یک مقام اسرائیلی: آتشبس با ایران بسیار شکننده است
یک مقام اسرائیلی گفت آتشبس با ایران بسیار شکننده است و اسرائیل در صورت فروپاشی مذاکرات آماده بازگشت به درگیری است.
سازمان پخش خبر اسرائیل به نقل از یک مقام ارشد امنیتی این کشور نوشت: «آتشبس بسیار شکننده است و ما بیش از آنکه خوشبین باشیم، بدبین هستیم و در عین حال برای بازگشت به جنگ در صورت شکست مذاکرات آمادهایم.»
او گفت در چارچوب مذاکرات میان آمریکا و ایران، اسرائیل فهرستی از مطالبات خود را به دولت آمریکا ارائه کرده است که بهعنوان «خطوط قرمز» غیرقابلچشمپوشی تلقی میشود؛ از جمله خارج کردن اورانیوم، برچیدن تأسیسات غنیسازی در فردو، و جدا کردن پرونده لبنان از پرونده ایران.
کمیته هماهنگی برای کمک به ایجاد تشکلهای کارگری در آستانه روز جهانی کارگر، اول ماه مه، نوشت: «روز جهانی کارگر سال ۱۴۰۵ در زیر شرایط جنگی قرار گرفته است. وضعیت کار و معیشت کارگران و زحمکشان، چه در دوران جنگ و چه در تداوم آن، در شرایط اسفباری قرار دارد.»
این تشکل کارگری افزود: «قربانی شدن کارگران در محیط کار و زندگی، بیکاری، دریافت دستمزدهایی چندین برابر زیر خط فقر، گسترش فضای امنیتی و تداوم و فریاد جنگ طلبی، بیش از پیش بر زندگی میلیونها انسان رنجدیده سایه افکنده است.»
کمیته هماهنگی برای کمک به ایجاد تشکل های کارگری با اشاره به «بیکاری و اخراجهای گسترده، تخریب محل کار و زندگی، دستمزدهای تحقیرآمیز، فقر فزاینده، ناامنی در محیط کار، قراردادهای موقت و پیمانی، فشار و ارعاب پلیسی علیه فعالان کارگری و اجتماعی، بازداشت و زندانیکردن آنان، و نیز تداوم شرایط ویرانگر جنگ»، نوشت زندگی کارگران و زحمتکشان بیش از گذشته به قهقرا رفته است.
این تشکل، «راه رهایی از این شرایط غیرانسانی» را «سازمانیابی، اتحاد و متشکل شدن» دانست.
شهادتهای نادری از داخل غزه که به دست روزنامه دیلیمیل رسیده، نشان میدهد اعضای حماس زنان، بهویژه بیوهها و زنان مطلقهای، را که برای دریافت کمک به نهادهای خیریه مراجعه میکنند مورد باجگیری و سوءاستفاده قرار میدهند.
به گفته منابع، «از آسیبپذیری آنها سوءاستفاده میشود و این وضعیت هر روز بدتر میشود.»
در حالی که توجه جهانی بر جنگ علیه حکومت ایران و پیامدهای منطقهای آن متمرکز شده، روایتهای نگرانکنندهای از نوار غزه در حال انتشار است که تصویری متفاوت از واقعیت جاری در این منطقه ارائه میدهد. ساکنان بهتدریج سکوت خود را میشکنند و از الگویی تکرارشونده از اخاذی و سوءاستفاده جنسی توسط حماس سخن میگویند؛ گروهی که از زمان آتشبس با اسرائیل همچنان با اقتداری سختگیرانه بر این منطقه حکومت میکند و زنان آسیبپذیر - بهویژه بیوهها و مطلقههایی که برای تامین غذا و کمکهای اولیه تلاش میکنند - را هدف قرار میدهد.
برخی از این شهادتها که دیلیمیل از طریق پلتفرم رسانهای عربی «جسور نیوز» به دست آورده، به دخالت افرادی مرتبط با حماس و در برخی موارد تلاش برای سرپوش گذاشتن بر این موارد اشاره دارد. این وضعیت در بستر فروپاشی ساختارهای مدنی، تشدید بحران انسانی و افزایش نگرانکننده پدیدههایی چون ازدواج کودکان و بارداریهای نوجوانان رخ میدهد. در چنین شرایطی، ترس و وابستگی باعث شده بسیاری از قربانیان صدایی نداشته باشند. گروههای حقوق بشری در غزه میگویند تا ۶۰ هزار زن در معرض خطر هستند.
در یکی از این روایتها، یک ساکن غزه که بهصورت ناشناس صحبت کرده، از مشاهده تجاوز گروهی به یک زن بیوه آواره در داخل چادری توسط اعضای حماس خبر داده و گفته به او هشدار داده شده که در اینباره سکوت کند. او گفت: «همسر یکی از دوستانمان با ما تماس گرفت. او از یکی از فرماندهان گردانهای قسام درخواست کمک کرده بود، اما او از وضعیتش سوءاستفاده کرد.» او افزود: «رفتارش شرمآور بود. ما موضوع را بررسی کردیم و او را در چادری در منطقه غرابلی یافتیم، جایی که چند عضو قسام از او سوءاستفاده میکردند. موضوع را به مسئولان اطلاع دادیم اما به ما گفته شد باید سکوت کنیم.»
ساکن دیگری گفت که مورد مشابهی برای همسایهاش رخ داده که گفته میشود توسط اعضای یک نهاد خیریه وابسته به حماس باجگیری شده است. به گفته او «از او خواسته بودند در ازای یک بسته غذایی یا کوپن کمک یا ۱۰۰ شِکِل، تنفروشی کند.»
مردی که خود را عضو شاخه نظامی حماس معرفی کرده نیز تایید کرده که چنین سوءاستفادههایی زنان بیوه را هدف قرار میدهد. او گفت این موضوع را گزارش داده اما به او دستور داده شده سکوت کند. او افزود: «به آنها گفتیم این کار توهین به شرافت ماست»، و گفت از شدت خشم چادر را پاره کرده است.
«عبدالله» (نام مستعار)، روزنامهنگار جسورنیوز که این شهادتها را ثبت کرده، از مخفیگاه خود به دیلیمیل گفت: «متاسفانه موارد بسیار زیادی وجود دارد و بسیار گسترده است. در هر منطقه زنان زیادی مورد سوءاستفاده قرار میگیرند، بهویژه بیوهها و مطلقهها، چون نه پشتیبانی دارند و نه درآمد. از آسیبپذیری آنها سوءاستفاده میشود و این وضعیت هر روز بدتر میشود.»
«نور» (نام مستعار)، مادر مطلقه چهار فرزند که آواره شده، نیز با ترس و بهصورت تلفنی تجربه خود را شرح داده است. او گفت پس از مراجعه به یک موسسه خیریه اسلامی برای دریافت کمک، فردی که ظاهری مذهبی داشته، ابتدا وعده کمک داده اما سپس او را تحت فشار جنسی قرار داده است. او گفت: «وقتی شمارهام را گرفت، فکر کردم کمک خواهد کرد. اما بعد خواست شب با او تماس تصویری داشته باشم. از همان ابتدا حرفهایش آزاردهنده بود. من خیلی جوانتر از او هستم. به او اعتماد کردم چون سنش مثل پدرم بود، اما مستقیم مزاحم من شد.» نور افزود وقتی تهدید کرده که او را افشا میکند، آن فرد گفته: «نمیتوانی من را افشا کنی؛ من اینجا دولت هستم.»
نور این وضعیت را بخشی از الگویی گستردهتر دانست که در آن زنان آسیبپذیر به دلیل نبود حمایت و وابستگی به کمکها هدف قرار میگیرند: «آنها از نیاز زنان سوءاستفاده میکنند، اما زنان از ترس سکوت میکنند.»
گزارشی از صندوق جمعیت سازمان ملل نشان میدهد ازدواج کودکان و بارداریهای نوجوانان در غزه بهشدت افزایش یافته است. دادههای پیش از جنگ نشان میداد نرخ ازدواج کودکان از ۲۶ درصد در سال ۲۰۰۹ به ۱۱ درصد در سال ۲۰۲۲ کاهش یافته بود، اما این روند اکنون معکوس شده است. بر اساس این گزارش، تنها در چهار ماه از سال ۲۰۲۵ دستکم ۴۰۰ دختر ۱۴ تا ۱۶ ساله ازدواج کردهاند، هرچند بهدلیل فروپاشی نظام ثبت رسمی، این رقم احتمالاً کمتر از واقعیت است.
یک زن مسن در غزه به جسورنیوز گفت: «واقعاً زنان را فریب میدهند. سازمانهای خیریهای هستند که از زنان سوءاستفاده میکنند. زنانی که برای کمی شکر یا یک دانه برنج درماندهاند.» زن دیگری نیز گفت: «میگویند بیا بسته کمک داریم، اما شرط میگذارند و زنانی که تجربهای ندارند، مورد سوءاستفاده قرار میگیرند.» او افزود که یک نهاد خیریه خاص «از رییس تا دربان» در این رفتارها دخیل است.
خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز در سال ۲۰۲۵ موارد مشابهی را مستند کرده، از جمله مورد زنی ۳۸ ساله که برای تامین غذا برای شش فرزندش به فردی مراجعه کرد اما در نهایت مورد سوءاستفاده قرار گرفت. او گفت برای فرار از وضعیت ناچار به همراهی شده و در نهایت تنها ۱۰۰ شِکِل و مقداری دارو و غذا دریافت کرده، در حالی که وعده شغل هرگز محقق نشد.
حمزه هویدی، نویسنده اهل غزه، گفت: «سوءاستفاده جنسی از زنان اکنون حتی بدتر از دوران جنگ است.» او افزود بسیاری از قربانیان به دلیل انگ اجتماعی و ترس از پیامدها سکوت میکنند: «بیشتر زنان هرگز درباره آن علناً صحبت نمیکنند.»
در همین حال، عبدالله، روزنامهنگار جسورنیوز، حماس را به دستکاری روایتها و پنهانکاری متهم کرد و گفت: «حماس از رسانهها سوءاستفاده کرده، آمارهای اغراقآمیز یا نادرست منتشر کرده و کمکها را منحرف کرده است.» او گفت با وجود تهدید جانی، همچنان به کار خود ادامه میدهد.
احمد فواد الخطیب، مدیر سازمان «ریالاین برای فلسطین»، نیز گفت بسیاری از زنان از ترس حماس سکوت میکنند و هیچ نهاد مرکزی برای مستندسازی این موارد وجود ندارد. او افزود بسیاری از سازمانهای فعال در حوزه زنان نیز به دلیل ترس یا محدودیتها قادر به کمک نیستند.
دیلیمیل گزارش داده که برای دریافت واکنش، با نهاد «زنان سازمان ملل» تماس گرفته اما پاسخی دریافت نکرده است. همچنین دو سازمان حقوق بشری دیگر در غزه مورد پرسش قرار گرفتند که یکی از آنها اعلام کرد از چنین مواردی اطلاع ندارد.
در حالی که بار دیگر موضوع خلع سلاح حزبالله در کانون مذاکرات میان لبنان و اسرائیل قرار گرفته، اختلافنظرها درباره چگونگی اجرای این هدف و همچنین مسائل مرزی، چشمانداز دستیابی به توافقی پایدار را با ابهام مواجه کرده است.
به گزارش هاآرتص، خلع سلاح حزبالله پیشتر نیز در چندین توافق و قطعنامه بینالمللی مطرح شده است؛ از جمله قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل در سالهای ۲۰۰۴ و ۲۰۰۶ و نیز توافق اخیر در سال ۲۰۲۴. با این حال، این هدف هرگز تحقق نیافته و دولت لبنان و ارتش این کشور همچنان فاقد توان لازم برای اجرای آن بدون خطر بروز جنگ داخلی هستند.
در همین حال، اختلافات میان بازیگران خارجی بر سر نحوه برخورد با این موضوع ادامه دارد. یک منبع اسرائیلی به هاآرتص گفته است که اسرائیل انتظار داشته فرانسه با اعزام نیرو بهطور مستقیم به ارتش لبنان در خلع سلاح حزبالله کمک کند، اما کمکهای ارائهشده از سوی پاریس - از جمله حمایت مالی و ارسال خودروهای زرهی - از نظر تلآویو کافی نیست.
این منبع تاکید کرده که همین مساله باعث شده اسرائیل فرانسه را بازیگری «غیرموثر» در این روند بداند. یخیل لایتر، سفیر اسرائیل در آمریکا، نیز این موضع را بهطور علنی بیان کرده و گفته است که فرانسه تاثیر منفی دارد و باید از روند مذاکرات کنار گذاشته شود.
در مقابل، یک منبع فرانسوی به این روزنامه گفته است که رویکرد پاریس بر تقویت دولت لبنان استوار است تا این کشور خود بتواند ماموریت خلع سلاح را پیش ببرد. به گفته این منبع، هرگونه دخالت نظامی مستقیم خارجی علیه حزبالله میتواند لبنان را بیش از پیش بیثبات کرده و خطر جنگ داخلی را افزایش دهد.
گرههای باز در مذاکرات هاآرتص گزارش میدهد که یکی از پرسشهای اساسی در مذاکرات جاری این است که آیا خلع سلاح حزبالله از طریق یک روند سیاسی داخلی و بدون اجبار نظامی اصلاً امکانپذیر است یا نه.
همچنین، موضوع خروج کامل نیروهای اسرائیلی از لبنان و ارتباط آن با روند خلع سلاح حزبالله، یکی دیگر از محورهای اصلی اختلاف است. بهعبارت دیگر، هنوز مشخص نیست که این دو روند تا چه اندازه به یکدیگر وابسته خواهند بود.
در سند وزارت خارجه آمریکا نیز آمده است که مذاکرات میان لبنان و اسرائیل با هدف حل «تمام مسائل باقیمانده» از جمله تعیین مرز زمینی میان دو کشور ادامه خواهد یافت. این در حالی است که مرز دریایی دو کشور پیشتر در توافقی در سال ۲۰۲۲ مشخص شده بود.
با این حال، تعیین مرز زمینی بهدلیل وجود اختلافات متعدد سرزمینی بسیار پیچیده ارزیابی میشود. بر اساس این گزارش، دستکم ۱۳ نقطه مورد اختلاف در امتداد مرز وجود دارد؛ از «روش هانیکرا» در غرب تا منطقه الجلیل در شرق.
لبنان معتقد است «خط آبی» ترسیمشده توسط سازمان ملل پس از خروج اسرائیل در سال ۲۰۰۰ با مرز تاریخی مطابقت ندارد و به ضرر این کشور است. در مقابل، بیروت خط آتشبس سال ۱۹۴۹ را بهعنوان مرز معتبر مطرح میکند.
از میان این اختلافات، مناطق روش هانیکرا و کیبوتص «میسگاو عام» از اهمیت بیشتری برخوردارند. همچنین بخشهایی از بلندیهای جولان نیز محل مناقشه هستند؛ مناطقی که اسرائیل در جنگ ۱۹۶۷ از سوریه تصرف کرد، اما لبنان بر بخشهایی از آن ادعا دارد.
از جمله مهمترین نقاط مورد اختلاف، بخش شمالی روستای غجر و مزارع شبعا در منطقه کوه دوو است که حزبالله نیز مبارزه خود با اسرائیل را تا حدی بر اساس این مناطق توجیه میکند.
با این حال، هاآرتص تاکید میکند که با توجه به اهمیت راهبردی این مناطق برای اسرائیل، احتمال عقبنشینی تلآویو از آنها پایین است.
در این میان، برخی تحلیلگران احتمال میدهند که توافقی میان لبنان و سوریه بتواند راهحلی موقت ایجاد کند؛ به این صورت که لبنان از ادعاهای خود بر این مناطق به نفع سوریه صرفنظر کند و موضوع به مذاکرات آینده میان اسرائیل و سوریه واگذار شود.
گزارش هاآرتص نشان میدهد که با وجود طرحهای متعدد برای خلع سلاح حزبالله، این هدف همچنان دور از دسترس است و همزمان اختلافات عمیق بر سر مرزها و نقش بازیگران خارجی، روند دستیابی به توافقی جامع را با چالشهای جدی مواجه کرده است.
میعاد ملکی، مقام سابق وزارت خزانهداری آمریکا، در شبکه اجتماعی ایکس در مورد سخنان مقامهای رژیم ایران مبنی بر اینکه محاصره دریایی باعث تسلیم آنها نخواهد شد، نوشت: «جار و جنجال در مورد تحمل درد، یک مهلت فیزیکی دارد. ساعتهای نفت و بنزین مذاکره نمیکنند.»
او اشاره کرد جمهوری اسلامی با حدود ۱۵ میلیون بشکه در انبار خارک، با ۵۱ درصد پر بودن مخازن، وارد محاصره شد، و افزود: «با تولید ثابت (نرخ پر شدن ۱.۹ میلیون بشکه در روز)، ذخیرهسازی در روز هشتم به حداکثر میرسد. حتی با حداکثر تنظیم فشار بالادست (۰.۷۵ میلیون بشکه در روز)، سقف در روز بیستم به اوج خود میرسد (همه اینها در صورتی است که محاصره به طور کامل اجرا شود). پس از آن، چاهها باید با آسیب دائمی مخزن بسته شوند.»
ملکی همچنین نوشت: «ایران ۱۲۰ میلیون لیتر در روز بنزین تولید میکند. در یک روز عادی ۱۳۴ میلیون لیتر در روز مصرف میکند، در حالی که قبل از محاصره، کسری ساختاری ۱۴ میلیون لیتر در روز وجود داشت. مصرف دوران جنگ (خطوط سهمیهبندی، سوخت ژنراتور، تدارکات نظامی) به ۱۹۷ میلیون لیتر در روز افزایش یافته است. این یعنی شکاف ۷۷ میلیون لیتری در روز که تولید هرگز نمیتواند آن را پر کند.»
به نوشته او، جمهوری اسلامی «این کمبود را با قیمت تقریبی ۳۴۰ هزار ریال در هر لیتر وارد میکند و آن را با قیمت ۱۵ هزار ریال میفروشد؛ یارانهای که دولت به معنای واقعی کلمه با ۱.۵ میلیون دلار در هر دلار نمیتواند از عهده آن برآید.» ملکی در بخش دیگری نوشت: «ظاهراً ایران ۱۵۶۰ میلیون لیتر بنزین + ۱۲۸۰ میلیون لیتر گازوئیل در ذخایر استراتژیک دارد که تقریباً برای ۱۲ روز عرضه ملی کافی است. تحت سناریوی اصلی (از دست دادن بخشی از پالایشگاه + کاهش واردات)، کسری به ۴۷ میلیون لیتر در روز میرسد.»
او اضافه کرد: «ذخایر تا روز ۳۳ به صفر میرسد. با اضافه کردن افت پالایشگاه و خرید وحشتزده، به روز ۲۲ میرسیم. آستانه کمبود شدید، تعطیلی پمپهای بنزین، حق بیمه بازار سیاه، صفهای موتورسیکلت، قبل از اینکه ذخایر به صفر برسد، حدود روز ۱۵ تا ۱۸، فرا میرسد.»
ملکی نوشت رژیمی که «در داخل تقویت شده» هنوز برای جابهجایی نیروها، غذا و وفاداری به سوخت نیاز دارد، و تاکید کرد: «ساعت بنزینی، میز مذاکره واقعی است.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، در تروت سوشال نوشت صرفنظر از اینکه کسی اسرائیل را دوست داشته باشد یا نه، آنها ثابت کردهاند متحدی بزرگ برای آمریکا هستند.
او همچنین نوشت: «آنها شجاع، جسور، وفادار و باهوشهستند و برخلاف دیگرانی که در لحظه درگیری و فشار چهره واقعی خود را نشان دادهاند، اسرائیل سخت میجنگد و میداند چگونه پیروز شود.»