برخی روزنامههای اصولگرای چاپ تهران در واکنش به اظهارات مهدی کروبی درباره وضعیت کشور، او را که از رهبران اعتراضات به نتایج انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ است، به «عقدهگشایی» و همچنین ایجاد «فتنه مجدد» متهم کردند.
روزنامه خراسان شنبه دهم بهمن نوشت که کروبی در سخنان اخیر خود «با ادبیاتی تند و گزنده، گذشتهای را بازخوانی کرده که هنوز زخمش بر پیکره سیاست ایران تازه است».
این روزنامه با اشاره به اظهارات کروبی درباره انتخابات سال ۱۳۸۸، او را به «عقدهگشایی با چاشنی زماننشناسی» متهم کرد. خراسان افزود: «تحریف تاریخ و متهم کردن اقدام درست حاکمیت در صیانت از آرا تنها اشتباه مهدی کروبی نیست و باید زماننشناسی را هم دیگر اشتباه او قلمداد کرد.»
کروبی که خود یکی از نامزدهای انتخابات ۱۳۸۸ بود، به تازگی با انتقاد مستقیم از علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، او را مسبب وضعیت کنونی کشور دانست.
کروبی هشتم آبان در دیدار با فرزندان میرحسین موسوی و زهرا رهنورد، دیگر رهبران در حبس خانگی این اعتراضات، گفت: «خامنهای در انتخابات ۸۸ نه تنها رای مردم را تحمل نکرد، بلکه از تقلب و سرکوب خشن حمایت کرد و ما را متهم به فتنه، بیبصیرتی و نانجیبی کرد.»
او افزود: «مدعی بصیرت، اقتصاد، فرهنگ، امنیت و اخلاق را از بین برد و آنچه که امروز میبینید، محصول همان رویکرد غلط است.»
کروبی در فروردین ۱۳۹۵ نیز در نامه سرگشادهای به حسن روحانی، رییسجمهوری وقت، در حملاتی تند و بیپرده به خامنهای، او را «نانجیب و حاکمی مستبد» خوانده بود.
خراسان نوشت: «کروبی که تازه از دوران حصر خانگی خارج شده و هنوز جوهر مهر خروجش خشک نشده است؛ اما به جای بهرهگیری از این فرصت برای دعوت به وحدت، بر طبل اختلاف میکوبد. در حالی که کشور درگیر تبعات جنگ ۱۲ روزه اخیر و تهدیدهای خارجی است، انتظار میرفت چهرههای سیاسی با هر گرایش، بر محور وفاق ملی سخن بگویند، نه آنکه دوباره زخمهای قدیمی را باز کنند.»
روزنامه صبح نو نیز شنبه تیتر یک خود را به اظهارات کروبی با عنوان «خواب فتنه» اختصاص داد و نوشت که حرفهای اخیر کروبی «بیش از آن که حاوی نکته تازهای باشد بازتاب همان ذهنیت و لجاجتی است که در سال فتنه، کشور را به بحران برد».
همزمان روزنامه فرهیختگان نوشت که اظهارات کروبی میتواند با هدف تقابل با دولت صورت گرفته و به تلاشی برای براندازی دولت تعبیر شود.
این روزنامه افزود: «جریان اصلاحطلب با استفاده از بلندگوی تندروی کروبی میخواهد مسیر امتیازگیری از دولت را فراهم آورده و در صورتی که دولت پزشکیان به این امتیازات تن ندهد، دامنه رادیکالیسم در کشور را گسترش دهد.»
واکنش به اظهارات اخیر فائزه هاشمی
روزنامههای اصولگرا به اظهارات اخیر فائزه هاشمی، دختر اکبر هاشمی رفسنجانی درباره مرگ پدرش نیز واکنش نشان دادند.
خراسان نوشت او بدون ارائه سند، فوت پدرش را به گردن عوامل داخلی انداخته و او را با امیرکبیر مقایسه میکند.
با داغتر شدن بحث اختلافات میان روحانی و خامنهای درباره نحوه اداره جمهوری اسلامی، بار دیگر پرونده مرگ هاشمی رفسنجانی مطرح شده است.
فائزه هاشمی در گفتوگویی تازه بهصورت علنی خامنهای را در مرگ پدرش متهم کرد.
پیشتر محسن هاشمی در مصاحبهای مرگ پدرش را مشکوک خواند و گفت سیاست جمهوری اسلامی طبیعی مطرح کردن این مرگ بود و شورای عالی امنیت ملی نیز یک تحقیق «سطحی» در این باره انجام داد.
اکبر هاشمی رفسنجانی، رییس وقت مجمع تشخیص مصلحت نظام، ۱۹ دی ۱۳۹۵ در سن ۸۲ سالگی درگذشت و گفته شد که او در حین شنا در استخر فوت شد.
پیش از این اعضای خانواده هاشمی رفسنجانی فرضیه ترور او را مطرح کردهاند و فاطمه هاشمی نیز سال ۱۳۹۷ گفته بود مطمئن است مرگ پدرش طبیعی نبوده است.
او همچنین گفته بود در حولهای که با آن پدرش را به بیمارستان منتقل کردند «مقدار قابل توجهی رادیواکتیو کشف شده است».
محمد هاشمی، برادر هاشمی رفسنجانی، نیز گفته بود که بر اساس گزارشهای پزشکی معلوم نشده که چرا او به طور ناگهانی در استخر دچار ایست قلبی شده و گزارشی نیز توسط پزشکان صادر نشده است.
مسیح مهاجری، مدیر مسئول روزنامه جمهوری اسلامی، نیز با اشاره تلویحی به یحیی رحیم صفوی، فرمانده اسبق سپاه پاسداران گفته بود که اکبر هاشمی رفسنجانی او را از طرح ترور خود توسط برخی مقامات جمهوری اسلامی مطلع کرده بود.
به گزارش رسانههای بینالمللی از منامه، تولسی گابارد، مدیر اطلاعات ملی آمریکا، در نشست امنیتی سالانه «گفتوگوی منامه» اعلام کرد که دولت دونالد ترامپ در دوره دوم ریاستجمهوری خود، سیاست تغییر رژیم و ملتسازی را کنار گذاشته و اکنون تمرکز اصلی واشینگتن بر ثبات منطقهای، مهار تنشهای خاورمیانه و کنترل فعالیتهای هستهای ایران قرار دارد.
او گفت بخشی از این تغییر رویکرد شامل تلاش برای پایان دادن به جنگ ۱۲روزه اسرائیل و حکومت ایران، پس از حملات هوایی آمریکا به تأسیسات هستهای ایران و نیز حفظ آتشبس شکننده در غزه است.
تغییر رویکرد سیاست خارجی آمریکا
مدیر اطلاعات ملی ایالات متحده در اظهارات خود تایید کرد که استراتژی پیشین واشینگتن مبنی بر سرنگونی دولتها و بازسازی کشورهای بحرانزده، در دولت ترامپ متوقف شده است. این موضع در ادامه سخنان رئیسجمهوری آمریکا در سفر امسال او به خاورمیانه مطرح شده است.
به گفته گابارد، سیاست سنتی ایالات متحده برای ترویج دموکراسی و حقوق بشر اکنون جای خود را به رویکردی داده است که بر «رفاه اقتصادی و ثبات منطقهای» تمرکز دارد.
نتیجه تغییر رژیم، دشمنان بیشتر و تهدیدات بزرگتر بود
گابارد با انتقاد از رویکرد گذشته واشینگتن گفت: «برای دههها، سیاست خارجی ما در چرخهای بیپایان از تغییر رژیم و ملتسازی گرفتار بود — رویکردی که شامل سرنگونی دولتها، تحمیل نظام حکمرانی خود بر دیگران و مداخله در درگیریهایی بود که درک اندکی از آن داشتیم. نتیجه آن، هزینههای تریلیونی، جانهای بیشمار از دسترفته و در بسیاری موارد، ایجاد تهدیدات امنیتی بزرگتر بود.»
او افزود: «مسیر [تازه] پیشِرو ساده یا کوتاه نخواهد بود، اما رئیسجمهوری عمیقاً به ادامه این مسیر متعهد است.»
چالشهای باقیمانده در خاورمیانه
گابارد هشدار داد که آتشبس میان اسرائیل و حماس در غزه هنوز بسیار شکننده است و حکومت ایران همچنان یکی از مهمترین نگرانیهای امنیتی آمریکاست. او با اشاره به گزارش اخیر آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفت: «نشانههایی از تحرکات تازه در تأسیسات هستهای ایران مشاهده شده است.»
حاشیه نشست منامه
در حاشیه این اجلاس، دولت بحرین ویزای خبرنگار خبرگزاری آسوشیتدپرس را که برای پوشش نشست صادر شده بود، لغو کرد. این تصمیم ساعاتی پس از انتشار گزارشی درباره اعتصاب غذای عبدالهادی الخواجه، فعال سرشناس زندانی بحرینی، اتخاذ شد؛ موضوعی که انتقادهای بینالمللی از وضعیت حقوق بشر در بحرین را دوباره مطرح کرده است.
رییسپیشین صداوسیمای جمهوری اسلامی پنجشنبه هشتم آبان در گفتوگو با سایت «خبر فوری» با تاکید بر لزوم «نگاه به درون کشور» و «تغییر ساختار در نظام حکمرانی یا انقلاب در حکمرانی» افزود حتی اگر در همین شرایط فعلی مذاکره با آمریکا نتیجه دهد و بتوانیم نفتمان را به راحتی بفروشیم و پولهای بلوکه شده ما بازگردد، «به نتیجه مطلوب نخواهیم رسید» و «به نفع مردم هزینه نخواهد شد.»
سرافراز در مورد پرونده هستهای جمهوری اسلامی نیز گفت که در شرایط فعلی، ابهام هستهای «قطعا به نفع ما نیست و باید تغییر رویکرد بدهیم» زیرا تحریمهای سازمان ملل برگشته است.
او اشاره کرد که اگر جمهوری اسلامی بخواهد همین مسیر فعلی را ادامه دهد، این بار فقط با آمریکا مواجه نخواهد بود زیرا حتی اروپا و برخی از کشورهای منطقه نیز همراه آمریکا خواهند بود و «این به نفع ما نیست.»
در همین ارتباط، جمعه نهم آبان اعلام شد که جان هرلی، معاون وزارت خزانهداری آمریکا در امور تروریسم و اطلاعات مالی، سفر خود به خاورمیانه و اروپا را آغاز خواهد کرد. هدف از این سفر، افزایش فشار بر جمهوری اسلامی عنوان شده است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، هرلی در این سفر خواستار افزایش فشار بر جمهوری اسلامی ایران در چارچوب کمپین فشار حداکثری دولت دونالد ترامپ خواهد شد.
قرار است هرلی به اسرائیل، امارات متحده عربی، ترکیه و لبنان سفر کند. این نخستین سفر او به خاورمیانه از زمان تصدی این سمت به شمار میرود.
در بیانیه وزارت خزانهداری آمریکا، بهنقل از جان هرلی گفته شده است: «مشتاق دیدار با شرکایمان هستم تا تلاشهای خود را برای محروم کردن تهران و نیروهای نیابتیاش از دسترسی به منابع مالی مورد نیاز برای دور زدن تحریمها، تامین خشونت و برهمزدن ثبات منطقه هماهنگ کنیم.»
سرافراز تاکید کرد که بحث در مورد دستیابی به سلاح هستهای، شرایط بازدارندگی ایجاد نخواهد کرد.
قدرتهای غربی، حکومت ایران را متهم میکنند که هدف پنهانیاش دستیابی به توانایی ساخت سلاح هستهای از طریق غنیسازی اورانیوم با خلوص بالا است؛ سطحی که فراتر از نیازهای یک برنامه هستهای غیرنظامی توصیف میشود. جمهوری اسلامی میگوید برنامه هستهایاش کاملاً برای اهداف غیرنظامی و تولید برق است.
سرافراز در این گفتوگو در مورد گروههای نیابتی جمهوری اسلامی مانند حماس، حزبالله و حوثیها نیز گفت که «آنها دیگر در موقعیتی نیستند که به ایران کمک کنند و شاهد آن هستیم که یکی پس از دیگری تضعیف شده و یا از رده خارج میشوند.»
او اشاره کرد که این گروهها که در گذشته قدرتمند بودند، نتوانستند کاری انجام دهند و «عمق استراتژیک» را برای جمهوری اسلامی فراهم کنند.
سرافراز در بخش دیگری از این گفتوگو خواستار تجدیدنظر در سیاست خارجی و در قبال سه قدرت بزرگ جهانی؛ آمریکا، چین و روسیه شد.
او گفت که این سه کشور خواستار وجود یک ایران ضعیف هستند که تابع سیاست آنها باشد و در مورد آمریکا افزود که هدف واشینگتن این نیست که یک ایران قوی و مستقل در منطقه باشد و خواستار ایرانی است که بتواند با استفاده از آن در منطقه بازی کند.
سرافراز در ادامه خواستار ایجاد موازنه منفی و مثبت شد، به این شکل که به این سه کشور وابسته نشد و در عین حال، از منافع رابطه با آنها استفاده کرد.
او افزود که اقتصاد نابسامان کنونی ایران «گروگان سیاست خارجی شده است» و این وضع باید از راه تغییرات ساختاری دگرگون شود.
سرافراز در مورد شرایط داخلی ایران نیز بر لزوم اصلاحات اساسی و ساختاری و نه تغییر دولت و «رییسجمهوری» تاکید کرد و خواستار مشارکت دادن واقعی مردم در ساختار سیاسی شد.
این سخنان در شرایطی ابراز شد که مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل درامور ایران، در نشست ۸ آبان کمیته سوم مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک با هشدار درباره «وخامت بیسابقه وضعیت حقوق بشر» در ایران اعلام کرد جمهوری اسلامی پس از حملات نظامی اسرائیل در خرداد، با اجرای اعدامهای گسترده، سرکوب فرامرزی و محدودسازی شدید جامعه مدنی، مسیر «جنایت علیه بشریت» را در پیش گرفته است.
کارشناسان سازمان ملل نیز تاکید کردند مقامهای جمهوری اسلامی ممکن است به دلیل صدور احکام اعدام و سرکوب سیستماتیک با اتهام جنایت علیه بشریت روبهرو شوند.
او افزود: «مطمئنم که جمهوری اسلامی این روزها دیگر اورانیوم غنیسازی نمیکند، که این دستاورد بزرگی است.»
رییس پیشین موساد گفت جمهوریاسلامی اولا فهمیده است که اسرائیل توانایی نابودی تاسیسات هستهای ایران را دارد و دوم، و حتی مهمتر اینکه اسرائیل میتواند دوباره این حملهها را انجام دهد.
او گفت: «اسرائیل سامانههای دفاعی جمهوری اسلامی را نابود کرده است ما سایتهای سپاه پاسداران را نابود کردهایم. ما تروریستهای آنها را در تختخوابها و اتاقهایشان در تهران و شهرهای دیگر تعقیب کردیم. در نهایت تاسیسات هستهایشان را که تا سطح تهدیدی وجودی برای دولت اسرائیل خطرناک بودند، نابود کردیم.»
کوهن که ریاست موساد تا سال ۲۰۱۲ میلادی را بر عهده داشت، گفت: «جمهوری اسلامی میداند که ما کار درخشانی انجام دادهایم. و بیشتر از آن، میداند که اگر بهاشتباه اقدامی کند، ما میتوانیم دوباره برگردیم.»
او با تاکید بر این موضوع که «عملیات مشترک و هماهنگ» ایالات متحده و اسرائیل، سایتهای هستهای جمهوری اسلامی را «نابود» کرد و غنیسازی اورانیوم را متوقف کرد، این عملیات را «نقطه عطفی برای امنیت اسرائیل و آینده دیپلماتیک منطقه» دانست.
مجید تختروانچی، معاون سیاسی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، پنجم آبان اعلام کرده بود که دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، در نامهای که پیش از جنگ ۱۲ روزه برای علی خامنهای فرستاد، به او هشدار داد که اگر مذاکرات به نتیجه نرسد، «جنگ خواهد شد.»
قبل از آن، رییسجمهوری آمریکا ۲۰ مهر در جریان سفر به اسرائیل گفته بود در صورت عدم حمله آمریکا به تاسیسات هستهای ایران، جمهوری اسلامی میتوانست دوماهه به سلاح هستهای دست یابد.
در این ارتباط، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، نهم آبان با تاکید بر اینکه سانتریفیوژهای جمهوری اسلامی کاملا آسیب دیدهاند، اعلام کرد که حملات آمریکا فعالیت هستهای تهران را «بهطور قابل توجهی» متوقف کرده است.
او هفتم آبان گفته بود با وجود مشاهده برخی تحرکات در سایتهای هستهای ایران، آژانس هیچ نشانهای از فعالیت قابلتوجه یا مرتبط با غنیسازی اورانیوم در این کشور ندیده است.
رهبر جمهوری اسلامی، ۲۸ مهرماه سخنان ترامپ درباره نابود شدن برنامه هستهای حکومت ایران را «خیال» خوانده بود.
او گفت: «رییسجمهور آمریکا افتخار میکند که صنعت هستهای ایران را بمباران کردیم و از بین بردیم. خیلی خوب، به همین خیال باش. اصلا شما چه کاره هستید که اگر کشوری صنعت هستهای دارد، در قبال آن باید و نباید مطرح کنید.»
کوهن از دولت ترامپ به خاطر هماهنگی محتاطانهاش با اسرائیل، موساد و ارتش اسرائیل که امکان حمله مشترک را فراهم کرد، تمجید کرد.
او که با سه رییسجمهوری ایالات متحده در ارتباط بوده است، در کتاب تازه منتشر شده خود، «شمشیر آزادی»، نوشته است که چگونه در سال ۲۰۱۵ به باراک اوباما، رییسجمهوری پیشین ایالات متحده، هشدار داد که توافق برجام خطرناک است.
کوهن نوشته است که به اوباما گفت این توافق خطرناک است و او در مقابل گفت «یوسی، تو خیلی اشتباه میکنی.»
او میگوید، این مکالمه بعداً با دونالد ترامپ در دوره نخست ریاستجمهوریاش تکرار شد.
کوهن اضافه کرد وقتی به او گفتم که این توافق در اصل و عمل «بسیار اشتباه» است، پاسخ داد «حق با توست. این بدترین توافق تاریخ است.»
او عملیات موساد در سال ۲۰۱۸ برای سرقت آرشیو هستهای جمهوری اسلامی را بسیار مهم دانست و اشاره کرد که این اقدام بر تصمیم ایالات متحده برای خروج از توافق برجام تأثیر گذار بود.
کوهن اشاره کرد که در ۳۱ ژانویه ۲۰۱۸، به طور زنده شاهد عملیات تیم ۲۵ نفره موساد در یک شب سرد و برفی در تورقوزآباد در استان تهران بود و گفت: «در موساد، ما عاشق این هستیم که هوا خیلی سرد باشد - وقتی همه در خانه میمانند.»
در آن شب، مأموران ۵۵۰۰۰ صفحه اسناد طبقهبندی شده و ۱۸۳ دیسک فشرده را دزدیدند و آنها را به اسرائیل منتقل کردند. این مدارک نشان داد در حالی که جمهوری اسلامی در حال مذاکره با ایالات متحده و قدرتهای جهانی بود، مخفیانه به فعالیت هستهای خود ادامه میداد.
کوهن در بخشی از سخنانش در مورد سرنگونی حکومت جمهوری اسلامی گفت که معتقد است سرنگونی رژیم ایران امکانپذیر است، هرچند ممکن است سالها طول بکشد.
او گفت: «مردم ایران تحت یک رژیم ظالم رنج میبرند و هر شخصی که جرات اعتراض داشته باشد، به دار آویخته یا تیرباران میشود. اما من معتقدم زمان آن فرا رسیده است و اگر جهان از آن حمایت کند، این اتفاق خواهد افتاد.»
در همین حال، گزارشها حاکی از آن است که جان هرلی، معاون وزارت خزانهداری آمریکا در امور تروریسم و اطلاعات مالی، راهی خاورمیانه و اروپا شده است. هدف از این سفر افزایش فشار بر جمهوری اسلامی عنوان شده است.
بر اساس بیانیهای که نسخهای از آن به رویت خبرگزاری رویترز رسیده است، هرلی در این سفر خواستار افزایش فشار بر جمهوری اسلامی ایران در چارچوب کمپین «فشار حداکثری» دولت دونالد ترامپ خواهد شد.
در این بیانیه آمده که جان هرلی در روزهای پیشرو به اسرائیل، امارات متحده عربی، ترکیه و لبنان سفر خواهد کرد. این نخستین سفر او به خاورمیانه از زمان تصدی این سمت به شمار میرود.
