مهدی تاج، رییس فدراسیون فوتبال، پس از بازگردانده شدن به ایران در فرودگاه به خبرنگاران گفت: «در کانادا از ما پرسیدند سپاهی هستید؟ گفتیم در ایران ۹۰ میلیون سپاهی هستیم.»
تاج افزود: «آنها ما را دیپورت نکردند و خودمان تصمیم به بازگشت گرفتیم.»
او گفت: «به شرطی به آمریکا میرویم که هیچ پرچمی به غیر از پرچم جمهوری اسلامی در ورزشگاههای محل بازی ایران آورده نشود.»
اخراج تحقیرآمیز مهدی تاج از کانادا و هشدارهای صریح مقامات آمریکایی درباره عدم صدور ویزا برای افراد دارای سوابق در سپاه پاسداران، نشان میدهد که بسیاری از مدیران، مربیان و حتی ستارههای تیم ملی با سد محکم ورود به خاک ایالات متحده روبهرو خواهند شد.
در کنار بحران ویزا و لغو بازیهای تدارکاتی به دلایل سیاسی، هراس از فضای ورزشگاههای آمریکا که کانون تجمع مخالفان است، این مسابقات را به یک تهدید امنیتی تبدیل کرده است.
در حالی که رسانههای داخلی نسبت به «تحقیر احتمالی» هشدار میدهند، تصمیم نهایی درباره حضور یا انصراف از این رقابتها به شورای عالی امنیت ملی سپرده شده است تا میان مصلحت سیاسی و حضور در «دهان شیر» یکی را انتخاب کند.
تایید فیفا و چراغ سبز ترامپ
جانی اینفانتینو، رییس فیفا، بار دیگر بر حضور ایران در جام جهانی تابستان امسال تاکید کرد. او گفت: «ایران قطعا در جام جهانی شرکت خواهد کرد و بازیهایش در خاک آمریکا برگزار میشود. دلیل آن ساده است؛ ما باید مردم را متحد کنیم.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، نیز در واکنش به سخنان رییس فیفا گفت: «بگذارید بازی کنند. جانی دوست من است و درباره این موضوع صحبت کرد. من به او گفتم هر کاری میخواهی بکن؛ میتوانی آنها را داشته باشی یا نداشته باشی.»
ترامپ همچنین افزود که احتمالا تیم خوبی دارند و باورش سخت است، اما فکر میکند باید اجازه داد بازی کنند.
تحقیر در کانادا و بحران ویزا
با وجود این چراغسبزها، واقعیت برای مقامات ایرانی بسیار تلخ است. مهدی تاج، رییس فدراسیون فوتبال، پس از اخراج تحقیرآمیز از خاک کانادا به تهران بازگشت.
پلیس کانادا از ورود او، دبیرکل فدراسیون و همراهانشان جلوگیری کرد. این اخراج پس از گزارش ایراناینترنشنال و فاش شدن سوابق مهدی تاج در اطلاعات سپاه پاسداران صورت گرفت؛ نهادی که در فهرست گروههای «تروریستی» کانادا قرار دارد.
این بحران در آمریکا جدیتر است. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، تاکید کرده است که واشینگتن میان ورزشکاران و افراد دارای پیوندهای امنیتی تفاوت قائل میشود.
او گفت: «آنها نمیتوانند تروریستهای سپاه را تحت عنوان خبرنگار یا مربی وارد کشور ما کنند.»
با این اوصاف، بازیکنانی مانند احسان حاجصفی، مهدی طارمی، شجاع خلیلزاده و دانیال اسماعیلیفر که خدمت سربازی را درتیمهای سپاه گذراندهاند، به همراه سعید الهویی، دستیار قلعهنویی، کار بسیار سختی برای دریافت ویزا و ورود به خاک آمریکا خواهند داشت.
هشدار رسانههای داخلی؛ سفر تاج زنگ خطر بود
رسانههای داخلی ایران نیز نسبت به این وضعیت هشدار دادهاند. روزنامه «خبر ورزشی» در گزارشی نوشت که اتفاق کانادا هشداری بود تا مشخص شود فوتبال از سیاست جدا نیست.
این رسانه افزود که حضور در این جام جهانی، رفتن به «دهان شیر با دست بسته» است.
وقتی مقامات رسمی اجازه ورود ندارند و پاداشهای فیفا نیز به دلیل تحریمها قابل برداشت نیست، حضور در مسابقات جز «تحقیر» دستاوردی نخواهد داشت.
ورزشگاههایی در تسخیر مخالفان
ایران قرار است در شهرهای لسآنجلس و سیاتل بازی کند؛ شهرهایی که کانون تجمع مخالفان جمهوری اسلامی هستند.
برخلاف جام جهانی قطر، این بار هواداران حکومتی شانسی برای دریافت ویزای آمریکا ندارند. پیشبینی میشود فضای ورزشگاهها، بهویژه پس از حوادث دیماه ۱۴۰۴، بهطور کامل علیه جمهوری اسلامی باشد.
همزمان با کنگره فیفا در ونکوور نیز معترضان با پرچمهای شیر و خورشید تجمع کردند و خواستار اخراج تیمی شدند که آن را نماینده سپاه میدانند، نه مردم ایران.
فروپاشی برنامههای فنی
در کنار بحران سیاسی، تیم ملی از نظر فنی نیز در بنبست است. نه تنها بازی تدارکاتی با تیمهای مطرح و تراز اول جهان انجام نشده، بلکه تیمهایی مانند مقدونیه و آنگولا نیز به دلیل مسائل سیاسی از بازی با ایران انصراف دادند.
امیر قلعهنویی، سرمربی تیم ملی، اعلام کرد که اگر تیمی برای بازی پیدا شود، ممکن است زودتر به آمریکا بروند؛ در غیر این صورت تیم تنها ۱۰ روز پیش از مسابقات وارد خاک آمریکا خواهد شد.
تصمیم نهایی در دست شورای عالی امنیت ملی
در نهایت، سرنوشت حضور ایران در این تورنمنت در اختیار فدراسیون فوتبال نیست. تصمیم نهایی در سطوح عالی حاکمیتی و به دست شورای عالی امنیت ملی گرفته خواهد شد.
احمد دنیامالی، وزیر ورزش، با ابراز مخالفت ضمنی تاکید کرد: «اگر مصلحت نباشد، به جام جهانی نمیرویم.»
اکنون باید دید جمهوری اسلامی تن به حضور در فضایی کاملا خارج از کنترل خود میدهد یا در آخرین لحظات از حضور در مسابقات انصراف خواهد داد.
ترامپ جمعه ۱۱ اردیبهشت به خبرنگاران گفت که مذاکرات میان جمهوری اسلامی و آمریکا از طریق تماس تلفنی در حال انجام است و اندکی پیش گفتوگویی با تهران انجام شده است.
ترامپ با تاکید بر اینکه جمهوری اسلامی هنوز به نقطهای که او میخواهد نرسیده، گفت: «یا آنها را کاملا نابود میکنیم یا به توافق میرسیم.»
«رهبری جمهوری اسلامی از هم گسیخته است»
ترامپ همچنین در پاسخ به سمیرا قرایی، خبرنگار ایراناینترنشنال گفت: «آنها مشکل بسیار بزرگی در کنار آمدن با یکدیگر دارند. در ایران، رهبری بسیار از هم گسیخته است.»
او افزود: «این رهبری دو تا سه گروه دارد، شاید هم چهار گروه، و رهبری بسیار از هم گسیختهای است. با این حال، همه آنها میخواهند به توافق برسند، اما همهشان بههمریختهاند.»
ترامپ همچنین گفت: «جمهوری اسلامی چیزهایی را درخواست میکند که من نمیتوانم با آنها موافقت کنم.»
«محاصره بنادر ایران قدرتمند است»
رییسجمهوری آمریکا در بخش دیگری از اظهاراتش درباره محاصره دریایی اعمال شده از سوی آمریکا علیه بنادر جنوب ایران گفت که این اقدام «واقعا باورنکردنی بوده، قدرتمند، صددرصد.»
او افزود: «اگر همین حالا خارج شویم هم، یک پیروزی بزرگ به دست آوردهایم، اما این کار را نمیکنیم. ما در حال مذاکره با آنها هستیم. تیمهایشان بهطرز باورنکردنی ناهماهنگ هستند، اما ما در حال مذاکره هستیم.»
ترامپ گفت: «اگر جمهوری اسلامی سلاح هستهای داشت، دنیا در معرض خطر بزرگی قرار میگرفت. بهمحض پایان جنگ، قیمت بنزین کاهش خواهد یافت.»
کمی پیش از این اظهارات، خبرگزاری دولتی جمهوری اسلامی، ایرنا، جمعه گزارش داد که مقامات حکومت ایران متن «تازهترین طرح مذاکرات» با آمریکا را به پاکستان به عنوان میانجی مذاکرات ارائه دادهاند.
بر اساس این گزارش، جمهوری اسلامی این متن را شامگاه پنجشنبه ۱۰ اردیبهشت به مقامات پاکستان تحویل داده است.
سیبیاس نیوز نیز به نقل از مقامهای پاکستان گزارش داد که این کشور پاسخ اصلاحشده جمهوری اسلامی به آخرین شرایط آمریکا برای پایان دادن به جنگ را به واشینگتن منتقل کرده است.
پیشتر سیانان بهنقل از منابع آگاه گزارش داده بود که مقامات پاکستانی انتظار دارند یک پیشنهاد اصلاحشده از سوی جمهوری اسلامی برای پایان دادن به جنگ دریافت کنند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از آخرین طرح پیشنهادی مقامات جمهوری اسلامی ابراز ناراضی کرده و گفته بود آن را نخواهد پذیرفت.
این منابع آگاه گفتند که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، قرار بود پس از بازگشت به تهران از سفر روسیه با رهبران حکومت ایران مشورت کند.
این منابع ادامه دادند که این روند کند است، زیرا برقراری ارتباط با رهبر جمهوری اسلامی، مجتبی خامنهای، که محل اقامتش محرمانه نگه داشته شده، دشوار است.
ترامپ سهشنبه در یک پست در شبکههای اجتماعی گفت که حکومت ایران به آمریکا اطلاع داده است که در «وضعیت فروپاشی» قرار دارد و تاکید کرد که تهران میخواهد تنگه هرمز باز بماند، در حالی که «در تلاش است وضعیت رهبری خود را مشخص کند.»
پیشتر اکسیوس به نقل از منابع آگاه گزارش داده بود دونالد ترامپ در برابر تهران میان دو گزینه مردد است: انجام حملات نظامی تازه یا صبر برای ارزیابی این موضوع که آیا ادامه تحریمها میتواند جمهوری اسلامی را به مذاکره درباره پایان دادن به برنامه تسلیحات هستهایاش سوق دهد یا خیر.
اکسیوس در ادامه نوشت برخی از مشاوران ارشد ترامپ بر این باورند که در حال حاضر باید محاصره تنگه هرمز حفظ و تحریمهای اقتصادی بیشتری اعمال شود تا فشار بر حکومت ایران افزایش یابد.
بر اساس این گزارش، ترامپ همچنین با برخی چهرهها در خارج از دولت مشورت کرده و به او توصیه شده است برای خروج از این بنبست، اقدام نظامی را علیه جمهوری اسلامی در دستور کار قرار دهد.
بهگفته یکی از مشاوران ترامپ، او بهتازگی گفته: «تنها چیزی که [رهبران جمهوری اسلامی] میفهمند، بمب است.»
همچنین روزنامه واشینگتنپست، در یک یادداشت تحلیلی، استدلال کرد که محاصره اقتصادی بهتنهایی نمیتواند حکومت ایران را وادار به توافق کند و دولت آمریکا برای پایان جنگ باید به گزینه نظامی متوسل شود.
ارائه طرح جدید از سوی جمهوری اسلامی در شرایطی است که به نظر نمیرسد این طرح تغییر چندانی با پیشنهادهای پیشین جمهوری اسلامی داشته باشد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی شامگاه پنجشنبه در یک گفتوگوی تلویزیونی تاکید کرد که خاتمه جنگ و صلح پایدار، اولویت تهران در مذاکره با امریکا است.
