایهگذاری بخش خصوصی و همچنین رشد دوباره بخش کشاورزی و گردشگری است.»
با این حال، این نهاد هشدار داده است کشورهای در حال توسعه صادرکننده نفت، با کاهش چشمگیر رشد بهویژه بهدلیل اختلالهای ناشی از درگیریها و کاهش سطح تولید نفت مواجه خواهند شد.
بر اساس این گزارش، اقتصاد ایران در سال جاری میلادی ۱/۷ درصد کوچکتر میشود و سال آینده نیز ۲/۸ درصد دیگر افت خواهد داشت.
بانک جهانی در گزارش ماه آوریل خود رشد ۰/۷ درصدی اقتصاد ایران را برای سال ۲۰۲۶ پیشبینی کرده بود.
این نهاد علت این پیشبینی را کاهش همزمان صادرات نفت و فعالیتهای غیرنفتی در نتیجه تشدید تحریمها از جمله بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل و پیامدهای جنگ ۱۲ روزه اعلام کرد.
با پایان مهلت ۳۰ روزهای که در سازوکار مکانیسم ماشه قطعنامه شورای امنیت پیشبینی شده بود، از ساعت ۳:۳۰ بامداد یکشنبه ششم مهر به وقت ایران، همه تحریمهای پیشین این نهاد جهانی علیه جمهوری اسلامی دوباره برقرار شد.
مقامهای جمهوری اسلامی در هفتههای گذشته از «پاسخ سخت» به اعمال این تحریمها خبر داده و تهدیدهایی مانند خروج از انپیتی و ساخت بمب هستهای را مطرح کردهاند.
بانک جهانی در گزارش خود تاکید کرد کل منطقه همچنان از پیامدهای درگیری در سوریه، یمن، لبنان، کرانه باختری، غزه و افغانستان آسیب دیده است.
این درگیریها باعث بحرانهای انسانی، آوارگی گسترده و رکود شدید اقتصادی شدهاند.
بانک جهانی افزود: «کشورهای همسایه نیز از اثرات منفی سرریز درگیریها، از جمله اختلالهای اقتصادی، موج پناهجویان و افزایش ناامنی، آسیب میبینند.»
این نهاد بهطور کلی پیشبینی رشد اقتصادی منطقه خاورمیانه، شمال آفریقا، افغانستان و پاکستان را برای سال ۲۰۲۵ افزایش، اما برآورد خود برای سال آینده را کاهش داده است.
