به گزارش فاکسنیوز، همزمان با افزایش نشانهها از احتمال دستیابی آمریکا و حکومت ایران به یک توافق برای پایان دادن به ماهها درگیری، مقامها و تحلیلگران اسرائیلی در حال ترسیم خطوط قرمز اورشلیم برای هرگونه توافق احتمالی با جمهوری اسلامی هستند.
خطوط قرمزی که بنابر گزارشها، شامل توقف کامل غنیسازی، محدودیت گسترده برنامه موشکی، جلوگیری از بازسازی نیروهای نیابتی و اعمال نظارتهای سختگیرانه و دائمی بر برنامه هستهای ایران میشود.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، چهارشنبه ۱۶ اردیبهشت اعلام کرد که اسرائیل و آمریکا همچنان در «هماهنگی کامل» قرار دارند. او در آغاز نشست کابینه امنیتی اسرائیل گفت: «مهمترین هدف، خارج کردن تمام مواد غنیشده از ایران و برچیدن تواناییهای غنیسازی ایران است.»
این اظهارات در حالی مطرح شد که دونالد ترامپ نیز از پیشرفت مذاکرات سخن گفت و اعلام کرد: «در ۲۴ ساعت گذشته گفتوگوهای بسیار خوبی داشتیم و کاملاً ممکن است به توافق برسیم.» با این حال، او هشدار داد که اگر مذاکرات شکست بخورد، آمریکا «گام بسیار بزرگتری» برخواهد داشت.
فاکسنیوز مینویسد برای اسرائیل، مساله فقط پایان جنگ نیست، بلکه این است که آیا جمهوری اسلامی پس از مذاکرات در موقعیتی ضعیفتر قرار میگیرد یا میتواند تواناییهای راهبردی خود را حفظ کرده و دوباره بازسازی کند. مقامهای اسرائیلی نگرانند که یک توافق ضعیف به تهران فرصت دهد توان هستهای و موشکی خود را حفظ کند، دوباره فضای تنفس اقتصادی به دست آورد و شبکه گروههای مسلح منطقهای خود را احیا کند.
بر اساس این گزارش، اسرائیل چهار محور اصلی را به عنوان خطوط قرمز خود تعریف کرده است: برچیدن کامل زیرساخت غنیسازی، محدود کردن برنامه موشکهای بالستیک، جلوگیری از بازسازی حزبالله و حماس و جلوگیری از آنکه جمهوری اسلامی از مذاکرات مشروعیت سیاسی یا امتیاز راهبردی کسب کند.
«هیچ غنیسازی، هرگز»
یعقوب آمیدرور، مشاور پیشین امنیت ملی اسرائیل، به فاکسنیوز گفت موضع اسرائیل درباره برنامه هستهای ایران «کاملاً غیرقابل مصالحه» است. او تاکید کرد: «اورانیوم قابل استفاده برای سلاح باید از ایران خارج شود و نباید به ایرانیها اجازه غنیسازی داده شود.»
نداو ایال، روزنامهنگار و تحلیلگر اسرائیلی، نیز گفت اسرائیل به دنبال توافقی «بسیار سختگیرانهتر» از توافقهای قبلی است و خواهان توقف غنیسازی «برای طولانیترین زمان ممکن» و خروج مواد غنیشده از ایران است.
آونر گولوف، معاون اندیشکده «مایند اسرائیل»، نیز گفت اسرائیل خواهان نابودی کامل تاسیسات زیرزمینی هستهای ایران، از جمله سایتهایی است که هنوز در حال ساخت هستند. او همچنین هشدار داد که اسرائیل مخالف هرگونه «بند غروب» یا محدودیت زمانی در توافق است؛ بندهایی که پس از چند سال محدودیتها را پایان میدهند.
به گفته او، هر توافقی باید شامل «نظارت و بازرسی بیسابقه، در هر مکان و تحت هر شرایطی» باشد و اجرای آن نباید وابسته به موافقت جمهوری اسلامی باشد.
جاناتان روهه، پژوهشگر موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا، نیز گفت آمریکا و اسرائیل باید خطوط قرمز مشابهی داشته باشند؛ از جمله «تعطیلی کامل، دائمی و قابل راستیآزمایی» برنامه تسلیحات هستهای ایران. او افزود این موضوع تنها به تحویل اورانیوم بسیار غنیشده محدود نمیشود و باید تعطیلی تاسیسات مرتبط با غنیسازی در سایتهایی مانند پیکاکس و اصفهان را نیز شامل شود.
برنامه موشکی؛ تهدیدی همسطح پرونده هستهای
فاکسنیوز گزارش میدهد که تحلیلگران اسرائیلی برنامه موشکهای بالستیک حکومت ایران را تهدیدی همسطح برنامه هستهای میدانند.
نداو ایال گفت: «یکی از پرسشهای کلیدی این است که آیا محدودیتی بر برنامه موشکهای بالستیک ایران اعمال خواهد شد یا نه. اسرائیل این مساله را تهدیدی وجودی میبیند.»
آمیدرور هشدار داد که اگر محدودیتی بر برنامه موشکی اعمال نشود، موشکهایی که امروز قادر به هدف قرار دادن بخشی از اروپا هستند، ظرف پنج تا ده سال ممکن است به خاک آمریکا برسند.
گولوف نیز گفت توافقی که تنها بر موضوع هستهای تمرکز داشته باشد، به حکومت ایران اجازه میدهد هزاران موشک تولید کرده و برای برنامه هستهای آینده خود «سپر حفاظتی» ایجاد کند.
نگرانی از بازسازی نیروهای نیابتی
یکی دیگر از نگرانیهای اصلی اسرائیل، امکان استفاده جمهوری اسلامی از منابع مالی ناشی از لغو تحریمها برای بازسازی گروههای نیابتی منطقهای است.
نداو ایال گفت اسرائیل خواهان آن است که جمهوری اسلامی «از دخالت در لبنان و غزه فاصله بگیرد و حمایت از گروههای مسلح ضد اسرائیلی را متوقف کند.»
او تاکید کرد: «برای اسرائیل بسیار مهم است که پولی که به ایران تزریق میشود، صرف بازسازی نیروهای نیابتی در منطقه نشود.»
آمیدرور نیز گفت توانایی [حکومت] ایران برای حمایت از حزبالله و حماس به دلیل فروپاشی مسیرهای تدارکاتی منطقهای تضعیف شده، اما هشدار داد اگر مذاکرات این تصور را ایجاد کند که آمریکا عقبنشینی کرده است، نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی ممکن است دوباره قدرت بگیرند.
اسرائیل به دنبال جلوگیری از «تصویر پیروزی» برای تهران
به نوشته فاکسنیوز، اسرائیل همچنین نگران آن است که هر توافق احتمالی، بدون تضعیف اساسی جمهوری اسلامی، به تهران مشروعیت سیاسی دوباره بدهد.
جاناتان روهه گفت از نگاه اسرائیل، باید از هر اقدامی که به رژیم ایران مشروعیت ببخشد یا مردم ایران را نادیده بگیرد، از جمله دادن تضمین علیه حملات آینده یا پرداخت غرامت جنگی به تهران، جلوگیری شود.
او هشدار داد که از دید اسرائیل، «توافق بد» توافقی است که آزادی عمل آینده اسرائیل علیه ایران و نیروهای نیابتیاش را محدود کند.
به گفته او، یکی از اهداف تهران از کشاندن دولت ترامپ به مذاکرات طولانیمدت، کنار زدن گزینه نظامی و ایجاد شکاف میان واشنگتن و اورشلیم است.
