مطالب بیشتر
اورشلیمپست نوشت: «چه این تقارن اتفاقی باشد و چه نباشد، عملیات مادورو همزمان با ششمین سالگرد کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، انجام گرفت.»
ترامپ ۱۳ دی با اشاره به عملیات هدف قرار دادن سلیمانی و همچنین حمله به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی در جنگ ۱۲ روزه، آنها را کارزارهایی همتراز با بازداشت مادورو توصیف کرد.
پیامهای آگاهانه یا ناخواسته عملیات مادورو از دید مقامهای اسرائیلی دور نمانده؛ آنها این پیامها را در تصاویر و دودهای برخاسته از کاراکاس معنا کردند و درباره دلالتهای آن سخن گفتند.
یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون ونزوئلا، ۱۳ دی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «رژیم ایران باید با دقت به آنچه در ونزوئلا در حال رخ دادن است، توجه کند.»
امیخای چیکلی، وزیر امور دیاسپورای اسرائیل، نیز گفت عملیات آمریکا در ونزوئلا ضربهای به «محور جهانی شرارت» وارد کرد و «پیامی روشن» به علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، فرستاد.
به نوشته اورشلیمپست، موج اظهارات مقامهای جمهوری اسلامی در پی تحولات اخیر ونزوئلا میتواند حاکی از افزایش نگرانی آنها باشد؛ نگرانی از اینکه ترامپ در برخورد با دشمنانش صرفا به تهدید لفظی اکتفا نمیکند.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در بیانیهای عملیات نظامی آمریکا در ونزوئلا را «نقض آشکار حاکمیت ملی و تمامیت ارضی» این کشور توصیف کرد و از سازمان ملل خواست واشینگتن را محکوم کند.
پس از بازداشت مادورو، حساب کاربری خامنهای در ایکس پس از چند روز سکوت، چندین پیام را منتشر کرد.
در یکی از این پیامها آمده است: «ما در مقابل دشمن کوتاه نمیآییم، ما با اتکا و اتکال به خدای متعال و با اطمینان به همراهی مردم دشمن را به زانو درخواهیم آورد.»
خامنهای ۱۳ دی با تکرار مواضع پیشین خود در قبال اعتراضات سالهای گذشته، شهروندان معترض را «مزدور دشمن» و «اغتشاشگر» خواند و بر سرکوب مردم تاکید کرد.
اورشلیمپست نوشت جمهوری اسلامی، متحد دیرینه ونزوئلا، پس از سقوط شدید ارزش ریال، بحران کمبود آب و آسیب دیدن وجهه حکومت در پی جنگ ۱۲ روزه با آمریکا و اسرائیل، با موجی از اعتراضات سراسری مواجه شده است.
ترامپ ۱۲ دی هشدار داد اگر جمهوری اسلامی «به معترضان مسالمتجو شلیک کند و آنها را بهطور خشونتآمیز بکشد»، ایالات متحده برای نجات مردم اقدام خواهد کرد.
اورشلیمپست افزود حتی اگر ترامپ هیچگاه درباره ایران اظهارنظری نمیکرد و دستگیری مادورو در زمان دیگری رخ میداد، حذف یک متحد باز هم برای جمهوری اسلامی پیامدهای جدی داشت.
حکومت ایران در ونزوئلا روی ایجاد زیرساختهای نظامی سرمایهگذاری کرده بود؛ از جمله تاسیسات تولید پهپاد و یک پایگاه آموزشی وابسته به حزبالله لبنان.
این گروه نیابتی جمهوری اسلامی همچنین از ونزوئلا بهعنوان یکی از مراکز اصلی شبکه مالی غیرقانونی خود بهره میبرد.
حجم مبادلات ایران و ونزوئلا در سال ۲۰۲۳ به حدود سه میلیارد دلار رسید. تهران با صادرات نفت به کاراکاس میکوشید تحریمهای بینالمللی را دور بزند. با این حال، پس از کنار رفتن مادورو، سرنوشت این سرمایهگذاریها در هالهای از ابهام قرار دارد.
به گزارش رویترز، با وجود وعدههای دونالد ترامپ برای جذب سرمایهگذاری خارجی پس از بازداشت نیکلاس مادورو، تحلیلگران معتقدند ونزوئلا بهدلیل بیثباتی سیاسی، زیرساختهای فرسوده، نگرانیهای امنیتی و تداوم تحریمها، در سالهای پیشرو افزایش قابل توجهی در تولید نفت نخواهد داشت. این کشور اگرچه بزرگترین ذخایر برآوردی نفت جهان را در اختیار دارد، اما تولید آن طی دهههای اخیر بهواسطه سوءمدیریت و کاهش سرمایهگذاری خارجی بهشدت افت کرده است.
رویترز مینویسد ملیکردن صنعت نفت در دهههای گذشته و انتقال اجباری پروژهها به مشارکتهای تحت کنترل شرکت دولتی پیدیویاسای باعث خروج یا کاهش حضور بسیاری از شرکتهای خارجی از جمله اکسون موبیل و کونوکو فیلیپس شد.
تحلیلگران تاکید میکنند شرکتهای آمریکایی تا زمانی که از امنیت، دریافت مطالبات خود و رفع تحریمها اطمینان نیابند، تمایلی به بازگشت نخواهند داشت و ونزوئلا نیز ناچار به اصلاح چارچوبهای قانونی برای جذب سرمایهگذاری گستردهتر است.
بر اساس این گزارش، «شوران» تنها شرکت بزرگ آمریکایی است که هماکنون در ونزوئلا فعالیت میکند و روزانه حدود ۱۵۰ هزار بشکه نفت به ساحل خلیج آمریکا صادر میکند. سایر شرکتها، از جمله کونوکو فیلیپس و اکسون، تحولات سیاسی و چارچوب قراردادها را زیر نظر دارند. کارشناسان میگویند حتی در خوشبینانهترین سناریو و در صورت گذار سیاسی کمتنش، افزایش محسوس تولید نفت ونزوئلا زودتر از پنج تا هفت سال آینده محتمل نیست.
رویترز در پایان اشاره میکند که تجربههای پیشین مداخلات آمریکا در کشورهای نفتخیز نشان داده است چنین اقداماتی لزوماً به منافع فوری برای شرکتهای آمریکایی منجر نمیشود و در حال حاضر نیز تحولات ونزوئلا تأثیر قابل توجهی بر قیمت جهانی نفت یا بازار سوخت آمریکا نداشته است.
حملات بامداد شنبه ۱۳ دی آمریکا به ونزوئلا که با گزارش انفجارها و دود در کاراکاس آغاز شد، ساعاتی بعد با اعلام خبری از سوی ترامپ درباره بازداشت مادورو و همسرش و انتشار کیفرخواست تازه علیه آنها در آمریکا، وارد مرحله تازهای شد و موجی از واکنشها را در منطقه و جهان برانگیخت.
