موج شدید حملات به جنوب بیروت ذخایر پول نقد حزبالله را هدف گرفت
همزمان با شنیده شدن صدای انفجارهای شدید در تهران، شبکه الجزیره گزارش داد که بیروت در چند ساعت گذشته شاهد حملاتی بسیار سنگین در حومه جنوبی شهر بوده است. اسرائیل میگوید در این حملات ذخایر پول نقد حزبالله را که در زیرزمین چند ساختمان نگهداری میشد، هدف قرار داده است.
این رسانه نوشت: «اوایل امشب چند حمله در حومه جنوبی شهر کل پایتخت را لرزاند و صدای آن در تپههای اطراف نیز پیچید. پیش از این حملات، دو حمله دیگر در مرکز بیروت رخ داده بود.»
ستون دود پس از حمله اسرائیل به جنوب بیروت، ۲۲ اسفند ۱۴۰۴-رویترز
رویترز گزارش داد که ایالات متحده معافیت ۳۰ روزهای از تحریمها صادر کرده است که به کشورها اجازه میدهد نفت و فرآوردههای نفتی روسیه را که هماکنون در دریا سرگردان هستند خریداری کنند.
این اقدام در شرایطی انجام شده که جنگ میان آمریکا و جمهوری اسلامی باعث اختلال شدید در بازار جهانی انرژی شده است.
بر اساس این گزارش، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، اعلام کرد هدف از صدور این مجوز کمک به تثبیت بازارهای انرژی جهانی است؛ بازارهایی که پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران و واکنش تهران با نوسان شدید قیمتها روبهرو شدهاند. پس از اعلام این تصمیم، قیمت نفت در معاملات صبح جمعه در بازارهای آسیایی اندکی کاهش یافت.
به نوشته رویترز، تنشهای منطقهای ناشی از جنگ با حکومت ایران موجب اختلال در کشتیرانی در تنگه هرمز شده است؛ مسیری حیاتی که بخش بزرگی از نفت و گاز خاورمیانه از آن عبور میکند. اختلال در این مسیر باعث افزایش قابل توجه قیمت انرژی در بازارهای جهانی شده است.
در همین چارچوب، واشینگتن پیشتر اعلام کرده بود که ۱۷۲ میلیون بشکه نفت از ذخایر راهبردی آمریکا آزاد خواهد کرد تا فشار بر بازار کاهش یابد. این اقدام بخشی از برنامه گستردهتر آژانس بینالمللی انرژی است که شامل آزادسازی ۴۰۰ میلیون بشکه نفت از ذخایر راهبردی کشورهای عضو برای مقابله با بحران عرضه است. آژانس بینالمللی انرژی اعلام کرده است که جنگ خاورمیانه بزرگترین اختلال در عرضه نفت در تاریخ را ایجاد کرده است.
بر اساس متن مجوز منتشرشده در وبسایت وزارت خزانهداری آمریکا، این معافیت اجازه میدهد نفت خام و فرآوردههای نفتی روسیه که تا ۱۲ مارس روی کشتیها بارگیری شدهاند، تا نیمهشب ۱۱ آوریل به وقت واشینگتن تحویل داده شده و فروخته شوند.
رویترز مینویسد این تصمیم نشاندهنده نگرانی کاخ سفید از افزایش قیمت نفت در آستانه انتخابات میاندورهای نوامبر است؛ انتخاباتی که دونالد ترامپ و حزب جمهوریخواه امیدوارند در آن کنترل کنگره را حفظ کنند.
بسنت در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس تاکید کرد که این اقدام «محدود و کوتاهمدت» است و سود مالی قابل توجهی برای دولت روسیه ایجاد نخواهد کرد. او گفت افزایش موقت قیمت نفت ناشی از جنگ یک اختلال کوتاهمدت است که در بلندمدت به سود اقتصاد آمریکا خواهد بود.
طبق گزارش رسانههای آمریکایی، تا روز پنجشنبه حدود ۱۲۴ میلیون بشکه نفت روسیه در ۳۰ نقطه مختلف جهان روی کشتیها ذخیره شده بود. به گفته منابع خبری، مجوز جدید آمریکا میتواند معادل پنج تا شش روز از کمبود عرضه نفت ناشی از اختلال در تنگه هرمز را جبران کند.
با این حال، این اقدام ممکن است تلاشهای غرب برای محدود کردن درآمدهای روسیه در جنگ اوکراین را پیچیدهتر کند. اورزولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا پس از گفتوگو با رهبران گروه هفت درباره پیامدهای جنگ ایران بر بازار انرژی، اعلام کرد اکنون زمان کاهش تحریمها علیه روسیه نیست.
در تحولی دیگر، کریل دمیتریف، فرستاده روسی اعلام کرد که در نشستی در فلوریدا با هیاتی آمریکایی شامل استیو ویتکاف و جرد کوشنر درباره بحران انرژی کنونی گفتوگو کرده است.
رویترز همچنین گزارش داد که وزارت خزانهداری آمریکا پیشتر در ۵ مارس معافیت مشابهی برای هند صادر کرده بود تا دهلینو بتواند نفت روسیهای را که در دریا متوقف شده خریداری کند.
در کنار این اقدامات، ترامپ به شرکت مالی توسعه بینالمللی آمریکا دستور داده است بیمه ریسک سیاسی و تضمینهای مالی برای تجارت دریایی در خلیج فارس فراهم کند. او همچنین گفته است که نیروی دریایی آمریکا ممکن است کشتیها را در منطقه اسکورت کند.
کاخ سفید همچنین اعلام کرده است که دولت در حال بررسی تعلیق موقت قانونی موسوم به قانون جونز است؛ قانونی که حملونقل کالا میان بنادر آمریکا را به کشتیهای آمریکایی محدود میکند. تعلیق این قانون میتواند به کشتیهای خارجی اجازه دهد سوخت را میان بنادر آمریکا جابهجا کنند و در نتیجه هزینهها کاهش یافته و انتقال انرژی سریعتر انجام شود.
در همین حال، استیون میلر، معاون رییس دفتر کاخ سفید، اعلام کرد رییسجمهوری آمریکا در حال انجام «هر اقدامی که بتواند برای کاهش قیمتها» است و در روزهای آینده اقدامات بیشتری اعلام خواهد شد.
ترامپ پیشتر گفته بود که افزایش قیمت نفت ناشی از جنگ میتواند برای ایالات متحده درآمد قابل توجهی ایجاد کند؛ اظهاراتی که با انتقاد برخی قانونگذاران مواجه شد و آنان او را متهم کردند که بیش از حد بر منافع اقتصادی تمرکز دارد.
جان هیلی، وزیر دفاع بریتانیا، یکشنبه ۲۱ اسفند گفت که سامانههای «خودکار مینیاب» این کشور میتوانند به پاکسازی تنگه هرمز کمک کنند.
هیلی گفت: «از پیش و حتی قبل از آغاز این درگیری، تعدادی سامانه خودکار مینیاب را در منطقه مستقر کردهایم. امروز نیز با مقامهای نظامی گفتوگوهایی داشتیم درباره گزینههای بیشتری که در صورت لزوم برای همراهی با متحدانمان به کار بگیریم.»
او تاکید کرد که بریتانیا مدرک مستقیمی در اختیار ندارد که نشان دهد حکومت ایران در این تنگه هرمز مینگذاری کرده است، اما به «گزارشهایی» اشاره کرد که چنین ادعاهایی را مطرح کردهاند.
هیلی افزود: «در طول شب گزارشهایی دریافت کردیم مبنی بر اینکه کشتیهای تجاری غیرنظامی بیشتری که بدون سلاح و در حال انجام فعالیت عادی خود بودند، هدف حمله قرار گرفتهاند. این یک تشدید تنش بزرگ از سوی ایران است. چنین اقدامی نقض قوانین بینالمللی است و وضعیت بسیار جدیای ایجاد کرده که بر قیمت نفت و هزینههای زندگی برای همه تاثیر میگذارد.»
پیامهای رسیده از مناطق مختلف تهران از انفجارهای بسیار شدید در این شهر در صبحگاه جمعه ۲۲ اسفند خبر میدهند.
بر اساس این پیامها انفجارهای تهران از حوالی ۵ صبح به وقت ایران آغاز و چندین انفجار پیدرپی همراه با صدای ممتد جنگندهها شنیده شد. در این پیامها به مناطق و محلههایی در غرب و جنوب غرب تهران، شرق و شمال شرق، جنوب شرق و مرکز تهران اشاره شده است.
پیامهای شهروندان از تمام مناطق بر شدت بیسابقه انفجارها خبر میدهد. چندین پیام شدت انفجارها را با زلزله مقایسه کردهاند.
روزنامه هاآرتص در گزارشی نوشت که با وجود ضربات سنگینی که در جنگ اخیر به حزبالله وارد شده، این گروه توانسته بخشی از توان نظامی خود را بازیابی کند و دوباره به میدان نبرد بازگردد؛ روندی که به گفته کارشناسان تا حد زیادی به منابع مالی گسترده و شبکههای اقتصادی این گروه وابسته است.
این گزارش در پی حمله موشکی روز سهشنبه حزبالله با استفاده از موشکهای فاتح-۱۱۰ به مناطق مرکزی اسرائیل منتشر شد؛ حملهای که با هدف قرار دادن زیرساختهای راهبردی انجام شد و بار دیگر توجهها را به پروژه موشکهای دقیق حزبالله جلب کرد. به نوشته هاآرتص، این پروژه سالهاست که یکی از مهمترین نگرانیهای امنیتی اسرائیل بوده است.
بر اساس این گزارش، ایران از سال ۲۰۱۳ تلاش کرده بود موشکهایی با سامانه هدایت پیشرفته در اختیار حزبالله قرار دهد؛ موشکهایی که قادر بودند اهداف را با دقتی در حد چند متر مورد اصابت قرار دهند. اسرائیل بخش عمدهای از این تلاشها را با حملات هوایی خنثی کرد. در نتیجه، حکومت ایران در سال ۲۰۱۶ راهبرد خود را تغییر داد و تلاش کرد قطعاتی را به لبنان منتقل کند تا موشکهای معمولی حزبالله در داخل لبنان به موشکهای دقیق تبدیل شوند؛ روندی که اسرائیل طی یک دهه گذشته برای متوقف کردن آن تلاش کرده است.
با وجود این اقدامات، ارتش اسرائیل در آستانه جنگ غزه برآورد کرده بود که در میان بیش از ۱۰۰ هزار موشک و راکت حزبالله، صدها موشک دقیق نیز وجود دارد. با آغاز جنگ اخیر میان اسرائیل و حزبالله، ارزیابی ارتش اسرائیل نشان میداد که اگرچه بخش بزرگی از این موشکها نابود شده یا مورد استفاده قرار گرفتهاند، اما این گروه همچنان چند ده موشک دقیق در اختیار دارد؛ موضوعی که به گفته تحلیلگران حملات اخیر را ممکن کرده است.
اورنا میزرخی، پژوهشگر ارشد موسسه مطالعات امنیت ملی در دانشگاه تلآویو و مشاور پیشین امنیت ملی در شورای امنیت ملی اسرائیل، به هاآرتص گفته است که در جریان جنگ «شمشیرهای آهنین» ارتش اسرائیل بخش بزرگی از این توان را از بین برده است. با این حال او میگوید حتی اگر اسرائیل اعلام کرده باشد که ۸۰ درصد توان آتش حزبالله نابود شده است، همان ۲۰ درصد باقیمانده نیز شامل حدود ۲۰ هزار موشک و راکت و دهها هزار نیروی عملیاتی است که همچنان تهدیدی قابل توجه به شمار میرود.
به گفته میزرخی، افزایش حملات حزبالله در شرایطی رخ میدهد که جمهوری اسلامی ایران با فشارهای شدید روبهرو است. او معتقد است با کاهش حملات مستقیم ایران، حجم حملات از لبنان افزایش یافته و این روند احتمالاً هماهنگ است؛ زیرا هرچه حزبالله بیشتر احساس کند حامی اصلیاش با بحران مواجه شده، تلاش بیشتری برای اقدام نظامی انجام میدهد.
گزارش هاآرتص همچنین تاکید میکند که حزبالله از زمان آتشبس اواخر سال ۲۰۲۴ با اسرائیل توانسته بخشی از ساختار نظامی و فرماندهی خود را بازسازی کند. این موضوع بهویژه در حملات پهپادی اخیر علیه اسرائیل قابل مشاهده است. به گفته تحلیلگران، پهپادها نسبت به موشکها ارزانتر هستند، بهراحتی جابهجا میشوند و در بازار نیز دسترسی بیشتری به آنها وجود دارد.
سریت زهاوی، رییس مرکز تحقیقاتی آلما و از مقامهای پیشین اطلاعات نظامی اسرائیل، به هاآرتص گفته است که حزبالله توانسته ساختار فرماندهی میدانی خود را پس از شوکهای اولیه جنگ بازسازی کند. به گفته او، این گروه حتی بدون افزایش قابل توجه زرادخانه خود توانسته توان عملیاتیاش را احیا کند.
این گزارش تاکید میکند که عامل اصلی این بازسازی، بهبود وضعیت مالی حزبالله بوده است. به گفته وزارت خزانهداری آمریکا، حکومت ایران در سال ۲۰۲۵ بیش از یک میلیارد دلار به حزبالله کمک مالی کرده است. علاوه بر این، این گروه از درآمدهای ناشی از فعالیتهای غیرقانونی، قاچاق و کمکهای مالی لبنانیهای مقیم خارج نیز بهره میبرد.
با وجود این منابع مالی، تحلیلگران میگویند حزبالله بخش عمده منابع خود را صرف بازسازی توان نظامی کرده است. به نوشته هاآرتص، این گروه حتی در پرداخت هزینه اجاره خانه برای آوارگان جنگی یا بازسازی خانههای تخریبشده در جنوب لبنان و حومه جنوبی بیروت با مشکل مواجه شده است. در حالی که پس از جنگ دوم لبنان، بازسازی مناطق آسیبدیده بسیار سریعتر پیش رفت.
با این حال، شبکه اجتماعی و خدماتی حزبالله همچنان فعال است. مدارس، نهادهای اجتماعی و برنامههای مربوط به معلمان، دانشآموزان و زنان همچنان توسط این گروه اداره میشوند؛ ساختاری که به گفته کارشناسان به حزبالله کمک میکند هم پایگاه اجتماعی خود را حفظ کند و هم نیروی انسانی برای بخش نظامی خود جذب کند.
گزارش هاآرتص همچنین به نقش شبکههای مالی جهانی حزبالله اشاره میکند. به گفته کارشناسان، این گروه از فعالیتهای قاچاق و شبکههای مالی در کشورهای مختلف برای تامین منابع مالی خود استفاده میکند. حتی پس از آنکه اسرائیل اعلام کرد شعبههای بانک وابسته به حزبالله، القرض الحسن، را هدف قرار داده است، این موسسه تنها چند ماه بعد شعبههای جدیدی افتتاح کرد.
کارشناسان امنیتی به هاآرتص گفتهاند که مقابله با حزبالله تنها با ابزار نظامی ممکن نیست. به گفته آنان، در کنار عملیات نظامی باید نبرد مالی و دیپلماتیک برای قطع منابع مالی این گروه نیز در سطح جهانی دنبال شود.
با وجود این احیای نسبی، تحلیلگران میگویند حزبالله هنوز با قدرتی که پیش از هفتم اکتبر داشت فاصله دارد. در عین حال گزارشهایی منتشر شده است که دولت لبنان در تلاش است با میانجیگری آمریکا به آتشبس جدیدی با اسرائیل دست یابد.
با این حال برخی کارشناسان معتقدند تغییر موازنه سیاسی در لبنان آسان نخواهد بود. به گفته تحلیلگران، حدود نیمی از جمعیت لبنان شیعه هستند و حزبالله همچنان قدرتمندترین سازمان شیعی در این کشور به شمار میرود. به همین دلیل، نشانهای وجود ندارد که پایگاه اجتماعی شیعیان لبنان در حال فاصله گرفتن از این گروه باشد. کارشناسان میگویند بسیاری از حامیان حزبالله مانند هواداران یک تیم فوتبال رفتار میکنند: حتی اگر رهبری تغییر کند، آنها همچنان به گروه وفادار میمانند و جایگزین سیاسی روشنی برای خود نمیبینند.
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس کشته شدن یکی از نیروهای این کشور را تایید کرد و حمله به این نیروها را که از سال ۲۰۱۵ در نبرد با داعش و جنگ علیه تروریسم حضور داشتهاند، «غیرقابلقبول» خواند.
او نوشت: «افسر ارشد آرنو فریون از گردان هفتم «شاسورهای آلپ» مستقر در وارْس، در جریان حملهای در منطقه اربیل عراق در راه فرانسه جان باخت.»
مکرون همچنین اشاره کرد که چند نفر از سربازان این کشور نیز در جریان این حمله زخمی شدهاند.
