شمار کشتههای سانحه ریلی اسپانیا به ۶۹ نفر رسید و جستوجو برای بازماندگان ادامه دارد
واگنهای متلاشیشده دو قطار پس از برخورد در نزدیکی تولدو، اسپانیا، ششم آبان
امدادگران اسپانیایی جستوجو در واگنهای متلاشیشده دو قطار سریعالسیر را برای یافتن بازماندگان احتمالی ادامه دادند. شمار کشتهشدگان این سانحه به ۶۹ نفر افزایش یافته و همزمان، رانندگان قطار اعتصاب از پیش برنامهریزیشده خود را در اعتراض به وضعیت ایمنی راهآهن برگزار کردند.
خبرگزاری رویترز پنجشنبه هفتم آبان گزارش داد جرثقیلها در طول شب برای جابهجایی بخشهایی از لاشه قطارها در منطقهای روستایی در استان تولدو در مرکز اسپانیا فعالیت کردند.
استر پادییا، سخنگوی دولت منطقهای کاستیا-لامانچا، در گفتوگو با تلویزیون دولتی اسپانیا اعلام کرد تیمهای امدادی با احتیاط به عملیات ادامه میدهند، زیرا هنوز نمیتوان با اطمینان گفت فرد دیگری در میان لاشه قطارها گرفتار نشده است.
او افزود گروه جستوجو با سگهای آموزشدیده هفتم آبان نیز برای اطمینان از باقی نماندن افراد در میان لاشه قطارها، بار دیگر وارد محل خواهد شد.
رادیو کادنا سر هفتم آبان گزارش داد بیش از ۲۰۰ مامور گارد مدنی اسپانیا در محل سانحه مشغول بررسی صحنه و تحقیق درباره علت برخورد قطارها بودند.
نیروهای امدادی همچنین در طول شب موفق شدند یکی از واگنهایی را که بر اثر برخورد از شیب کنار خط آهن سقوط کرده بود، جابهجا کنند.
امیلیانو گارسیا پاخه، رییس دولت منطقهای کاستیا-لامانچا، هفتم آبان اعلام کرد شمار کشتهشدگان برخورد دو قطار به ۶۹ نفر افزایش یافته است.
به گفته او، از ۱۱۰ نفری که ششم آبان در بیمارستانهای منطقه بستری شدند، ۶۰ نفر مرخص شدهاند و ۵۰ نفر همچنان بستری هستند و وضعیت جسمی آنها متفاوت است.
به گزارش روزنامه الپائیس، هنگام وقوع سانحه در مجموع ۵۴۴ مسافر در دو قطار حضور داشتند که ۳۹۷ نفر در قطار رنفه و ۱۴۷ نفر در قطار ایریو بودند.
سانائه تاکایچی، نخستوزیر ژاپن، خبر داد نام دو شهروند ژاپنی در فهرست مسافران قطارهای سانحهدیده ثبت شده و مقامهای ژاپنی در حال بررسی وضعیت آنها هستند.
اعتصاب رانندگان قطار در اعتراض به وضعیت ایمنی راهآهن
رانندگان قطار در اسپانیا اعتصابی را که از قبل برنامهریزی شده بود، با هدف درخواست سرمایهگذاری بیشتر در ایمنی راهآهن برگزار کردند.
اتحادیه رانندگان قطار اسپانیا، موسوم به سماف، شامگاه ششم آبان در بیانیهای اعلام کرد تا زمانی که جزییات دقیق حادثه روشن نشده است، درباره علت آن گمانهزنی نخواهد کرد.
این اتحادیه تاکید کرد اعتصاب برای درخواست تغییرات ساختاری در ایمنی راهآهن برگزار میشود و اقدامات بیشتر را نیز بررسی میکند.
این سانحه مرگبارترین حادثه ریلی اروپا از زمان خروج قطار از ریل در سال ۲۰۱۳ در سانتیاگو د کومپوستلا در اسپانیا به شمار میرود.
اختلال در سامانه علائم راهآهن
اسکار پوئنته، وزیر حملونقل اسپانیا، ششم آبان گفت برخورد دو قطار پس از آن رخ داد که چند قطار بهدلیل اختلال در سامانه علائم راهآهن بهطور خودکار متوقف شدند.
او افزود سپس به قطار شرکت دولتی رنفه اجازه داده شد با سرعت معمول حرکت کند، در حالی که قطار دیگری متعلق به شرکت ایریو در مسیر پیش روی آن متوقف بود.
ماریو پینیرو، دادستان دیوان عالی اسپانیا، اعلام کرد جعبههای سیاه قطارها حاوی اطلاعاتی هستند که میتوان با بررسی آنها به نتایج نسبتا دقیقی درباره علت حادثه رسید.
به گفته او، به نظر میرسد اختلال از زیرساخت راهآهن ناشی شده باشد، اما حتی در صورت از کار افتادن سامانه ایمنی نیز امکان تصمیمگیری برای حرکت ایمن قطار وجود دارد.
پینیرو در پرونده سانحه ریلی سال ۲۰۱۳ اسپانیا نیز مسئول پیگیری اتهامات بود.
۲۸ دی ۱۴۰۴، سانحه مرگبار دیگری برای قطارهای متعلق به همین دو شرکت در همین خط آهن رخ داد که ۴۶ کشته بر جای گذاشت.
این حادثه بار دیگر بحث درباره ایمنی شبکه راهآهن اسپانیا را مطرح کرده است؛ کشوری که طولانیترین شبکه راهآهن سریعالسیر اروپا را دارد و این شبکه تا همین اواخر یکی از افتخارات آن به شمار میرفت.
بیرون آوردن پیکر جانباختگان برخورد دو قطار در نزدیکی تولدو، اسپانیا
سه روز عزای عمومی و تعلیق برنامههای انتخاباتی
دولت اسپانیا در پی برخورد مرگبار دو قطار سریعالسیر، سه روز عزای عمومی در سراسر کشور اعلام کرد.
پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، هفتم آبان در شهر اوردا در نزدیکی محل سانحه گفت تمام نهادهای دولتی شبانهروز برای رسیدگی به پیامدهای حادثه و روشن شدن علت آن فعالیت میکنند.
سانچز از نیروهای امدادی، کارکنان خدمات عمومی و افرادی که به خانوادههای قربانیان حمایت روانی ارائه کردهاند، قدردانی کرد.
پادشاه و ملکه اسپانیا نیز برنامههای هفتم آبان خود را لغو کردند و قرار است برای عیادت از مجروحان سانحه به بیمارستان دانشگاهی تولدو بروند.
آلبرتو نونییس فئیخو، رهبر حزب راست میانه مردم، خواستار تحقیقات فوری دولتی و قضایی درباره سانحه و بررسی مستقل وضعیت شبکه راهآهن اسپانیا شد.
این حادثه بر کارزار انتخابات زودهنگام اسپانیا تاثیر گذاشته و رهبران دو حزب اصلی کشور رویدادهای انتخاباتی خود را به حالت تعلیق درآوردهاند. این انتخابات قرار است هشتم آذر برگزار شود.
دیدار کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، با وانگ هونینگ، مقام ارشد چین، در داندونگ، دوم آبان
سازمان اطلاعات ملی کره جنوبی اعلام کرد کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، احتمالا در سفر اخیرش به چین، موضع خود را درباره مذاکرات با آمریکا مطرح کرده است. به گفته این سازمان، اختلافها بر سر شرایط گفتوگو ادامه دارد، اما ممکن است در آستانه نشست اپک وضعیت تغییر کند.
خبرگزاری یونهاپ پنجشنبه هفتم آبان به نقل از سازمان اطلاعات ملی کره جنوبی گزارش داد سفر رهبر کره شمالی به چین عمدتا با همراهی کارکنان وزارت امور خارجه و بدون حضور مقامهای ارشد نظامی انجام شد.
این سازمان ارزیابی کرد سفر کیم علاوه بر شرکت در مراسم بزرگداشت مشارکت چین در جنگ کره، هدف دیگری نیز داشته است.
رسانههای کره جنوبی همچنین گزارش دادند سازمان اطلاعات ملی این کشور تایید کرده است نام دختر کیم جونگ اون «کیم جو آئه» است.
یونهاپ دوم آبان خبر داده بود کیم از طریق پل مرزی تازهگشودهشده به شهر داندونگ چین سفر کرده است. این پل پس از ۱۲ سال تاخیر، ۲۳ مهر به بهرهبرداری رسید.
در همان گزارش آمده بود دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای ازسرگیری گفتوگوها با رهبر کره شمالی ابراز تمایل کرده، اما مقامهای واشینگتن و سئول دیدار آنها تا پایان سال جاری میلادی را بعید میدانند.
شلیک حدود ۱۰ موشک بالستیک
ستاد مشترک ارتش کره جنوبی هفتم آبان اعلام کرد کره شمالی حدود ۱۰ موشک بالستیک کوتاهبرد را از منطقه ونسان در ساحل شرقی خود به سمت دریا شلیک کرده است. این موشکها حدود ۲۵۰ کیلومتر را طی کردند.
این نهاد افزود ضمن افزایش نظارت و حفظ آمادگی برای شلیکهای احتمالی بیشتر، اطلاعات مربوط به این آزمایشها را با آمریکا و ژاپن به اشتراک میگذارد.
وزارت دفاع ژاپن نیز اعلام کرد به نظر نمیرسد پرتابه شلیکشده از کره شمالی در منطقه انحصاری اقتصادی این کشور فرود آمده باشد.
در پی این رویداد، دفتر امنیت ملی ریاستجمهوری کره جنوبی نشست اضطراری برگزار کرد و خواستار توقف شلیکهای مکرر موشکهای بالستیک شد.
در بیانیه ریاستجمهوری کره جنوبی، این اقدام «نقض جدی» قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل متحد خوانده شد.
کیم یونگ هیون، استاد مطالعات کره شمالی در دانشگاه دونگگوک سئول، گفت شلیک موشکها ممکن است با هدف نمایش قدرت نظامی پیونگیانگ در بحبوحه تنشهای مرزی دو کره انجام شده باشد، اما نمیتوان با قطعیت این اقدام را نتیجه مستقیم تنشهای مرزی دانست.
او افزود به نظر میرسد این شلیکها همچنین با هدف نمایش توانمندیهای رو به پیشرفت موشکی کره شمالی به آمریکا، ژاپن و جامعه بینالمللی انجام شده باشد.
کره شمالی آخرین بار ۲۰ مهر موشک بالستیک شلیک کرده بود. این کشور از ابتدای سال جاری میلادی بیش از ۱۰ بار آزمایش موشکی انجام داده است.
افزایش تنشهای مرزی میان دو کره
تنشهای مرزی میان دو کره پس از انفجار دو مین در ۳۰ شهریور و زخمی شدن سه سرباز کره جنوبی افزایش یافته است.
پیونگیانگ دست داشتن در این حادثه را رد و اعلام کرده است تا پایان اکتبر بلندگوهای تبلیغاتی علیه کره جنوبی را در امتداد مرز راهاندازی خواهد کرد.
ارتش کره شمالی همچنین واحدهای توپخانهای را در نقاط قابل مشاهده از خاک کره جنوبی مستقر کرده است.
جانگ دو یونگ، سخنگوی ستاد مشترک ارتش کره جنوبی، گفت نمایش این تسلیحات قدیمی عمدتا با هدف قدرتنمایی انجام شده است.
خبرنگاران رویترز در هفته جاری سه خودروی زرهی کره شمالی را در نزدیکی مرز دو کره مشاهده کردند که به گفته کارشناسان کره جنوبی، توپهای خودکششی ۱۲۲ میلیمتری بودند.
لولههای این توپها به سمت جنوب قرار داشت. سربازان کره شمالی نیز در حال نصب حصارهایی در منطقه غیرنظامی دیده شدند.
ارتش کره جنوبی همچنین اعلام کرد فعالیت نیروهای کره شمالی در نزدیکی خط مرزی نظامی ادامه دارد و نیروهای کره جنوبی در موارد عبور نیروهای کره شمالی از این خط، هشدار صوتی داده و تیر اخطار شلیک میکنند.
به گفته وزارت دفاع کره جنوبی، سئول همچنان منتظر پاسخ پیونگیانگ به پیشنهاد برگزاری مذاکرات نظامی است.
دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد از افزایش چشمگیر کشت خشخاش در افغانستان خبر داد؛ روندی که با تشدید فقر کشاورزان و ناکامی محصولات جایگزین همراه شده و میتواند پیامدهایی گسترده برای بازار جهانی هروئین داشته باشد.
این نهاد پنجشنبه هفتم آبان اعلام کرد سطح زیر کشت خشخاش در افغانستان نسبت به سال گذشته بیش از چهار برابر شده و به ۴۳ هزار و ۳۰۰ هکتار رسیده است.
با این حال، این میزان هنوز حدود یکچهارم سطح زیر کشت در سال ۲۰۲۱، پیش از ممنوعیت طالبان، است.
طالبان که از سال ۲۰۲۲ کشت خشخاش را ممنوع کرده، یافتههای سازمان ملل را رد کرده و برآورد خود را نزدیک به نصف رقم اعلامشده دانسته است.
این گروه میگوید نابودی مزارع خشخاش همچنان ادامه دارد، اما بر اساس گزارش سازمان ملل، کشت این گیاه حتی به ولایت بلخ که پارسال عاری از خشخاش شناخته شده بود، بازگشته است.
این روند در ایران نیز مشاهده میشود. بررسیهای ایراناینترنشنال در تیرماه نشان داد کشت خشخاش در برخی روستاهای زاگرس، از فعالیتی پنهانی و پراکنده به یکی از منابع تامین معیشت کشاورزان تبدیل شده است.
بر اساس این گزارش، خشکسالی، افزایش هزینههای تولید، کاهش سودآوری محصولات سنتی و درآمد بالاتر حاصل از فروش تریاک از مهمترین عوامل گسترش کشت خشخاش در این مناطق هستند.
در خانه محمد داوود در روستای بابایوسف ولایت بلخ، قالیهای آویخته بر دیوار و آینههای تزیینی یادگار روزهایی هستند که درآمد یک برداشت خشخاش، هزینه یک سال زندگی خانواده را تامین میکرد.
این کشاورز ۲۸ ساله اکنون گندم و پنبه میکارد. او در مصاحبه با خبرگزاری رویترز گفت در روزهای کمرونق درآمدش تنها به ۲.۵ درصد گذشته میرسد.
داوود که همچنان از ممنوعیت کشت خشخاش پیروی میکند، افزود: «وضعمان خوب بود، اما حالا فرزندانم دچار سوءتغذیه شدهاند.»
برخی همسایگان او نیز کشت خشخاش را از سر گرفتهاند. کشاورزان برای دور ماندن از چشم ماموران طالبان، این گیاه را میان مزارع غلات یا پشت دیوارهای گلی پنهان میکنند.
بحران معیشت در وضعیت کودکان نیز آشکار است.سازمانهای وابسته به سازمان ملل هشدار دادهاند سوءتغذیه کودکان امسال در ۱۰ ولایت از ۳۴ ولایت افغانستان به سطح بحرانی رسیده و ممکن است این شمار در سال ۲۰۲۷ به ۱۴ ولایت افزایش یابد.
در مرکز بهداشت عالمخیل بلخ، کارکنان درمانی کاهش درآمد مزارع را از عوامل اصلی افزایش سوءتغذیه شدید میدانند.
سلیمه محمدی، پرستار بخش تغذیه، گفت از زمان توقف کشت خشخاش، بسیاری از خانوادهها برای یافتن محصول جایگزینی که درآمد کافی برای زندگیشان فراهم کند، با مشکل روبهرو شدهاند.
او افزود: «مردم زمین کشاورزی دارند، اما میزان برداشت سالبهسال کمتر میشود.»
مرکز بهداشت عالمخیل بلخ
گندم کمدرآمد، پنبه ارزان و آب شور
رویترز نوشت خشکسالیهای پیاپی نیز زندگی کشاورزان را دشوارتر کرده است. گلنظر، زمیندار ۵۶ ساله در بابایوسف، گفت آب رودخانهها و کانالها کاهش یافته و آب چاهها آنقدر شور شده که به کشتزارها آسیب میزند.
بر پایه اظهارات کشاورزان این روستا، فروش گندم بهسختی هزینه تولید را جبران میکند.
گلنظر افزود افزایش عرضه پنبه در افغانستان قیمت آن را حدود دوسوم پایین آورده و بسته شدن مرز پاکستان در اواخر سال گذشته نیز یکی از بازارهای مهم فروش را از دسترس خارج کرده است.
کشت محصولات باغی مانند میوه و مغزهای خوراکی که نهادهای امدادرسان پیشنهاد میکنند، سالها تا رسیدن به محصول زمان میبرد و نیازمند آب مطمئن و مسیر صادراتی باز است.
در نظرسنجی سال گذشته سازمان ملل، بیش از ۸۰ درصد خانوارهای بلخ و دو ولایت همجوار گفتند درآمد ازدسترفته خشخاش را جبران نکردهاند یا تنها بخشی از آن را به دست آوردهاند.
دیپلماتها کاهش کمکهای خارجی و انزوای طالبان بر اثر محدود کردن حقوق زنان را از عوامل تشدید فقر میدانند.
یک مزرعه پنبه در ولایت بلخ افغانستان، چهارم آبان
هشدار درباره بازار جهانی هروئین
افغانستان پیش از ممنوعیت طالبان حدود ۸۰ درصد تریاک جهان را تولید میکرد.این محصول افزون بر مصارف دارویی، ماده اولیه هروئینی بود که از مسیر شبکههای قاچاق به اروپا میرسید و به بحران اعتیاد، فساد و درگیریهای مرگبار دامن میزد.
پس از ممنوعیت طالبان، ذخایر تریاک تولیدشده در سالهای گذشته کمبود عرضه را تا حدی جبران کرد و مانع از جهش قیمتها در اروپا شد، اما سازمان ملل هشدار میدهد این ذخایر ممکن است رو به پایان باشند.
فروش تریاک در افغانستان سال جاری میلادی ۵۲۵ میلیون دلار درآمد داشته است که بهجز سال ۲۰۲۲، بالاترین رقم از سال ۲۰۱۸ به شمار میرود.
پدی گین، تحلیلگر سازمان «ابتکار جهانی مبارزه با جرائم سازمانیافته فراملی»، گفت افزایش کشت خشخاش در کنار فعالیت شبکههای قاچاق مواد مخدر در داخل افغانستان و مسیرهای انتقال آن به خارج، چشمانداز بسیار تاریکی برای آینده ترسیم میکند.
طالبان ممنوعیت را دستاوردی برای کسب مشروعیت بینالمللی میداند، اما امیرخان متقی، وزیر خارجه این گروه، به ضرورت حمایت از معیشت جایگزین اذعان کرده است.
پولیاک اوک سری، نماینده دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد در افغانستان، در همین رابطه هشدار داد نه طالبان و نه جامعه جهانی حمایت کافی فراهم نکردهاند.
گلنظر به رویترز گفت اگر زندگی خانوادهاش بهتر شود، دوباره خشخاش نخواهد کاشت؛ اما اگر فقر شدت بگیرد، نمیتواند قولی بدهد.
او افزود: «وقتی انسان گرسنه شود، دست به هر کاری میزند.»
با شمارش ۸۹.۸ درصد آرای انتخابات پارلمانی اسرائیل، اردوگاه بنیامین نتانیاهو با ۵۳ کرسی همچنان از اکثریت لازم برای تشکیل دولت فاصله دارد. احزاب غیرعرب مخالف او ۴۸ کرسی و احزاب عرب ۱۹ کرسی دارند، اما اختلاف بر سر همکاری، تشکیل دولت جایگزین را دشوار کرده است.
کمیته مرکزی انتخابات اسرائیل شامگاه چهارشنبه ششم آبان اعلام کرد ترکیب کرسیها نسبت به مرحله قبلی شمارش تغییری نکرده است. این نتایج هنوز نهایی نیست و شمارش آرای باقیمانده میتواند توزیع کرسیهای کنست، پارلمان ۱۲۰ نفره اسرائیل، را تغییر دهد.
برای دستیابی به اکثریت پارلمانی، حمایت ۶۱ نماینده لازم است. با ترکیب فعلی، اردوگاه نتانیاهو هشت کرسی با این حد نصاب فاصله دارد. مجموع احزاب خارج از اردوگاه او به ۶۷ کرسی میرسد، اما این برتری عددی هنوز به توافقی برای تشکیل دولت تبدیل نشده است.
احزاب عرب برای همکاری اعلام آمادگی کردند فهرست مشترک احزاب عرب چهارشنبه اعلام کرد برای همکاری سیاسی با هدف کنارزدن دولت نتانیاهو آماده است. یوسف جبارین، رهبر این فهرست، بر ضرورت همکاری شهروندان یهودی و عرب اسرائیل تاکید کرد.
بر اساس نتایج اولیه، فهرست مشترک در مسیر کسب ۱۲ کرسی و حزب رعام در مسیر کسب هفت کرسی قرار دارند. فهرست مشترک پیشتر نیز احتمال حمایت پارلمانی از دولت مخالف نتانیاهو، بدون عضویت رسمی در کابینه، را مطرح کرده بود.
این حمایت به رسیدگی به مطالبات جامعه عرب، از جمله مقابله با جرایم خشونتآمیز، توقف تخریب خانهها و پیشبرد مسیری سیاسی برای تشکیل کشور فلسطین مشروط شده است.
با این حال، گادی آیزنکوت، رهبر حزب یاشار و رقیب اصلی نتانیاهو، پیشتر با تشکیل دولتی متکی به حمایت احزاب عرب مخالفت کرده است. در مقابل، یائیر گولان، رهبر حزب دموکراتها، از مخالفان نتانیاهو خواسته برای تغییر دولت با این احزاب همکاری کنند. او همچنین اعلام کرده پنجشنبه با سه رهبر مخالف دیدار خواهد کرد، اما نام آنها را نگفته است.
اختلاف در اردوگاه مخالفان ادامه دارد تایمز اسرائیل به نقل از کانال ۱۲ گزارش داد آویگدور لیبرمن، رهبر حزب «اسرائیل خانه ما»، به تماسهای آیزنکوت و نفتالی بنت پاسخ نمیدهد، هرچند ارتباط محدودی میان اعضای ستادهای آنها برقرار است.
بر اساس این گزارش، لیبرمن همچنان هم پیوستن به دولت تحت رهبری نتانیاهو و هم حمایت از دولتی متکی به آرای احزاب عرب را رد میکند. او ترجیح میدهد آیزنکوت به تشکیل دولت وحدت با نتانیاهو بپیوندد.
این اختلافها نشان میدهد مخالفت مشترک احزاب با ادامه نخستوزیری نتانیاهو، بهتنهایی برای توافق بر سر ائتلاف جایگزین کافی نبوده است.
شمارش صدها هزار رای هنوز اهمیت دارد بخشی مهم از آرای باقیمانده، آرای موسوم به «دوپاکتی» است؛ آرای افرادی مانند نظامیان، دیپلماتها و بیماران بستری که خارج از حوزه تعیینشده خود رای دادهاند.
کمیته مرکزی انتخابات شمار این آرا را بین ۴۳۰ تا ۴۸۰ هزار اعلام کرده است. در اطلاعیهای، پایان شمارش آنها برای شامگاه پنجشنبه پیشبینی شده، هرچند گزارشهایی نیز از احتمال ادامه روند تا جمعه حکایت دارد.
به همین دلیل، ارقام کنونی کرسیها همچنان موقت است و نتیجه نهایی برای آغاز رایزنیهای رسمی تشکیل دولت اهمیت دارد.
ادعای تقلب لیکود بررسی میشود حزب لیکود در بیانیهای احزاب عرب را به «تقلب گسترده» با استفاده از رشوه، تهدید، خشونت و نرمافزارهای ممنوعه متهم کرده است.
کمیته مرکزی انتخابات اعلام کرد درخواست لیکود را دریافت کرده و آن را در چارچوب روند معمول نظارت بر سلامت انتخابات بررسی میکند. این کمیته تاکید کرد رسیدگی به گزارشهای تخلف احتمالی، بخشی از رویه نظارتی هر دوره انتخابات است؛ اعلام آغاز بررسی به معنای تایید ادعای لیکود نیست.
هرتزوگ خواستار جلوگیری از انتخابات دوباره شد اسحاق هرتزوگ، رییسجمهوری اسرائیل، از احزاب خواسته با ذهنی باز وارد رایزنیها شوند و همه تلاش خود را برای جلوگیری از تکرار انتخابات به کار بگیرند.
پس از اعلام نتایج نهایی، او با احزاب مشورت خواهد کرد و فردی را مامور تشکیل دولت میکند. ناکامی در ائتلافسازی میتواند روند سیاسی را طولانی کند و در نهایت به انتخابات تازه بینجامد.
در واشینگتن، ترامپ به اکسیوس گفت نتانیاهو برخلاف گزارشهای اولیه، اکنون در موقعیت «نسبتا خوبی» قرار دارد. او درباره احتمال کمک به تشکیل دولت وحدت گفت هنوز به این موضوع فکر نکرده، اما آن را بررسی خواهد کرد. یک مقام آمریکایی نیز به تایمز اسرائیل گفت واشینگتن هنوز درباره نقشآفرینی در مذاکرات تشکیل دولت تصمیم نگرفته است.
احتمال جنگ با جمهوری اسلامی بر مذاکرات ائتلافی سایه انداخت همزمان، احتمال ازسرگیری جنگ با حکومت ایران به بحث درباره آینده دولت اسرائیل راه یافته است. واشینگتنپست به نقل از مایکل لوب، از مسئولان لیکود، گزارش داد جنگ تازه ممکن است آیزنکوت را برای پیوستن به دولت وحدت تحت فشار قرار دهد.
این ارزیابی یک سناریوی سیاسی است و هنوز توافقی برای چنین دولتی اعلام نشده است. در حالی که شمارش آرا ادامه دارد، سرنوشت دولت آینده به توان احزاب برای عبور از اختلافها و جلب حمایت نمایندگان خارج از اردوگاه خود وابسته مانده است.
جزییات تحولات مرتبط با انتخابات اسرائیل را در این بلاگ مرور کنید.
کوین وارش، رییس بانک مرکزی آمریکا، در نشست خبری پس از جلسه دوروزه کمیته بازار باز فدرال، در مقر این بانک در واشینگتن؛ ششم آبان ۱۴۰۵
فدرال رزرو، بانک مرکزی آمریکا، با ۱۰ رای موافق و دو رای مخالف، نرخ بهره را در محدوده ۳٫۷۵ تا چهار درصد ثابت نگه داشت و اعلام کرد برای تعیین مسیر بازگشت تورم به هدف دو درصد، به اطلاعات بیشتری نیاز دارد.
بر اساس بیانیه کمیته بازار باز فدرال در چهارشنبه ششم آبان، لیزا کوک، عضو هیاتمدیره فدرال رزرو، و بث همک، رییس فدرال رزرو کلیولند، با این تصمیم مخالفت کردند و خواستار افزایش نرخ بهره به میزان یکچهارم واحد درصد شدند.
این کمیته در نشست ۲۵ شهریور، با موافقت هر ۱۲ عضو رایدهنده، نرخ بهره را یکچهارم واحد درصد افزایش داده و به محدوده کنونی رسانده بود.
فدرال رزرو در بیانیه تازه خود، رشد فعالیتهای اقتصادی را قوی و تورم را همچنان بالا توصیف کرد. این نهاد همچنین از تداوم سرمایهگذاری قوی و تغییر اندک نرخ بیکاری خبر داد، اما تعهدی به افزایش نرخ بهره در نشست بعدی نداد.
نرخ بهره از ابزارهای اصلی بانک مرکزی برای مهار تورم است. افزایش آن معمولا هزینه وامگرفتن را بالا میبرد و با کاهش تقاضا برای کالاها و خدمات، به کند شدن رشد قیمتها کمک میکند. همین ساز و کار میتواند خرید و سرمایهگذاری خانوارها و بنگاهها را نیز محدود کند.
جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی و اختلال در عرضه انرژی، فشار بر قیمتها را در اقتصادهای دیگر، از جمله آمریکا، افزایش داده است.
دادههای رسمی نشان میدهد گرانی بنزین بیش از نیمی از افزایش ماهانه شاخص قیمت مصرفکننده در سپتامبر را رقم زد. این افزایش، اهمیت تحولات بازار انرژی را در تصمیمگیری درباره مهار تورم نشان میدهد.
نقش بنزین در شتاب گرفتن تورم
دادههای اداره آمار کار آمریکا نشان میدهد تورم سالانه مصرفکننده در سپتامبر به ۳٫۷ درصد رسید؛ رقمی بالاتر از نرخ ۳٫۴ درصدی اوت.
شاخص قیمت مصرفکننده در سپتامبر، با تعدیل نوسانهای فصلی، نسبت به ماه قبل ۰٫۶ درصد افزایش یافت. قیمت بنزین در همین ماه ۹٫۱ درصد بالا رفت و بیش از نیمی از افزایش ماهانه شاخص کل ناشی از گرانی آن بود.
تورم هسته، که قیمت غذا و انرژی را کنار میگذارد، نیز از ۲٫۴ درصد در اوت به ۲٫۶ درصد در سپتامبر رسید. این شاخص برای بررسی روند تورم بدون تاثیر مستقیم نوسان قیمت غذا و انرژی به کار میرود.
در بخش تولید نیز شاخص قیمت تولیدکننده برای تقاضای نهایی، نسبت به ماه قبل ۱٫۳ درصد و نسبت به سال قبل ۶٫۳ درصد افزایش یافت. رشد سالانه این شاخص، که تغییر قیمت دریافتی تولیدکنندگان را اندازه میگیرد، بالاترین رقم از دسامبر ۲۰۲۲ بود.
هدف تورمی دو درصدی فدرال رزرو بر اساس شاخص قیمت «مخارج مصرف شخصی»، موسوم به پیسیای، تعریف میشود. این شاخص با شاخص قیمت مصرفکننده تفاوت دارد و تغییر الگوی هزینهکرد مصرفکنندگان را نیز منعکس میکند.
گزارش سپتامبر پیسیای قرار است پنجشنبه هفتم آبان، ساعت ۱۶ به وقت ایران منتشر شود؛ بنابراین هنگام تصمیمگیری چهارشنبه در دسترس نبود. آخرین داده منتشرشده، مربوط به اوت، تورم سالانه این شاخص را ۳٫۴ درصد نشان میداد.
نشست بعدی کمیته بازار باز فدرال در ۱۷ و ۱۸ آذر برگزار میشود و با انتشار پیشبینیهای اقتصادی اعضا همراه خواهد بود.
کوین وارش، رییس فدرال رزرو، همچنین از تغییر برنامه نشستهای آینده خبر داد. به گفته او، انتظار میرود یکی از هشت نشست سال ۲۰۲۷ به بررسی راهبرد سیاست پولی اختصاص یابد و در آن رایگیری درباره نرخ بهره یا انتشار بیانیه سیاستی صورت نگیرد. او برای سال ۲۰۲۸ نیز دو نشست راهبردی و شش نشست تصمیمگیری درباره سیاست پولی پیشبینی کرد.
همزمان با ادامه شمارش آرای انتخابات اسرائیل، وزیر دفاع، در واکنش به هشدار گادی آیزنکوت درباره استفاده سیاسی از امنیت کشور، او را به دعوت ارتش به نافرمانی از دولت متهم کرد. کاتز با رد اختلاف مقامهای نظامی و سیاسی بر سر ایران، تاکید کرد ارتش هر تصمیم لازم را اجرا خواهد کرد.
کاتز چهارشنبه ششم آبان در شبکه ایکس، سخنان رقیب اصلی بنیامین نتانیاهو را «غیردموکراتیک و دور از واقعیت» خواند و نوشت: «ارتش اسرائیل در دستاوردهای بزرگ علیه ایران مشارکت کامل داشت، اکنون نیز در همه بحثها و بررسیها مشارکت دارد و هر تصمیمی را که لازم باشد، اجرا خواهد کرد.»
آیزنکوت که بر اساس شمارش اولیه آرا، بلوک او با ۴۸ کرسی از ائتلاف ۵۳ کرسی نتانیاهو عقب است، پس از انتشار نظرسنجیهای پای صندوق از روسای دستگاههای امنیتی و خدمات عمومی خواسته بود فقط منافع کشور و شهروندان را در نظر بگیرند، در برابر فشارها بایستند و بدانند از حمایت او برخوردارند. رییس پیشین ستاد کل ارتش همچنین به نتانیاهو هشدار داده بود از امنیت اسرائیل برای اهداف سیاسی خود استفاده نکند.
وزیر دفاع اسرائیل این سخنان را «درخواست از فرماندهان برای اطاعت نکردن از دستورهای نخستوزیر، وزیر دفاع و نهادهای امنیتی صاحب اختیار» توصیف کرد. او آیزنکوت و همکارانش را متهم کرد در جریان انتخابات درباره اختلاف مقامهای نظامی و سیاسی بر سر ایران «کارزار دروغین» به راه انداختند.
روزنامه تایمز اسرائیل در گزارشی، اتهام دعوت به نافرمانی را «برداشت کاتز از سخنان آیزنکوت» خواند و نوشت آیزنکوت در بخش منتشرشده از سخنرانیاش بر مقاومت در برابر فشار سیاسی و جلوگیری از استفاده سیاسی از امنیت کشور تاکید کرده بود.
این جدال در پی انتشار گزارشهایی درباره مخالفت ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش، با اقدام نظامی علیه ایران پیش از انتخابات شکل گرفت. کاتز پیشتر این گزارشها را رد کرده و گفته بود اسرائیل قصد نداشته پیش از انتخابات به ایران حمله کند. دفتر نتانیاهو نیز اتهام استفاده از درگیری با جمهوری اسلامی برای منافع سیاسی را رد کرده بود.
بنبست در تشکیل دولت و چشمانداز اقدام نظامی
نتایج اولیه انتخابات نشان میدهد هیچیک از دو بلوک اصلی به اکثریت پارلمانی نرسیدهاند. با شمارش نزدیک به ۸۶ درصد آرا تا چهارشنبه ششم آبان به وقت اسرائیل، رسانههای این کشور پیشبینی کردند ائتلاف نتانیاهو ۵۳ کرسی، بلوک مخالفان به رهبری آیزنکوت ۴۸ کرسی و احزاب عربی ۱۹ کرسی به دست آورند. کسب اکثریت در پارلمان ۱۲۰ نفره اسرائیل، کنست، به دستکم ۶۱ کرسی نیاز دارد. این ارقام تا پایان شمارش ممکن است تغییر کنند.
نتانیاهو پس از رایگیری خواستار تشکیل «دولت ملی و راستگرای قوی» شد و احتمال اقدام نظامی مجدد علیه حکومت ایران با مشارکت آمریکا را مطرح کرد.
در صورت طولانی شدن مذاکرات تشکیل دولت، نتانیاهو در مقام نخستوزیر دولت سرپرست باقی میماند. کارشناسان در گفتوگو با رویترز تاکید کردند این وضعیت، با وجود محدودیتهایی در تصمیمگیریهای دولت، از نظر قانونی مانع اقدام نظامی علیه ایران نمیشود؛ زیرا مسائل امنیتی از مهمترین استثناهای الزام دولت سرپرست به خویشتنداری است.
آرای اعراب و دشواری تشکیل دولت جایگزین
مشارکت گسترده شهروندان عرب اسرائیل، که حدود ۲۱ درصد جمعیت این کشور را تشکیل میدهند، دو تشکل اصلی عربی را در آستانه کسب ۱۹ کرسی قرار داده است؛ رقمی بیسابقه و تقریبا دو برابر تعداد کرسیهای کنونی این احزاب در پارلمان.
بر اساس برآوردهای اولیه، این آرا مانع دستیابی ائتلاف نتانیاهو به اکثریت پارلمانی شده و میتواند راه تشکیل دولتی جایگزین را باز کند. با این حال، گادی آیزنکوت که بلوک او بدون حمایت احزاب عربی به اکثریت نمیرسد، در کارزار انتخاباتی تشکیل دولت با مشارکت این احزاب را رد کرده بود.
آیزنکوت دلیل این مخالفت را نداشتن «ارزشهای مشترک»، از جمله بهرسمیتشناختن اسرائیل بهعنوان «دولتی یهودی و دموکراتیک»، عنوان کرده بود. او پس از انتشار نظرسنجیهای پای صندوق نیز گفت برای تشکیل «دولت صهیونیستی باثباتی که به همه شهروندان اسرائیل خدمت کند» تلاش خواهد کرد.
در سوی دیگر، احزاب عربی برای کنار زدن نتانیاهو رویکرد یکسانی ندارند. یوسف جبارین، رهبر ائتلاف عمدتا عربی «فهرست مشترک»، به رویترز گفت این ائتلاف میکوشد از ۱۲ کرسی پیشبینیشده خود برای کنار رفتن دولت نتانیاهو و تغییر وضعیت سیاسی اسرائیل استفاده کند.
جبارین گفت ائتلافش به دلیل حمایت آیزنکوت از عملیات نظامی در غزه و اشغال جنوب لبنان، به کابینه او نمیپیوندد. با این حال، احتمال داد بدون گرفتن وزارتخانه، در رایگیریهای پارلمان از تشکیل و بقای دولت آیزنکوت حمایت کند. چنین حمایتی میتواند به یک دولت اقلیت کمک کند رای اعتماد بگیرد و در قدرت بماند.
او مبارزه با افزایش جرم و جنایت، اختصاص بودجه و فرصتهای بیشتر به مناطق عربنشین و ازسرگیری مذاکرات صلح برای تشکیل کشور مستقل فلسطین را از اولویتهای ائتلافش دانست و گفت: «ما مطالبات خود را برای محافظت از جامعهمان، ارتقای حقوق شهروندانمان و پیشبرد برابری داریم.»
حزب عربی رعم به رهبری منصور عباس، در مقابل، برای حضور در دولت آیزنکوت اعلام آمادگی کرده است. رعم در سال ۲۰۲۱ با پیوستن به دولت نفتالی بنت، نخستین حزب مستقل عربی شد که به ائتلاف حاکم اسرائیل راه یافت.
عباس در این انتخابات کوشید حزبش را به گزینهای پذیرفتنیتر برای مشارکت در دولت تبدیل کند و یک مقام پیشین یهودی پلیس را در فهرست نامزدهای رعم قرار داد. او پس از پایان رایگیری به تلویزیون اسرائیل گفت معتقد است اکثریت رایدهندگان بلوک آیزنکوت خواهان تشکیل دولتی با حضور رعم هستند. به گفته عباس، اعضای ارشد این بلوک پیش از انتخابات نیز درباره توافق احتمالی با او گفتوگو کرده بودند.
امیر فاخوری، جامعهشناس سیاسی در موسسه وان لیر اورشلیم، به رویترز گفت آرای اعراب میتواند راه نتانیاهو را ببندد و تشکیل دولت جایگزین را ممکن کند، اما جمع کرسیها بهتنهایی به معنای پذیرش سیاسی چنین ائتلافی نیست.
او افزود: «اپوزیسیون یهودی ممکن است به رای فلسطینیها نیاز داشته باشد، اما شرکای فلسطینی را رد میکند. این پارادوکس اصلی است.»
بدبینی شهروندان منطقه به تغییر سیاست اسرائیل
در گفتوگوهای رویترز با شهروندان کشورهای منطقه، امید چندانی به تغییر سیاست اسرائیل دیده نمیشد. عثمان سلیم، وکیل ۶۲ ساله مصری، گفت امیدش به اینکه شکست نتانیاهو اسرائیل را از راست افراطی دور کند، از بین رفته است.
کامل حداد، شهروند ۸۱ ساله لبنانی، نیز انتظار تغییری نداشت و ابراز امیدواری کرد اختلافهای داخلی اسرائیل برای مدتی از فشار بر کشورهای همسایه بکاهد.
آیزنکوت در کارزار انتخاباتی بر سابقه نظامی و رویکرد سختگیرانه امنیتی خود تاکید کرده بود. به گزارش رویترز، این موضع، از پیش از انتخابات، انتظار تغییر را در منطقه کاهش داده بود.
در ایران، نگرانی از حمله مجدد همچنان مطرح بود. عبدالله کریمی، شهروند ۵۰ ساله ایرانی، به رویترز گفت: «من واقعا احتمال حمله را جدی میبینم.»