رییسجمهوری آمریکا، عصر پنجشنبه ۲۱ خرداد، اعلام کرد که شامگاه این روز بار دیگر به ایران حمله میکند و در «آیندهای نهچندان دور» جزیره خارک را «تصرف» خواهد کرد. او بلافاصله پس از آن به فاکسنیوز گفت: «ترجیح میدهم خارک را بگیرم اما مطمئن نیستم مردم آمریکا آماده پذیرش آن باشند.»
دونالد ترامپ، در پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «ایالات متحده امشب بهشدت به ایران حمله خواهد کرد؛ ایرانی که نیروی دریایی، نیروی هوایی، رادار، پدافند هوایی و همه توان دفاعیاش، همراه با بخش عمده توان تهاجمیاش، از بین رفتهاند.»
او در ادامه این پست به تصرف جزیره خارک اشاره کرد: «در آیندهای نهچندان دور، جزیره خارک و دیگر مراکز زیرساختی نفتی را تصرف خواهیم کرد و کنترل کامل بازار نفت و گاز آنها را در دست خواهیم گرفت؛ درست مانند کاری که در ونزوئلا انجام دادیم و نتیجه آن هم برای ونزوئلا و هم برای ایالات متحده آمریکا فوقالعاده بوده است.»
رییسجمهوری آمریکا دقایقی بعد از انتشار این پست در برنامه صبحگاهی شبکه خبری فاکس حاضر شد و درباره این پست و تنشهای جاری و فزاینده میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی توضیح داد.
«ترجیح من تصرف خارک است»
او در این گفتوگو تاکید کرد که شامگاه پنجشنبه حملاتی شدیدتر از شامگاه چهارشنبه، ۲۰ خرداد در انتظار حکومت ایران خواهد بود.
او با اعلام اینکه در حملات چهارشنبه «۲۵۰ میلیون دلار» بمب بر ایران ریخته شد، افزود: «آنها [حکومت ایران] واقعا در حال تسلیم شدناند، فقط هنوز خودشان این را نمیدانند.»
او همزمان گفت واشینگتن همچنان با تهران در حال گفتوگو است.
ترامپ در پاسخ به پرسش مجری برنامه درباره تصرف بخشهایی از ایران گفت ترجیح او «تصرف جزیره خارک» است، اما تردید دارد که افکار عمومی آمریکا آمادگی پذیرش چنین اقدامی را داشته باشد.
او افزود: «با این کار ثروت هنگفتی به دست خواهیم آورد، اما فکر میکنم مردم آمریکا دوست دارند ببینند ما به خانه برمیگردیم.»
ترامپ در ادامه تصرف خارک و تاسیسات نفتی ایران را با تجربه ونزوئلا مقایسه کرد و گفت آمریکا «میلیونها و میلیونها بشکه نفت» از آن کشور خارج و به پالایشگاههایی در هیوستون، لوئیزیانا و دیگر نقاط منتقل کرده است؛ پالایشگاههایی که به گفته او «شبانهروزی کار میکنند و ثروت هنگفتی به دست میآورند».
ترامپ گفت از اجرای همین الگو در مورد ایران نیز استقبال میکند، اما مطمئن نیست «کشور آمادگی آن را داشته باشد».
«اکنون تمایل کمتری به توافق دارم»
ترامپ همچنین گفت اکنون نسبت به سه یا چهار هفته پیش، تمایل کمتری به دستیابی به توافق با جمهوری اسلامی دارد.
او افزود: «نمیدانم آمریکا آمادگی انجام کاری را که من واقعا ترجیح میدهم انجام دهم، داشته باشد.»
در بخش دیگری از گفتوگو، مجری فاکسنیوز از ترامپ پرسید آیا از جمهوری اسلامی عصبانی است؟ او پاسخ داد: «من عصبانی نیستم. من عصبانی نمیشوم.»
او درباره توافق هستهای مورد نظر خود گفت: «توافق من راهی به سوی نداشتن سلاح هستهای است.»
ترامپ افزود که ایران نباید اجازه داشته باشد سلاح هستهای «توسعه دهد یا خریداری کند» و گفت در متن توافق پیشنهادی او، هر دو مورد گنجانده شده و حکومت ایران نیز با آن موافقت کرده است.
ترامپ همچنین مدعی شد «کار حکومت ایران تمام است» و افزود: «آنها دیگر نیروی دریایی، نیروی هوایی و پدافند هوایی ندارند.»
او همچنین اشاره کرد که هواپیماهای آمریکایی بر فراز مرکز تهران پرواز میکنند و مقامهای جمهوری اسلامی «اصلا نمیدانند ما آنجا هستیم».
بهگفته ترامپ، آمریکا همه رادارها و سامانههای پدافند هوایی جمهوری اسلامی، بخش زیادی از موشکها و بیشتر پرتابگرهای موشکی حکومت را از کار انداخته و توان پهپادی آنها نیز «بهشدت کاهش یافته است».
«نمیخواهم نیروگاههای برق آسیب ببینند»
در ادامه، وقتی مجری برنامه از احتمال هدف قرار دادن یک نیروگاه برق پرسید، ترامپ گفت: «بله احتمال دارد، اما ترجیح میدهم این کار را نکنم، چون وقتی چنین کاری میکنید، مردم رنج میبرند.»
او همچنین درباره تاسیسات آب گفت قطع آب «ضربهای ویرانگر» برای مردم ایران خواهد بود و افزود: «میتوانم در یک دقیقه بگویم آن را از کار بیندازند، اما مشکل این است که مردم دیگر نمیتوانند آب بنوشند.»
ترامپ در بخش پایانی این مصاحبه کوتاه گفت مردم ایران از اعتراض میترسند، زیرا به گفته او «سلاح ندارند» و طرف مقابل مسلح است. او بار دیگر طی ماههای گذشته به کشتار گسترده مردم در اعتراضهای دیماه اشاره کرد و گفت نیروهای حکومت ایران به معترضان شلیک میکنند و وقتی مردم با مسلسل یا تکتیرانداز مواجه باشند، برگزاری تجمع دشوار است.
او اظهار کرد جمهوری اسلامی دستکم «۴۰ تا ۵۰ هزار نفر» را کشته است و افزود نمیتوان مردم ایران را به دلیل ترس از اعتراض سرزنش کرد.
«از کردها ناامید شدم»
رییسجمهوری ایالات متحده در ادامه گفت آمریکا برای مردم ایران سلاح فرستاده بود، اما از کردها «بسیار ناامید» شده است.
او افزود با تحویل سلاح به کردها مخالف بوده و باور داشته است کردها این سلاحها را تحویل نخواهند داد.
ترامپ گفت: «فکر میکنم آنها سلاحها را برای خودشان نگه داشتند. این مایه ننگ است و من این را به یاد خواهم داشت.»
گروههای کرد مخالف جمهوری اسلامی، از جمله حزب دموکرات کردستان، حزب کومله کردستان ایران، حزب کومله زحمتکشان و حزب آزادی کردستان (پاک) در هفتههای گذشته دریافت سلاح از آمریکا را تکذیب کردهاند.
ترامپ: مذاکرات ادامه دارد؛ فارس: تکذیب میکنیم
ترامپ در این گفتوگو تاکید کرد که با وجود حملات شب گذشته و برنامه برای حملات تازه، مذاکرات با جمهوری اسلامی همچنان ادامه دارد، اما ساعتی پیش از پخش این مصاحبه، خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، به نقل از «منبعی نزدیک به تیم مذاکرهکننده جمهوری اسلامی»، گزارشها درباره مذاکرات جدید میان تهران و واشینگتن را رد کرد.
فارس نوشت: «جمهوری اسلامی در روند مذاکرات بر مواضع و خطوط قرمز اعلامشده خود ایستادگی کرده و از مطالبات اصلی خود عقبنشینی نکرده است.»
سیانان صبح پنجشنبه ۲۱ خرداد به نقل از یک منبع دیپلماتیک گزارش داد گفتوگوها برای دستیابی به توافق میان آمریکا و جمهوری اسلامی با وجود تبادل حملات میان دو کشور که میتوانست تلاشهای دیپلماتیک را پیچیده کند در طول شب ادامه یافت.
رویترز نیز پیش از آن به نقل از سه منبع ایرانی نوشته بود که تلاشها برای دستیابی به توافق اولیه میان آمریکا و جمهوری اسلامی با وجود حملات، افزایش یافته و دو طرف درباره سازوکاری برای آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران گفتوگو میکنند.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
