کابوس جام جهانی برای جمهوری اسلامی؛ از بحران ویزا تا هراس از فضای ضدحکومتی در آمریکا

پلیس کانادا از ورود تاج، ممبینی و دو عضو کمیته روابط بین‌الملل به خاک این کشور جلوگیری کرد و آن‌ها پس از ساعت‌ها حضور در فرودگاه، از کانادا اخراج شدند.

اخراج آن‌ها پس از انتشار گزارش اختصاصی ایران‌اینترنشنال صورت گرفت؛ گزارشی که فاش کرد برای تاج «مجوز اقامت موقت» یا ویزای تی‌آرپی صادر شده است. این نوع ویزا برای افرادی صادر می‌شود که در شرایط عادی اجازه ورود به کانادا را ندارند، اما با دریافت آن، ممنوعیت ورودشان به‌طور موقت لغو می‌شود.

انتشار این گزارش به‌سرعت واکنش‌هایی سیاسی در اتاوا را برانگیخت و دولت کانادا را با پرسش‌هایی درباره چرایی صدور مجوز ویژه برای یک مقام پیشین سپاه پاسداران روبه‌رو کرد.

لئو هوساکوس، رهبر اپوزیسیون در سنای کانادا، سه‌شنبه صبح با استناد به گزارش ایران‌اینترنشنال، دولت را درباره ورود تاج تحت فشار قرار داد.

مهدی تاج سابقه فرماندهی در اطلاعات سپاه پاسداران اصفهان را دارد. دولت کانادا از خرداد ۱۴۰۳، سپاه پاسداران را در فهرست گروه‌های «تروریستی» قرار داده است.

به نوشته رویترز، حدود ۳۰ معترض با تجمع مقابل محل برگزاری کنگره، تاکید کردند که تیم ملی ایران نماینده مردم این کشور نیست و آن را به سپاه پاسداران نسبت دادند. پوریا محمودی، از سازمان‌دهندگان این تجمع، گفت: «این تیم نماینده ایران نیست، بلکه نماینده جمهوری اسلامی است» و افزود حضور آن در جام جهانی به «عادی‌سازی وضعیت داخلی ایران» کمک می‌کند.

این اعتراضات در حالی مطرح می‌شود که ایران به رقابت‌های جام جهانی ۲۰۲۶ که از ۱۱ ژوئن تا ۱۹ ژوئیه برگزار می‌شود، راه یافته، اما حضورش به‌دلیل تنش‌های سیاسی و جنگ اخیر با آمریکا و اسرائیل با چالش‌هایی روبه‌رو شده است.

فیفا و آمریکا: ایران بازی خواهد کرد
جیانی اینفانتینو اعلام کرد که ایران در این رقابت‌ها حضور خواهد داشت و بازی‌های خود را در ایالات متحده انجام می‌دهد. دونالد ترامپ نیز با این تصمیم موافقت کرد و گفت: «بگذارید بازی کنند.»

• 

  کانادا مهدی تاج، فرمانده پیشین سپاه، را پس از ورود به ونکوور، به ایران بازگرداند

در همین حال، مقام‌های فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران از جمله مهدی تاج نتوانستند در کنگره فیفا شرکت کنند، زیرا با وجود داشتن ویزا، از ورود آن‌ها به کانادا جلوگیری شد. مقام‌های کانادایی اعلام کردند افراد مرتبط با سپاه پاسداران - که در این کشور به‌عنوان سازمان تروریستی شناخته می‌شود - اجازه ورود ندارند.

براساس اطلاعات رسیده به ایران‌اینترنشنال، پلیس کانادا از ورود مهدی تاج، رییس فدراسیون فوتبال ایران، هدایت ممبینی، دبیرکل فدراسیون، و دو عضو کمیته روابط بین‌الملل به خاک این کشور جلوگیری کرد و آنها کانادا را ترک کردند.

زمینه تنش‌ها و واکنش‌ها
معترضان با اشاره به سرکوب اعتراضات در ایران و کشته شدن معترضان، از فیفا خواستند همان‌گونه که روسیه را از جام جهانی محروم کرد، ایران را نیز کنار بگذارد. در مقابل، فیفا بر ضرورت «وحدت» تاکید کرده و از تغییر برنامه مسابقات خودداری کرده است.

در بیرون از محل برگزاری نشست، معترضان با در دست داشتن پرچم شیر و خروشید ایران و شعارهایی علیه جمهوری اسلامی، خواستار تغییر وضعیت سیاسی در ایران شدند.

به گزارش رویترز، در حالی که فیفا و دولت آمریکا بر حضور ایران در جام جهانی تاکید دارند، فشارهای سیاسی و اعتراضات نشان می‌دهد که مشارکت ایران در این رقابت‌ها به موضوعی حساس و مناقشه‌برانگیز در سطح بین‌المللی تبدیل شده است.

او متولد ۲۹ اسفند ۱۳۱۸ در بابلسر بود. زنده‌یاد موحد در المپیک ۱۹۶۸ مدال طلا به دست آورد. او که هم‌دوره جهان‌پهلوان غلامرضا تختی بود، یکی از فنی‌ترین کشتی‌گیران ایرانی به شمار می‌رود و نامش در تالار مشاهیر اتحادیه جهانی کشتی ثبت شده است.

عبدالله موحد در بسیاری از اردوهای تیم ملی با جهان‌پهلوان غلامرضا تختی هم‌اتاق و هم‌تمرین بود و روایت‌های متعددی از او نقل کرده است.

او که در سال ۱۳۵۷ به آمریکا مهاجرت کرد و در این کشور به دانشگاه رفت، پیش‌تر در گفتگویی اختصاصی با ایران اینترنشنال گفته بود پیشنهاد مربی‌گری در آمریکا را رد کرده است تا ورزشکاری نتواند هم‌وطنانش را شکست دهد: «به من پیشنهاد مربی‌گری شد. بابی داگلاس که حریف من بود، به من پیشنهاد داد. اما نتوانستم خودم را راضی کنم به ورزشکارانی کشتی آموزش بدهم تا هم‌وطنانم را شکست دهند.»

روزنامه گاردین، پنج‌شنبه ۱۰ اردیبهشت، در گزارشی تفصیلی به بررسی ابعاد مالی بی‌سابقه جام‌جهانی ۲۰۲۶ پرداخت.

رکوردشکنی درآمدهای فیفا

جام‌جهانی ۲۰۲۶ که جانی اینفانتینو، رییس فیفا، آن را «بزرگ‌ترین رویداد تاریخ بشریت» نامیده، از نظر مالی نیز در سطحی فراتر از تصور قرار دارد.

فیفا در آخرین گزارش مالی خود پیش‌بینی کرده است که در چرخه چهار‌ساله منتهی به این تورنمنت، ۱۳ میلیارد دلار درآمد کسب خواهد کرد که نزدیک به ۹ میلیارد دلار آن تنها در سال جاری میلادی محقق می‌شود.

برای درک بهتر این ارقام، کافی است آن را با المپیک ۲۰۲۴ پاریس مقایسه کنیم که حدود ۵.۲۴ میلیارد دلار درآمد داشت.

نکته جالب اینجاست که تا پیش از جام‌جهانی ۲۰۱۰ آفریقای جنوبی، المپیک همواره از نظر مالی جلوتر از فوتبال بود، اما تصمیم فیفا برای گسترش مسابقات و بردن آن به خاک آمریکای شمالی، درآمدهای این نهاد را به سطحی کاملا متفاوت رسانده است.

ماشین‌های پول‌سازی؛ حق پخش و بلیت‌فروشی

اصلی‌ترین منبع درآمد فیفا، فروش حق پخش تلویزیونی است که پیش‌بینی می‌شود به رکورد ۴.۳ میلیارد دلار برسد.

افزایش تعداد تیم‌ها از ۳۲ به ۴۸ و بالا رفتن تعداد بازی‌ها به ۱۰۴ مسابقه، محتوای بیشتری برای فروش به شبکه‌ها ایجاد کرده است.

دومین منبع بزرگ، فروش بلیت و خدمات رفاهی (Hospitality) است که با جهشی بزرگ نسبت به قطر، به ۳ میلیارد دلار رسیده است.

گزارش‌ها نشان می‌دهد قیمت‌ها به شکل عجیبی افزایش یافته است؛ به طوری که ارزان‌ترین بلیت فینال در استادیوم «نیوجرسی» حدود ۴,۱۸۵ دلار قیمت‌گذاری شده که ۷ برابر قیمت فینال دوره قبل و ۴۰ برابر قیمت بلیت فینال یورو ۲۰۲۴ است.

با وجود این قیمت‌ها، تقاضا همچنان بالا است و برای ۷ میلیون بلیت موجود، بیش از ۵۰۰ میلیون درخواست ثبت شده است.

اسپانسرها و نوآوری‌های تجاری

درآمدهای حمایتی (Sponsorship) نیز به رکورد ۲.۷ میلیارد دلار رسیده است.

فیفا با ۱۶ شریک تجاری، از جمله آدیداس، آرامکو و کوکاکولا، قرارداد بسته و برای نخستین بار با تفکیک حقوق تجاری فوتبال زنان و بهره‌برداری از شبکه‌های اجتماعی مانند تیک‌تاک و یوتیوب، مدل‌های درآمدی خود را متنوع‌تر کرده است.

پول‌ها کجا می‌رود؟

فیفا به عنوان یک سازمان غیرانتفاعی متعهد شده است که حداقل ۱۱.۶۷ میلیارد دلار از این درآمد را صرف توسعه جهانی فوتبال کند. با این حال، نحوه توزیع این مبالغ بحث‌برانگیز است.

هر یک از ۲۱۱ فدراسیون‌ عضو فیفا، ۵ میلیون دلار برای هزینه‌های عملیاتی دریافت می‌کنند.

پس از اعتراض کشورهای شرکت‌کننده نسبت به هزینه‌های بالای اقامت، فیفا بودجه جوایز تیمی را ۱۵ درصد افزایش داد و به ۸۷۱ میلیون دلار رساند. اکنون هر تیم شرکت‌کننده حداقل ۱۲.۵ میلیون دلار دریافت خواهد کرد.

برندگان و بازندگان؛ چالش مالی میزبانان

برخلاف فیفا که از معافیت‌های مالیاتی گسترده در آمریکا برخوردار است، فدراسیون‌های ملی و بازیکنان ممکن است مجبور به پرداخت مالیات‌های سنگین فدرال و ایالتی شوند.

همچنین تنش میان فیفا و ۱۱ شهر میزبان در آمریکا افزایش یافته است.

طبق قراردادها، فیفا تمام درآمدهای اصلی را برای خود برمی‌دارد، اما هزینه‌های سنگین «امنیت و حمل‌ونقل» بر عهده شهرهای میزبان است.

این موضوع باعث شده برخی شهرها، مانند نیویورک، برنامه‌های مخصوص هواداران را به دلیل هزینه‌های بالا لغو کنند یا به‌شدت کاهش دهند.

در نهایت، یکی از برندگان قطعی این گردش مالی، خود جانی اینفانتینو است.

گزارش‌ها نشان می‌دهد پاداش سالانه او به دلیل موفقیت‌های مالی به ۳ میلیون دلار افزایش یافته و مجموع حقوق دریافتی او را به ۶ میلیون دلار در سال رسانده است؛ رقمی که پیش‌بینی می‌شود با پایان این جام‌جهانی باز هم افزایش یابد.

مهدی تاج قصد داشت برای حضور در کنگره فیفا در ونکوور وارد کانادا شود، اما پلیس این کشور از ورود او و همراهانش جلوگیری کرد.

مهدی تاج سابقه فرماندهی در اطلاعات سپاه پاسداران اصفهان را دارد. کانادا از خرداد ۱۴۰۳ سپاه پاسداران را در فهرست گروه‌های «تروریستی» قرار داده است.

وزارت مهاجرت و پناهندگی کانادا در پاسخ به پرسش ایران‌اینترنشنال درباره نحوه صدور ویزا برای مهدی تاج اعلام کرد که این کشور به میزبانی جام جهانی فوتبال افتخار می‌کند و برای برگزاری ایمن و موفق این رویداد تلاش می‌کند. همچنین تاکید شد که درخواست‌های ویزا به‌صورت موردی و توسط ماموران آموزش‌دیده بررسی می‌شود.

این وزارتخانه با اشاره به قوانین حریم خصوصی اعلام کرد که درباره پرونده‌های فردی اظهارنظر نمی‌کند، اما موضع دولت کانادا روشن است و مقام‌های سپاه پاسداران جمهوری اسلامی اجازه ورود به این کشور را ندارند.

در ادامه نیز تاکید شد که دولت کانادا اقدامات قاطعی برای پاسخگو کردن سپاه پاسداران انجام داده و این روند را در کنار حفظ امنیت شهروندان و یکپارچگی نظام مهاجرتی خود ادامه خواهد داد.