شماری از شهروندان با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال از تلاش جمهوری اسلامی برای از بین بردن هویت و فرهنگ ایرانی و دشمنی دیرینهاش با نمادهای ملی و میهنی گفتند و تاکید کردند همین مساله، دلیل اصلی جلوگیری از ثبت روز کوروش کبیر در تقویم رسمی کشور است.
همزمان با انتشار گزارشهایی مبنی بر اینکه نیروهای انتظامی، بسیج و سپاه پاسداران هفتم آبان و همزمان با سالروز بزرگداشت کوروش، مسیرهای منتهی به پاسارگاد را مسدود کردهاند، ایراناینترنشنال از مخاطبان خود پرسید که چرا روز بزرگداشت بنیانگذار سلسله هخامنشی هنوز به تقویم رسمی کشور افزوده نشده است.
بسیاری از مردم در پیامهای خود گفتند این برخورد نشانهای از دشمنی حاکمیت با هویت تاریخی ایران است.
یک شهروند نوشت: «این شیوه حکومت آدمکش است؛ کسانی که راه و رسمشان آزادگی و میهنپرستی بوده را اصلا به حساب نمیآورند... وقتی از ورود مردم به مقبره کوروش بزرگ جلوگیری میکنند، چه انتظاری باید داشت؟»
شهروند دیگری تاکید کرد: «فراموش نکنید جمهوری اسلامی با ایدئولوژی کثیفش کوشیده ایران را از بین ببرد و هر موضوعی را که با پادشاهی مرتبط باشد سانسور و نابود میکند.»
در چند دهه گذشته، جمهوری اسلامی بارها در روزهای منتهی به هفتم آبان تختجمشید و پاسارگاد را تعطیل و تلاش کرده است مانع تجمعات مردمی در این اماکن شود.
کاربران شبکههای اجتماعی هفتم آبان با انتشار تصاویر مسیرهای بستهشده در استان فارس، رفتار حکومت را نشانهای از ترس از نمادهای ملی و میهنی دانستند.
شهروندان: این حکومت غیر ایرانی است
یکی از مخاطبان ایراناینترنشنال در پیام خود، درباره دلیل نیامدن نام کوروش در تقویم نوشت: «چون سران مملکت ایرانی نیستند، همه با این آب و خاک غریبهاند... برای همین بیشتر از ایران و ایرانی نگران لبنان و غزه و سوریه و عراق هستند.»
کاربر دیگری گفت کشور به دست «بیگانگان» اشغال شده و این «اشغالگران» سعی در نابودی آیین ایران کهن دارند.
در میان دهها پیام ارسالی، مضامین پر تکراری چون نفی هویت ایرانی، مقابله با میراث باستانی و انکار تاریخ ملی به چشم میخورد.
یکی از کاربران نوشت: «چون مخالف حقوق بشر و پایهگذار آن، کوروش بزرگ هستند و تقویمشان هم پر از وقایع دروغین است.»
هفتم آبان که بهعنوان «روز بزرگداشت کوروش کبیر» شناخته میشود، در تقویم رسمی جمهوری اسلامی به ثبت نرسیده است.
قادر آشنا، دبیر شورای فرهنگ عمومی کشور، هفتم آبان درباره ثبت نشدن روز کوروش در تقویم رسمی گفت در یک سال گذشته درخواستی در این زمینه به شورا نرسیده است.
او افزود: «به محض طرح درخواست این موضوع را بررسی میکنیم.»
حمله مستقیم به بنیانهای فرهنگی و هویتی ایران
برخی شهروندان در پیامهای خود، تلاش حکومت برای حذف روز کوروش را حملهای مستقیم به بنیانهای فرهنگی کشور خواندند.
شهروندی در همین زمینه نوشت: «چون دکانشان تخته میشود. نظام اشغالگر آخوندی نمیخواهد ایرانیان به هویتشان برگردند.»
با وجود محدودیتها، هر سال در چنین روزی تصاویر مردمی از اطراف پاسارگاد منتشر میشود که نشان میدهد برای بسیاری از ایرانیان، نام کوروش همچنان نشانهای از آزادگی، میهندوستی و پیوند با تاریخ کهن است.
به گفته شهروندان، جمهوری اسلامی حتی با انسداد مسیرها و حذف از تقویم رسمی، نتوانسته این پیوند را از میان ببرد.
یکی از مخاطبان ایراناینترنشنال تاکید کرد هویت ایرانی باید اساس مملکتداری باشد تا واژه دولت ملت به مفهوم واقعی کاربردی نهادینه داشته باشد: «دلیل گرایش مردم به دوره هخامنشیان و ساسانیان همین است.»
به گفته او، تمدن بزرگ هیچگاه با تمدن اسلامی قابل تجمیع نیست چون «منشا هویت ایرانی سرزمینی، اما منشا هویت دینی در آسمانها و فراسرزمینی است».
در هفتههای اخیر ایالات متحده، بریتانیا و اتحادیه اروپا مجموعهای از محدودیتهای تجاری تازه علیه شرکتهای بزرگ تولیدکننده نفت روسیه و دیگر بازیگران این صنعت وضع کردهاند تا ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، را برای پایان دادن به جنگ اوکراین تحت فشار قرار دهند.
این تحریمها باعث شده برخی از خریداران چینی و هندی — دو مشتری اصلی نفت روسیه — خریدهای خود را متوقف کنند، که نتیجه آن افت شدید قیمت نفت روسیه و افزایش حجم محمولههای فروشنرفته روسی در بازاری بوده که پیشتر از نفت ایران اشباع شده بود.
رویترز پیش از این نیز در ۲۶ شهریور امسال بهنقل از شش منبع تجاری گزارش داده بود که جمهوری اسلامی نفت ایران را با تخفیف بیشتری به پالایشگاههای کوچک چینی میفروشد.
براساس آن گزارش، سطح ذخایر نفت ایران در چین به رکوردی تازه رسیده و همزمان محدودیت سهمیههای وارداتی در پایان سال افزایش یافته و به همیندلیل جمهوری اسلامی نفت ایران را با تخفیفهایی بیشتر از گذشته به حراج گذاشته است.
اختلال در حملونقل و افزایش نگرانیها
اقدامات جدید در ادامه تحریمهای پیشین واشینگتن علیه شرکتهایی است که به گفته آمریکا در تجارت نفت ایران نقش دارند. چهار پالایشگاه چینی و چند بندر و کشتی مرتبط از جمله شرکتهایی هستند که تحریم شدهاند.
به گفته معاملهگران، مجموع این تحریمها فرآیند حملونقل را مختل کرده و ترس از نقض تحریمها را میان خریداران افزایش داده است.
یکی از معاملهگران مستقر در چین به رویترز گفت: «عرضه بیش از حد است و بازار هیچ جهت مشخصی ندارد.»
منابع تجاری بهدلیل نداشتن مجوز رسمی برای گفتوگو با رسانهها نخواستند نامشان فاش شود.
بر اساس دادههای بازار، نفت سبک ایران برای تحویل در ماه دسامبر اکنون با تخفیفی بیش از ۸ دلار در هر بشکه نسبت به شاخص بینالمللی برنت عرضه میشود؛ این رقم در سپتامبر حدود ۶ دلار و در مارس حدود ۳ دلار بود. در مقابل، پیشنهادهای خرید تا حدود ۱۰ دلار زیر قیمت برنت کاهش یافته است، زیرا خریداران برای جبران ریسکهای تحریمی و احتمال بروز مشکلات در تخلیه محمولهها در بنادر چین، خواستار قیمتهای پایینتر هستند.
بر اساس دادههای شرکت کپلر، صادرات نفت ایران که حدود ۱۴ درصد از کل واردات نفت چین را تشکیل میدهد، در سپتامبر به ۱.۲ میلیون بشکه در روز کاهش یافته که کمترین میزان از ماه مه و پایینتر از میانگین ۱.۳۸ میلیون بشکه در روز در سال جاری محسوب میشود.
دولت چین واردات نفت خام از سوی پالایشگاههای مستقل را از طریق یک نظام سهمیهبندی سختگیرانه کنترل میکند. به گفته منابع بازار، پالایشگاهها تا پایان سپتامبر سهمیههای امسال خود را تقریباً تمام کردهاند و اکنون منتظرند که پکن در ماه آینده سهمیههای جدیدی برای آنها در نظر بگیرد؛ اقدامی که در سالهای گذشته معمولاً در ماه نوامبر انجام شده است.
سپاه و ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی فروشنده نفت ایران
یک منبع آگاه ۱۴ مهرماه به ایراناینترنشنال گفت سپاه پاسداران و ستاد کل نیروهای مسلح از طریق شبکههای تجاری خود در چین از جمله دلالان نفتی، در حال مذاکره برای دریافت تسلیحات چینی همچون موشک، پهپاد و سامانههای پدافند هوایی هستند.
به گفته این منبع، اصلیترین طرف چینی سپاه پاسداران، شرکت «هاوکان انرژی گروپ» است که بابت معاملات نفتی با شرکتهای طرف سپاه، در چند سال گذشته نزدیک به یک میلیارد دلار به ایران بدهکار شده است.
هاوکان انرژی یک شرکت چینی مستقر در پکن است که وزارت خزانهداری آمریکا در می ۲۰۲۲ بهدلیل خرید «میلیونها بشکه» نفت منتسب به نیروی قدس سپاه پاسداران و نقش در تسهیل انتقال وجوهش، آن را تحریم کرد.
به گفته منبع ایراناینترنشنال، شهریور ۱۴۰۴، یک هیات بلندپایه از سپاه به چین سفر کرد و با مدیران هاوکان درباره تسویه باقیمانده بدهی مذاکره کرد.
در گزارشهای رسمی، هیچ اشارهای به سفر هیات سپاه پاسداران به چین نشده است اما در همان زمان یک هیات بلندپایه دولتی ایران به ریاست مسعود پزشکیان به چین سفر کرد.
به گفته پزشکیان، در این سفر «توافقهای خوبی» با طرف چینی حاصل شد.
منبع ایراناینترنشنال تصریح کرد یکی از این توافقات، معاملهای بود که بر اساس آن هاوکان بخشی از بدهی نفتی خود را از طریق انتقال مستقیم تسلیحات به سپاه پاسداران پرداخت میکند.
مشخص نیست این توافق اجرایی شده است یا نه اما این نخستین بار است که گزارشی درباره پرداخت بهای نفت ایران با تجهیزات نظامی چینی منتشر میشود.
شرکت هاوکان به درخواست ایراناینترنشنال برای اظهار نظر در این باره پاسخی نداد.
خبرگزاری ایلنا چهارشنبه هفتم آبان گزارش داد روند نشست زمین در جنوب کشور شتاب گرفته است.
بر اساس این گزارش، مطالعات ماهوارهای اخیر لکههای قرمزی را بر نقشههای راداری نشان میدهد که بر اساس آن، مرودشت در کنار رفسنجان، کاشان و ورامین، به کانون بحرانی فرونشست در کشور بدل شده است.
بهرام بازوبندی، فعال میراث فرهنگی استان فارس، گفت که فرونشست در دشت مرودشت تبدیل به «امری معمول» شده و تمام اماکن باستانی استان را تهدید میکند.
به گفته او، «حدود پنج هزار چاه غیرمجاز» در این دشت همچنان مورد بهرهبرداری قرار میگیرند که «با وجود قرار گرفتن در فهرست پر شدن»، فعالاند و آب از آنها استخراج میشود.
گزارش اخیر لایوساینس نیز ایران را در میان بحرانیترین نقاط جهان از نظر نرخ فرونشست قرار داده؛ جایی که در برخی مناطق، نشست سالانه «تا بیش از ۳۰ سانتیمتر» گزارش شده است.
فرونشست زمین در ایران طی سالهای اخیر از «سطح هشدار» عبور کرده و به ابربحرانی خاموش و فرساینده بدل شده که سفرههای آب، زیرساختها، اراضی کشاورزی، آثار تاریخی و بافتهای ثبتشده ملی و امنیت زیستی شهرها و روستاها را تهدید میکند.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، چهارم آبان در گزارشی از وضعیت فرونشست در استان فارس نوشت تختجمشید، پاسارگاد و نقش رستم، از مهمترین مکانهای تاریخی در معرض خطر هستند.
بر اساس این گزارش، مناطق اطراف تختجمشید و پاسارگاد بهدلیل برداشت بیرویه آب برای کشاورزی دچار فرونشست شدهاند.
تختجمشید با ادامه این روند دچار ترکهای گسترده میشود
بازوبندی توضیح داد هر بار که این مناطق بهویژه در فصل کشت، وارد چرخه فعالیت میشوند، حجم عظیمی از آب از سفرههای زیرزمینی اطراف میراث جهانی تختجمشید برداشت میشود.
به گفته این فعال میراث فرهنگی، همین امر، «تهدیدی مستقیم برای پایداری این محوطه تاریخی» است.
او با یادآوری «سهلانگاری در مدیریت منابع طبیعی» و آسیب آتشسوزیهای امسال به پوشش گیاهی اطراف سرچشمههای رودخانه کُر و کامفیروز، تاکید کرد کاهش تغذیه آبهای زیرزمینی، بحران را تشدید کرده است.
بازوبندی هشدار داد اگر این روند ادامه یابد و خاک تختجمشید با وسعت ۱۲۵ هزار مترمربع نشست کند، ترکهای گسترده شکل میگیرد و «احتمالا ضلع غربی کاخ آپادانا در آینده ترک میخورد».
رضا صالحی امیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، ۲۹ شهریور با اشاره به بحران فرونشست در نقاط مختلفی از ایران اعلام کرد گزارش نگرانکنندهای درباره فرونشست بناهای تاریخی به دولت ارائه کرده است.
علی بیتاللهی، رییس بخش خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی نیز اول شهریور خبر داد ایران از نظر گستردگی فرونشست زمین در رتبه سوم جهان قرار دارد.
پایش میدانی و دادهمحور در مرودشت
علی نیکعهد، مدیرکل زمینشناسی جنوب کشور، به ایلنا گفت دشت مرودشت از آذر ۱۴۰۳ بهعنوان «پایلوت ملی فرونشست» انتخاب شد تا چرایی و راهکارهای مهار پدیده بررسی شود.
او گفت با بهرهگیری از نرمافزار تخصصی گاما، تصاویر راداری و تحلیلهای هوش مصنوعی، بین دو تا بیش از ۳۰ سانتیمتر افت زمین در نقاط مختلف ثبت شده و حتی در یک بازه سالانه، افت دو سانتیمتری به سه سانتیمتر رسیده است.
نیکعهد از «مدیریت برداشت آب آبرفتی، آبخوانداری، تزریق مجدد و تغذیه سفرههای زیرزمینی» بهعنوان راهکارهای مهار این پدیده نام برد.
بازوبندی نیز بر لزوم توقف فوری برداشتهای غیرمجاز، مسدودسازی موثر چاهها و اعمال قاطعانه ضوابط ساختوساز در حریم تختجمشید، تاکید کرد.
کارشناسان هشدار دادهاند ادامه وضع موجود، علاوه بر تختجمشید، پاسارگاد، نقش رستم و آرامگاه کوروش را نیز در معرض آسیب ناشی از فرونشست قرار میدهد و بدون اصلاح مدیریت آب و حریمها، خطر ترکخوردگی افزایش خواهد یافت.
