صبحگاه ۲۲ اسفند انفجارهای شدید و پیدرپی تهران را لرزاند
پیامهای رسیده از مناطق مختلف تهران از انفجارهای بسیار شدید در این شهر در صبحگاه جمعه ۲۲ اسفند خبر میدهند.
بر اساس این پیامها انفجارهای تهران از حوالی ۵ صبح به وقت ایران آغاز و چندین انفجار پیدرپی همراه با صدای ممتد جنگندهها شنیده شد. در این پیامها به مناطق و محلههایی در غرب و جنوب غرب تهران، شرق و شمال شرق، جنوب شرق و مرکز تهران اشاره شده است.
پیامهای شهروندان از تمام مناطق بر شدت بیسابقه انفجارها خبر میدهد. چندین پیام شدت انفجارها را با زلزله مقایسه کردهاند.
روزنامه هاآرتص در گزارشی نوشت که با وجود ضربات سنگینی که در جنگ اخیر به حزبالله وارد شده، این گروه توانسته بخشی از توان نظامی خود را بازیابی کند و دوباره به میدان نبرد بازگردد؛ روندی که به گفته کارشناسان تا حد زیادی به منابع مالی گسترده و شبکههای اقتصادی این گروه وابسته است.
این گزارش در پی حمله موشکی روز سهشنبه حزبالله با استفاده از موشکهای فاتح-۱۱۰ به مناطق مرکزی اسرائیل منتشر شد؛ حملهای که با هدف قرار دادن زیرساختهای راهبردی انجام شد و بار دیگر توجهها را به پروژه موشکهای دقیق حزبالله جلب کرد. به نوشته هاآرتص، این پروژه سالهاست که یکی از مهمترین نگرانیهای امنیتی اسرائیل بوده است.
بر اساس این گزارش، ایران از سال ۲۰۱۳ تلاش کرده بود موشکهایی با سامانه هدایت پیشرفته در اختیار حزبالله قرار دهد؛ موشکهایی که قادر بودند اهداف را با دقتی در حد چند متر مورد اصابت قرار دهند. اسرائیل بخش عمدهای از این تلاشها را با حملات هوایی خنثی کرد. در نتیجه، حکومت ایران در سال ۲۰۱۶ راهبرد خود را تغییر داد و تلاش کرد قطعاتی را به لبنان منتقل کند تا موشکهای معمولی حزبالله در داخل لبنان به موشکهای دقیق تبدیل شوند؛ روندی که اسرائیل طی یک دهه گذشته برای متوقف کردن آن تلاش کرده است.
با وجود این اقدامات، ارتش اسرائیل در آستانه جنگ غزه برآورد کرده بود که در میان بیش از ۱۰۰ هزار موشک و راکت حزبالله، صدها موشک دقیق نیز وجود دارد. با آغاز جنگ اخیر میان اسرائیل و حزبالله، ارزیابی ارتش اسرائیل نشان میداد که اگرچه بخش بزرگی از این موشکها نابود شده یا مورد استفاده قرار گرفتهاند، اما این گروه همچنان چند ده موشک دقیق در اختیار دارد؛ موضوعی که به گفته تحلیلگران حملات اخیر را ممکن کرده است.
اورنا میزرخی، پژوهشگر ارشد موسسه مطالعات امنیت ملی در دانشگاه تلآویو و مشاور پیشین امنیت ملی در شورای امنیت ملی اسرائیل، به هاآرتص گفته است که در جریان جنگ «شمشیرهای آهنین» ارتش اسرائیل بخش بزرگی از این توان را از بین برده است. با این حال او میگوید حتی اگر اسرائیل اعلام کرده باشد که ۸۰ درصد توان آتش حزبالله نابود شده است، همان ۲۰ درصد باقیمانده نیز شامل حدود ۲۰ هزار موشک و راکت و دهها هزار نیروی عملیاتی است که همچنان تهدیدی قابل توجه به شمار میرود.
به گفته میزرخی، افزایش حملات حزبالله در شرایطی رخ میدهد که جمهوری اسلامی ایران با فشارهای شدید روبهرو است. او معتقد است با کاهش حملات مستقیم ایران، حجم حملات از لبنان افزایش یافته و این روند احتمالاً هماهنگ است؛ زیرا هرچه حزبالله بیشتر احساس کند حامی اصلیاش با بحران مواجه شده، تلاش بیشتری برای اقدام نظامی انجام میدهد.
گزارش هاآرتص همچنین تاکید میکند که حزبالله از زمان آتشبس اواخر سال ۲۰۲۴ با اسرائیل توانسته بخشی از ساختار نظامی و فرماندهی خود را بازسازی کند. این موضوع بهویژه در حملات پهپادی اخیر علیه اسرائیل قابل مشاهده است. به گفته تحلیلگران، پهپادها نسبت به موشکها ارزانتر هستند، بهراحتی جابهجا میشوند و در بازار نیز دسترسی بیشتری به آنها وجود دارد.
سریت زهاوی، رییس مرکز تحقیقاتی آلما و از مقامهای پیشین اطلاعات نظامی اسرائیل، به هاآرتص گفته است که حزبالله توانسته ساختار فرماندهی میدانی خود را پس از شوکهای اولیه جنگ بازسازی کند. به گفته او، این گروه حتی بدون افزایش قابل توجه زرادخانه خود توانسته توان عملیاتیاش را احیا کند.
این گزارش تاکید میکند که عامل اصلی این بازسازی، بهبود وضعیت مالی حزبالله بوده است. به گفته وزارت خزانهداری آمریکا، حکومت ایران در سال ۲۰۲۵ بیش از یک میلیارد دلار به حزبالله کمک مالی کرده است. علاوه بر این، این گروه از درآمدهای ناشی از فعالیتهای غیرقانونی، قاچاق و کمکهای مالی لبنانیهای مقیم خارج نیز بهره میبرد.
با وجود این منابع مالی، تحلیلگران میگویند حزبالله بخش عمده منابع خود را صرف بازسازی توان نظامی کرده است. به نوشته هاآرتص، این گروه حتی در پرداخت هزینه اجاره خانه برای آوارگان جنگی یا بازسازی خانههای تخریبشده در جنوب لبنان و حومه جنوبی بیروت با مشکل مواجه شده است. در حالی که پس از جنگ دوم لبنان، بازسازی مناطق آسیبدیده بسیار سریعتر پیش رفت.
با این حال، شبکه اجتماعی و خدماتی حزبالله همچنان فعال است. مدارس، نهادهای اجتماعی و برنامههای مربوط به معلمان، دانشآموزان و زنان همچنان توسط این گروه اداره میشوند؛ ساختاری که به گفته کارشناسان به حزبالله کمک میکند هم پایگاه اجتماعی خود را حفظ کند و هم نیروی انسانی برای بخش نظامی خود جذب کند.
گزارش هاآرتص همچنین به نقش شبکههای مالی جهانی حزبالله اشاره میکند. به گفته کارشناسان، این گروه از فعالیتهای قاچاق و شبکههای مالی در کشورهای مختلف برای تامین منابع مالی خود استفاده میکند. حتی پس از آنکه اسرائیل اعلام کرد شعبههای بانک وابسته به حزبالله، القرض الحسن، را هدف قرار داده است، این موسسه تنها چند ماه بعد شعبههای جدیدی افتتاح کرد.
کارشناسان امنیتی به هاآرتص گفتهاند که مقابله با حزبالله تنها با ابزار نظامی ممکن نیست. به گفته آنان، در کنار عملیات نظامی باید نبرد مالی و دیپلماتیک برای قطع منابع مالی این گروه نیز در سطح جهانی دنبال شود.
با وجود این احیای نسبی، تحلیلگران میگویند حزبالله هنوز با قدرتی که پیش از هفتم اکتبر داشت فاصله دارد. در عین حال گزارشهایی منتشر شده است که دولت لبنان در تلاش است با میانجیگری آمریکا به آتشبس جدیدی با اسرائیل دست یابد.
با این حال برخی کارشناسان معتقدند تغییر موازنه سیاسی در لبنان آسان نخواهد بود. به گفته تحلیلگران، حدود نیمی از جمعیت لبنان شیعه هستند و حزبالله همچنان قدرتمندترین سازمان شیعی در این کشور به شمار میرود. به همین دلیل، نشانهای وجود ندارد که پایگاه اجتماعی شیعیان لبنان در حال فاصله گرفتن از این گروه باشد. کارشناسان میگویند بسیاری از حامیان حزبالله مانند هواداران یک تیم فوتبال رفتار میکنند: حتی اگر رهبری تغییر کند، آنها همچنان به گروه وفادار میمانند و جایگزین سیاسی روشنی برای خود نمیبینند.
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس کشته شدن یکی از نیروهای این کشور را تایید کرد و حمله به این نیروها را که از سال ۲۰۱۵ در نبرد با داعش و جنگ علیه تروریسم حضور داشتهاند، «غیرقابلقبول» خواند.
او نوشت: «افسر ارشد آرنو فریون از گردان هفتم «شاسورهای آلپ» مستقر در وارْس، در جریان حملهای در منطقه اربیل عراق در راه فرانسه جان باخت.»
مکرون همچنین اشاره کرد که چند نفر از سربازان این کشور نیز در جریان این حمله زخمی شدهاند.
یک مقام آمریکایی به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت هواپیمای سوخترسان ارتش ایالات متحده که در عراق سقوط کرده، دستکم پنج خدمه داشت اما ابعاد خسارت جانی احتمالی روشن نیست. این هواپیما بخشی از عملیات علیه ایران بود که در غرب عراق سقوط کرد.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) اعلام کرد عملیات جستوجو و نجات در حال انجام است و یک هواپیمای دوم نیز در این حادثه دخیل بوده است. این نهاد همچنین گفت سقوط هواپیما به آتش دشمن یا آتش نیروهای خودی ارتباطی نداشته است.
هواپیماهای سوخترسان KC-135 معمولا سه خدمه دارند. هنوز مشخص نیست خدمه اضافی حاضر در این پرواز چه نقشی بر عهده داشتهاند.
شبکه خبری سیبیاس شامگاه پنجشنبه ۲۱ اسفند به نقل از مقامات آمریکایی گزارش داد که نیروی دریایی ایالات متحده اوایل هفته پس از نزدیک شدن بیش از حد یک کشتی متعلق به جمهوری اسلامی به ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن، به سوی این کشتی شلیک کرد.
به گفته مقامات، مشخص نیست کدام کشتی نیروی دریایی به کشتی ایرانی شلیک کرده است، اما آنها تاکید کردند که چندین بار شلیکها به خطا رفته است.
به گفته مقامات، یک هلیکوپتر مجهز به موشکهای هلفایر نیز به پرواز درآمد و با موفقیت با دو موشک به سوی این کشتی شلیک کرد.
سیبیاس افزود، وضعیت کشتی ایرانی و خدمه آن در حال حاضر مشخص نیست.
شبکه سیبیاس نیوز به نقل از دو مقام آمریکایی گزارش داد که اوایل هفته جاری نیروهای ایالات متحده پس از نزدیک شدن یک شناور ایرانی به ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن در دریای عرب، به سوی این شناور شلیک کردهاند.
به گفته این مقامها که به شرط ناشناس ماندن با این رسانه گفتوگو کردند، یک کشتی نیروی دریایی آمریکا تلاش کرد با استفاده از توپ دریایی ۵ اینچی مارک-۴۵ به سمت شناور ایرانی شلیک کند. این توپ یک سامانه توپخانهای کاملاً خودکار است که بر روی عرشه جلویی ناوشکنها و رزمناوهای نیروی دریایی آمریکا نصب میشود و از اوایل دهه ۱۹۷۰ به عنوان توپ استاندارد ناوگان دریایی این کشور استفاده میشود. با این حال مقامهای آمریکایی گفتهاند شلیکهای انجام شده چندین بار به هدف اصابت نکرده است.
در ادامه این حادثه، یک بالگرد مجهز به موشکهای هلفایر به پرواز درآمد و با شلیک دو موشک هلفایر شناور ایرانی را هدف قرار داد. هنوز مشخص نیست چه نوع بالگردی در این حمله استفاده شده است، اما بالگردهای سیهاوک نیروی دریایی آمریکا و بالگردهای تهاجمی وایپر متعلق به تفنگداران دریایی هر دو توانایی حمل این موشکها را دارند. بالگردهای MH-60R سیهاوک علاوه بر حمل موشک هلفایر در ماموریتهای چندمنظوره از جمله عملیات ضدزیردریایی و عملیات ضدشناورهای سطحی نیز به کار گرفته میشوند.
طبق این گزارش، وضعیت شناور ایرانی و سرنوشت خدمه آن هنوز مشخص نیست.
ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن در حال حاضر در دریای عرب مستقر است و از عملیات نظامی آمریکا علیه حکومت ایران پشتیبانی میکند. ناوشکنهای یواساس اسپرونس و یواساس مایکل مورفی نیز همراه با این ناو هواپیمابر در منطقه حضور دارند. علاوه بر این دو کشتی، تا هفته گذشته دستکم شش ناوشکن دیگر مجهز به موشک هدایتشونده نیز در دریای عرب فعالیت داشتهاند.
سیبیاس نیوز برای دریافت توضیح درباره این حادثه با فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) تماس گرفت، اما یک مقام دفاعی در پاسخ گفت: «در این مورد چیزی برای ارائه نداریم.»
ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن یکی از دو ناو هواپیمابر آمریکایی مستقر در خاورمیانه است. گروه رزمی این ناو در اواخر ژانویه وارد منطقه شد؛ بخشی از استقرار گسترده نیروهای آمریکایی که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، آن را یک «آرمادا» توصیف کرده بود.
این نخستین حادثه تنشآمیز میان نیروهای دو کشور در منطقه نیست. در اوایل فوریه نیز یک پهپاد ایرانی شاهد-۱۳۹ به گفته مقامهای سنتکام به شکل «تهاجمی» به ناو هواپیمابر نزدیک شد و مانورهایی در جهت آن انجام داد. در آن حادثه یک جنگنده آمریکایی پهپاد را سرنگون کرد؛ رخدادی که چند هفته پیش از آغاز جنگ میان آمریکا و حکومت ایران به افزایش تنشها انجامید.
بر اساس اعلام فرماندهی مرکزی آمریکا، از زمان آغاز جنگ ایالات متحده با حکومت ایران، نیروهای آمریکایی بیش از ۹۰ شناور ایرانی را منهدم یا به آنها آسیب وارد کردهاند.
نیروی دریایی آمریکا بهمحض امکان، نفتکشها را در تنگه هرمز اسکورت خواهد کرد
در همین حال، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، اعلام کرده است که واشینگتن در حال بررسی طرحی برای اسکورت نفتکشها در تنگه هرمز است. به گزارش اسکاینیوز، بسنت در گفتوگویی که بامداد جمعه منتشر شد گفت در پی حملات پیدرپی جمهوری اسلامی به کشتیهای تجاری و زیرساختهای انرژی در خلیج فارس، نیروی دریایی آمریکا به محض آنکه از نظر نظامی امکانپذیر باشد، نفتکشها را هنگام عبور از تنگه هرمز اسکورت خواهد کرد.
او گفت: «باور من این است که به محض آنکه از نظر نظامی امکانپذیر باشد، نیروی دریایی آمریکا، شاید همراه با یک ائتلاف بینالمللی، کشتیها را در عبور از این مسیر اسکورت خواهد کرد.»
بسنت همچنین افزود که در حال حاضر نیز برخی نفتکشها همچنان از تنگه هرمز عبور میکنند، از جمله نفتکشهای ایرانی و به گفته او احتمالاً برخی نفتکشها با پرچم چین، و این موضوع نشان میدهد که تنگه به طور کامل مینگذاری نشده است.
اسکاینیوز گزارش داده است که در جریان این مصاحبه، گفتوگو برای مدتی متوقف شد زیرا یکی از دستیاران بسنت به او اطلاع داد که رییسجمهوری آمریکا او را به اتاق وضعیت کاخ سفید فراخوانده است. بسنت پس از حدود دو ساعت به مصاحبه بازگشت و در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا موضوع اسکورت نفتکشها در آن جلسه مطرح شده است یا نه، آن را رد نکرد و گفت: «این حرف شماست، نه من.»
