نتایج اولیه انتخابات اسرائیل، اردوگاه بنیامین نتانیاهو را پیشتاز اما همچنان دور از اکثریت پارلمانی نشان می‌دهد؛ وضعیتی که مخالفان او نیز برای عبور از آن به توافقی دشوار با احزاب عرب نیاز دارند. تا زمان حل این اختلاف‌ها، نتانیاهو می‌تواند در مقام نخست‌وزیر موقت باقی بماند.
بر اساس نتایج اولیه منتشرشده در روز چهارشنبه ششم آبان، با شمارش ۸۵٫۶ درصد آرا، اردوگاه نتانیاهو در مسیر کسب ۵۳ کرسی و احزاب غیرعرب مخالف او در مسیر کسب ۴۸ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی کنست قرار دارند.
فهرست مشترک و حزب رعام نیز به‌ترتیب با ۱۲ و هفت کرسی، مجموعا ۱۹ کرسی خواهند داشت.
در این مرحله از شمارش، لیکود به رهبری نتانیاهو با ۲۶ کرسی بزرگ‌ترین حزب پارلمان خواهد بود و یاشار، حزب گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش و رقیب اصلی نتانیاهو، ۲۱ کرسی خواهد داشت. این ارقام هنوز قطعی نیستند و با شمارش آرای باقی‌مانده ممکن است تغییر کنند.
برای دستیابی به اکثریت کنست، حمایت ۶۱ نماینده لازم است. با ترکیب فعلی، مجموع کرسی‌های احزاب خارج از اردوگاه نتانیاهو از این حد عبور می‌کند، اما مخالفت مشترک با نخست‌وزیر هنوز به توافق بر سر دولت جایگزین تبدیل نشده است.
حتی پیوستن رعام به اردوگاه آیزنکوت، شمار کرسی‌های آن را تنها به ۵۵ می‌رساند؛ بنابراین، اگر آرایش دو اردوگاه تغییر نکند، حمایت بخشی از نمایندگان فهرست مشترک نیز برای رسیدن مخالفان به اکثریت لازم خواهد بود.
به این ترتیب، اگرچه ائتلافی که پیش‌تر نتانیاهو را از قدرت کنار زد، به حمایت یک حزب کوچک عرب متکی بود، اما نتیجه کنونی، مخالفان را به همکاری گسترده‌تری با احزاب عرب نیازمند کرده است؛ این نوع از همکاری را شماری از رهبران این اردوگاه آن را رد می‌کنند.
هم‌زمان با ادامه شمارش آرا، لیکود، حزب نتانیاهو، احزاب عرب را به تغییر نتیجه انتخابات از طریق تقلب متهم کرد. این حزب در بیانیه‌ای در روز چهارشنبه ششم آبان مدعی شد رشوه، تهدید، خشونت و استفاده از نرم‌افزارهای ممنوعه برای بسیج رای‌دهندگان، نتیجه رای‌گیری را تغییر داده است.
لیکود اعلام کرد در حال ارائه صدها شهادت و مدرک به پلیس، شین‌بت و کمیته مرکزی انتخابات است و خواستار تحقیقات گسترده شد. این حزب از جمله مدعی وجود پاکت‌های پول همراه با برگه رای رعام، تهدید مسئولان شعب، رای‌دادن با هویت‌های دوگانه و مغایرت میان شمار پاکت‌های رای و تعداد رای‌دهندگان شد. این موارد، اتهام‌های مطرح‌شده از سوی لیکود است و اعلام آن‌ها به معنای احراز تخلف یا تغییر نتیجه انتخابات نیست.
با این حال، به گزارش خبرگزاری فرانسه، یوسف جبارین، رهبر فهرست مشترک، از مخالفان نتانیاهو خواسته است برای ساختن یک جایگزین سیاسی با این فهرست گفت‌وگو کنند. او مشارکت سیاسی یهودیان و عرب‌ها را در برابر ادامه حذف و تبعیض قرار داده است.
یائیر گولان، رهبر حزب دموکرات‌ها، نیز خواستار همکاری مخالفان با احزاب عرب شده و تقسیم آرای شهروندان به یهودی و عرب را رد کرده است. با این حال، اردوگاه آیزنکوت نیروهای راست‌گرایی را هم در بر می‌گیرد که با اتکا به نمایندگان عرب مخالفت دارند. خبرگزاری فرانسه، حمایت این نمایندگان از یک دولت اقلیت، بدون عضویت رسمی در ائتلاف، را نیز از گزینه‌های مطرح می‌داند؛ هرچند دوام چنین دولتی محل تردید است.
انتخابات روز سه‌شنبه نخستین انتخابات پارلمانی اسرائیل پس از حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس و جنگ‌های پس از آن بود. مشارکت در این انتخابات به ۷۷٫۷ درصد رسید؛ بالاترین میزان در بیش از دو دهه. مشارکت گسترده شهروندان عرب نیز احزاب نماینده آنان را در مسیر کسب شمار بی‌سابقه‌ای از کرسی‌ها قرار داده است.
در مقابل، عملکرد اردوگاه نتانیاهو بهتر از آن بود که بسیاری از نظرسنجی‌های پیش از انتخابات پیش‌بینی می‌کردند. به گزارش رویترز تداوم حمایت گسترده رای‌دهندگان یهودی از نتانیاهو نشانه نفوذ سیاسی او و چرخش پایدار سیاست اسرائیل به راست است. مخالفانش، با وجود انتقادها از عملکرد دولت و پیامدهای جنگ، هنوز نتوانسته‌اند اکثریتی برای جانشینی او فراهم کنند.
نتانیاهو بامداد چهارشنبه، در سخنرانی برای هواداران لیکود در اورشلیم، خواستار تشکیل دولتی ملی، راست‌گرا و قدرتمند شد. او در همان سخنرانی، دستاوردهای نظامی اسرائیل را برجسته کرد و بار دیگر از امکان اقدام مشترک با آمریکا علیه ایران سخن گفت.
نتانیاهو همچنین همکاری با دونالد ترامپ را فرصتی برای از میان بردن آنچه تهدید موجودیتی ایران خواند، توصیف کرد.
ترامپ نیز که پیش از انتخابات از ادامه نخست‌وزیری نتانیاهو حمایت کرده بود، عملکرد او را مثبت ارزیابی کرد و گفت حمایت خودش به این نتیجه کمک کرده است.
آیزنکوت در واکنش، از نتانیاهو خواست از سیاست کناره‌گیری کند و به مسئولان دستگاه‌های امنیتی و اداری هشدار داد که منافع کشور را بر نیازهای سیاسی نخست‌وزیر مقدم بدانند. او نتانیاهو را نخست‌وزیری موقت و فاقد اعتماد عمومی توصیف کرد و به او هشدار داد از امنیت اسرائیل برای اهداف سیاسی استفاده نکند.
یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، در پاسخ، آیزنکوت و متحدانش را به انتشار اطلاعات نادرست درباره اختلاف میان مقام‌های سیاسی و نظامی بر سر ایران متهم کرد. او در شبکه ایکس نوشت ارتش در همه گفت‌وگوهای مربوط به ایران حضور دارد و هر تصمیمی را که لازم باشد اجرا خواهد کرد. کاتس سخنان آیزنکوت را دعوت فرماندهان به سرپیچی از مقام‌های مسئول توصیف کرد و آن را غیردموکراتیک خواند.
این کشمکش در شرایطی ادامه دارد که موقت‌بودن دولت، به گفته کارشناسان حقوقی، اختیار تصمیم‌گیری امنیتی را از آن نمی‌گیرد.
رویترز به نقل از گای لوری، پژوهشگر موسسه دموکراسی اسرائیل، گزارش داد که دولت موقت بر اساس متن قانون، اختیارات یک دولت عادی را دارد، اما موظف به خویشتن‌داری است و در برخی حوزه‌ها، از جمله انتصاب‌ها، با محدودیت بیشتری روبه‌رو می‌شود.
اور آشر، پژوهشگر موسسه تخلیت در تل‌آویو، نیز به رویترز گفت مسائل امنیتی از روشن‌ترین استثناهای این محدودیت‌اند و نخست‌وزیر یک دولت موقت نیز از نظر قانونی می‌تواند اسرائیل را وارد جنگ، از جمله جنگ با ایران، کند. به گفته او، دیوان عالی بر پرهیز دولت موقت از تصمیم‌های گسترده و بلندمدت تاکید کرده، مگر آنکه ضرورتی فوری چنین تصمیم‌هایی را توجیه کند.
آشر افزود دیوان عالی در گذشته معمولا از مداخله در تصمیم‌های مربوط به آغاز جنگ خودداری کرده است. به ارزیابی او، نظارت پارلمانی نیز در فاصله آغاز به کار کنست جدید تا تشکیل کمیته‌های آن، در ضعیف‌ترین وضعیت قرار دارد.
دفتر نتانیاهو پیش‌تر اتهام استفاده سیاسی از درگیری با ایران را رد کرده بود و به نوشته رویترز، تا زمان انتشار گزارش چهارشنبه به درخواست تازه این خبرگزاری برای اظهارنظر پاسخ نداد.
در همین حال، روزنامه اسرائیل هیوم به نقل از یک مقام ارشد دیپلماتیک که نامش را منتشر نکرد، گزارش داد همکاری‌های نظامی، اطلاعاتی و دیپلماتیک آمریکا و اسرائیل درباره ایران، مستقل از روند تشکیل دولت جدید ادامه خواهد یافت. این مقام گفت اگر حمله دوباره ضروری تشخیص داده شود، تصمیم‌گیری درباره آن بر پایه ملاحظات تخصصی و منافع مشترک دو کشور خواهد بود و نتیجه انتخابات اسرائیل یا انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا این محاسبات را تغییر نخواهد داد.
اسرائیل هیوم همچنین گزارش داد دولت آمریکا از تشکیل ائتلافی گسترده، بدون حضور نیروهایی که افراط‌گرا می‌خواند، حمایت می‌کند و این موضع را به رهبران احزاب مرتبط منتقل کرده است. به نوشته این روزنامه، ترکیب دولت آینده در گفت‌وگوهای مقام‌های دو کشور در ساعات اولیه چهارشنبه نیز مطرح شده است.
ابهام درباره دولت آینده در بازارهای مالی نیز بازتاب یافت. ارزش شِکِل در برابر دلار حدود ۱٫۶ درصد کاهش یافته و شاخص‌های اصلی بورس تل‌آویو بیش از سه درصد افت کرده‌اند.
اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهوری اسرائیل، چهارشنبه خواستار تلاش برای جلوگیری از برگزاری انتخابات مجدد شد. او گفت هفته آینده نتایج رسمی را دریافت می‌کند و پس از آن، رایزنی با فراکسیون‌ها را آغاز خواهد کرد. هرتزوگ از احزاب خواست با ذهنی باز وارد این گفت‌وگوها شوند؛ مذاکراتی که مشخص می‌کند کدام نامزد امکان بیشتری برای تشکیل دولت دارد.
شمارش آرای باقی‌مانده همچنان می‌تواند ترکیب کرسی‌ها را تغییر دهد. کانال ۱۲ اسرائیل به نقل از کمیته مرکزی انتخابات گزارش داد شمار آرای موسوم به دوپاکتی بین ۴۳۰ تا ۴۸۰ هزار رای برآورد می‌شود؛ کمتر از برآورد اولیه حدود ۶۰۰ هزار رای.
این آرا متعلق به افرادی مانند نظامیان، بیماران بستری و زندانیان است که در شعبه تعیین‌شده خود رای نمی‌دهند. استفاده از دو پاکت امکان بررسی هویت رای‌دهنده و جلوگیری از رای تکراری را با حفظ محرمانگی انتخاب او فراهم می‌کند. این آرا معمولا پس از آرای عادی شمارش می‌شوند و تا پایان بررسی آن‌ها، توزیع اعلام‌شده کرسی‌ها قطعی نیست.
هرچند نتایج اولیه انتخابات اسرائیل نشان می‌دهد هیچ‌یک از دو اردوگاه اصلی به حدنصاب تشکیل دولت نرسیده‌اند، رهبران هر دو جریان نتایج انتخابات را نشانه موفقیت خود می‌دانند و بنیامین نتانیاهو از «فرصتی تاریخی» برای رفع تهدید جمهوری اسلامی «یک بار برای همیشه» سخن گفته است.
بر اساس نتایج اولیه منتشرشده از سوی کمیته مرکزی انتخابات اسرائیل، تا ساعت ۱۴:۳۰ چهارشنبه ششم آبان به وقت محلی و با شمارش ۸۵.۶ درصد آرا، ائتلاف حامی نتانیاهو ۵۳ کرسی و اردوگاه مخالف او ۴۸ کرسی به دست آورده‌اند.
به این ترتیب، هیچ‌یک از دو اردوگاه به اکثریت ۶۱ کرسی در کنست ۱۲۰ نفره اسرائیل دست نیافته‌اند.
حزب لیکود به رهبری نتانیاهو با ۲۶ کرسی در صدر قرار گرفته و حزب یاشار به رهبری گادی آیزنکوت با ۲۱ کرسی در جایگاه دوم ایستاده است.
دو جریان سیاسی عرب نیز در مجموع ۱۹ کرسی کسب کرده‌اند. فهرست مشترک احزاب عرب با ۱۲ کرسی به سومین نیروی بزرگ کنست تبدیل شده و حزب رعام هفت کرسی به دست آورده است.
بر اساس اعلام کمیته مرکزی انتخابات، میزان مشارکت رای‌دهندگان به ۷۷.۷ درصد رسیده که بالاترین رقم در بیش از دو دهه گذشته و حدود هفت واحد درصد بیشتر از انتخابات سال ۲۰۲۲ است.
نتانیاهو: جمهوری اسلامی ضعیف‌تر از هر زمان دیگری است
نتانیاهو بامداد ششم آبان در ستاد انتخاباتی حزب لیکود در اورشلیم، بار دیگر به دستاوردهای دولت خود در رویارویی با جمهوری اسلامی اشاره کرد و گفت: «ایران ضعیف‌تر از هر زمان دیگری است و اسرائیل قدرتمندتر از همیشه.»
او افزود: «اسرائیل در کنار دوستمان، رییس‌جمهور ترامپ، فرصتی تاریخی و تکرارنشدنی دارد تا تهدید ایران را یک بار برای همیشه از میان بردارد.»
نخست‌وزیر اسرائیل با اشاره به پیشتازی حزب خود، لیکود را بزرگ‌ترین حزب کشور خواند و از رسانه‌هایی انتقاد کرد که عملکرد ضعیفی را برای این حزب در انتخابات پیش‌بینی کرده بودند.
او ادامه داد: «بلوک راست‌گرا در میان افکار عمومی صهیونیست‌ها، جامعه یهودیان و همه کسانی که از کشور حمایت می‌کنند، اکثریتی روشن و قاطع دارد.»
نتانیاهو با تاکید بر ضرورت تشکیل «دولتی راست‌گرا، ملی و قدرتمند»، همکاری احتمالی برخی جریان‌های سیاسی با احزاب عرب را «شرم‌آور» توصیف کرد.
او هشدار داد: «غیرقابل تصور است که امنیت اسرائیل را به خطر بیندازیم و دولتی تشکیل دهیم که به احزاب عرب ضدصهیونیست متکی باشد.»
با وجود این مواضع و ابراز رضایت از عملکرد لیکود، نتانیاهو از اعلام صریح پیروزی در انتخابات خودداری کرد.
مخالفان: رای‌دهندگان به ادامه نخست‌وزیری نتانیاهو «نه» گفتند
در سوی دیگر رقابت، گادی آیزنکوت، رهبر حزب یاشار و مهم‌ترین رقیب انتخاباتی نتانیاهو، نتیجه انتخابات را نشانه مخالفت رای‌دهندگان با ادامه زمامداری نخست‌وزیر کنونی دانست و از او خواست از عرصه سیاست کناره‌گیری کند.
آیزنکوت با هشدار درباره بهره‌برداری سیاسی از مسائل امنیتی گفت: «نتانیاهو نخست‌وزیری موقت است که نه پشتوانه لازم را دارد و نه از اعتماد مردم برخوردار است.»
او همچنین از نهادهای امنیتی خواست در برابر هرگونه تلاش برای ترجیح دادن منافع سیاسی بر امنیت اسرائیل «قاطعانه ایستادگی کنند».
نفتالی بنت، رهبر حزب «با هم»، نیز در نخستین حضور عمومی خود پس از انتخابات، از «شکست» نتانیاهو ابراز خرسندی کرد.
بنت که همراه یائیر لاپید، نفر دوم حزب «با هم»، در جمع هوادارانش در تل‌آویو سخن می‌گفت، تاکید کرد: «مردم اسرائیل به پا خاستند و حرف خود را زدند: نتانیاهو شکست خورده و دولت هفتم اکتبر در حال رفتن است.»
حزب «با هم» که در اردوگاه مخالفان نتانیاهو قرار دارد، بر اساس نتایج اولیه، ۱۲ کرسی کسب کرده است.
نقش تعیین‌کننده احزاب عرب در معادلات تشکیل دولت
انتظار می‌رود شمارش آرا تا پنج‌شنبه یا جمعه، هفتم یا هشتم آبان، به پایان برسد. با این حال، ترکیب چندپاره کنست ممکن است تشکیل دولت آینده را به مذاکراتی پیچیده و طولانی میان احزاب سیاسی گره بزند.
در نظام پارلمانی اسرائیل، احزاب کوچک‌تر می‌توانند نقشی تعیین‌کننده در شکل‌گیری ائتلاف حاکم داشته باشند؛ روندی که در دوره‌های گذشته گاه هفته‌ها یا حتی ماه‌ها به طول انجامیده است.
خبرگزاری رویترز با اشاره به نتایج اولیه نوشت احزاب عرب که خارج از دو اردوگاه اصلی قرار دارند، ممکن است به عاملی تعیین‌کننده در موازنه قدرت تبدیل شوند.
با این حال، آیزنکوت که پیش‌تر فرمانده ارتش اسرائیل بوده، عملا احتمال تشکیل دولت با مشارکت این احزاب را رد کرده است؛ موضعی که می‌تواند مسیر او را برای دستیابی به اکثریت پارلمانی و تشکیل دولت دشوارتر کند.
ترامپ: حمایت من ورق انتخابات اسرائیل را برگرداند
رییس‌جمهوری آمریکا ششم آبان حمایت انتخاباتی خود از نتانیاهو را عامل بهبود موقعیت او در رقابت‌های کنست دانست.
ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «وقتی رییس‌جمهور ترامپ حمایت خود را از بی‌بی نتانیاهو اعلام کرد، ورق کاملا برگشت. اکنون به‌جای شکست قاطع یک نخست‌وزیر بزرگ، به نظر می‌رسد رقابت پس از یک بازگشت غیرمنتظره به بن‌بستی بزرگ رسیده یا حتی به پیروزی نتانیاهو انجامیده است.»
او افزود: «تمام این اتفاقات پس از اعلام حمایت رییس‌جمهور ترامپ رخ داد؛ کسی که تنها خواهان خیر و صلاح خاورمیانه، اسرائیل و ایالات متحده آمریکا است.»
ترامپ پیش‌تر در ۲۶ مهر و سوم آبان حمایت کامل خود را از نتانیاهو اعلام کرده بود.
او در دومین پیام حمایتی خود با تاکید بر ضرورت مقابله با تهدیدهای جمهوری اسلامی گفته بود دیگر نباید شعار «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» در جهان شنیده شود.
ترامپ همچنین خطاب به رای‌دهندگان اسرائیلی تاکید کرده بود: «برای نخست‌وزیری به بی‌بی نتانیاهو رای بدهید؛ باید کاری را که شروع کرده‌ایم، تمام کنیم.»
با وجود افزایش کرسی‌های پیش‌بینی‌شده حزب لیکود در تازه‌ترین نظرسنجی‌های پای صندوق رای انتخابات اسرائیل، رهبران احزاب مخالف بنیامین نتانیاهو از شکست او سخن گفتند. گادی آیزنکوت خواستار کناره‌گیری نتانیاهو شد و نفتالی بنت اعلام کرد برای تشکیل دولت حاضر است منافع شخصی را کنار بگذارد.
گادی آیزنکوت، رهبر حزب یاشار، در سخنرانی شامگاه سه‌شنبه پنجم آبان در ستاد انتخاباتی حزب یاشار در تل‌آویو گفت: «ما تاریخ‌ساز شدیم. مردم اسرائیل درباره رهبری سال‌های آینده تصمیم گرفتند و امشب پاسخ را دریافت کردیم؛ مردم به تغییر رای دادند.»
او با تاکید بر اینکه هنوز باید منتظر اعلام نتایج واقعی انتخابات ماند، گفت: «از همین حالا می‌توان گفت که نتانیاهو خود را در برابر اکثریتی بزرگ‌تر و قدرتمندتر از نیروهای صهیونیست و معتقد به اصول کشورداری می‌بیند.»
آیزنکوت افزود: «یک رهبر شایسته باید رای عدم اعتماد مردم را می‌پذیرفت و همین امروز کناره‌گیری خود از زندگی سیاسی را اعلام می‌کرد.»
او همچنین با اشاره به مشارکت بالای رای‌دهندگان، برگزاری انتخابات دوباره را اشتباه دانست و تاکید کرد که برای تحقق خواست مردم و تشکیل دولتی جدید تلاش خواهد کرد.
در همین حال، نفتالی بنت، نخست‌وزیر پیشین اسرائیل و رهبر حزب «با هم»، پس از انتشار برآوردهای اولیه انتخابات اعلام کرد که برای تشکیل دولت جدید حاضر است تمام منافع شخصی را کنار بگذارد.
به گزارش تایمز اسرائیل، بنت و یائیر لاپید، نفر دوم حزب «با هم»، در جمع هوادارانشان در ستاد انتخاباتی این حزب در تل‌آویو سخنرانی کردند. بر اساس نظرسنجی‌های اولیه، این حزب بین ۱۳ تا ۱۴ کرسی کنست را به دست خواهد آورد.
بنت در واکنش غیرمستقیم به نگرانی‌ها درباره احتمال حمایت نکردن حزبش از نخست‌وزیری آیزنکوت گفت: «ما هر کاری لازم باشد انجام می‌دهیم و تمام منافع شخصی را کنار می‌گذاریم» تا دولتی متشکل از افراد عمل‌گرا تشکیل شود که کشور را مسئولانه اداره کند و در خدمت تمام مردم اسرائیل باشد.
لاپید نیز اعلام کرد که نتانیاهو و دولت او متحمل «شکستی کامل» شده‌اند.
تازه‌ترین نظرسنجی‌های انتخابات اسرائیل؛ برابری دو ائتلاف اصلی
بر اساس نظرسنجی به‌روزشده شبکه ۱۳ اسرائیل، ائتلاف حامی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر این کشور، با افزایش یک کرسی به ۵۱ کرسی رسیده و با ائتلاف مخالفان او برابر شده است. در این برآورد، ۱۸ کرسی دیگر به احزابی تعلق می‌گیرد که در هیچ‌یک از دو جناح اصلی قرار ندارند.
در نظرسنجی اولیه این شبکه، ائتلاف نتانیاهو ۵۰ کرسی و مخالفان او ۵۲ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی کنست را به دست می‌آوردند.
شبکه کان ۱۱ نیز در تازه‌ترین به‌روزرسانی نظرسنجی پای صندوق رای خود اعلام کرد که دو ائتلاف رقیب اکنون از نظر تعداد کرسی‌های پیش‌بینی‌شده برابر شده‌اند.
بر اساس برآورد جدید هر دو شبکه، شمار کرسی‌های حزب لیکود به رهبری نتانیاهو از ۲۵ به ۲۷ کرسی افزایش یافته است.
در نظرسنجی به‌روزشده شبکه ۱۳، کرسی‌های حزب یاشار به رهبری گادی آیزنکوت از ۲۳ به ۲۲ و حزب یهودیت متحد توراتی، از متحدان نتانیاهو، از هفت به شش کرسی کاهش یافته است.
در همین حال، بر اساس آخرین برآورد ارائه‌شده از شبکه کانال ۱۲، ائتلاف مخالفان نتانیاهو با ۵۲ کرسی در برابر ۵۰ کرسی ائتلاف حامی او قرار دارد و ۱۸ کرسی دیگر به احزاب خارج از دو جناح اصلی تعلق می‌گیرد. در اطلاعات موجود، هنوز به‌روزرسانی جدیدی از نظرسنجی این شبکه ارائه نشده است.
در مقابل، شبکه ۱۴ اسرائیل که حامی نتانیاهو است، در برآورد اولیه خود ۶۰ کرسی برای ائتلاف او، ۴۳ کرسی برای مخالفان و ۱۷ کرسی برای سایر احزاب پیش‌بینی کرده بود.
برای تشکیل دولت در اسرائیل، حمایت دست‌کم ۶۱ نماینده کنست ضروری است. بنابراین، بر اساس برآوردهای منتشرشده، هیچ‌یک از دو جناح اصلی به‌تنهایی اکثریت لازم را به دست نمی‌آورند.
کمیته مرکزی انتخابات اسرائیل اعلام کرد میزان مشارکت در این انتخابات به ۷۷.۷ درصد رسیده است؛ بالاترین میزان مشارکت در بیش از دو دهه گذشته که حدود هفت واحد درصد بیشتر از انتخابات سال ۲۰۲۲ است.
این نخستین انتخابات اسرائیل پس از حملات هفتم اکتبر ۲۰۲۳ به رهبری حماس و جنگ‌های پس از آن در غزه، لبنان و ایران بود.
چشم‌انداز تشکیل دولت و آینده سیاسی نتانیاهو
رویترز گزارش داد که نتایج اولیه از احتمال بن‌بست سیاسی در اسرائیل حکایت دارد و در صورت تایید برآوردهای سه شبکه اصلی، می‌تواند عقب‌گردی برای نتانیاهو باشد.
پیشتازی ائتلاف گادی آیزنکوت، رهبر حزب یاشار، ممکن است نخستین فرصت تلاش برای تشکیل دولت را در اختیار او قرار دهد. با این حال، آیزنکوت عملا احتمال تشکیل دولت با مشارکت احزاب عربی را که در نظرسنجی‌های این سه شبکه مجموعا ۱۸ کرسی دارند، رد کرده است. این موضوع دستیابی او به اکثریت پارلمانی را دشوار می‌کند.
از سوی دیگر، ادامه بن‌بست سیاسی ممکن است به سود نتانیاهو تمام شود و به او امکان دهد در جریان مذاکرات احزاب برای تشکیل ائتلاف حاکم، به‌عنوان نخست‌وزیر موقت در قدرت باقی بماند.
یوحنان پلسنر، رییس موسسه دموکراسی اسرائیل، برآوردهای سه شبکه اصلی را شکستی بزرگ برای ائتلاف نتانیاهو توصیف کرد؛ زیرا بر اساس این نظرسنجی‌ها، شمار کرسی‌های ائتلاف او از ۶۸ کرسی در کنست قبلی به حدود ۵۰ کرسی کاهش می‌یابد.
با این حال، پلسنر تاکید کرد که آیزنکوت نیز پیروز قطعی انتخابات نیست و نتایج ممکن است با ادامه شمارش آرا تغییر کند.
او گفت در صورت تطابق نتایج نهایی با این برآوردها، آیزنکوت می‌تواند برای تشکیل دولت اقلیت تلاش کند؛ دولتی که ممکن است نتانیاهو را از قدرت کنار بزند، حتی اگر تنها تا انتخابات بعدی دوام بیاورد.
اعلام نتایج نهایی انتخابات ممکن است چند روز طول بکشد و احزاب کوچک‌تر می‌توانند نقشی تعیین‌کننده در شکل‌گیری ائتلاف آینده و انتخاب نخست‌وزیر اسرائیل داشته باشند.
بیست‌وششمین دوره انتخابات پارلمانی اسرائیل در شرایطی برگزار می‌شود که مناسبات دیپلماتیک تل‌آویو با متحدان سنتی غربی‌اش، به‌ویژه کانادا، دستخوش چرخشی عمیق شده است.
سیاست خارجی کانادا که برای دهه‌ها در چارچوب حمایت پایدار و بی‌قیدوشرط از اسرائیل تعریف می‌شد، اکنون زیر سایه اقدامات تنبیهی، پیگیری راهکار دو کشوری و احترام به نهادهای حقوق بین‌الملل بازتعریف می‌شود. این رویکرد در مقاطع حساسی مانند کارزار انتخاباتی کنست، به صحنه‌ای از رویارویی سیاسی و البته تناقض‌های رفتاری میان شعار تا عمل تبدیل شده است.
سایه حکم دیوان بین‌المللی کیفری و مرزبندی کانادا
نقطه عطف واگرایی حقوقی غرب با تل‌آویو در نوامبر ۲۰۲۴ با صدور حکم جلب بنیامین نتانیاهو و یوآو گالانت از سوی دیوان بین‌المللی کیفری به اتهام ارتکاب جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت رقم خورد. کانادا به عنوان یکی از اعضای موسس اساسنامه رُم، موضعی صریح اتخاذ کرد. مقامات فدرال تأکید کردند کانادا به تعهدات الزام‌آور بین‌المللی خود پایبند است و در صورت ورود نتانیاهو به خاک این کشور، او را بازداشت خواهد کرد.
این رویکرد، کانادا را در کنار کشورهایی چون ایرلند، اسپانیا، نروژ، بلژیک، هلند و آفریقای جنوبی قرار داد که بدون قیدوشرط از اجرای احکام لاهه دفاع کردند. در مقابل، واشینگتن صلاحیت دیوان را به چالش کشید و در میان اعضای اساسنامه رم نیز کشوری مانند مجارستان با میزبانی رسمی از نخست‌وزیر اسرائیل، در عمل حکم بازداشت بین‌المللی را نادیده گرفت.
گام تاریخی ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۵: به رسمیت شناختن کشور فلسطین
تعهد به «راهکار دو کشوری» سال‌ها گزاره‌ای کلی در ادبیات دیپلماتیک کانادا بود، اما این کشور در ۳۰ شهریور ۱۴۰۴ در اقدامی تاریخی، گام نمادین خود را تکمیل کرد و «کشور مستقل فلسطین» را به رسمیت شناخت. کانادا با این اقدام به جمع حدود ۱۵۰ کشوری پیوست که حاکمیت مستقل فلسطین را به عنوان تنها مسیر دستیابی به صلح پایدار و همسایگی امن با اسرائیل پذیرفته‌اند.
واکنش تل‌آویو به این رویکرد خشم‌آلود و تند بود. دولت نتانیاهو و دستگاه دیپلماسی اسرائیل این تصمیم را «پاداشی به تروریسم» و نقض مستقیم چارچوب مذاکرات مستقیم دوجانبه خواندند. از نگاه دولت راست‌گرای اسرائیل، پذیرش یک‌جانبه کشور فلسطین از سوی دولت‌های غربی، نه اقدامی در جهت صلح، بلکه مشروعیت‌بخشی به نیروهای ضداسرائیلی بود. در پیش گرفتن این رویکرد از سوی کانادا، تنش میان دو کشور را به فاز جدیدی وارد کرد.
فشار بر شهرک‌سازی در آستانه انتخابات
تیرگی روابط در ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ (حدود هفت هفته پیش از انتخابات) با صدور بیانیه‌ای مشترک میان کانادا و ۱۱ کشور اروپایی شامل بریتانیا، فرانسه، اسپانیا، پرتغال، لهستان، نروژ، ایرلند، ایسلند، فنلاند، دانمارک و سوئد به اوج رسید.
این بیانیه با اشاره به وخامت سریع اوضاع در کرانه باختری، موج خشونت‌های شهرک‌نشینان و انتشار مناقصه‌های ساخت‌وساز در پروژه جنجالی ایی-۱، گامی فراتر از محکومیت‌های لفظی گذاشت و اعلام کرد که این کشورها متعهدند سازوکارهای قانونی برای ممنوعیت واردات و تجارت کالاهای تولیدشده در شهرک‌های غیرقانونی تدوین و آن را اجرا کنند.
زمان‌بندی این بیانیه در کوران رقابت‌های انتخاباتی، اعتراض تند حامیان ائتلاف نتانیاهو و رسانه‌های دست‌راستی کانادا را در پی داشت، تا جایی که روزنامه‌نگارانی چون جسی کلاین، دولت لیبرال را به «دخالت مستقیم در انتخابات و تضعیف نهادهای دموکراتیک اسرائیل» متهم کردند. با این حال، اتاوا این اقدام را پیامدی گریزناپذیر از پایبندی به حقوق بین‌الملل و جلوگیری از نابودی کامل چشم‌انداز دو کشوری دانست.
هشدار عفو بین‌الملل: ضرورت فراتر رفتن از تحریم‌های نمادین
در همین حال، سازمان عفو بین‌الملل در شعبه کانادای خود با انتشار بیانیه‌ای در آستانه انتخابات هشدار داد که هیجان انتخابات نباید توجه جهانیان را از جنایات بین‌المللی، سیستم آپارتاید و الحاق غیرقانونی سرزمین‌ها منحرف کند.
عفو بین‌الملل با خطاب قرار دادن «کشورهای دارای نفوذ بر اسرائیل» به‌روشنی از دولت‌هایی نظیر کانادا خواست به اقدامات نمادین مانند تحریم کالاهای شهرک‌ها بسنده نکنند و با برقراری تحریم تسلیحاتی همه‌جانبه و پایان دادن به همکاری‌های اقتصادی موثر بر حفظ اشغالگری، اسرائیل را به تبعیت از حقوق بین‌الملل وادار کنند.
پارادوکس آسمان کانادا؛ عبور امن «بال صهیون» از فراز نیویورک
در برابر تمام این مواضع سرسختانه، رویداد شهریور ۱۴۰۵ نمادی از شکاف میان اراده سیاسی و واقعیت‌های دیپلماتیک شد.
بنیامین نتانیاهو در سفر به نیویورک برای شرکت در هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد، با هواپیمای دولتی اسرائیل و بدون مواجهه با هیچ محدودیتی از حریم هوایی کانادا عبور کرد. هواپیمای حامل نخست‌وزیر اسرائیل در دست‌کم سه سفر پیشین او به آمریکای شمالی نیز از همین مسیر استفاده کرده بود و در هیچ‌یک از این موارد با ممانعت مقام‌های کانادایی روبه‌رو نشد.
نهادهای حقوقی و منتقدان چپ‌گرا این پرسش را مطرح کردند که چگونه دولتی که وعده بازداشت نتانیاهو را می‌دهد، عبور امن او را تسهیل می‌کند؟
کانادا با تکیه بر دو دلیل حقوقی به این انتقادها پاسخ داد؛ نخست، مقررات هوانوردی بین‌المللی و کنوانسیون شیکاگو که پروازهای عبوری بدون فرود را مشمول صلاحیت قضایی زمینی برای توقیف و بازداشت نمی‌داند. دوم، چارچوب مصونیت‌های مسیر تردد برای نشست‌های رسمی سازمان ملل متحد.
با این حال، این تمایز فنی مانع از آن نشد که افکار عمومی و نهادهای حقوق بشری این اتفاق را به عنوان نمادی از تعارفات سیاسی و عقب‌نشینی عملی ارزیابی نکنند.
رویکرد کانادا در قبال تحولات سیاسی اسرائیل بیش از آنکه دخالت معطوف به فرد باشد، تلاشی برای تثبیت خطوط قرمز دیپلماتیک در خاورمیانه است: حمایت بنیادین از امنیت اسرائیل در کنار طرد قاطع پروژه‌های الحاق‌گرایانه ائتلاف حاکم.
اتاوا تلاش کرده با کارت‌هایی نظیر به رسمیت شناختن فلسطین، استقبال از احکام لاهه و تحریم‌های تجاری بر شهرک‌ها، پیام انزوای ناشی از افراط‌گرایی را به جامعه اسرائیل منتقل کند، هرچند ماجرای حریم هوایی نشان می‌دهد که در تلاقی حقوق بین‌الملل و مصلحت‌های بین‌دولتی، مرز میان موضع‌گیری قاطع و انفعال عملی همواره باریک است.
هم‌زمان با برگزاری انتخابات سراسری اسرائیل، نیروهای این کشور برای متفرق کردن معترضان فلسطینی در شهر الخلیل در کرانه باختری از نارنجک صوتی استفاده کردند. این تجمع در اعتراض به عملیات اخیر ارتش اسرائیل برگزار شد که تاکنون به آوارگی هزاران نفر از ساکنان این شهر انجامیده است.
خبرگزاری رویترز سه‌شنبه پنجم آبان گزارش داد گروهی از مردان، زنان و کودکان فلسطینی در این تجمع اعتراضی شرکت کردند.
یکی از معترضان پلاکاردی در دست داشت که روی آن نوشته شده بود: «نه به مجازات دسته‌جمعی، نه به بستن راه‌ها، نه به آوارگی.»
ارتش اسرائیل تایید کرد نیروهایش برای متفرق کردن معترضان و ادامه عملیات نظامی در منطقه، نارنجک صوتی به کار برده‌اند.
عملیات نظامی اسرائیل و آوارگی هزاران فلسطینی
اول آبان، در حمله افراد مسلح فلسطینی به یک ایست بازرسی در کرانه باختری، دو سرباز اسرائیلی کشته و سه تن دیگر زخمی شدند. نیروهای اسرائیلی نیز هر دو مهاجم را که ساکن الخلیل بودند، با شلیک گلوله از پا درآوردند.
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، همان روز پس از بازدید از محل حادثه، از اجرای عملیاتی گسترده و خانه‌به‌خانه در الخلیل خبر داد.
این عملیات محله‌های نزدیک به ایست بازرسی محل حمله را دربر گرفته و به آوارگی گسترده ساکنان آن‌ها منجر شده است.
سازمان ملل متحد چهارم آبان اعلام کرد بیش از سه هزار فلسطینی در جریان عملیات ارتش اسرائیل ناچار به ترک خانه‌های خود شده‌اند.
ارتش اسرائیل سوم آبان نیز در بیانیه‌ای از تصمیم خود برای تخریب ساختمان‌ها در این منطقه خبر داد. بر اساس این بیانیه، نیروهای اسرائیلی در جریان بازرسی خانه‌ها هیچ سلاحی پیدا نکرده‌اند.
از زمان حمله به ایست بازرسی، اسرائیل ورودی بیشتر شهرها و شهرک‌های فلسطینی در کرانه باختری را مسدود کرده و محدودیت‌های شدیدی بر رفت‌وآمد ساکنان به اجرا درآورده است.
نورا نصار، یکی از ساکنان آواره که در تجمع اعتراضی نیز حضور داشت، به رویترز گفت بسته شدن مسیرها دسترسی او به خدمات درمانی را با مشکل روبه‌رو کرده است.
او افزود: «دموکراسی در این میان کجاست؟ بله، امروز انتخابات آن‌هاست، اما تکلیف ما چه می‌شود؟ مگر ما انسان نیستیم؟ می‌خواهیم از خانه بیرون برویم، می‌خواهیم به پزشک مراجعه کنیم.»
فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، در واکنش به این تحولات هشدار داد: «مجازات دسته‌جمعی نقض جدی حقوق بین‌الملل است.»
او افزود: «تهدید به تخلیه و محو کامل محله‌ها نگرانی‌های جدی درباره پاک‌سازی قومی ایجاد می‌کند.»
انتخابات اسرائیل و چشم‌انداز کرانه باختری
عملیات ارتش اسرائیل در کرانه باختری با برگزاری انتخابات سراسری این کشور هم‌زمان شده است؛ رویدادی که سیاست اسرائیل در قبال سرزمین‌های فلسطینی یکی از محورهای اصلی رقابت‌های آن به شمار می‌رود.
برخی فلسطینیان نتانیاهو را متهم کرده‌اند که با هدف بسیج هواداران خود، عملیات نظامی در کرانه باختری را هم‌زمان با انتخابات شدت بخشیده است.
دولت اسرائیل در مقابل تاکید دارد که این عملیات در واکنش به حمله مرگبار به سربازان این کشور انجام می‌شود.
نتانیاهو و گادی آیزنکوت، رقیب اصلی او در انتخابات، هر دو با تشکیل کشور مستقل فلسطین مخالف هستند.
شماری از ساکنانی که از خانه‌های خود در الخلیل رانده شده‌اند، معتقدند نتیجه انتخابات اسرائیل تغییر چندانی در شرایط زندگی فلسطینیان در سرزمین‌هایی که از سال ۱۹۶۷ در «اشغال اسرائیل» قرار دارند، ایجاد نخواهد کرد.
در دوران نخست‌وزیری نتانیاهو، شهرک‌سازی اسرائیل در کرانه باختری به‌سرعت گسترش یافته است. نهادهای سازمان ملل و شماری از کشورهای جهان شهرک‌سازی‌ها را «غیرقانونی» می‌دانند، هرچند اسرائیل با این ارزیابی مخالف است.
به گزارش رویترز، هم‌زمان با گسترش شهرک‌سازی در دوران فعالیت ائتلاف راست‌گرای نتانیاهو، حملات خشونت‌آمیز شهرک‌نشینان افراطی علیه فلسطینیان نیز افزایش یافته است.
تنش‌ها در کرانه باختری به‌ویژه از زمان حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس شدت گرفته است.
در همین حال، افراد مسلح فلسطینی در ماه‌های گذشته حملاتی علیه سربازان و غیرنظامیان اسرائیلی انجام داده‌اند.
اول مهر، نریا لایتر، پسر سفیر اسرائیل در آمریکا، بر اثر حمله با خودرو به ایست بازرسی مکابیم در کرانه باختری به‌شدت زخمی شد. به گفته ارتش اسرائیل، مهاجم او را با خودرو زیر گرفت و سپس با شلیک نیروهای اسرائیلی کشته شد.
انتخابات پارلمانی اسرائیل سه‌شنبه پنجم آبان برگزار می‌شود؛ نخستین انتخابات این کشور پس از حمله حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ که اسرائیل را تکان داد و خاورمیانه را به آشوب کشاند.
به‌گزارش رویترز ادامه حضور بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در قدرت در این انتخابات در معرض خطر قرار دارد و رقبای میانه‌رو او وعده داده‌اند دوران تازه‌ای را آغاز کنند. با این حال، ممکن است مشخص شدن نتایج قطعی زمان ببرد.
چه زمانی مشخص می‌شود چه کسی پیروز شده است؟
احتمال دارد نتیجه ظرف چند ساعت پس از بسته شدن صندوق‌های رأی مشخص شود، اما ممکن است روشن شدن آن چند روز یا حتی چند هفته طول بکشد.
رأی‌گیری از ساعت ۷ صبح به‌وقت محلی آغاز می‌شود و ساعت ۱۰ شب پایان می‌یابد. در آن زمان، شبکه‌های تلویزیونی اسرائیل نتایج نظرسنجی‌های هنگام خروج رأی‌دهندگان از شعب اخذ رأی را منتشر خواهند کرد که نخستین نشانه‌ها از نتیجه انتخابات را ارائه می‌دهد. پس از آن، اعلام نتایج شمارش آرا آغاز خواهد شد.
ممکن است تصویر روشنی از نتیجه انتخابات به‌سرعت شکل بگیرد، اما اگر هیچ حزب یا مجموعه‌ای از احزاب اکثریت مشخصی در پارلمان به دست نیاورد، این روند می‌تواند بسیار طولانی‌تر شود.
انتظار می‌رود شمارش نهایی آرا تا ۳۰ اکتبر تکمیل شود و نتایج رسمی انتخابات یک هفته پس از برگزاری آن، در ۱۳ آبان، به‌طور رسمی منتشر شود.
چرا این روند تا این اندازه پیچیده است؟
انتخابات کنست، پارلمان ۱۲۰ کرسی اسرائیل، طبق قانون باید هر چهار سال یک‌بار برگزار شود، اما برگزاری انتخابات زودهنگام در این کشور امری رایج بوده است.
کرسی‌های کنست بر اساس نظام نمایندگی تناسبی و متناسب با آرای فهرست‌های سراسری احزاب توزیع می‌شوند. احزاب برای کسب کرسی باید دست‌کم ۳٫۲۵ درصد آرای سراسر کشور را به دست آورند.
به‌طور گسترده تصور می‌شود که حدود ۱۲ حزب شانس عبور از این حد نصاب را دارند؛ بنابراین، نهایی شدن شمارش آرا و تعیین سهم کرسی‌های هر حزب زمان‌بر خواهد بود.
پس از انتشار نتایج چه اتفاقی می‌افتد؟
پس از نهایی شدن شمارش آرا، اسحاق هرتزوگ، رییس‌جمهوری اسرائیل، با رهبران احزاب درباره فرد مورد نظرشان برای نخست‌وزیری رایزنی خواهد کرد و سپس نامزدی را که به باور او بیشترین شانس تشکیل دولت را دارد، مامور این کار خواهد کرد.
فردی که مامور تشکیل دولت می‌شود، حداکثر ۴۲ روز فرصت خواهد داشت تا دولت خود را تشکیل دهد.
هیچ حزبی در اسرائیل تاکنون نتوانسته است به‌تنهایی اکثریت مطلق کرسی‌های پارلمان را به دست آورد. ازاین‌رو، دولت‌ها از طریق ائتلاف چند حزب تشکیل می‌شوند و مذاکرات برای تشکیل دولت اغلب هفته‌ها طول می‌کشد. هر کرسی کنست اهمیت دارد و احزاب کوچک می‌توانند با قرار گرفتن در جایگاه تعیین‌کننده ائتلاف، تاثیر بزرگی بر تشکیل دولت بگذارند.
اگر نامزد مامور تشکیل دولت موفق نشود، ممکن است به افراد دیگری فرصت داده شود تا برای تشکیل دولت تلاش کنند. اگر هیچ دولتی تشکیل نشود، انتخابات دیگری برگزار خواهد شد و کابینه فعلی تا آن زمان به‌عنوان دولت سرپرست به کار خود ادامه خواهد داد.
