سازمان ملل متحد اعلام کرد که یک نیروی حافظ صلح این سازمان در جنوب لبنان کشته و سه نیروی دیگر زخمی شدند. رییسجمهوری فرانسه اعلام کرد یک سرباز فرانسوی در حملهای در جنوب لبنان، در صبح روز جمعه کشته شده است. رییسجمهوری لبنان این حملات را محکوم و بر مجازات عاملان تاکید کرده است.
نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در لبنان، یونيفل، روز شنبه اعلام کرد این حادثه پس از آن روی داد که نیروهایش هنگام پاکسازی مهمات منفجرنشده در امتداد یک جاده در روستای جنوبی لبنان هدف آتش سلاح سبک قرار گرفتند.
به گفته یونیفل، دو نفر از صلحبانان بهشدت مجروح شدهاند.
یونيفيل اعلام کرد ارزیابیهای اولیه نشان میدهد که آتش از سوی عوامل غیردولتی، که گفته میشود حزبالله هستند، شلیک شده و تحقیقاتی را درباره آنچه «یک حمله عمدی» خوانده، آغاز کرده است.
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، پیشتر گفته بود یک سرباز فرانسوی که در نیروی موقت سازمان ملل در لبنان (یونيفيل) خدمت میکرد در این حمله کشته شده است.
او گروه مسلح حزباللهِ مورد حمایت جمهوری اسلامی را مسئول دانسته و از مقامات لبنانی خواسته است علیه مسئولان اقدام کنند.
او افزود: «شواهد نشان میدهد حزبالله مسئول این حمله بوده است.»
مکرون از دولت لبنان خواسته تا عاملان این حمله هر چه سریعتر بازداشت شوند.
ارتش لبنان این تیراندازی را محکوم و اعلام کرد تحقیقاتی را آغاز کرده است. همچنین جوزف عون، رییسجمهوری لبنان، مراتب تسلیت خود را بابت این حمله ابراز و دستور بررسی فوری صادر کرد. نواف سلام، نخستوزیر نیز این حمله را محکوم کرد.
یونيفيل نخستین بار در سال ۱۹۷۸ در لبنان مستقر شد و در طول درگیریهای پیاپی در این کشور باقی مانده است، از جمله جنگ سال ۲۰۲۴ که طی آن مواضع آن بارها هدف آتش قرار گرفت.
در فروردین امسال نیز چند نیروی اندونزیایی یونیفل کشته شدند. همچنین در آبان ۱۴۰۴، نظامیان اسرائیلی به سوی نیروهای حافظ صلح سازمان ملل متحد در جنوب لبنان تیراندازی کردند. یونیفل این رویداد را «نقض جدی» توافقات موجود خواند، اما ارتش اسرائیل تاکید کرد این حادثه در پی «اشتباه در شناسایی» رخ داده است.
شورای امنیت سازمان ملل متحد پنجشنبه ۶ شهریور (۲۸ اوت ۲۰۲۵) بهطور اجماعی با تمدید ماموریت نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در لبنان (یونیفل) تا پایان سال ۲۰۲۶ موافقت کرد.
با وجود مخالفت اسرائیل، که این نیرو را در مقابله با حضور و استحکام موقعیت حزبالله در جنوب لبنان ناکارآمد میداند، ایالات متحده نیز در ابتدا از موضع تلآویو حمایت نشان داد. اما در نهایت، واشینگتن نیز به اجماع اعضای شورا پیوست و به تمدید یکساله این ماموریت رای داد.
هویت این فرد هنوز فاش نشده است اما منابع ایراناینترنشنال گفتند او «فردی حرفهای و شاغل در لندن» بوده که در سالهای گذشته، فعالیتهای مسالمتآمیز علیه جمهوری اسلامی داشته است.
این حمله در شرایطی رخ داده است که نگرانیها درباره تهدید، ارعاب و خشونت علیه افراد مرتبط با ایران، در بریتانیا رو به افزایش است.
پلیس بریتانیا ۲۸ فروردین سه نفر را در ارتباط با تلاش برای ایجاد آتشسوزی در نزدیکی ساختمان مرکزی ایراناینترنشنال در لندن بازداشت کرد.
پلیس اعلام کرد این افراد به اتهام پرتاب بمب آتشزا به سمت دفتر مرکزی این شبکه در شمالغرب لندن تحت پیگرد قانونی قرار گرفتهاند.
این حمله، خسارت جانی یا مالی نداشت، اما بار دیگر نگرانیها را درباره امنیت رسانههای فارسیزبان در بریتانیا، افزایش داد.
پیش از آن، در اوایل فرودین امسال (سوم فروردین)، یک گروه همسو با جمهوری اسلامی، مسئولیت پرتاب کوکتلمولوتوف به چند دستگاه آمبولانس متعلق به یک نهاد خیریه یهودی در منطقه گولدرز گرین در شمال لندن را بر عهده گرفته بود.
در اردیبهشت ۱۴۰۴ نیز سه مرد ایرانی پس از تحقیقات گسترده ضدتروریسم، بر اساس قانون امنیت ملی بریتانیا، متهم شدند.
دادستانها اعلام کردند یکی از این افراد به انجام مراقبت، شناسایی و تحقیقات اینترنتی با هدف ارتکاب خشونت شدید علیه فردی در بریتانیا متهم شده است. دو متهم دیگر نیز به انجام فعالیتهایی مشابه با هدف کمک به دیگران برای ارتکاب خشونت جدی متهم شدند.
وزیر کشور بریتانیا گفت این پرونده بخشی از واکنش گسترده دولت به تهدیدهای مرتبط با حکومت ایران بوده است.
مقامهای بریتانیایی در سالهای اخیر بارها هشدار دادهاند که حکومت ایران تهدیدی جدی در خاک بریتانیا به شمار میرود.
کن مککالوم، رییس وقت سازمان امنیت داخلی بریتانیا، مهر ۱۴۰۳ گفته بود نهادهای امنیتی و پلیس این کشور از دی ۱۴۰۰ تا آن زمان، ۲۰ توطئه مورد حمایت جمهوری اسلامی را خنثی کردهاند.
به گفته او، بسیاری از این موارد به مخالفان حکومت ایران در بریتانیا مربوط بودهاند.
این رویداد شنبه ۲۹ فروردین ساعاتی پس از آن رخ داد که ایران اعلام کرد بار دیگر کنترل خود را بر این آبراه راهبردی تشدید کرده است.
تانکر ترکرز خبر داد که دو شناور هندی پس از شلیک از سوی نیروهای سپاه پاسداران در تنگه هرمز، ناچار شدند مسیر خود را تغییر داده و به سمت غرب بازگردند.
بر اساس این گزارش، یکی از این شناورها یک نفتکش بسیار بزرگ با پرچم هند بوده که حدود دو میلیون بشکه نفت عراق را حمل میکرده است.
هند در حال حاضر همراه با چین، از خریداران اصلی نفت ایران است.
خبرگزاری رویترز نوشت که ردیابهای دریایی پیشتر نشان داده بودند کاروانی متشکل از هشت نفتکش در حال عبور از تنگه هرمز هستند. نخستین جابهجایی عمده کشتیها از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حدود هفت هفته پیش.
با این حال، تهران اعلام کرد کنترلهای نظامی سختگیرانه را بر این مسیر حیاتی از سر گرفته است. گذرگاهی که پیش از جنگ، محل عبور حدود یکپنجم تجارت جهانی نفت بود.
این اقدام در حالی صورت گرفت که ایالات متحده همچنان محاصره بنادر ایران را ادامه میدهد.
در همین حال، مجتبی خامنهای، رهبر دیده نشده جمهوری اسلامی، در پیامی در کانال تلگرامی خود اعلام کرد نیروی دریایی ایران آماده است «شکستهای تلخ جدیدی» به دشمنان وارد کند.
بازگشت کنترل نظامی و تردید درباره آتشبس
چند ساعت پیشتر، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از «برخی خبرهای نسبتا خوب» درباره ایران سخن گفته بود، بدون آنکه جزییاتی ارائه دهد.
او در عین حال هشدار داد در صورت عدم دستیابی به توافق صلح تا چهارشنبه (دوم اردیبهشت ۱۴۰۵)، همزمان با پایان آتشبس دو هفتهای، ممکن است درگیریها از سر گرفته شود.
حکومت ایران پیشتر و در ۲۸ فروردین، در پی توافق جداگانه آتشبس ۱۰ روزه با میانجیگری آمریکا میان اسرائیل و حزبالله لبنان، از بازگشایی موقت تنگه هرمز خبر داد. اما ۲۹ فروردین، قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا اعلام کرد عبور و مرور در تنگه هرمز بار دیگر تحت «کنترل سختگیرانه نظامی جمهوری اسلامی» قرار گرفته است.
این نهاد، آنچه را «نقضهای مکرر آمریکا» و اقدامات «دزدی دریایی» تحت پوشش محاصره خواند، دلیل این تصمیم عنوان کرد.
سخنگوی این ستاد گفت ایران پیشتر «با حسن نیت» با عبور مدیریتشده شمار محدودی از نفتکشها و کشتیهای تجاری موافقت کرده بود، اما اقدامات ادامهدار آمریکا، تهران را ناگزیر به اعمال مجدد کنترلهای شدیدتر کرده است.
واشینگتن تاکنون واکنشی فوری به این اظهارات نشان نداده است.
نگرانیهای بینالمللی درباره تردد دریایی
ایوت کوپر، وزیر خارجه بریتانیا، ۲۹ فروردین گفت با وجود آتشبس در جنگ ایران، تنگه هرمز هنوز به وضعیت عادی بازنگشته و از تهران خواست اجازه دهد تردد کشتیها بهطور کامل از سر گرفته شود.
او در حاشیه یک نشست دیپلماتیک در آنتالیا به رویترز گفت: «ما در یک لحظه حساس دیپلماتیک قرار داریم و آتشبس برقرار شده است، اما هنوز عبور عادی از تنگه برقرار نشده است.»
کوپر همچنین تاکید کرد آتشبس میان واشینگتن و تهران باید به صلحی پایدار تبدیل شود و بازگشت کامل تردد کشتیها برای اقتصاد جهانی ضروری است.
او گفت: «ما به باز بودن تنگه هرمز نیاز داریم، زیرا این موضوع به اقتصاد همه کشورهای جهان که اکنون تحت فشار هستند، کمک میکند.»
به گفته وزیر خارجه بریتانیا، بیش از ۵۰ کشور از تلاشها برای تضمین آزادی ناوبری حمایت کردهاند و بیش از ۱۲ کشور نیز آمادگی دارند پس از پایان درگیریها، در حوزههایی مانند مینروبی و تامین امنیت کشتیرانی، مشارکت کنند.
او در پایان تاکید کرد هنوز «کار قابل توجهی» برای تبدیل آتشبس به یک توافق پایدار باقی مانده و از همه طرفها خواست به این آتشبس پایبند بمانند.
رییسجمهوری آمریکا شنبه ۲۹ فروردین در هواپیمای ایرفورس وان در گفتوگو با خبرنگاران اعلام کرد آمریکا به هر شکل ذخایر اورانیوم با غنای بالای جمهوری اسلامی را به دست میآورد.
ترامپ هشدار داد در صورت شکست مذاکرات، این اقدام «بسیار غیر دوستانهتر» انجام میشود؛ اما در هر صورت واشینگتن این مواد را بازخواهد گرداند.
او گفت خبرهای «نسبتا خوبی» درباره ایران دریافت کرده، اما جزییاتی ارائه نداد.
ساعاتی پیش از این اظهارات، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در پستی در شبکه اجتماعی ایکس، از باز شدن تنگه هرمز خبر داد و گفت که متناسب با آتشبسی که در لبنان برقرار شده، عبور و مرور در تنگه هرمز در جریان است: «عبور و مرور همه کشتیهای تجاری از تنگه هرمز (از همان مسیری که جمهوری اسلامی تعیین کرده است) تا پایان دوره آتشبس موقت با آمریکا بهطور کامل آزاد شده است.»
ترامپ اما در تروثسوشال نوشت که تنگه هرمز کاملا باز است اما محاصره دریایی ایران همچنان برقرار خواهد ماند.
مجموعه این اظهارات، خشم طیفی از حاکمیت در جمهوری اسلامی و هواداران تندروی حکومت را برانگیخت و آنان را واداشت تا واکنش نشان دهند و در نهایت، ابراهیم ذوالفقاری، سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا اعلام کرد کنترل تنگه هرمز «به حالت قبل برگشت» و «تحت مدیریت و کنترل شدید نیروهای مسلح جمهوری اسلامی» قرار دارد.
همزمان، دادههای مراکز مستقل نشان میدهد تردد کشتیها در تنگه هرمز به طرز قابل ملاحظهای افزایش یافته است.
در واکنشی دیگر، رضا طلایینیک، سخنگوی وزارت دفاع جمهوری اسلامی، گفت که تنگه هرمز «فقط در وضعیت آتشبس به صورت محدود و مشروط باز است» و افزود: «وضعیت اعلامشده در تنگه هرمز موقتی بوده و در صورت فشار بر برادران و خواهران لبنانی، شرایط به وضعیت پیشین باز خواهد گشت.»
او ادامه داد: «اگر دشمن در دیپلماسی خدعهای به کار گیرد، در میدان رزم قاطع ورود خواهیم کرد.»
پیش از این موارد، علیرضا زاکانی، شهردار تهران، در حساب کاربری ایکس خود که بعد مسدود شد، خواستار پاسخ صریح و فوری به سخنان ترامپ شد.
او نوشت: «بعد از توییت عراقچی، شاهد هتاکی و بدمستی ترامپ بودیم. اگر دروغ است، با صدای بلند، بدون لکنت، قاطع و سریع جوابش را بدهید. اگر هم خدای نکرده واقعیت دارد، چیزی که دشمن زبون در میدان به دست نیاورده را نباید سر میز مذاکره به او هدیه کنیم.»
زاکانی تاکید کرد که قرار بود میز مذاکره «ادامه و مکمل میدان» باشد.
از سوی دیگر، خبرگزاری مهر، وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی، با انتقاد از نحوه اعلام بازگشایی تنگه هرمز از سوی عراقچی، نوشت که پست بدون توضیحات تکمیلی او، «بهترین فرصت را برای ترامپ مهیا کرد تا فراتر از واقعیت، خود را برنده جنگ اعلام کند و جشن پیروزی بگیرد».
مهر در ادامه تاکید کرد مذاکرات مربوط به آتشبس تنها از سوی وزارت امور خارجه پیگیری نمیشود و افزود طبیعی است در چنین شرایطی لازم باشد همه اعضای تیم بهصورت یکپارچه درباره تصمیمهای اتخاذ شده، توضیح دهند.
همزمان عزتالله ضرغامی، عضو شورای عالی فضای مجازی، در پی اعلام بازگشایی تنگه هرمز و اظهارات ترامپ درباره پذیرش ممنوعیت غنیسازی از سوی جمهوری اسلامی، با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «یک مسلمان نیست یک خرده به مردم بگوید چه خبر است و دارد چه میشود؟»
وزیر پیشین میراث فرهنگی و گردشگری نوشت: «مراقب روایات یاسآور دشمن و شکلگیری دوقطبیها هستید؟»
دوقطبی شکل گرفته است؟
با وجود این هشدار ضرغامی، بهنظر میرسد دوقطبی مورد نظر او همین حالا نیز علاوه بر طبقه حاکم، در میان هواداران جمهوری اسلامی هم شکل گرفته است و دو طرف رویاروی هم ایستادهاند.
در همین راستا، محمدمهدی بابایی که کانال تلگرامی پرمخاطبی دارد و «اخبار جنگ» را بر پایه روایت جمهوری اسلامی مینویسد، در تلگرام خود نوشت: «مردم انقلابی خیابونارو ول نکنید ... به حرف رهبر انقلاب گوش کنید. خیابون نباید رها شه. احتمالا بهزودی شعار نه به جنگ یه سری قراره بدن.»
او در پست دیگری نوشت: «واقعا الان هیچکس نمیدونه مملکت چه خبره. حتی صبح شهادت رهبر شهید (اشاره به علی خامنهای، دیکتاتور کشتهشده ایران) هم انقدر شلم شولبا نبوده. رهبر شهید فرمودن شبه کودتا ... خب چی شدن کودتاچیا؟ بیاید اصلا من رو بگیرید بگید رییس کودتا باباییه. باز حداقل مشخص شه چی بوده کی بوده و به کجا وصل ....»
از سوی دیگر، خوانندگان تلگرام خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، پای پست مرتبط با اعلام عراقچی درباره باز شدن تنگه هرمز، به انتقاد تند از او پرداختند و به این رویکرد جمهوری اسلامی تاختند.
در یک نمونه، کابری نوشت: «فاتحه جمهوری اسلامی خوانده شد. دیگر به همه شهدای جهان اسلام خیانت کردید. درباره حرفهای رهبری فکر میکنم. فتنه مسئولان .... حتی به شهدای میناب هم فکر نکردید. خون رهبری هم هیچ. شما به عذاب سخت الهی گرفتار خواهید شد. این واقعیت تلخ را باید قبول کنم: این بار هم ملت را مسخره کردید. خداوند از شما نمیگذرد.»
کانال تلگرام رسانه اصولگرای تندروی رجانیوز نیز ویدیویی از صحبتهای مهدی سلحشور، مداح، در بروجرد منتشر کرد که گفت: «اگر کسی در مقابل دشمن ترسی در دلش جا داده باشد، گورش را گم کند تا کسی در میدان باشد که مانند رزمندگان جگر داشته باشد.»
مرتضی محمودی، نماینده مجلس، نیز در حساب ایکس خود نوشت: «اگر بهانه جنگ نبود حتما آقای عراقچی را به خاطر پیام توئیتریاش استیضاح میکردیم. این بار چندم است که وزیر امور خارجه ایران در بزنگاه های حساس جنگ، با اظهار نظر عجیب و بیموقع، نقش آرامشبخش بازارهای جهانی نفت و انرژی را ایفا میکند.»
او در ادامه پست خود نوشت «پ.ن: جهت اطلاع مسئول تیم مذاکره کننده ایران» که به محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، اشاره دارد.
همزمان با این فعل و انفعالات، خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، اعلام کرد مقامهای جمهوری اسلامی، «تا این لحظه» با حضور در دور بعدی مذاکرات موافقت نکردهاند.
تسنیم نوشت این موضوع از طریق واسطه پاکستانی به مقامات آمریکایی اطلاع داده شده است.
به گزارش این خبرگزاری، «ادامه محاصره دریایی ایران و همچنین زیادهخواهیهای آمریکاییها در مذاکره که در پیامهای رد و بدل شده اخیر نیز ادامه دارد»، دلیل این اتفاق بوده است.
از سوی دیگر، ترامپ درباره علت تناقض سخنان او که گفته است «مقامهای حکومت ایران با همه خواستههای آمریکا موافقت کردند» با اظهارات عمومی مقامهای جمهوری اسلامی، در پاسخ به یک خبرنگار گفت: «آنها مجبورند چیز متفاوتی بگویند، چون افرادی دارند که باید راضی نگه دارند. من فقط دارم واقعیت را همانطور که هست بیان میکنم.»
به گزارش واشینگتنپست، تحلیل تصاویر ماهوارهای و دادههای دریایی نشان میدهد در روزهای اخیر دستکم پنج نفتکش خالی وارد بنادر ایران در خلیج فارس شده و بارگیری میلیونها بشکه نفت را آغاز کردهاند. همزمان، پنج نفتکش دیگر که در نزدیکی بندر چابهار مستقر بودند و در مجموع حدود ۹ میلیون بشکه نفت حمل میکردند، از منطقه خارج شدهاند، اما مقصد فعلی آنها مشخص نیست.
این گزارش که بر پایه تحلیل دادهها و گفتوگو با منابع آگاه تهیه شده، تصویری جزئی از فعالیتهای دریایی در داخل محدوده محاصره ارائه میدهد. در این بررسی، ۱۰ کشتی شناسایی شدهاند که در فعالیتهایی مشارکت دارند که بهنظر میرسد مشمول این محاصره باشند. دادهها نشان میدهد نفت از تاسیسات ایران همچنان به کشتیها منتقل میشود، هرچند این کشتیها هنوز در محدوده عملیاتی محاصره باقی ماندهاند.
در جزیره خارک - مرکز اصلی صادرات نفت ایران - سه نفتکش به نامهای «هیلدا ۱»، «سیلویا ۱» و «امبر» در مجموع حدود ۵ میلیون بشکه نفت خام بارگیری کردهاند. کارشناسان میگویند این کشتیها عملاً بهعنوان مخازن شناور عمل میکنند تا از انباشت بیش از حد نفت در تاسیسات جلوگیری شود.
در بندر ماهشهر نیز یک نفتکش دیگر در حال بارگیری سوخت سنگین مشاهده شده و در بندر عسلویه، یک کشتی با پرچم پاناما و مالکیت چینی در حال بارگیری فرآوردههای نفتی بوده است.
در مقابل، دادههای رهگیری نشان میدهد برخی نفتکشها از تنگه هرمز وارد خلیج فارس شدهاند، اما هنوز پهلو نگرفتهاند. کارشناسان هشدار میدهند که این دادهها میتواند دستکاری شود و کشتیها با ارسال مختصات نادرست، موقعیت واقعی خود را پنهان کنند.
در همین حال، مقامهای آمریکایی تاکید دارند که از زمان آغاز محاصره، هیچ کشتیای موفق به خروج از محدوده نشده است. به گفته آنها، تا صبح جمعه دستکم ۱۹ کشتی مسیر خود را تغییر داده و از مواجهه با محاصره صرفنظر کردهاند.
صبح شنبه نیز فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، با انتشار تصویری از ناو موشکانداز مایکل مورفی در دریای عرب نوشت: «نیروهای آمریکایی محاصره دریایی کشتیهایی را که سعی در ورود یا خروج از بنادر ایران دارند، اجرا میکنند.»
سنتکام در این پست تازه اشاره کرد از زمان آغاز محاصره، ۲۱ کشتی از دستور نیروهای آمریکایی برای بازگشت به ایران پیروی کردهاند.
این محاصره که با مشارکت حدود ۱۰ هزار نیروی نظامی، ناوشکنها، جنگندهها و پهپادها اجرا میشود، بهطور خاص بنادر و سواحل ایران را هدف قرار داده است. مقامهای آمریکایی تاکید کردهاند که این اقدام به معنای بستن تنگه هرمز نیست، بلکه تمرکز آن بر کنترل تردد کشتیهایی است که به بنادر ایران وارد یا از آنها خارج میشوند.
ژنرال دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا، گفته است نیروهای آمریکایی هر کشتی مرتبط با ایران یا هر شناوری را که تلاش کند از این محاصره عبور کند، حتی در آبهای بینالمللی تعقیب خواهند کرد.
یک مقام آمریکایی نیز با اشاره به استقرار ناوشکنها در دریای عمان گفته است: «ما از جغرافیا به نفع خود استفاده میکنیم.» به گفته او، اجرای محاصره در این منطقه امکان مانور سریعتر برای نیروهای آمریکایی را فراهم میکند.
در همین حال، حکومت ایران اعلام کرده که تنگه هرمز را بازگشایی کرده است، اما ترامپ تاکید کرده که با وجود باز بودن این آبراه، محاصره دریایی تا زمان دستیابی به توافق کامل با تهران ادامه خواهد داشت.
گزارش واشینگتنپست نشان میدهد که با وجود فشار نظامی آمریکا، صادرات نفت ایران همچنان در حال جریان است - هرچند در چارچوبی محدودتر و پیچیدهتر- و همین موضوع نشاندهنده چالشهای عملی در اجرای کامل یک محاصره دریایی در یکی از حیاتیترین گذرگاههای انرژی جهان است.
