معاون دیپلماسی اقتصادی وزیر خارجه جمهوری اسلامی گفت: «بازگشت تحریمها به گونهای نیست که زندگی مردم را دگرگون کند و تجارت کشور را تحت تاثیر قرار دهد.» حمید قنبری افزود: «هرچه بیشتر مقاومت کنیم و تحریمها را کمرنگتر کنیم دستمان در مذاکره برای رفع تحریمها نیز بازتر خواهد بود.»
او اضافه کرد: «وظیفه داریم با مذاکرات در شرایط بد برابر و در فضای گفتوگو زمینه را برای رفع تحریمها فراهم کنیم.»
قنبری گفت: «عموماً صادرات به همسایگان سریعتر و ارزانتر خواهد بود و ریسک مداخله خارجی ناشی از تحریمها را کمتر میکند.»
رضایی چهارشنبه ۱۴ آبان گفت: «به جهت اهمیتی که موضوع برای کشور دارد، باید دقت شود که برخی از فجایع گذشته تکرار نشود.»
همزمان، محمدجعفر قائمپناه، معاون مسعود پزشکیان، در حاشیه جلسه هیات دولت گفت: «برای قیمت بنزین هنوز هیچ تصمیمی قطعی نشده است.»
افزایش قیمت بنزین در ایران در آبان ۱۳۹۸ موجی از اعتراضات گسترده و سراسری را به دنبال داشت که این اعتراضها با سرکوب خونین نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی روبهرو شد.
بنابر گزارشها دستکم هزار و ۵۰۰ نفر در این تجمعات کشته و هزاران تن دیگر بازداشت شدند.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت پزشکیان، ۱۳ آبان در نشست خبری هفتگی خود اعلام کرد دولت هنوز تصمیمی برای افزایش قیمت بنزین سهمیهای نگرفته و این نوع بنزین همچنان با قیمتهای فعلی عرضه خواهد شد.
او در پاسخ به سوالی درباره احتمال افزایش قیمت بنزین، گفت: «دولت هیچ قصدی برای تغییر قیمت بنزین سهمیهای، چه هزار و ۵۰۰ تومان و چه سه هزار تومان، ندارد. به عبارت دیگر، بنزینی که به عنوان سهمیه برای افراد در نظر گرفته شده، همچنان با همین قیمتها عرضه خواهد شد.»
مهاجرانی با این حال افزود: «در حال حاضر روزانه چند میلیون دلار بنزین وارد میکنیم. بنابراین، ضروری است که در راستای ساماندهی منابع ارزی مرتبط با بنزین و با هدف بهبود معیشت مردم، توسعه صنعت، ایجاد زیرساختها و ارتقای وضعیت اقتصادی کشور، اقداماتی انجام شود.»
سخنگوی دولت توضیحات بیشتری درباره اقدامات احتمالی دولت درباره قیمت بنزین ارائه نکرد.
«طرح دولت» برای افزایش قیمت بنزین
پیش از این رضا سپهوند، دبیر کمیسیون انرژی مجلس، از بررسی طرحی در دولت خبر داد که بر اساس آن نرخ سومی برای بنزین تعیین میشود. رقم پیشنهادی هفت هزار و ۵۰۰ تومان است اما هنوز نهایی نشده است.
حمید رسایی، نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی، ۲۶ مهر در شبکه اجتماعی ایکس با انتشار تصویری از مصوبه هیئت دولت، از تصمیم جدید قوه مجریه برای افزایش هزینههای مرتبط با سوخت بنزین خبر داد.
۱۲ آبان، جعفر قادری، نایب رییس کمیسیون اقتصادی مجلس، درباره افزایش قیمت حاملهای انرژی گفت: «از نظر من اصلاحات انرژی بخشی از اصلاحات اقتصادی است و با توجه به اینکه در سال بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار یارانه پرداخت میکنیم، اصلاحات در بخش یارانه حاملهای انرژی باید اعمال شود.»
او تاکید کرد: «منطقی نیست که این میزان یارانه انرژی در کشور پرداخت شود.»
قادری همچنین خواستار محدود شدن سهمیه بنزین به خودروهای شخصی شد: «یعنی فرد هر تعداد خودرو داشته باشد تنها به یک خودرو بنزین سهمیهای داده شود. البته افرادی که خودرو ندارند نباید به آنان بنزین اختصاص داده شود.»
تاکید پزشکیان بر افزایش قیمت بنزین
اول آبان و همزمان با بالا گرفتن گمانهزنیها درباره احتمال افزایش قریبالوقوع قیمت بنزین در ایران، پزشکیان اعلام کرد در اصل افزایش قیمت بنزین، هیچ تردیدی وجود ندارد.
۱۹ مهر، وبسایت «خانه اقتصاد» با انتشار تصاویری از مصوبه هیات وزیران درباره نحوه «اصلاح قیمت» بنزین گزارش داد دولت جمهوری اسلامی چارچوب جدیدی برای افزایش قیمت بنزین و سیاستهای مرتبط با مصرف سوخت تعیین کرده است.
دولت پزشکیان ساعاتی بعد این خبر را تکذیب کرد.
با این حال، برخی رسانهها در ایران ۲۷ مهر نوشتند دولت چند سناریو برای بازنگری در نظام قیمتی بنزین آماده کرده و احتمال افزایش قیمت تا پنج هزار تومان برای هر لیتر در دست بررسی است.
او در گفتوگویی با فایننشالتایمز که چهارشنبه ۱۴ آبان منتشر شد، گفت از زمان آغاز جنگ ایران و اسرائیل در ماه ژوئن، آژانس حدود ۱۲ بازرسی در ایران انجام داده اما اجازه دسترسی به مهمترین تاسیسات هستهای شامل فردو، نطنز و اصفهان - که در حملات آمریکا بمباران شدند - را دریافت نکرده است.
به گفته گروسی، در حالی که این حملات خسارت شدیدی به تاسیسات وارد کردهاند، سرنوشت ۴۰۸ کیلوگرم اورانیوم با غنای نزدیک به سطح تسلیحاتی همچنان نامشخص است و این موضوع «احساس فزایندهای از نیاز به ازسرگیری بازرسیها» ایجاد کرده است.
او افزود: «ما میبایستی تا الان کار بازرسی را از سر میگرفتیم.»
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفت هرچند این آژانس تلاش میکند روابط «پرفراز و نشیب» با ایران را با درک و خویشتنداری دنبال کند، تهران همچنان باید به تعهدات خود پایبند باشد.
او افزود: «نمیتوان گفت من عضو معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای هستم و در عین حال به تعهدات آن عمل نکرد.»
گروسی نهم آبان نیز به شبکه العربیه گفت جمهوری اسلامی پس از حملات آمریکا، همکاری خود را با آژانس بینالمللی انرژی اتمی محدود کرده: «نمیدانیم قدم بعدی ایران چیست اما از ازسرگیری همکاریها بیخبر نیستیم.»
یک روز پیش از آن، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، در گفتوگو با شبکه خبری الجزیره گفت گروسی به خوبی از «صلحآمیز بودن برنامه هستهای ایران» آگاه است و باید از «ابراز نظرات بیاساس» در خصوص برنامه هستهای تهران اجتناب کند.
این صحبتهای بقائی در واکنش به سخنان مدیر کل آژانس مبنی بر تحرکات در اطراف تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی و حضور محدود آژانس در ایران مطرح شد.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی ۱۰ خرداد در گزارشی محرمانه اعلام کرد ایران پیشتر در سه مکان که مدتهاست تحت تحقیقات قرار دارند، فعالیتهای محرمانه هستهای انجام داده است.
هشدار درباره از دست رفتن نظارت
گروسی در بخش دیگری از گفتوگو با فایننشالتایمز تاکید کرد: «نمیتوان انتظار داشت آژانس بگوید چون جنگی رخ داده، شما در دستهبندی دیگری قرار میگیرید .... در غیر این صورت باید گزارش کنم که دید و نظارتم را نسبت به این مواد از دست دادهام.»
به گفته او، آژانس اکنون برای رصد تاسیسات بمبارانشده در ایران به تصاویر ماهوارهای متکی است.
او افزود که هنوز برای ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل بهدلیل اختلال در بازرسیها ضرورتی وجود ندارد اما: «همکاری باید بهطور جدی بهبود یابد.»
تهران پس از جنگ ۱۲ روزه اعلام کرد همکاری خود را با آژانس به حالت تعلیق درمیآورد و مقامهای جمهوری اسلامی بهشدت از گروسی و آژانس انتقاد کردند.
دیپلماتها و تحلیلگران نگرانند که اگر نگرانیها درباره ذخایر اورانیوم با غنای بالا در ایران برطرف نشود و پیشرفتی در مذاکرات میان واشینگتن و تهران برای حل بنبست برنامه هستهای حاصل نگردد، احتمال دارد اسرائیل حملات تازهای علیه جمهوری اسلامی انجام دهد.
در همین حال، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در مصاحبهای با شبکه الجزیره که مشروح آن ۱۲ آبان منتشر شد، گفت ذخایر اورانیوم با غنای بالا «زیر آوار مدفون است» و بار دیگر تاکید کرد تهران با دولت دونالد ترامپ درباره «غنیسازی صفر» و «توان موشکی» مذاکره نخواهد کرد.
او اعلام کرد جمهوری اسلامی برای «مذاکرات عادلانه و از موضع برابر و بر اساس قاعده برد-برد و منافع متقابل» کاملا آماده است.
این پرونده در شرایط کنونی به دسترسی کامل بازرسان، تعیین تکلیف ۴۰۸ کیلوگرم اورانیوم غنیشده و اراده سیاسی برای گفتوگو گره خورده است.
پیشرفت در این سه محور میتواند از تنش بکاهد اما تداوم ابهامها ممکن است خطر درگیری یا حملات تازه را دوباره بهمیان آورد.
در گزارشی که سهشنبه ۱۳ آبان رسانههای ایران به طور یکسان منتشر کردند، رضا آقاعلیخانی افزود که «موضوع در حال بررسی توسط مراجع ذیربط قرار دارد.»
او با اعلام اینکه بررسیهای فنی و امنیتی برای شناسایی علت دقیق حادثه در حال انجام است، گفت: جزئیات و نتایج بررسیها پس از تکمیل از سوی «نهادهای مسئول» اطلاعرسانی خواهد شد.
در سالیان اخیر، انفجارهای بحثبرانگیز در ایران به وقوع پیوسته است.
از جمله در سوم مهرماه، در پی گزارش برخی رسانهها از وقوع یک انفجار در اداره کل آموزش و پرورش آذربایجانغربی، مدیرکل این سازمان گفت در طبقه اول «ترقه صوتی» کار گذاشته شده بود.
به گفته علیاکبر صمیمی، در پی این انفجار شیشههای این ساختمان شکسته شد.
او گفت که نیروهای امنیتی در حال بررسی ابعاد این موضوع هستند و افزود: «رسانه های معاند و دشمنان به دنبال سوء استفاده از این حادثه هستند. بنابراین مردم از مراجع رسمی پیگیر حوادث باشند.»
رسانهها گزارش داده بودند در پی این انفجار ساختمان تخلیه شد.
همچنین رسانهها ۲۶ شهریور از مرگ شش نفر در منطقه گلشاد پردیس اهواز بهدلیل انفجار ناشی از «نشت گاز» در یک مجتمع مسکونی چهار واحدی خبر دادند.
بابک ربیعی، سرپرست سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری اهواز اعلام کرد انفجاری در یک ساختمان رخ داد و شدت آن به حدی بود که چهار واحد مسکونی آن بهطور کامل تخریب شدند.
ربیعی گفت: «بررسیهای اولیه حاکی از آن است که نشت گاز علت وقوع این انفجار بوده اما تیمهای کارشناسی در حال بررسی جزییات و علت دقیق حادثه هستند.»
بررسیهای ایراناینترنشنال نشان میدهد از سوم تیر تا ۲۰ مرداد، دستکم ۵۰ انفجار و آتشسوزی بحثبرانگیز در ۱۹ استان رخ داده است.
وقوع این انفجارها پس از آتشبس با اسرائیل، احتمال مربوط بودن برخی از آنها با مرگ مشکوک چهرههای امنیتی و نظامی و تردیدها درباره علت واقعی بروز آنها را افزایش داده بود.
از میان تمام اماکنی که در این مدت انفجار یا آتشسوزی در آنها مورد تردید قرار گرفته است، حدود ۳۰ درصد کاربری تجاری، ۲۴ درصد کاربری مسکونی، ۱۶ درصد کاربری صنعتی، ۱۴ درصد کاربری نظامی، ۱۰ درصد کاربریهای عمومی و شش درصد نیز کاربری نامعلوم داشتند.
براساس گزارش شرکت، مدیریت منابع آب این میزان وسیع گستره خشکسالی پاییزه در ایران بیسابقه است.
میزان بارشها در ایران از ابتدای مهرماه تا سهشنبه ۱۳ آبان، یعنی در ۴۳ روز، به ۳.۴ میلیمتر رسیده است. این در شرایطی است که در مدت مشابه سال قبل، میزان بارشها ۱۴.۸ میلیمتر بوده است.
بر اساس این گزارش، میزان بارشها در ایران طی این مدت، کاهشی ۷۷ درصدی نشان میدهد.
میزان بارشهای ایران در آمار درازمدت در مدت مشابه هم بهطور متوسط ۱۴.۵ میلیمتر بوده است. به این ترتیب، مقایسه بارشهای امسال با متوسط درازمدت نیز از کاهش ۷۷ درصدی بارشها حکایت دارد.
۲۰ استانی که در این ۴۳ روز شاهد بارش نبودهاند، استانهای تهران، مرکزی، کرمانشاه، خوزستان، فارس، کرمان، اصفهان، سیستانوبلوچستان، کردستان، همدان، چهارمحالوبختیاری، لرستان، ایلام، کهگیلویهوبویراحمد، بوشهر، زنجان، یزد، هرمزگان، قم و خراسان جنوبی هستند.
در این حال، وضعیت بارندگی در دیگر استانها نیز «مطلوب» نیست و برای مثال، استانهای البرز، قزوین و خراسان رضوی، با وجود بارشهای اندک در پاییز امسال، بهترتیب با کاهش شدید ۹۸، ۹۷ و ۹۴ درصدی بارشها نسبت به سال قبل مواجه هستند.
استانهای سمنان، اردبیل، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و خراسان شمالی نیز بین ۷۷ تا ۹۰ درصد کاهش بارش داشتهاند.
در همین ارتباط، بارشهای پاییزه در گیلان با کاهش ۴۷ درصدی، در مازندران با کاهش ۴۴ درصدی و در گلستان با کاهش ۱۲ درصدی همراه بوده است.
۶۷ درصد ظرفیت مخازن سدها در ایران خالی است
تسنیم سهشنبه در گزارش دیگری خبر داد که ۳۳ درصد ظرفیت مخازن سدها در ایران پُر و ۶۷ درصد این ظرفیت خالی است.
بر اساس این گزارش، از ابتدای مهر تا سیزدهم آبان سال جاری، در مجموع یک میلیارد و ۳۵۰ میلیون مترمکعب آب وارد سدهای ایران شده است. این میزان نسبت به ورودی دو میلیارد و ۱۹۰ میلیون مترمکعبی آب به سدها در مدت مشابه سال آبی گذشته، کاهشی ۳۹ درصدی داشته است.
این وضعیت بر «تأمین آب شرب، کشاورزی، صنعت و مباحث زیستمحیطی» هم تاثیر داشته است.
به نوشته تسنیم، دو میلیارد و ۷۹۰ میلیون مترمکعب آب از سدهای کشور رهاسازی شده است که نسبت به خروجی ۳ میلیارد و ۷۸۰ میلیون مترمکعبی آب در مدت مشابه سال آبی قبل از سدها، کاهشی ۲۶ درصدی را نشان میدهد.
در این ارتباط، رییس فدراسیون صنعت آب ایران سهشنبه ۱۳ آبان هشدار داد سد کرج کمتر از دو هفته دیگر و سد لتیان بسیار کمتر از آن ذخیره آبی دارند.
رضا حاجی کریم در مصاحبه با سایت تجارتنیوز گفت ورودی سدها بهمراتب کمتر از حد معمول است و بسیاری از آنها بسیار پایینتر از ۵۰ درصد ظرفیت خود قرار دارند.
به گفته او، در سال آبی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ متوسط آب تجدیدپذیر کشور ۳۵ درصد کاهش داشته است.
در این میان، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت مسعود پزشکیان، با اشاره به «کمبارشی پاییز و کاهش منابع آبی»، بر ضرورت «صرفهجویی در استانهای مرکزی و تهران» تاکید کرد.
در ماههای گذشته و همزمان با تشدید بحران آب، مقامهای جمهوری اسلامی بارها تقصیر را متوجه مردم کرده و با هشدار درباره کاهش ذخایر سدها، شهروندان را به «صرفهجویی» فراخواندند.
از سوی دیگر، با وجود هشدارهای مکرر درباره مدیریت منابع آب، هنوز برنامهای شفاف و پایدار ارائه نشده و در مواردی تعطیلی مقطعی استانها بهعنوان راهکار اضطراری به کار رفته است.
مرکز ارتباطات ستادکل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی سهشنبه ۱۳ آبان پس از انتشار سخنان امیرحسین ثابتی، نماینده مجلس شورای اسلامی، مبنی بر همکاری تسلیحاتی مسکو و پکن با تهران، با اشاره به «اظهارات برخی از افراد ناآگاه، بدون اطلاع و فاقد مسئولیت در نیروهای مسلح»، هرگونه اظهارنظر در رابطه با همکاریهای نظامی و دفاعی با سایر کشورها از جمله خرید یا فروش تجهیزات و تسلیحات، را «فاقد وجاهت و اعتبار» دانست.
رسانهها دوشنبه ۱۲ آبان گزارش داده بودند که ثابتی در یک نشست در دانشگاه خوارزمی کرج گفته است: «سلاحی نبوده که از چین و روسیه خواسته باشیم و آنها به ما نداده باشند.»
او افزود: «هیچ خط قرمزی، نه چین نه روسیه، در سلاح برای ما نگذاشتند. گفتند هر چی بخواهید به شما میدهیم.»
ثابتی همچنین اشاره کرد که این دو کشور «یک بخشش را به ما ندادند چون پولش را ندادیم».
او با اشاره به جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و جمهوری اسلامی گفت: «در روز چهارم بعد از جنگ، یک سری سامانههای هوایی از چین تحویل گرفتیم.»
پیش از او هم ابوالفضل ظهرهوند،عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی، اول مهر گفته بود که جنگندههای میگ ۲۹ روسی به عنوان «راهکار کوتاه مدت» وارد ایران شدهاند و برای «راهکارهای بلند مدت» جنگندههای سوخو ۳۵ به تدریج وارد میشوند.
او همچنین از ورود سیستم موشکی اس-۴۰۰ به ایران در آینده خبر داده بود.
«انتقال محمولههای اعلامنشده با هواپیماهای ترابری سنگین از روسیه به ایران»
همزمان با بیانیه ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، موسسه رابرت لنسینگ با اشاره به انتقال محمولههای اعلامنشده با هواپیماهای ترابری سنگین از روسیه به ایران، که احتمالا شامل سامانههای پدافند هوایی یا تجهیزات هوانوردی رزمی بوده است، نوشت این موضوع نشان میدهد مسکو قصد دارد جمهوری اسلامی را به عنوان وزنه تعادل اصلی در خلیج فارس تقویت کند.
موسسه رابرت لنسینگ برای مطالعات تهدیدات جهانی و دموکراسیها در گزارش خود نوشت که ارسال تجهیزات نظامی روسیه به ایران نشانه شکلگیری ائتلاف دفاعی عمیق میان دو کشور است که فراتر از همکاری موقت ارزیابی میشود.
پیشتر برخی وبسایتهای حوزه دفاعی گزارش داده بودند که اسناد درز پیدا کرده از مجتمع صنایع دفاعی «کرت» روسیه، حاکی از طرح تهران برای خرید دهها فروند جنگنده سوخو-۳۵ از مسکو به ارزش شش میلیارد یورو است.
طبق این گزارشها، اسناد فاششده از شرکت «کنسرن رادیو-الکترونیک تکنولوژیز» روسیه، یکی از زیرمجموعههای اصلی شرکت دولتی «روستک»، برنامه جمهوری اسلامی را برای خرید یک ناوگان عظیم ۴۸ فروندی جنگنده چندمنظوره سوخو-۳۵ نشان میدهد.
پیش از این، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، ۲۱ مهر اعلام کرده بود که مسکو هیچ محدودیتی در همکاریهای فنی-نظامی با ایران ندارد و روسیه «بهطور قانونی»، تجهیزات جنگی مورد نیاز تهران را در چارچوب همکاری نظامی دوجانبه تامین میکند.
اظهارات لاوروف در پاسخ به پرسشی درباره احتمال ارسال سامانههای پدافند موشکی اس-۴۰۰ و هواپیماهای جنگنده به ایران بیان شد.
وزیر خارجه روسیه جزییاتی از تجهیزات مورد نیاز تهران که احتمالا از سوی مسکو تامین میشود، فاش نکرد.
