همزمان با پیام شهروندان دارای معلولیت درباره قطع یا تاخیر در پرداخت مستمری، حق پرستاری و کمکهزینهها، علیرضا مصطفایی، فرد دارای معلولیت و معترض به وضعیت معیشتی، از تشکیل پرونده قضایی برای خود خبر داد و گفت اتهام «تبلیغ علیه نظام» به او نسبت داده شده است.
مصطفایی گفت صفحه اینستاگرامش بهدلیل حمایت از زندانیان سیاسی و شاهزاده رضا پهلوی از دسترس خارج شده است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، او همچنین به اتهام «تبلیغ علیه نظام» از سوی قوه قضاییه با تشکیل پرونده مواجه و احضار شده است.
برخورد قضایی با معترضان به مشکلات معیشتی پیشتر نیز گزارش شده است.
ایراناینترنشنال سوم شهریور گزارش داد برای شماری از پرستاران بیمارستان فیاضبخش تهران، پس از تجمع در اعتراض به دستمزد، اضافهکاری اجباری و کمبود نیرو، پرونده قضایی تشکیل شد و تعدادی نیز با لغو قرارداد و احضار انضباطی روبهرو شدند.
قطع مستمری و ماهها انتظار
شماری از افراد دارای معلولیت در پیامهایی به ایراناینترنشنال از قطع یا تاخیر در پرداخت مستمری، حق پرستاری و کمکهزینه لوازم بهداشتی خبر دادند و گفتند افزایش هزینههای زندگی و تجهیزات توانبخشی، تامین نیازهای روزمره را برای آنان دشوارتر کرده است.
این روایتها در شرایطی مطرح میشود که مقامهای سازمان بهزیستی کمبود بودجه را از عوامل ایجاد صفهای طولانی برای دریافت حمایتهای مالی اعلام کردهاند.
یکی از مخاطبان ایراناینترنشنال گفت نزدیک به ۱۰ ماه است مستمری بهزیستی او قطع شده و با وجود مراجعههای مکرر، هنوز پرداخت آن از سر گرفته نشده است.
او افزود: «مددجویان زیادی هستند که مانند من مستمریشان بدون هیچ دلیلی قطع شده و هیچکس پاسخگو نیست.»
پیشتر فاطمه عباسی، معاون توانبخشی سازمان بهزیستی، اعلام کرده بود بیش از ۱۵۲ هزار فرد دارای معلولیت بهدلیل کمبود بودجه در نوبت دریافت حق پرستاری هستند.
او «کمبود اعتبار» را عامل اصلی طولانی شدن این صف دانست.
یک فرد دارای ضایعه نخاعی به ایراناینترنشنال گفت: «چند ماه است چیزی از سوی بهزیستی برای ما واریز نشده و واقعا زندگی خیلی سخت شده است.»
مادر یک کودک دارای اوتیسم شدید نیز گفت حق پرستاری و کمکهزینه معیشتی با تاخیر پرداخت میشود و افزود که سرپرست فرزندش است و درآمدی ندارد.
ویلچری که ۱۸ سال است تعویض نشده
بخشی دیگر از پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال به هزینه تجهیزات مورد نیاز افراد دارای معلولیت مربوط است.
یکی از مخاطبان گفت: «یک ویلچر را ۱۸ سال است دارم. تمام قطعاتش را با طناب و تسمه پلاستیکی بستهام و دو سال است در نوبت بهزیستی هستم.»
فردی با معلولیت شدید نیز گفت با وجود گذشت نیمی از ماه، کمکهزینه لوازم بهداشتی او پرداخت نشده است.
او افزود پدرش را ۲۰ سال پیش از دست داده و سرپرستی ندارد.
ایراناینترنشنال ۲۲ تیر گزارش داده بود کمکهزینه معیشتی بسیاری از افراد دارای معلولیت بهدلیل آنچه «فقدان بودجه» عنوان شد، از خرداد قطع شده و حق پرستاری و کمکهزینه لوازم بهداشتی نیز با تاخیر پرداخت شده است.
یک زن دارای آسیب نخاعی گفت کمکهزینه ماهانه لوازم بهداشتی تنها هزینه یک هفته تا ۱۰ روز او را پوشش میدهد.
معاون سازمان بهزیستی هشتم خرداد گفته بود بیش از ۸۰ درصد افراد مشمول حمایتهای این سازمان، در دهکهای پایین درآمدی قرار دارند.
یک دانشجوی ۲۸ ساله نابینا در پیامی به ایراناینترنشنال، از هزینه بالای دسترسی به منابع دانشگاهی گفت: «برای ضبط کتابها و منابع پژوهشی هزینههای زیادی پرداخت میکنم. با وجود تعهد سازمان بهزیستی، هیچ کمکی نمیشود و من و امثال من برای ضبط منابع صوتی تحت فشار شدیدی هستیم.»
مشکلات مالی افراد دارای معلولیت تنها به پرداختهای بهزیستی محدود نیست.
ایراناینترنشنال ۲۷ شهریور روایت فردی دارای معلولیت شدید و بیماری صعبالعلاج را منتشر کرد که گفت بیمه و یارانهاش بهدلیل بالا بودن تراکنشهای بانکی مرتبط با خرید دارو قطع شده است.
دولت عراق خبر داد در پی «پیگیری جدی» علی الزیدی، نخستوزیر این کشور و موافقت آمریکا، شرکتهای هواپیمایی ایرانی بهاستثنای ماهانایر اجازه یافتهاند روزانه ۴۰ پرواز از مبدا و به مقصد فرودگاه بینالمللی نجف انجام دهند.
دفتر نخستوزیری عراق جمعه ۱۰ مهر با انتشار بیانیهای اعلام کرد این توافق با هدف «تسهیل رفتوآمد مسافران و زائران» و «حمایت از سفرهای بشردوستانه، درمانی، گردشگری و تحصیلی» حاصل شده است.
بر اساس این بیانیه، نخستوزیر عراق از پاسخ مثبت دولت دونالد ترامپ به درخواست بغداد برای صدور معافیت لازم بهمنظور ازسرگیری پرواز شرکتهای هواپیمایی ایرانی به نجف قدردانی کرد.
دفتر نخستوزیری عراق همچنین تاکید کرد این کشور «منافع مردم خود» را مبنای روابط خارجی قرار میدهد و در پی برقراری «روابطی متوازن و مثبت» با سایر کشورهاست.
در این بیانیه آمده است بغداد به تلاشهای خود برای رفع موانع پروازها در راستای «منافع عراق، حفظ حقوق و منافع مسافران و تقویت همکاری و ارتباطات انسانی میان ملتها» ادامه خواهد داد.
پیشتر در ۹ مهر، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در بیانیهای اقدامات آمریکا برای ایجاد محدودیت در مبادلات تجاری و حملونقل هوایی ایران را «دسیسهای خطرناک در جهت خدشه وارد کردن به روابط دوستانه میان کشورها، خصوصا همسایگان» توصیف کرده بود.
این وزارتخانه محدودیتهای اعمالشده بر پروازها میان ایران و عراق را مغایر منافع مشترک دو کشور دانسته و از بغداد خواسته بود در برابر «فتنهانگیزی» واشینگتن «تصمیمهای مقتضی» اتخاذ کند.
توقف پروازهای ایران به نجف در پی تحریمهای آمریکا
مدیریت فرودگاه بینالمللی نجف سوم مهر اعلام کرد تمامی پروازهای ورودی از ایران و خروجی به مقصد ایران تا اطلاع ثانوی متوقف شدهاند.
یک روز بعد، دولت عراق از آغاز مذاکرات مستقیم با آمریکا برای معاف کردن برخی فرودگاههای این کشور از محدودیتهای ناشی از تحریمها علیه شرکتهای هواپیمایی ایرانی خبر داد.
وزارت خزانهداری آمریکا ۱۷ شهریور نام ۳۵ شرکت و یک فرد مرتبط با صنعت هوانوردی ایران را به فهرست تحریمهای خود افزود. این فهرست شامل ۲۷ شرکت هواپیمایی ایرانی و هشت شرکت مستقر در خارج از ایران است.
آمریکا هشتم مرداد نیز شبکه بینالمللی پشتیبان شرکت هواپیمایی ماهانایر را تحریم کرده بود.
بهدنبال تحریمهای تازه وزارت خزانهداری آمریکا، شماری از پروازهای بینالمللی از ایران به مقصدهایی از جمله امارات متحده عربی، جمهوری آذربایجان و گرجستان لغو شدهاند.
انتقاد رسانهها و چهرههای حکومتی از نخستوزیر عراق
در روزهای اخیر، مواضع دولت عراق در قبال محدودیتهای اعمالشده بر شرکتهای هواپیمایی ایرانی، انتقاد شماری از رسانهها و چهرههای نزدیک به حکومت ایران را برانگیخته است.
حسین شریعتمداری، مدیرمسئول روزنامه کیهان، هفتم مهر با انتقاد از «همراهی» الزیدی با تحریمهای آمریکا علیه شرکتهای هواپیمایی ایرانی، نخستوزیر عراق را به «همسویی با یزید زمان» متهم کرد.
او اضافه کرد: «ملت عراق هرگز اجازه نخواهند داد که نخستوزیر این کشور در این آوردگاه به اردوی یزید کوچ کند.»
رسانه خبرآنلاین نیز به نقل از علیرضا مجیدی که او را «کارشناس مسائل خاورمیانه» معرفی کرد، نوشت دولت الزیدی «دولتی کاملا آمریکایی» است.
مجیدی گفت دولت کنونی عراق با حمایت واشینگتن شکل گرفته و ادامه حیات آن هم به حمایت کاخ سفید وابسته است.
او با اشاره به مخالفت ترامپ با نخستوزیری نوری المالکی، از چهرههای نزدیک به جمهوری اسلامی، الزیدی را «وامدار» ایالات متحده دانست و افزود: «اگر آن وتوی آمریکا اتفاق نمیافتاد، قطعا این فرد هرگز به نخستوزیری نمیرسید.»
همزمان با شدت گرفتن کارزار فشار اقتصادی دولت ترامپ علیه جمهوری اسلامی، از جمله از طریق محاصره دریایی و اعمال محدودیتهای هوایی، اهمیت مسیرهای ارتباطی با کشورهای همسایه، بهویژه عراق، برای حکومت ایران افزایش یافته است.
شیروان دوبردانی، عضو کمیسیون امنیت و دفاع پارلمان عراق، ۳۰ شهریور در گفتوگویی اختصاصی با ایراناینترنشنال اعلام کرد تشدید فشارهای اقتصادی آمریکا، عراق را به تنها مسیر باقیمانده ایران برای دسترسی به دلار تبدیل کرده است.
شبکه فاکسنیوز ۱۰ مهر به نقل از پژوهشگران بنیاد دفاع از دموکراسیها گزارش داد با وجود تحریمهای آمریکا، دستکم ۸۳ پرواز متعلق به شرکتهای هواپیمایی ایرانی از اول تا پنجم مهر در فرودگاههای ترکیه به زمین نشستهاند.
این آمار بر اساس بررسی دادههای ثبتشده در وبسایت ردیابی پرواز فلایترادار۲۴ به دست آمده و شامل پروازهایی است که در فرودگاههای استانبول، آنکارا و ازمیر فرود آمدهاند.
پژوهشگران این بنیاد در مجموع ۱۲ شرکت هواپیمایی ایرانی تحت تحریم آمریکا را شناسایی کردند که از میان آنها، ایرانایرتور و کاسپین هرکدام با ۱۲ پرواز، ایرانایر با ۱۰ پرواز و آتا و آوا هرکدام با ۹ پرواز، بیشترین سهم را داشتند.
وزارت خزانهداری آمریکا در واکنش به ادامه این پروازها به فاکسنیوز اعلام کرد موضوع را مستقیما با مقامهای ارشد ترکیه مطرح کرده و به شرکتها و موسسات مالی این کشور درباره خطر تحریم شدن در صورت همکاری با شرکتهای هواپیمایی ایرانی هشدار داده است.
سخنگوی این وزارتخانه گفت مذاکرات ماه گذشته با مقامهای ارشد ترکیه به نتایج ملموسی، از جمله لغو پروازهای ماهانایر و لغو مجوز فعالیت بانک ملت، منجر شده است.
او افزود واشینگتن همچنان در حال مذاکره با آنکارا درباره ادامه پروازهای ایران به ترکیه است و درباره خطرات ناشی از همکاری با شرکتهای هواپیمایی تحریمشده با مقامهای این کشور گفتوگو میکند.
روایتها و تصاویر ارسالی شهروندان از اعتراضات دیماه در استان خوزستان نشان میدهد نیروهای امنیتی و سرکوبگر برای شناسایی، بازداشت و سرکوب معترضان، از زیرساختها و امکانات غیرنظامی از جمله «شبکه بهداشت و درمان» و «شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب» استفاده کردهاند.
بر اساس گزارشهای رسیده به مدیابات ایراناینترنشنال، مدیریت شبکه بهداشت شهرستان لالی به کادر درمان دستور شناسایی معترضان را داد و در اهواز نیز خودروها، مهمانسراها و ساختمانهای اداری شرکت نفت در اختیار نیروهای سپاه پاسداران قرار گرفت تا به کشتار معترضان بپردازند.
درگیری دوسوم استان خوزستان در اعتراضات
اعتراضات در استان خوزستان از ۱۱ دیماه با تجمعات خیابانی در اهواز، ماهشهر، آبادان و خرمشهر آغاز شد و تا ۲۰ دیماه ادامه یافت.
بررسی اطلاعات رسیده نشان میدهد دستکم ۱۹ شهرستان در این موج اعتراضی فعال بودهاند؛ از جمله اهواز، دزفول، بهبهان، ایذه، رامهرمز، شوشتر، لالی، مسجدسلیمان، باغملک، اندیمشک و شادگان.
این گستره بخش بزرگی از استانی را پوشش میدهد که بر اساس آخرین آمارهای رسمی با بیش از ۴.۷ میلیون نفر جمعیت، نزدیک به شش درصد جمعیت ایران، را در خود جا داده است.
ترکیب جمعیت این استان چندقومیتی شامل اقوام مختلف از جمله عربها، بختیاریها، لرها، فارسها، دزفولیها و شوشتریها بود و اوج درگیریها و شدت سرکوب در روزهای ۱۸ و ۱۹ دیماه گزارش شده است.
بهکارگیری شبکه بهداشت برای شناسایی معترضان و تحویل مجروحان
براساس اطلاعات و تصاویر ارسالی به ایراناینترنشنال در شهرستان لالی با جمعیتی حدود ۷۰ هزار نفر، امیر حسنوند، رییس شبکه بهداشت و درمان، کادر درمان را برای شناسایی معترضان و همکاری با نیروهای امنیتی تحت فشار قرار داده بود.
بررسی سوابق و فعالیتهای حسنوند نشان میدهد او با فرماندهان ارشد سپاه پاسداران جلسات هماهنگی مختلفی در زمان تصدی خود داشته است.
بر اساس این روایات، اقدامات صورتگرفته شامل تحمیل دستورالعملهای ایدئولوژیک بر کادر پزشکی و درمان بوده است.
علاوه بر این، موضعگیری آشکار علیه معترضان و ممانعت از مداوا و ارائه خدمات درمانی به مجروحان، ورود نیروهای امنیتی به مراکز درمانی و تحویل معترضان شناساییشده به سپاه از دیگر اقدامات او بوده است.
شهرستان لالی در ۱۸ دیماه شاهد تجمعات گسترده شهروندان بود.
در استانهای دیگر ایران نیز ماموران امنیتی و حکومت نیروهای کادر درمان را تحت فشار قرار داده و مجبور به همکاری علیه معترضان کرده بودند. نهادهای حقوق بشری همواره نسبت به ورود نیروهای لباسشخصی به بیمارستانها، بازداشت مجروحان روی تخت درمان و استفاده از آمبولانسها برای حمل نیروهای سرکوب هشدار داده بودند.
استفاده از امکانات شرکت ملی نفت
روایتهای شهروندان نشان میدهد که امکانات لجستیکی، ترابری و رفاهی شرکت نفت در خدمت عملیات سرکوب علیه معترضان در دیماه قرار گرفته است.
شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب با مرکزیت اهواز، بزرگترین شرکت تابع شرکت ملی نفت ایران است که بخش زیادی از نفت و همچنین گاز کشور را تولید میکند و دهها هزار نیروی انسانی دارد.
طبق روایت مخاطبان، در شب ۱۹ دیماه در نزدیکی پارک زیتون اهواز، تعداد زیادی خودرو پیکاپ استیجاری با آرم شرکت نفت مشاهده شده و در ۲۰ دیماه سرکوب خیابانی با بهرهگیری خودروهای این شرکت انجام گرفته است.
همچنین شواهد از بهکارگیری خودروهای شاسیبلند کیامسی شرکت جهت جابهجایی نیروها و بازداشتیها خبر میدهند.
از سوی دیگر، مهمانسراها و ساختمانهای چندطبقه شرکت نفت و ترابری آن جهت استقرار و تامین غذای نیروهای سپاه خالی و تجهیز شد.
برخی شهروندان اشاره کردهاند که از پایگاه بسیج تندگویان (متعلق به شرکت نفت) بهعنوان محل استراحت و سازماندهی نیروها استفاده شد.
شلیک گلوله جنگی و استفاده از امکانات شهرداری
روایت مخاطبان حاکی از شدت بالای خشونت و بهکارگیری ابزارهای مرگبار علیه معترضان در استان خوزستان است.
طبق این گزارشها، در اهواز از سلاحهای جنگی مانند کلاشنیکف، ژ۳ و دوشکا برای شلیک مستقیم به معترضان استفاده شده است.
علاوه بر این، الگوی نظامیسازی و استقرار در مراکز شهری در چند منطقه دیده شد. در دزفول نیروهای مسلح در فرمانداری مستقر شدند، تکتیراندازان بر فراز ساختمانهای بلند قرار گرفتند و شهرداری مرکزی و مساجد به محل نگهداری بازداشتیها تبدیل شدند. در ماهشهر نیز نصب سلاح سنگین (رگبار) بر پشتبام فرمانداری گزارش شده است.
ابعاد دیگری از سرکوب شامل تعقیب مجروحان در بیمارستانها بوده است. در بهبهان نیروهای امنیتی برای بازداشت معترضان تا داخل اتاقهای عمل پیش رفتند و کادر پزشکی را تهدید کردند. در اهواز نیز شلیک گاز اشکآور به مراکز درمانی و بازداشت پزشکان و اینترنها گزارش شده است.
همزمان، بازداشتهای گسترده در شهرهای مختلف ادامه داشت که دستگیری دستکم ۱۹ نفر در ایذه و انتقال آنها به زندان اهواز، تهدید معترضان به اعدام در شوشتر و بازداشت کارمندان معترض شهرداری شوشتر نمونههایی از آن است.
مخاطبان میگویند نیروهای غیرایرانی، بهخصوص عراقیان حشد شعبی، در سرکوب شهرستانهای خوزستان حضور داشتهاند.
مثلث بحران در خوزستان
استان خوزستان بهدلیل بحرانهای زیستمحیطی از جمله تنش شدید آبی، مشکلات هورالعظیم و تنش خاکی، تبعیض اقتصادی-اجتماعی و نرخ بالای بیکاری علیرغم تمرکز ثروت نفتی کشور، طی سالهای ۱۳۹۶، ۱۳۹۸ و بهویژه تابستان ۱۴۰۰ محل اعتراضات معیشتی و سیاسی بوده است.
رسانههای داخلی از جمله خبرگزاریهای دولتی معمولا اعتراضات این منطقه را به «تنشهای آبی» یا «تحریکات بیرونی» نسبت میدهند، اما شعارهای این اعتراضات از جمله «این آخرین نبرده، پهلوی برمیگرده» و «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه» بعد سیاسی و ضدحکومتی این اعتراضات را نشان داده است.
با وجود انتشار ویدیوهای استعفای شماری از معلمان در اعتراض به مشکلات معیشتی، وضعیت آموزش و برخوردهای امنیتی، سخنگوی وزارت آموزش و پرورش استعفای معلمان را «شایعه» خواند و گفت «فضاسازیهایی» با هدف تعطیلی آموزش حضوری در جریان است.
علی فرهادی، سخنگوی وزارت آموزش و پرورش، جمعه ۱۰ مهر در گفتوگو با خبرگزاری تسنیم گفت: «استعفای معلمان شایعه است و چنین موضوعی صحت ندارد.»
او بدون اشاره به ویدیوهای منتشرشده از استعفای معلمان و دلایل اعلامشده از سوی آنان، گفت با بازگشایی مدارس، معلمان و دانشآموزان از آموزش حضوری استقبال کردهاند و این وضعیت حتی در استانهای جنوبی، از جمله هرمزگان، نیز مشاهده میشود.
فرهادی همچنین گفت در شرایط فعلی «فضاسازیهایی» درباره مدارس شکل گرفته که به دنبال «تحتالشعاع قرار دادن جریان آموزش حضوری و تعطیلی این روند» است، اما توضیح نداد چه افراد یا گروههایی را مسئول این اقدامات میداند.
علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش، نیز هشتم مهر استعفای معلمان را «شایعه» خواند و گفت این موضوع را چهار نفر منتشر کردهاند که «معلم نیستند و در جامعه معلمان نیز حضور ندارند».
هشدار تشکلهای صنفی درباره موج استعفای معلمان
در مقابل، شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران با اشاره به انتشار ویدیوها و گزارشهای متعدد از استعفای معلمان در نقاط مختلف کشور، با انتشار بیانیهای درباره موج استعفای معلمان هشدار داده است.
در این بیانیه آمده است معلمان «اکنون در مواجهه با شرایط نامناسب، بیتوجهی سیستماتیک حاکمیت به نهاد آموزش و معیشت و فشارهای طاقتفرسا، راهی جز تسلیم استعفا و ترک کلاسی که جانشان به آن بسته بود، پیش روی خود نمیبینند».
این تشکل صنفی حقوق و دستمزدهای زیر خط فقر و مشکلات معیشتی، کالاییسازی و تبعیض آموزشی، بوروکراسی و فرمبازیهای اداری و همچنین برخوردهای امنیتی، پروندهسازی، اخراج، تعلیق و بازداشت معلمان و فعالان صنفی را از عوامل این استعفاها برشمرد.
شورای هماهنگی همچنین اعلام کرد برخلاف اظهارات مقامهای وزارت آموزش و پرورش، بحران موجود ناشی از «تحریک دشمن» نیست.
این ارگان صنفی، «خالی شدن کلاسها از معلمان باتجربه و دلسوز» را نتیجه مستقیم سیاستهایی خواند که آموزش و پرورش را «به زوال کشانده» است.
در روزهای اخیر ویدیوهایی از معلمان در شبکههای اجتماعی منتشر شده که در آنها از استعفای خود خبر میدهند و مشکلات اقتصادی، فشار کاری و بیتوجهی به ارزش کارشان را از دلایل این تصمیم میدانند.
از سوی دیگر، نهم مهر، دانشآموزان و والدین از حضور نیروهای مسلح در مدارس، فشار برای عضویت در بسیج و شرکت در برنامههای حکومتی و برخورد بر سر حجاب خبر دادند.
چهارم مهر نیز در روایتهایی از فشار امنیتی بر معلمان، به ایراناینترنشنال گفته شد از آموزگاران یک مدرسه در بوشهر خواسته شده سخنان سیاسی یا انتقادی دانشآموزان را گزارش کنند و در غیر این صورت با خطر بازداشت روبهرو خواهند شد.
نگرانی از کمبود معلم و بحران آموزش
این استعفاها در شرایطی مطرح شده است که نظام آموزشی با کمبود نیروی انسانی و مشکلات معیشتی فرهنگیان روبهروست.
اسماعیل عبدی، فعال صنفی معلمان، ۳۰ شهریور در گفتوگو با ایراناینترنشنال درباره کمبود معلم، افزایش شمار بازماندگان از تحصیل و فشارهای اقتصادی هشدار داد و گفت پروندهسازی برای معلمان، کمبود نیروی آموزشی و اشتغال چندشیفته فرهنگیان، بر کیفیت آموزش تاثیر گذاشته است.
۱۵ شهریور، گروهی از معلمان مقابل سازمان برنامه و بودجه در تهران تجمع کردند و خواستار پرداخت عادلانه دستمزدها و اجرای طرح همسانسازی حقوق و مزایا شدند.
فعالان و تشکلهای صنفی معلمان در سالهای گذشته بارها با احضار، بازداشت، صدور احکام زندان، اخراج، انفصال از خدمت و محرومیت از حقوق صنفی روبهرو شدهاند.
کمپین حقوق بشر ایران هشتم مرداد اعلام کرد پس از اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، دستکم ۶۰ معلم بازداشت، زندانی یا با احکام قضایی روبهرو شدهاند.
خبرگزاری رویترز گزارش داد شمار محمولههای گاز طبیعی مایع، الانجی، خارجشده از تنگه هرمز در ماه سپتامبر، با وجود نگرانیهای امنیتی و ابهام درباره تداوم کشتیرانی در این منطقه، به بالاترین سطح ماهانه از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی در ماه فوریه رسید.
این خبرگزاری جمعه دهم مهر گزارش داد بر اساس دادههای اساندپی گلوبال انرژی، در سپتامبر، از ۱۰ شهریور تا هشتم مهر، ۱۹ محموله الانجی شامل ۱۳ محموله از قطر و شش محموله از امارات متحده عربی از این آبراه عبور کردند.
اریک یپ، تحلیلگر ارشد اساندپی، گفت این رقم در ماه ژوئن، همزمان با آغاز اجرای توافق آمریکا و جمهوری اسلامی، ۱۵ محموله بود.
به گفته او، عبور محمولهها در نیمه دوم ماه سپتامبر شتاب گرفت و در صورت تداوم این روند در اکتبر (مهر و آبان)، میزان عبور ماهانه ممکن است به ۲۵ درصد سطح پیش از جنگ برسد.
دادههای شرکت کپلر شمار محمولههای خارجشده از تنگه هرمز در ماه سپتامبر را ۲۱ مورد نشان میدهد. این شرکت آمار ماه ژوئن را نیز ۱۵ محموله اعلام کرده است.
دادههای کپلر و الاسایجی همچنین نشان میدهند در هفتههای اخیر، با وجود ادامه درگیری، کشتیهای بیشتری مرتبط با قطر انرژی، چه حامل محموله و چه بدون بار، از تنگه هرمز عبور کردهاند.
این هفته سه کشتی حامل الانجی از پایانه صادراتی راسلفان قطر، پس از ناپدید شدن از دادههای رهگیری در محدوده تنگه هرمز، دوباره خارج از آن مشاهده شدند.
شناور «الخریطیات»، مرتبط با قطر انرژی، آخرینبار ۳۱ شهریور تا یکم مهر داخل تنگه دیده شد و هفتم تا هشتم مهر، نزدیک ساحل غربی هند ظاهر شد.
این کشتی اکنون از کنار سریلانکا میگذرد.
«الغرافه»، دیگر کشتی مرتبط با قطر انرژی، یکم تا دوم مهر از دادههای رهگیری داخل تنگه هرمز ناپدید و هشتم مهر در غرب هند مشاهده شد.
کشتی سوم، «ملاحه قطر»، تحت مدیریت شرکت آلمانی «پروناو شیپ منیجمنت»، آخرینبار ۲۶ تا ۳۰ شهریور در تنگه هرمز دیده شد و هشتم مهر در غرب هند ظاهر شد.
این کشتی اکنون محمولهاش را در بندر هازیرا در هند تخلیه میکند.
قطر انرژی به درخواست اظهارنظر رویترز پاسخ فوری نداده است و پروناو نیز از اظهارنظر خودداری کرده است.
بسیاری از کشتیها برای جلوگیری از شناسایی، سامانه شناسایی خودکار خود، موسوم به ایآیاس، را خاموش میکنند؛ روشی که «عبور خاموش» نامیده میشود.
پیشتر گزارش شده بود حدود ۸۰ درصد کشتیهایی که طی یک دوره دوهفتهای از تنگه هرمز گذشته بودند، برای عبور خاموش، ردیابهای خود را خاموش کرده بودند.
جمهوری اسلامی، دوم شهریور ۴۵ کشتی را بهدلیل آنچه نقض مقررات عبور از هرمز خواند، به جریمه، توقیف و مصادره محموله تهدید کرده بود. این فهرست، کشتیهای حامل نفت خام، الانجی، گاز مایع و فرآوردههای پالایششده را در بر میگرفت.
یپ نگرانی اصلی را امکان تداوم عبور محمولههای الانجی در زمستان دانست.
به ارزیابی او، این امر به دو عامل بستگی دارد: اینکه جمهوری اسلامی افزایش صادرات از تنگه هرمز را کاهش قدرت اهرم کنترل خود بداند و به رویارویی نظامی جدیتر روی آورد، و اینکه همراهی کاروانهای کشتیرانی از سوی نیروی دریایی آمریکا، با وجود هزینه بالا، ادامه یابد.
پیش از آغاز جنگ در نهم اسفند ۱۴۰۴، حدود یکپنجم عرضه جهانی نفت خام و الانجی از تنگه هرمز عبور میکرد.
وبسایت حقوق بشری حالوش خبر داد دستکم پنج عضو لشکر فاطمیون در حمله افراد مسلح در منطقه رودماهی زاهدان کشته شدند. همزمان، نیروهای جمهوری اسلامی و افراد مسلح در راسک چندین ساعت درگیر شدند و ساختمان ستاد خبری اداره اطلاعات در نوکآباد تفتان نیز هدف حمله مسلحانه قرار گرفت.
حالوش که اخبار استان سیستان و بلوچستان را پوشش میدهد، گزارش داد حمله به اعضای فاطمیون حدود ساعت ۶:۳۰ صبح جمعه ۱۰ مهر، زمانی رخ داد که نیروهای فاطمیون با یک خودروی لندکروز در مسیر کلهپده منطقه رودماهی در حال گشتزنی بودند.
به گفته شاهدان عینی، ابتدا یک تله انفجاری در مسیر خودرو که به سلاح سنگین دوشکا مجهز بود منفجر شد و پس از انهدام خودرو، افراد مسلح به سوی آن تیراندازی کردند.
هویت کشتهشدگان تاکنون اعلام نشده است.
قرارگاه قدس نیروی زمینی سپاه پاسداران نیز کشته شدن یکی از نیروهای خود را در این حمله تایید کرد و گفت یک بمب کنار جادهای در یکی از مسیرهای سیستان و بلوچستان منفجر شده است.
کانال صابرین نیوز، نزدیک به سپاه پاسداران، نیز گزارش داد فرد کشتهشده از نیروهای تیپ فاطمیون بوده و حمله در منطقه رودماهی شهرستان زاهدان رخ داده است.
این دومین حمله مرگبار گزارششده علیه نیروهای فاطمیون در منطقه رودماهی طی کمتر از یک ماه است.
حالوش ۲۶ شهریور گزارش داد دستکم چهار نیروی لشکر فاطمیون که از سوی سپاه پاسداران در پایگاه رودماهی زاهدان مستقر شده بودند، ۲۰ شهریور هنگام گشتزنی هدف تیراندازی افراد مسلح قرار گرفتند و کشته شدند.
این رسانه ۱۸ شهریور از استقرار صدها نیروی فاطمیون در مناطق مختلف سیستان و بلوچستان، از جمله اطراف زاهدان، میرجاوه، راسک، سراوان، زابل، چابهار، کنارک و ایرانشهر و همچنین استقرار نیروهای زینبیون در بخشهایی از جنوب استان خبر داد.
حالوش در هفتههای اخیر ویدیوهایی نیز از حضور نیروهای فاطمیون در ارتفاعات رودماهی و گشتزنی آنان در این منطقه منتشر کرد.
لشکر فاطمیون، نیرویی شبهنظامی وابسته به نیروی قدس سپاه پاسداران و متشکل از نیروهای عمدتا شیعه افغانستانی است که با حمایت جمهوری اسلامی شکل گرفت و در جریان جنگ داخلی سوریه در کنار نیروهای حکومت بشار اسد جنگید.
وزارت خزانهداری آمریکا چهارم بهمن ۱۳۹۷ لشکر فاطمیون را تحریم کرد.
فاطمیون همچنین در کنار لشکر زینبیون پاکستان و حشد شعبی عراق، نقشی کلیدی در سرکوب اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ ایفا کرد و در هماهنگی با نیروهای نظامی جمهوری اسلامی، به کشتار معترضان پرداخت.
درگیری نیروهای امنیتی و افراد مسلح در راسک
حالوش در گزارشی دیگر اعلام کرد نیروهای نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی حوالی ساعت ۵:۳۰ بامداد جمعه ۱۰ مهر به اطراف روستاهای بیدلد و شوشگیم در شهرستان راسک یورش بردند و با افرادی در این منطقه درگیر شدند.
بر اساس این گزارش، درگیری بیش از شش ساعت ادامه داشت و صدای تیراندازی و انفجارهای شدید در منطقه شنیده شد. نیروها و تجهیزات نظامی و امنیتی بیشتری نیز در جریان درگیری به منطقه اعزام شدند.
همچنین خودروهای زرهی، خودروهای هایلوکس و شماری خودروی سواری با پلاک شخصی در محل مشاهده شدند و یک خودروی مجهز به سلاح سنگین نیز به منطقه اعزام شد.
به گفته منابع محلی، در جریان این درگیری از پهپادهای شناسایی کوادکوپتر و پهپادهای انتحاری نیز استفاده شد.
حالوش اعلام کرد هویت و وابستگی افراد درگیر مشخص نیست و اطلاعات دقیقی درباره تلفات و خسارات احتمالی منتشر نشده است.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، به نقل از یک «منبع آگاه» نوشت از صبح جمعه عملیات نیروهای امنیتی علیه اعضای گروههای مسلح در راسک آغاز شده و «تعدادی از آنان» کشته شدهاند.
فارس افزود این عملیات همچنان ادامه دارد.
همزمان، ساختمان ستاد خبری اداره اطلاعات در شهر نوکآباد، مرکز شهرستان تفتان، هدف حمله افراد مسلح قرار گرفت.
شبکه اسناد حقوق بشر بلوچستان گزارش داد مهاجمان بامداد ۱۰ مهر به سوی این ساختمان تیراندازی کردند و منابع محلی از وقوع انفجار و احتمال استفاده از نارنجک خبر دادند.
تاکنون گزارشی از تلفات یا میزان خسارات این حمله منتشر نشده و هیچ فرد یا گروهی مسئولیت آن را بر عهده نگرفته است.
در هفتههای اخیر، استان سیستان و بلوچستان شاهد درگیریهای متعدد میان افراد مسلح و نیروهای نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی و همچنین حملاتی به نیروهای فاطمیون بوده است.
۹ مهر، نیروهای جمهوری اسلامی و افراد مسلح در منطقه منزلآب زاهدان چند ساعت درگیر شدند. قرارگاه قدس نیروی زمینی سپاه پاسداران اعلام کرد شش فرد مسلح در این درگیری کشته شدند.
همچنین علیرضا سنچولی، مامور فرماندهی انتظامی، در حمله افراد مسلح به ایستبازرسی احمدآباد در ورودی راسک کشته شد.
هفتم مهر نیز دستکم یک نفر در جریان درگیری با نیروهای جمهوری اسلامی در ایرانشهر جان باخت.
۲۱ شهریور، درگیری حدود ۹ ساعته نیروهای حکومتی با اعضای «جبهه مبارزین مردمی» در منطقه بخشان سراوان به کشته شدن سه عضو سپاه پاسداران و چهار فرد مسلح انجامید.
شماری از احزاب و گروههای فعال در سیستان و بلوچستان، آذر ۱۴۰۴ از تشکیل «جبهه مبارزین مردمی» با هدف «اتحاد و افزایش اثرگذاری مبارزات» خبر دادند.
«جنبش پادا بلوچ»، «حرکت نصر بلوچستان»، «سازمان جیشالعدل»، «گروه محمد رسولالله» به رهبری حاجی واحدبخش و گروههایی با عنوان «پیکارجویان خودجوش بلوچ»، از جمله تشکلهای مشارکتکننده در این جبههاند.