موسسه رابرت لنسینگ در گزارشی با اشاره به انتقال محمولههای اعلامنشده با هواپیماهای ترابری سنگین که احتمالا شامل سامانههای پدافند هوایی یا تجهیزات هوانوردی رزمی بوده، نوشت که این موضوع نشان میدهد روسیه قصد دارد جمهوری اسلامی را به عنوان وزنه تعادل اصلی در خلیج فارس تقویت کند.
موسسه رابرت لنسینگ برای مطالعات تهدیدات جهانی و دموکراسیها در گزارش خود نوشت که ارسال تجهیزات نظامی روسیه به ایران نشانه شکلگیری ائتلاف دفاعی عمیق میان دو کشور است که فراتر از همکاری موقت ارزیابی میشود.
این موسسه تاکید کرد که این همکاری، سطح تازهای از خطر را برای سیاست آمریکا در خاورمیانه رقم میزند و راهبردهای بازدارندگی بلندمدت آمریکا مبتنی بر کنترل جریان تسلیحات و صادرات فناوری را تضعیف میکند.
بر اساس این گزارش، برای واشینگتن، این تحولات به معنای کاهش آزادی عمل در منطقه است و هرگونه اقدام نظامی یا اطلاعاتی اکنون با سامانه دفاعی منسجمتری روبهرو است که از تخصص فنی روسیه بهره میبرد.
پیشتر برخی وبسایتهای حوزه دفاعی گزارش کردند اسناد درز پیدا کرده از مجتمع صنایع دفاعی «کرت» روسیه، حاکی از طرح تهران برای خرید دهها فروند جنگنده سوخو-۳۵ از مسکو به ارزش شش میلیارد یورو است.
طبق این گزارشها، اسناد فاششده از شرکت «کنسرن رادیو-الکترونیک تکنولوژیز» روسیه، یکی از زیرمجموعههای اصلی شرکت دولتی «روستک»، برنامه جمهوری اسلامی را برای خرید یک ناوگان عظیم ۴۸ فروندی جنگنده چندمنظوره سوخو-۳۵ نشان میدهد.
پیش از این فداحسین مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، ۱۳ شهریور در گفتوگو با سایت دیدهبان ایران از تلاش جمهوری اسلامی برای خرید سامانههای پدافندی از چین و روسیه خبر داد و گفت که این موضوع از سوی ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی پیگیری میشود.
«ایجاد یک نظام امنیتی ضد غربی»
موسسه رابرت لنسینگ نوشت: «کرملین از ایران نهتنها بهعنوان شریک تجاری و سیاسی، بلکه بهعنوان مجرایی برای ایجاد یک نظام امنیتی ضدغربی بهره میبرد.»
این موسسه افزود: «تحویل تجهیزات از رده راهبردی، بهویژه سامانههای پدافند هوایی و اجزای هوانوردی رزمی، ممکن است به انتقال ظرفیتهای فناورانهای بینجامد که عملیات اطلاعاتی ایالات متحده را دشوارتر کرده و از کارایی بازدارندگی هوایی آن میکاهد.»
همچنین بر اساس گزارش این موسسه، ارسال تجهیزات روسیه، «مرزهای نظام تحریمها را به چالش میکشد و آسیبپذیری آن را در برابر اقدامات هماهنگ میان دولتهای منزوی آشکار میسازد.»
موسسه رابرت لنسینگ نوشت: «در گذر زمان، این روند میتواند شبکهای جدید و دشوار برای شناسایی از تبادلات فناورانه ایجاد کند که در برابر تدابیر دیپلماتیک یا اقتصادی سنتی مقاوم باشد. این محور در حال ظهور، حضور منطقهای مسکو را تقویت کرده و در عین حال برای ایران سپر سیاسیای فراهم میآورد که هرگونه تلاش ایالات متحده برای مهار نظامی را بهمراتب پرهزینهتر و پرریسکتر میکند.»
سوءظنها به روسیه در ایران
انتشار این گزارش در شرایطی است که در داخل ایران سوءظنها به روسیه حتی در میان مقامات افزایش یافته است.
پیشتر یک مقام ارشد جمهوری اسلامی، منصوب علی خامنهای، گفته بود که روسیه اطلاعات مربوط به پدافند هوایی ایران را در اختیار اسرائیل گذاشت تا در جنگ ۱۲ روزه از آن استفاده کند.
محمد صدر، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، گفت روسیه حاضر شده به ترکیه که عضو ناتو است پدافند موشکی اس-۴۰۰ بدهد، اما به ایران که با آن پیمان امنیتی دارد، هنوز چنین تجهیزاتی نداده است.
او همچنین با تاکید بر این که «روسیه گرایش خاصی به اسرائیل دارد»، افزود: «مدتهاست بحث خرید هواپیمای سوخو-۳۵ است، در حالی که روسیه مدلهای بالاتر این جنگنده را ساخته اما همین را هم به ما نمیدهد.»
پیشتر نیز روزنامه اصولگرای فرهیختگان در مطلبی نوشت عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در سفر اخیر خود به مسکو و دیدار با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری این کشور، «پیام گلایهآمیز» علی خامنهای را به طرف روس منتقل کرد، زیرا روسیه در جریان جنگ ۱۲ روزه، انتظارات جمهوری اسلامی را برآورده نکرد.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
