انجمن ایران پژوهی: بازداشت و احضار پژوهشگران نقض آشکار حق بنیادین آزادی علمی است
کمیته آزادی علمی انجمن ایران پژوهی نسبت به ادامه نقض آزادی علمی در ایران و بازداشت پژوهشگران ایرانی اعتراض کرد و آن را نقض آشکار حق بنیادین آزادی علمی دانست.
کمیته آزادی علمی انجمن ایران پژوهی نسبت به ادامه نقض آزادی علمی در ایران و بازداشت پژوهشگران ایرانی اعتراض کرد و آن را نقض آشکار حق بنیادین آزادی علمی دانست.
این کمیته در نامهای به علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، و شمار دیگری از مقامهای حکومت ایران نوشت: «نگرانی عمیق خود را نسبت به ادامه نقض آزادی علمی در ایران اعلام میکنیم».
در این نامه بهطور مشخص به بازداشت و احضار شماری از پژوهشگران اشاره شده است.
این نامه که نسخهای از آن به دست ایران اینترنشنال رسیده است، تاکید میکند که بازداشتها و احضارهای روزهای اخیر «آشکارا با انگیزههای سیاسی علیه پژوهشگران مستقل» صورت گرفته است.
اشاره کمیته به بازداشت پرویز صداقت، پژوهشگر و سردبیر مجله «نقد اقتصاد سیاسی»، مهسا اسداللهنژاد، جامعهشناس و پژوهشگر سیاسی، و شیرین کریمی، نویسنده و مترجم، بود. این سه پژوهشگر ۱۴ آبان به دست ماموران اطلاعات سپاه پاسداران بازداشت و شامگاه ۲۰ آبان به قید وثیقه آزاد شدند.
همزمان محمد مالجو، اقتصاددان و استاد سابق دانشگاه، و هیمن رحیمی، پژوهشگر اقتصاد سیاسی، به اطلاعات سپاه پاسداران احضار و بازجویی شدند.
کمیته آزادی علمی انجمن ایران پژوهی نوشت که هر پنج نفر بر پایه فعالیتهای فکری و پژوهشی خود به «اقدام علیه امنیت ملی» متهم شدهاند.
این کمیته تاکید کرد: «هدف گرفتن پژوهشگران مستقل و منتقد در خارج از ساختار دانشگاهی، بار دیگر نشان میدهد که رویکرد دولت نسبت به آزادی علمی تا چه اندازه نگرانکننده و محدودکننده است.»
در این نامه تاکید شده است که این بازداشتها و احضارها «ناقض حقوق اولیه شهروندی و استقلال علمی است».
در این نامه از حکومت ایران خواسته شده که به تعهدات ایران بر اساس قوانین ملی و بینالمللی، از جمله ماده ۲۶ «اعلامیهٔ جهانی حقوق بشر» مصوب ۱۹۴۸، پایبند باشد.
پیشتر این بازداشتها و احضارها که در ادامه موج بازداشت شماری از فعالان فرهنگی، و حسین میربهاری، فعال حقوق کودک و عضو جمعیت دفاع از حقوق کودکان، صورت گرفت، واکنشها و انتقادهای گستردهای را برانگیخته بود.
صدها استاد دانشگاه، پژوهشگر، فعال مدنی و سیاسی، و جمعی از زندانیان سیاسی زندان اوین در چندین بیانیه جداگانه، خواستار آزادی فوری بازداشتشدگان شدند.
همچنین انجمن قلم آمریکا، کمیته حمایت از روزنامهنگاران، انجمن جامعهشناسی ایران و انجمن اسلامی دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران از بازدشات این پژوهشگران انتقاد کردند.
سندیکای کارگران نیشکر هفتتپه، کمیته هماهنگی برای کمک به ایجاد تشکلهای کارگری، کارگران بازنشسته خوزستان و گروه اتحاد بازنشستگان نیز ۲۲ آبان در بیانیه مشترکی «احضار، بازداشت و تعرض به حریم خصوصی افراد» را محکوم کردند.
این تشکلهای کارگری و بازنشستگان با اشاره به «وسیعتر شدن روزانه دامنه سرکوب و بازداشتها» نوشتند: «هرچه بر بحرانهای حاکمیت افزوده میشود، دستگاه سرکوب نیز بهجای پاسخ گفتن به نیازهای اساسی مردم زحمتکش، حلقه محدودیت آزادیهای اجتماعی و مدنی را در جامعه تنگ تر میکند.»
در این حال، به گزارش روزنامه شرق، در شرایطی که بیش از ۳۵ روز از بازداشت میربهاری میگذرد، برای او وثیقه پنج میلیارد تومانی تعیین شده است.
او که ۲۳مهرماه بازداشت شد، پیشتر نیز در خرداد امسال برای یک ماه در بازداشت بود و سپس با وثیقه ۳۰۰میلیون تومانی آزاد شده بود.
خانواده میربهاری در گفتوگو با شرق، وضعیت جسمانی او را «نگرانکننده» توصیف کردهاند؛ او مبتلا به دیابت، سنگ صفرا، مشکلات کلیوی، بیماری تیروئید و سابقه جراحی معده دارد و به مراقبت پزشکی مستمر و رژیم غذایی مخصوص نیازمند است.
در این میان، مرکز جمعیت دفاع از حقوق کودکان، که به حدود ۴۰۰کودک بازمانده از تحصیل، خدمات آموزشی، مهارتی، مددکاری و روانشناسی ارائه میداد، پس از بازداشت میربهاری هنوز فکپلمپ نشده است.
انصاری شامگاه جمعه ۳۰ آبان در این زمینه گفت: «مطابق هماهنگیهای بهعملآمده فردا دو فروند هواپیما و یک هلیکوپتر به همراه هشت نیرو از ترکیه به محل آتشسوزی اعزام خواهند شد.»
رسانههای جمهوری اسلامی گزارش دادهاند که آتشسوزی در جنگلهای هیرکانی پس از ۲۰ روز همچنان ادامه دارد.
محمد علی ویشکایی مدیرکل مدیریت بحران استانداری گیلان جمعه اعلام کرد: «بر اساس دادههای سازمان هواشناسی، طی روزهای آینده عدم بارش، افزایش دما و وزش باد گرم در مناطق ارتفاعاتی احتمال گسترش آتشسوزی در جنگلها و مراتع را افزایش مییابد.»
مقامات ارشد سازمان حفاظت محیط زیست گفتهاند که قرار است هواپیمایی که از کشور ترکیه برای اطفای حریق در جنگلهای الیت به ایران میآید از دریا آبگیری کند.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری مازندران پیشتر اعلام کرده بود که سه فروند بالگرد اطفای حریق وزارت دفاع برای انجام عملیات مهار و کنترل آتش جنگلهای چالوس به منطقه الیت اعزام شد.
هرچند رسانههای حکومتی از «عملیات گسترده مهار آتش» در جنگل الیت مازندران خبر دادهاند، بسیاری از شهروندان و کاربران شبکههای اجتماعی از مقامهای جمهوری اسلامی بهدلیل سهلانگاری، تعلل و بیتفاوتی در قبال نابودی منابع طبیعی کشور از جمله جنگلهای هیرکانی، انتقاد کردهاند.
امید عالیشاه، کاپیتان تیم فوتبال پرسپولیس، با انتشار یک استوری اینستاگرامی در واکنش به آتشسوزی در جنگلهای هیرکانی، نوشت: «از تمام دستگاهها و نیروهای مسئول تقاضا دارم که تمام توان خود را برای خاموش کردن این آتشسوزی به کار گیرند تا از نابودی این گنجینه طبیعی جلوگیری شود.»
در دهههای اخیر، آتشسوزی در جنگلهای ایران پدیدهای تقریبا همیشگی است و در گذشته نیز بهدلیل نبود اعتبار، تجهیزات و نیروهای متخصص و همچنین ناهماهنگی میان دستگاههای مختلف جمهوری اسلامی، مهار آن با دشواریهای جدی همراه بوده است.
چهار نفر مصدوم شدند
امیرحسین عسگرزاد، رییس جمعیت هلال احمر چالوس اعلام کرد: «چهار مصدوم حادثه آتشسوزی جنگل چالوس با بالگرد به مراکز درمانی غرب مازندران منتقل شدند.»
او جمعه به ایرنا گفت: «این افراد در حین عملیات اطفای حریق به علت صخرهای بودن منطقه از ارتفاع سقوط کردند و دچار آسیب دیدگی شدند.»
جنگلهای الیت در حوزه ادارهکل منابع طبیعی مازندران-نوشهر قرار دارد؛ حوزهای با بیش از ۶۶۰ هزار هکتار جنگل، مرتع و ساحل که ۲۸ درصد مساحت استان مازندران را شامل میشود و شهرستانهای نور، نوشهر، چالوس، عباسآباد، تنکابن، رامسر و کلاردشت را در بر میگیرد.
ارتفاعات چالوس در محدوده روستای الیت یکی از عرصههای حساس جنگلهای هیرکانی است. بخشی از میراث جهانی یونسکو که به عنوان قدیمیترین جنگلهای جهان شناخته میشود.
کارگروه اضطرار آلودگی هوای شهر تهران شامگاه جمعه ۳۰ آبان تشکیل جلسه داد و کمالالدین میرجعفریان، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری تهران، پس از این جلسه از اجرای مجموعهای از اقدامات اضطراری از شنبه اول آذر تا چهارشنبه پنجم آذرماه خبر داد.
او اعلام کرد که مهدهای کودک و پیش دبستانی در استان تهران به جز فیروزکوه تا آخر هفته تعطیل است و با دورکاری مادران این کودکان موافقت میشود.
بر اساس تصمیمات این کارگروه، فعالیتهای ورزشی مدارس در فضای باز متوقف شده است و کارمندان دارای بیماریهای زمینهای، بانوان باردار و دارندگان کودکان خردسال میتوانند از دورکاری استفاده کنند.
همچنین در روزهای آینده، شهرداری تهران از صدور مجوزهای روزانه طرح ترافیک منع شده و فعالیت تولیدی معادن شن و ماسه و کارخانههای سیمان تهران و سیمان شمال متوقف خواهد شد.
میرجعفریان درباره تردد خودروها گفت که طرح زوج و فرد در سراسر شهر اجرا میشود.
چند ساعت پیش از اعلام این تصمیم، گزارش شد که هوای تهران بهدلیل افزایش آلایندهها، در سطح «ناسالم برای گروههای حساس» قرار دارد.
سازمان هواشناسی با صدور هشدار نارنجی برای تهران، اصفهان، تبریز، کرج، اهواز و مشهد اعلام کرد در صورت ادامه پایداری جوی و مهار نشدن منابع آلاینده، شاخص کیفیت هوا در این شهرها به مرز «خطرناک» میرسد.
جمهوری اسلامی ناتوان از حل معضل آلودگی هوا
در سالهای گذشته نیز همزمان با افزایش آلودگی هوا در تهران، مقامات جمهوری اسلامی برخی فعالیتها به ویژه فعالیت مراکز آموزشی را تعطیل اعلام کردند.
با وجود تداوم این بحران، مقامات جمهوری اسلامی هنوز راهحل قطعی برای کاهش آلودگی هوای تهران و دیگر کلانشهرهای ایران به اجرا نگذاشتهاند.
خبرگزاری فارس جمعه گزارش داد که وبسایت کنترل کیفیت هوا از دسترس خارج شد و «سایت شرکت کنترل کیفیت هوا که شاخص آلایندگی را بهصورت آنلاین نمایش میداد، دیگر عددی را نشان نمیدهد.»
تعطیلیها در دیگر شهرها
مقامات جمهوری اسلامی شامگاه جمعه از تعطیلیها در دیگر شهرهای ایران نیز خبر دادند.
محمدجواد اشرفی دبیر کارگروه اضطرار آلودگی هوای خوزستان از غیرحضوری شدن فعالیت مدارس و دانشگاههای برخی از شهرهای خوزستان در روزهای شنبه و یکشنبه ۱ و ۲ آذرماه خبر داد.
او گفت که فعالیت مدارس و دانشگاههای شهرستانهای اهواز، کارون، باوی، حمیدیه و شوشتر در این روزها به صورت غیرحضوری خواهد بود.
در آذربایجان غربی نیز مهدکودکها، مراکز پیش دبستانی و مدارس ابتدایی شهرستان ارومیه تعطیل شدند.
در آذربایجان شرقی، مدارس شهرستانهای تبریز، اسکو و بناب در روزهای شنبه و یکشنبه، غیرحضوری است.
در خراسان رضوی هم رییس اداره اطلاعرسانی و روابطعمومی آموزش و پرورش این استان از تعطیلی مدارس نواحی هفتگانه مشهد و تبادکان و مدارس شهری شهرهای تربت حیدریه، تربت جام و نیشابور در روز شنبه یکم آذرماه خبر داد اما دلیل آن را «افزایش موارد ابتلا به آنفلوآنزا» اعلام کرد.
در استان یزد، فرمانداری اردکان اعلام کرد به دلیل شرایط اضطراری آلودگی هوا، همه مدارس این شهرستان شنبه اول آذرماه ۱۴۰۴ تعطیل شد.
آرش صادقی، فعال مدنی و زندانی سیاسی سابق، جمعه ۳۰ آبان، با انتشار مطلبی در حساب ایکس خود با اشاره به بیستوششمین روز اعتصاب نقوی و اسدی نوشت: «در امتداد رنج انسانی، اعتصاب نه صرفا کنشی سیاسی، که نوعی خطابه خاموش است؛ سخنی که از راه انکار نان و نیاز، حقیقتی ژرف را فریاد میزند.»
او در ادامه نوشت: «در سکوت طولانی چنین اعتصابهایی، پرسشی عمیقتر نیز نهفته است؛ اگر رنجی اینچنین آشکار همچنان نادیده بماند، پس معنای مسئولیت، همدلی و انسانیت در جهان امروز چه میشود؟ انسانی با بدن رنجورش میگوید من هنوز هستم و تا معنای هستیام پاس داشته نشود، همین بودن را نیز به تعلیق درمیآورم.»
آنها از پنج آبان در اعتراض به رد درخواست مرخصی درمانی و آزادی مشروط نقوی، بیپاسخ ماندن تقاضای عفو، فشارهای قضایی و امنیتی بر زندانیان سیاسی و رعایتنشدن حقوق قانونی زندانیان اعتصاب غذا کردهاند.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال حاکی است که نقوی ۲۸ آبان از سوی پزشکی قانونی تهران مورد معاینه قرار گرفت و پزشکان با معاینه این وکیل دادگستری نسبت به وضعیت سلامتیاش ابراز نگرانی کردند.
پزشکان تاکید کردند که ادامه اعتصاب غذای او میتواند سلامتی و وضعیت جسمانیاش را به مخاطره بیندازد؛ با این حال نقوی بر ادامه اعتصاب غذا تا رسیدن به مطالبات خود تاکید کرده است.
پیشتر در ۲۶ آبان ۲۳ حقوقدان و وکیل دادگستری در نامهای خطاب به نقوی و اسدی، از خواسته این دو زندانی سیاسی مبنی بر رسیدگی به نقض گسترده قوانین در پرونده اتهامیشان حمایت کردند و خواستند برای حفظ جان خود و آینده ایران، به این اعتصاب پایان دهند.
اعضای خانواده و دوستان نقوی و اسدی نیز طی سه هفته گذشته بارها در مقابل زندان اوین تجمع کردند و پلاکاردهایی را با شعارهایی از جمله «زندانی سیاسی آزاد باید گردد»، «طاهر نقوی را آزاد کنید» و «ودود اسدی را آزاد کنید» در دست گرفتند.
در ایران بسیاری از زندانیان سیاسی ناچارند از اعتصاب غذا بهعنوان آخرین ابزار برای رساندن صدای خود و جلب توجه افکار عمومی استفاده کنند.
آنها اغلب در اعتراض به برآورده نشدن مطالبات خود، از جمله تاخیر در رسیدگی به پرونده و مراعات نشدن حقوقشان بهعنوان زندانی، دست به اعتصاب میزنند.
پیشتر و در ۲۷ شهریور نیز محمد نجفی و محمدرضا فقیهی، دو وکیل زندانی در اوین، در نامهای خواستار پیگیری جدی موضوع درمان نقوی و اعزام فوری او به مراکز درمانی شدند.
سازمان دیدهبان حقوق بشر، فروردینماه در بیانیهای هشدار داد جمهوری اسلامی از دیرباز سیاست محرومسازی زندانیان از درمان را بهویژه در خصوص زندانیان سیاسی در پیش گرفته تا آنها را «مجازات و مجبور به سکوت» کند.
سایت «اکو ایران» با اعلام این خبر نوشت که بررسیها نشان میدهد تورم ماهانه نان و غلات از دی سال گذشته روند افزایشی شدیدی را تجربه کرده و از حدود سه درصد به نزدیک ۱۷ درصد در تیرماه سال جاری رسیده که بالاترین مقدار از سال ۱۴۰۱ تاکنون است.
این سایت افزود از طرف دیگر آمارها نشان میدهد که «در اغلب ماهها، تورم ماهانه نان و غلات از تورم کل بیشتر بوده و این امر میتواند به معنای فشار قابل توجه بر خانوارهای محرومتر و فقیرتر تلقی شود.»
در ماههای اخیر، قیمت نان در ایران با مجوز دولت مسعود پزشکیان افزایش یافته است. یکی از آخرین موارد گرانی نان در مشهد بود. به گفته رییس اتحادیه نانوایان مشهد، نان با نرخ دولتی در مشهد ۱۵ درصد افزایش قیمت داشته است.
به گفته برخی خبرگزاریها، این مسئله میتواند به معنای «شروع افزایش قیمت مجدد نان در استانهای دیگر باشد.»
دسترسی دهکهای یک تا پنج به کالاهای خوراکی ضروری «محدود و سخت» شده است
احمد اسماعیلزاده، مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، جمعه ۳۰ آبان به خبرگزاری ایلنا گفت افزایش چشمگیر قیمت مواد غذایی بهحدی است که دسترسی دهکهای یک تا پنج به کالاهای خوراکی ضروری «محدود و سخت» شده است.
اسماعیلزاده افزود حدود ۳۵ تا ۴۵ درصد خانوارها برخی اقلام غذایی مانند سبزیجات و لبنیات را کمتر از مقادیر لازم مصرف میکنند و بخشی از این وضعیت به گفته او «مستقیما ناشی از افزایش قیمتها» است.
او با اشاره به اینکه وزارت بهداشت نقشی در کنترل قیمتها ندارد، افزود دستگاههای مسئول از جمله وزارت جهاد کشاورزی و وزارت صنعت، معدن و تجارت، باید با «نظارت بر بازار» و «مقابله با اخلالگران»، اقلام غذایی مورد نیاز مردم را با دسترسپذیری بیشتر فراهم کنند.
این نگرانیها تنها به حوزه سلامت غذایی محدود نیست و نمایندگان کارگری نیز از فشار شدید معیشتی خانوارها سخن گفتهاند.
۲۸آبان، شماری از مسئولان تشکلهای کارگری به رسمیت شناخته شده از سوی جمهوری اسلامی، در مراسمی از شرایط معیشتی کارگران از جمله دستمزد پایینتر از خط فقر انتقاد کردند.
علی خدایی، عضو شورای عالی کار، در این مراسم گفت هزینههای زندگی در کشور سر به فلک کشیده و نرخ تورم مواد غذایی به ۶۴ درصد رسیده و دستمزد کنونی کارگران پاسخگوی ۱۰ روز هم نیست.
پیش از آن هم حسین راغفر، اقتصاددان، با اشاره به اینکه در حال حاضر حدود ۱۰ درصد از جمعیت ایران دچار سوء تغذیه و گرسنگی هستند، گفته بود که با ادامه روند کنونی «جمعیت فقرا» به حدود ۴۰ درصد از کل جمعیت خواهد رسید.
او ۲۰ آبان در مصاحبه با سایت خبرآنلاین در توصیف سوء تغدیهای که هفت میلیون نفر در ایران درگیر آن هستند، گفته بود: «این افراد اگر تمام درآمدشان را هم صرف تهیه غذا کنند، باز هم به کالری کافی دست پیدا نمیکنند.»
۴۳۸ هزار نفر دیگر از فهرست یارانه نقدی کنار گذاشته شدهاند
در حالی که کارشناسان درباره گسترش ناامنی غذایی در دهکهای پایین هشدار دادهاند، روند حذف شهروندان از فهرست یارانهبگیران ادامه دارد.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، جمعه گزارش داد در آبانماه سال جاری ۴۳۸ هزار نفر دیگر از فهرست یارانه نقدی کنار گذاشته شدهاند.
طبق اعلام وزارت کار، یارانه آبان برای ۴۱ میلیون و ۸۷۴ هزار و ۸۱۷ نفر از دهکهای چهارم تا نهم پرداخت شد، در حالی که این رقم در دوره قبل ۴۲ میلیون و ۳۱۳ هزار و ۳۹ نفر بود.
کارشناسان هشدار دادهاند ادامه این روند میتواند دسترسی اقشار کمدرآمد به مواد غذایی پایه را بیش از پیش دشوار کند و سفره خانوارهای دهکهای پایین را خالیتر سازد.
در چنین وضعیتی، حذف صدها هزار نفر از فهرست یارانهبگیران، همزمان با جهش قیمت مواد غذایی، برای بسیاری از خانوادهها به معنای کوچکتر شدن سفره، حذف گوشت و لبنیات و عمیقتر شدن زخم فقر غذایی در زندگی روزمره آنهاست.
در سالهای گذشته، در سایه ناکارآمدی جمهوری اسلامی در اداره اقتصادی کشور، گزارشهای بسیاری از افزایش شدید فقر و وضع اقتصادی نامناسب مردم در ایران منتشر شد.
