مقام آمریکایی: ارتش آمریکا دو پهپاد حکومت ایران را بر فراز تنگه هرمز سرنگون کرد
یک مقام وزارت دفاع آمریکا اعلام کرد نیروهای آمریکایی، در حالی که تهران مدعی حمله به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز شده، دو پهپاد حکومت ایران را در این منطقه سرنگون کردهاند.
رسانههای آمریکایی به نقل از این مقام گزارش دادند که تردد دریایی در این آبراه همچنان ادامه دارد.
این خبر در شرایطی است که طی ساعات اخیر گزارشهای متناقضی درباره رویارویی نیروهای حکومت ایران با یک شناور در تنگه هرمز منتشر شده است.
مقامهای جمهوری اسلامی تاکنون واکنش رسمی به این ادعای جدید آمریکا نشان ندادهاند.
به نوشته پولیتیکو، گزارشها حاکی است که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پس از دریافت تماسهایی از رهبران قطر، امارات متحده عربی و پاکستان و دریافت اطمینان از نزدیک بودن یک توافق اولیه با ایران، از برنامه خود برای حمله نظامی به این کشور عقبنشینی کرده است.
بر اساس این گزارش، ترامپ صبح پنجشنبه در پیامی در شبکه اجتماعی تروثسوشال هشدار داده بود که قصد دارد «امشب ایران را بسیار سخت» هدف قرار دهد. اما ساعاتی بعد، مجموعهای از تماسهای دیپلماتیک در سطح عالی انجام شد که در نهایت به تغییر موضع او انجامید.
دو مقام دولت آمریکا و یک دیپلمات آگاه از این تماسها گفتهاند که امیر قطر، شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، رییس امارات متحده عربی، محمد بن زاید آل نهیان، و فرمانده ارتش پاکستان، عاصم منیر، در تماس با ترامپ تاکید کردند که توافقی اولیه میان تهران و واشینگتن در دسترس است و میتواند راه را برای مذاکرات گستردهتر هموار کند.
به گفته یکی از مقامهای دولت آمریکا، این کشورها به دلیل نفوذی که بر تهران و رهبر جمهوری اسلامی دارند، توانستند ترامپ را متقاعد کنند که از گزینه نظامی فاصله بگیرد. ترامپ نیز بعدتر اعلام کرد که احتمال دارد توافقی میان دو طرف حتی تا پایان هفته جاری امضا شود.
او در جمع خبرنگاران در دفتر بیضی کاخ سفید گفت: «ما به یک توافق عالی برای پایان جنگ در ایران دست یافتهایم و اکنون فقط باید اسناد نهایی شود. احتمالاً ظرف چند روز آینده این روند تکمیل خواهد شد.»
با این حال، موضع تهران محتاطانهتر بود. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرد که اگرچه بخشهای قابل توجهی از متن مذاکرات نهایی شده است، اما [حکومت] ایران از «خطوط قرمز» خود عقبنشینی نخواهد کرد. او تاکید کرد که جمهوری اسلامی هنوز به نتیجه نهایی درباره توافق نرسیده است.
توافق اولیه؛ هرمز پیش از پرونده هستهای بر اساس اطلاعات منتشرشده، آنچه تاکنون میان طرفین مورد توافق قرار گرفته، بیشتر به بازگشایی تنگه هرمز و پایان محدودیتهای اعمالشده بر این آبراه راهبردی مربوط میشود و نه حلوفصل کامل پرونده هستهای ایران.
یک مقام اسرائیلی و فردی مطلع از روند مذاکرات گفتهاند که توافق فعلی صرفاً چارچوبی برای بازگشایی تنگه هرمز و کاهش تنشهای فوری است. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز هفته گذشته در کنگره گفته بود که مذاکرات تفصیلی درباره برنامه هستهای ایران زمان بیشتری نیاز دارد و بازگشایی تنگه هرمز تنها نخستین مرحله از روند گفتوگوهاست.
بر این اساس، مذاکرات دشوارتر درباره سطح غنیسازی، تاسیسات هستهای و سایر موضوعات حساس در مراحل بعدی دنبال خواهد شد.
ابهام درباره موافقت رهبر جمهوری اسلامی یکی از موضوعات مهمی که همچنان نامشخص باقی مانده، موافقت نهایی مجتبی خامنهای با توافق است. مقامهای آمریکایی مدعی شدهاند که او در روزهای نخست جنگ دچار جراحات قابل توجهی شده و برای جلوگیری از حملات احتمالی آمریکا و اسرائیل در مکانی زیرزمینی و بدون دسترسی به تجهیزات ارتباطی مستقر شده است.
به گفته این مقامها، همین موضوع باعث شده روند دریافت نظر نهایی او درباره پیشنهادهای ارائهشده چند روز طول بکشد.
با این حال، بسیاری از دیپلماتهای منطقهای نسبت به حصول توافق نهایی تردید دارند. یک دیپلمات عرب در این باره گفت: «وقتی توافق را ببینم، آن را باور میکنم.»
مذاکرات درباره داراییهای مسدودشده ایران همزمان، منابع آگاه از گفتوگوها اعلام کردهاند که یکی از محورهای اصلی مذاکرات، دسترسی [حکومت] ایران به منابع مالی مسدودشده خود در قطر و سایر کشورها بوده است؛ منابعی که ارزش آنها بیش از ۱۶ میلیارد دلار برآورد میشود.
به گفته یک مقام اروپایی و فردی مطلع از مذاکرات، دو طرف درباره سازوکارهایی گفتوگو کردهاند که امکان استفاده محدود ایران از این منابع را بدون نقض رسمی تحریمهای آمریکا فراهم کند.
اگرچه مارکو روبیو اعلام کرده واشینگتن در ازای بازگشایی تنگه هرمز هیچ تخفیف تحریمی فوری ارائه نخواهد کرد، اما امکان دسترسی [حکومت] ایران به بخشی از این داراییها برای خرید کالاهای مشخص میتواند پاسخی به مطالبه تهران برای دریافت امتیازات اقتصادی در ابتدای مذاکرات باشد.
این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که اقتصاد ایران با تورم بالا، کاهش ارزش پول ملی و مشکلات جدی در تامین خدمات عمومی مواجه است و دسترسی به منابع مالی میتواند برای دولت ایران یک دستاورد ملموس در برابر افکار عمومی محسوب شود.
نگرانی اسرائیل از توافق در حال شکلگیری هرگونه توافق میان تهران و واشینگتن احتمالاً با مخالفت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روبهرو خواهد شد. نتانیاهو پیشتر از ترامپ خواسته بود در واکنش به مواضع ایران در پرونده هستهای، گزینه نظامی را در دستور کار قرار دهد.
ترامپ و نتانیاهو پنجشنبه درباره روند مذاکرات گفتوگو کردند. پس از این تماس، دفتر نخستوزیری اسرائیل در بیانیهای اعلام کرد که نتانیاهو از تعهد ترامپ برای گنجاندن موضوعاتی چون حذف ذخایر اورانیوم غنیشده، برچیدن زیرساختهای غنیسازی، محدودیت در تولید موشک و پایان حمایت حکومت ایران از نیروهای نیابتی منطقهای در توافق نهایی استقبال کرده است.
با این حال، گزارشها نشان میدهد که هیچیک از این موضوعات هنوز به طور قطعی حلوفصل نشدهاند و مذاکرات درباره آنها در مراحل بعدی ادامه خواهد یافت.
در مجموع، اگرچه اعلام ترامپ نشانهای از کاهش تنش و احتمال دستیابی به یک توافق اولیه میان حکومت ایران و آمریکا تلقی میشود، اما اختلافات اساسی درباره برنامه هستهای ایران، تحریمها، داراییهای مسدودشده و نقش منطقهای تهران همچنان پابرجاست و مسیر رسیدن به یک توافق جامع را پیچیده و نامطمئن نگه داشته است.
بهای نفت در معاملات روز جمعه کاهش یافت؛ به طوری که نفت خام برنت با افت ۱.۳ درصدی به ۸۹.۲۱ دلار و نفت وست تگزاس اینترمدیت با کاهش ۱.۴ درصدی به ۸۶.۵۴ دلار در هر بشکه رسید. نفت مربان امارات نیز بیش از سه درصد افت کرد و به ۸۷.۲۵ دلار رسید.
این کاهش در حالی رخ میدهد که انتشار مجموعهای از گزارشها درباره نزدیک شدن تهران و واشینگتن به یک تفاهم سیاسی، بخشی از نگرانی معاملهگران درباره گسترش درگیریها در خلیج فارس و اختلال در عرضه نفت را کاهش داده است.
بازارها در روزهای گذشته بخشی از افزایش قیمت نفت را بر پایه ریسک تشدید تنشها و احتمال اختلال در تردد نفتکشها از تنگه هرمز قیمتگذاری کرده بودند و اکنون نشانههای پیشرفت دیپلماتیک موجب کاهش بخشی از این «حق بیمه ریسک» شده است.
تامی پیگات، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، اعلام کرد هیاتهای اسرائیل و لبنان امروز در چهارمین دور مذاکرات مستقیم که با میانجیگری آمریکا برگزار شد، دیدار کردند.
او گفت در مسیرهای سیاسی و امنیتی پیشرفتهایی حاصل شده و این مذاکرات با هدف دستیابی به توافقی جامع برای تقویت حاکمیت لبنان و تامین امنیت اسرائیل ادامه دارد.
به گفته پیگات، آمریکا همچنان به تسهیل این مذاکرات متعهد است و دور بعدی گفتوگوها برای پنجشنبه برنامهریزی شده است.
شبکه فاکسنیوز گزارش داد که دولت دونالد ترامپ در حال آمادهسازی برای انتقال گروهی از پناهجویان ایرانی و دیگر مهاجران به جمهوری آفریقای مرکزی در چارچوب یک توافق جدید با کشور ثالث است؛ اقدامی که به گفته این رسانه میتواند از همین هفته آغاز شود.
بر اساس این گزارش، نخستین پرواز در چارچوب این توافق ممکن است از پنجشنبه انجام شود و حدود ۲۰ نفر را شامل شود. فاکسنیوز نوشت که در میان این افراد، شهروندانی از ایران، سوریه و افغانستان و همچنین یک شهروند ترکیه حضور دارند.
این گزارش میگوید دولت ترامپ در ماههای اخیر استفاده از توافقهای اخراج به کشورهای ثالث را گسترش داده است؛ سازوکاری که به دولت آمریکا امکان میدهد مهاجرانی را که امکان بازگرداندن آنها به کشورهای مبدا وجود ندارد، به کشورهای دیگر منتقل کند. واشنگتن پیشتر نیز توافق مشابهی با جمهوری دموکراتیک کنگو برای پذیرش برخی مهاجران اخراجی منعقد کرده بود.
فاکسنیوز در تشریح شرایط جمهوری آفریقای مرکزی نوشت که این کشور از زمان استقلال از فرانسه در سال ۱۹۶۰ با بیثباتی سیاسی گسترده، کودتاهای متعدد، ضعف حاکمیت مرکزی و شورشهای مسلحانه روبهرو بوده است. به نوشته این رسانه، خشونتهای طولانیمدت در این کشور خطر وقوع جنایتهای گسترده علیه غیرنظامیان را افزایش داده است.
در همین حال، وکلای مدافع حقوق مهاجران نسبت به توافق جدید اعتراض کردهاند. فاکسنیوز گزارش داد که در میان افراد در نظر گرفتهشده برای این پرواز، دو زن ایرانی نیز حضور دارند که در نوامبر ۲۰۲۴ وارد ایالات متحده شدند و از سوی یک قاضی مهاجرت حکم «تعلیق اخراج» دریافت کردهاند.
امیلی تروستل، وکیل این دو زن، به فاکسنیوز گفته است که موکلانش در صورت بازگردانده شدن به ایران با خطر شکنجه و آزار و اذیت روبهرو خواهند شد. به گفته او، یکی از این زنان پس از گرویدن به مسیحیت غسل تعمید گرفته و دیگری از فعالان دموکراسیخواه ایرانی است.
بر اساس این گزارش، هر دو زن پس از ورود به آمریکا بازداشت شدند، اما با ارائه درخواست پناهندگی موفق شدند از یک قاضی مهاجرت حکم حمایت در برابر اخراج دریافت کنند.
فاکسنیوز به نقل از رویترز نوشت که توافق میان واشینگتن و جمهوری آفریقای مرکزی در جریان سفر یک هیئت آمریکایی به بانگی، پایتخت این کشور، در ماه مه نهایی شده است. با این حال، هنوز اطلاعات دقیقی درباره تعداد نهایی مهاجران، ملیت آنها و زمانبندی پروازهای بعدی منتشر نشده است.
طبق این گزارش، افرادی که به جمهوری آفریقای مرکزی منتقل میشوند در آپارتمانهایی در شهر بانگی اسکان خواهند یافت و در کوتاهمدت به کشورهای مبدا خود بازگردانده نخواهند شد.
فاکسنیوز همچنین گزارش داد که سازمان بینالمللی مهاجرت (IOM)، که امسال ۸۵ میلیون دلار بودجه از آمریکا دریافت کرده، اعلام کرده است تنها در زمینه ارائه کمکهای بشردوستانه داوطلبانه پس از ورود مهاجران فعالیت خواهد کرد و هیچ نقشی در روند انتقال یا اخراج آنها ندارد.
این گزارش میافزاید که جمهوری آفریقای مرکزی تنها کشوری نیست که مهاجران اخراجی آمریکا را میپذیرد. به گفته فاکسنیوز، دستکم هشت کشور آفریقایی از جمله اسواتینی، جمهوری دموکراتیک کنگو، غنا و سیرالئون نیز در سالهای اخیر در ازای دریافت کمکهای مالی یا پشتیبانی لجستیکی از واشینگتن، پذیرای برخی مهاجران اخراجی بودهاند.
وزارت خارجه آمریکا و وکیل این دو زن ایرانی تا زمان انتشار گزارش به درخواست رسانهها برای اظهار نظر پاسخ نداده بودند.
تانکر ترکرز در چند پیام در شبکه ایکس تاکید کرد جزیره خارک تنها پایانه صادرات نفت ایران نیست و بارگیری نفتکشها در نقاط دیگری نیز انجام میشود.
این شرکت در واکنش به گمانهزنیها درباره تاثیر احتمالی حمله به جزیره خارک بر صادرات نفت ایران نوشت، ایران دارای پایانههای متعدد نفتی است و صادرات نفت صرفا به این جزیره وابسته نیست.
تانکر ترکرز افزود ادامه بارگیری نفتکشها از سایر پایانهها «دقیقا نکته اصلی» در ارزیابی توان صادراتی ایران است.
