کانال ۱۲ اسرائیل: بدون خروج اورانیوم غنیشده از ایران، توافقی در کار نخواهد بود
کانال ۱۲ اسرائیل نوشت که بر اساس ارزیابی مقامات این کشور، ترامپ بر یکی از اصلیترین خواستههای خود یعنی خروج اورانیوم غنیشده از ایران پافشاری خواهد کرد و بدون اجرای این شرط، توافقی در کار نخواهد بود.
کانال ۱۲ اسرائیل نوشت ترامپ به نتانیاهو اعلام کرده بدون خروج اورانیوم غنیشده از ایران، هیچ توافقی را امضا نخواهد.
کانال ۱۲ اسرائیل نوشت که بر اساس ارزیابیهای امنیتی در این کشور، جمهوری اسلامی درباره انتقال ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی به کشور ثالث، تا حدی انعطاف نشان داده اما هنوز اختلاف بر سر این است که این مواد به کدام کشور منتقل شوند.
دونالد ترامپ ابراز امیدواری کرد جنگ با ایران بهزودی پایان یابد. همزمان تهران در حال بررسی پیشنهاد صلح ارائه شده از سوی واشینگتن است که به گفته منابع آگاه، پایان رسمی جنگ را رقم میزند.
خبرگزاری رویترز پنجشنبه ۱۷ اردیبهشت در گزارشی نوشت: «اما برخی از مهمترین خواستههای آمریکا، از جمله توقف برنامه هستهای در ایران و بازگشایی تنگه هرمز، همچنان حلنشده باقی میماند.»
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرد تهران پاسخ خود را به این پیشنهاد ارائه خواهد کرد.
همزمان، ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، این طرح را بیشتر شبیه «فهرست خواستههای آمریکا» توصیف کرد تا «یک واقعیت».
رییسجمهوری آمریکا ۱۶ اردیبهشت در دفتر بیضی کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «آنها میخواهند توافق کنند. در ۲۴ ساعت گذشته گفتوگوهای بسیار خوبی داشتیم و احتمال زیادی وجود دارد که به توافق برسیم.»
ترامپ بعدتر افزود: «این موضوع خیلی زود تمام خواهد شد.»
ترامپ از زمان آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴ بارها از احتمال دستیابی به توافق سخن گفته، اما تاکنون نتیجهای حاصل نشده است.
دو طرف همچنان بر سر موضوعات حساسی اختلاف دارند؛ از جمله برنامه هستهای جمهوری اسلامی و کنترل تنگه هرمز که پیش از آغاز جنگ، حدود یکپنجم نفت و گاز جهان از آن عبور میکرد.
رویترز نوشت که یک منبع پاکستانی و یک منبع دیگر که در جریان روند میانجیگری قرار دارند، گفتند دو طرف به توافق بر سر یک یادداشت تفاهم یکصفحهای نزدیک شدهاند. توافقی که پایان رسمی جنگ را اعلام میکند.
به گفته این منابع، در صورت نهایی شدن این تفاهم، مذاکرات برای بازگشایی مسیر کشتیرانی در تنگه هرمز، لغو تحریمهای آمریکا علیه حکومت ایران و تعیین محدودیتهایی برای برنامه هستهای تهران، آغاز خواهد شد.
یک مقام ارشد پاکستانی دیگر که در مذاکرات دخیل است، به رویترز گفت مذاکرهکنندگان نسبت به دستیابی به توافق امیدوارند، هر چند همچنان اختلافهایی باقی است.
او که نخواست نامش فاش شود، گفت: «اولویت ما این است که پایان دائمی جنگ اعلام شود و بقیه مسائل بعد از بازگشت به مذاکرات مستقیم، حلوفصل شود.»
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، که در مذاکرات اسلامآباد ریاست هیات جمهوری اسلامی را بر عهده داشت، گزارشهای مربوط به نزدیک بودن توافق را تمسخر کرد و در شبکههای اجتماعی به زبان انگلیسی نوشت: «عملیات "رفقا به من اعتماد کنید" Trust Me) Bro) شکست خورد.»
او این گزارشها را بخشی از فضاسازی آمریکا پس از «ناکامی در بازگشایی تنگه هرمز» توصیف کرد.
گزارشها درباره احتمال دستیابی به توافق، ۱۶ اردیبهشت باعث سقوط قیمت جهانی نفت به پایینترین سطح در دو هفته گذشته شد.
بهای نفت برنت در مقطعی حدود ۱۱ درصد کاهش یافت و به حدود ۹۸ دلار در هر بشکه رسید، هرچند بعدتر دوباره از مرز ۱۰۰ دلار عبور کرد.
بازارهای سهام جهانی نیز صعود کردند و بازده اوراق قرضه کاهش یافت. اتفاقی که ناشی از خوشبینی سرمایهگذاران نسبت به پایان جنگ و کاهش اختلال در عرضه انرژی بود.
تاکاماسا ایکدا، مدیر ارشد سرمایهگذاری در شرکت جیسیآی (GCI Asset Management)، گفت: «جزییات پیشنهادهای صلح آمریکا و ایران محدود است، اما بازارها انتظار دارند درگیری نظامی بیشتری رخ ندهد.»
ترامپ ۱۵ اردیبهشت ماموریت دریایی آمریکا (پروژه آزادی) برای بازگشایی تنگه هرمز را که تنها دو روز از آغاز آن گذشته بود، متوقف کرد و دلیل آن را پیشرفت مذاکرات صلح دانست.
شبکه انبیسی به نقل از دو مقام آمریکایی گزارش داد این تغییر موضع ناگهانی پس از آن رخ داد که عربستان سعودی استفاده ارتش آمریکا را از یکی از پایگاههای خود برای این عملیات، متوقف کرد.
بر اساس این گزارش، مقامهای سعودی از اعلام ناگهانی ترامپ درباره همراهی کشتیها در تنگه هرمز غافلگیر و خشمگین شدند و به واشینگتن اطلاع دادند اجازه استفاده از پایگاههای هوایی یا حریم هوایی عربستان سعودی برای این عملیات را نخواهند داد.
رویترز نوشت که کاخ سفید بلافاصله به درخواستها برای اظهارنظر درباره این گزارش پاسخ نداد.
منابع آگاه گفتند مذاکرات آمریکا با جمهوری اسلامی از سوی استیو ویتکاف، نماینده ترامپ، و جرد کوشنر، داماد او، هدایت میشود.
به گفته این منابع، در صورت توافق اولیه، دو طرف وارد یک دوره ۳۰ روزه مذاکرات فشرده برای دستیابی به توافق نهایی خواهند شد.
با این حال، در متن یادداشت تفاهم اولیه اشارهای به برخی خواستههای کلیدی آمریکا نشده است؛ از جمله محدودیت برنامه موشکی جمهوری اسلامی و پایان حمایت حکومت ایران از گروههای نیابتی در خاورمیانه.
موضوعاتی که تهران پیشتر آنها را رد کرده بود.
همچنین اشارهای به ذخایر بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای نزدیک به سطح تسلیحاتی در ایران نشده است.
وزارت خارجه چین درباره حمله به تاسیسات نفتی امارات متحده عربی اعلام کرد که با اقداماتی که به افزایش تنش در منطقه منجر میشود، قاطعانه مخالفت میکند. امارات متحده عربی در روزهای دوشنبه و سهشنبه اعلام کرده بود هدف حملات موشکی و پهپادی از سوی جمهوری اسلامی قرار گرفته است.
مقامهای جمهوری اسلامی اما انجام هرگونه حمله به این کشور را تکذیب کردند.
موسسه علوم و امنیت بینالمللی با استناد به تصاویر ماهوارهای گزارش داد جمهوری اسلامی احتمالا اقداماتی «دفاعی» را در سایت زیرزمینی کلنگ گزلا، واقع در جنوب تاسیسات نطنز، انجام داده است.
بر اساس این گزارش که شامگاه چهارشنبه ۱۶ اردیبهشت منتشر شد، دو دهانه تونل شرقی این سایت بهطور جزئی با «مواد خاکی خاکستری» مسدود شدهاند. اقدامی که ظاهرا با هدف جلوگیری از ورود خودرو به این دو دهانه انجام گرفته است.
به نظر میرسد این ورودیها از دوم اردیبهشت مسدود شده باشند. پیشتر تصاویر ثبتشده در ۱۲ فروردین، دهانههای تونل را کاملا باز و بدون هیچ گونه مانعی نشان میدادند.
به گزارش موسسه علوم و امنیت بینالمللی، برخلاف ورودیهای تونل در سایتهای فردو و اصفهان، این مواد دهانههای تونل شرقی تاسیسات کلنگ گزلا را بهطور کامل مسدود نکردهاند.
با این حال، حجم این مواد به اندازهای است که میتواند رفتوآمد سریع خودروها را بهطور جدی مختل کند و برای بازگشایی مسیر و ایجاد دسترسی بدون مانع به داخل تونل، استفاده از ماشینآلات سنگین خاکبرداری ضروری خواهد بود.
این اندیشکده افزود در حال حاضر، هنوز نشانهای از عملیاتی مشابه در دو ورودی تونل غربی سایت کلنگ گزلا دیده نمیشود.
مردادماه سال گذشته نیز مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی از ساختوساز گسترده در مرکز هستهای کلنگ گزلا در نزدیکی نطنز خبر داده بود.
در روزهای اخیر، گمانهزنیها درباره چشمانداز رویارویی تهران و واشینگتن و سرنوشت برنامه هستهای جمهوری اسلامی بالا گرفته است.
پایگاه خبری آکسیوس ۱۶ اردیبهشت به نقل از منابع آگاه گزارش داد آمریکا و جمهوری اسلامی در آستانه توافق بر سر یک یادداشت تفاهم تکصفحهای برای پایان دادن به جنگ هستند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، همان روز تاکید کرد انتقال ذخایر اورانیوم غنیشده حکومت ایران به آمریکا بخشی از توافق در دست بررسی است.
مقامهای جمهوری اسلامی تاکنون با انتقال ذخایر اورانیوم موافقت نکرده و غنیسازی را «خط قرمز» تهران دانستهاند.
کلنگ گزلا، محل نگهداری مواد هستهای جمهوری اسلامی؟
موسسه علوم و امنیت بینالمللی در ادامه گزارش داد تحرکات اخیر در سایت کلنگ گزلا پرسشهای مهمی را برانگیخته است، زیرا این تاسیسات در عمق زیادی قرار دارد و میتواند برای «حفاظت از تجهیزات یا مواد ارزشمند» به کار گرفته شود.
بر اساس این گزارش، اوایل سال جاری میلادی نیز شواهد حاکی از آن بود که ورودیهای تونل قدیمی مجموعهای متعلق به سال ۲۰۰۷ در کوه کلنگ گزلا با خاک پوشانده و با بتن مستحکم شده بود.
به گفته این اندیشکده، این اقدام میتواند نشانه انتقال تجهیزات یا موادی به داخل این تونل باشد.
این نخستین بار نیست که گمانهزنیهایی درباره نقش مجتمع فوقمحرمانه کوه کلنگ گزلا در برنامه هستهای جمهوری اسلامی مطرح میشود.
پیشتر در تیرماه ۱۴۰۴ و بهدنبال حملات آمریکا به تاسیسات نطنز، اصفهان و فردو، کارشناسان نسبت به احتمال انتقال مواد هستهای جمهوری اسلامی به سایت کلنگ گزلا ابراز نگرانی کرده بودند.
بر اساس برخی گزارشها، این سایت در عمقی فراتر از برد بمبهای سنگرشکن ایالات متحده قرار دارد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گفت: «در ۲۴ ساعت گذشته مذاکرات خوبی با جمهوری اسلامی انجام شده است.» او همچنین انتقال اورانیوم با غنای بالا به ایالات متحده را بخشی از توافق در حال بررسی با تهران توصیف کرد.
ارزیابی روزبه میرابراهیمی، عضو تحریریه ایراناینترنشنال
سازمان حقوق بشر ایران به نقل از گزارشهای رسیده اعلام کرد زندانیان در قزلحصار با خشونت شدید ماموران و کمبود اقلام خوراکی و دارویی مواجه هستند. بر اساس این گزارش، وضعیت شماری از زندانیان سیاسی در این زندان «نامشخص» اعلام شده است.
