شورای عالی انقلاب فرهنگی، متشکل از مقامهای ارشد جمهوری اسلامی و به ریاست پزشکیان، «سند ملی اسباببازی» را تصویب کرد. حامد علامتی، مدیر عامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، با اشاره به این موضوع گفت برای «ایجاد امید در مردم» نمایشگاههای استانی اسباببازی برگزار میشود.
او درباره برخورد حکومت با فروش عروسکهای «مرتضی و مرضیه» گفت آنها «به ائمه اطهار جسارت کردند» و افزود این عروسکها وارداتی بودند. علامتی اشاره کرد که برای برخورد با «مرتضی و مرضیه» شخضا با دادستان تصمیم گرفت و به فاصله ۲۴ ساعت او قانع شد دستور جمعآوری آنها را بدهد. این مقام دولت گفت که مسعود پزشکیان سند ملی اسباببازی را برای اجرا ابلاغ خواهد کرد.
مرکز پژوهشهای مجلس دوشنبه پنجم آبان در گزارشی درباره عملکرد فصل نهم برنامه توسعه در حوزه انرژی نوشت کمبود انرژی به «یکی از اصلیترین مسائل کشور» تبدیل شده است.
بر اساس این گزارش، برنامه هفتم چهار چالش اصلی در بخش انرژی کشور را شناسایی کرده است که شامل «ناترازی» انرژی بهویژه گاز طبیعی، حذف ایران از معادلات انرژی منطقه و جهان، نبود تداوم در زنجیره ارزش نفت و گاز، و فقدان شفافیت مالی در درآمدها و هزینههای این صنعت میشود.
جمهوری اسلامی از بحران کمبود انرژی با کلیدواژه «ناترازی» یاد میکند. این بحران از سالها پیش بهدلیل ناکارآمدی حکمرانی شکل گرفته، اما هر سال رو به وخامت میرود.
مرکز پژوهشها در گزارش خود تاکید کرد از زمان ابلاغ قانون برنامه هفتم تا پایان سال ۱۴۰۳ تمرکز اصلی دستگاههای اجرایی بر تدوین آییننامهها و دستورالعملها بوده و به همین دلیل، شاخصهای سال نخست برنامه با اهداف حداقلی تعریف شدهاند.
با وجود این، حتی همین اهداف نیز در بسیاری از موارد محقق نشدهاند.
در بخش برق، میزان پیشرفت کلی نسبت به اهداف سال ۱۴۰۳ تنها ۶۵.۷ درصد بوده و تحقق نسبت به هدفگذاری نهایی برنامه، ۸.۲ درصد برآورد شده است.
در شاخصهای دیگر نیز عملکرد سال ۱۴۰۳ تنها ۴.۲ درصد از هدف نهایی کل برنامه بوده است.
قطع گسترده برق در تابستان سال جاری فشار سنگینی بر صنایع وارد کرد، پیامدهای جدی برای تولید به همراه داشت و به نگرانیها درباره بیکاری کارگران دامن زد.
در چنین شرایطی و با وخامت روزافزون وضعیت اقتصادی و تشدید تحریمها، انتظار میرود بحران گاز و برق در ایران نهتنها در آینده نزدیک تکرار شود، بلکه ابعادی گستردهتر و هزینههایی سنگینتر نیز به دنبال داشته باشد.
ارزیابی دیگر شاخصهای برنامه
بر اساس گزارش مرکز پژوهشها، در حوزه نفت و گاز، شاخصهایی مانند افزایش تولید از میادین مشترک و تولید میعانات گازی به اهداف خود نرسیدهاند.
این مرکز با اشاره به گزارشها از «عملکرد مثبت» در ظرفیت تولید صیانتی و تولید نفت خام و گاز هشدار داد تعریف برخی شاخصها شفافیت کافی ندارد و ارزیابی مستقل از صحت آنها ممکن نیست.
طبق این گزارش، در بخش بهینهسازی مصرف انرژی نیز عملکردی ثبت نشده است.
علت این مساله «عدم ارتباط موضوع بهینهسازی با وزارت نفت» عنوان شده، در حالی که تا زمان تاسیس سازمان بهینهسازی انرژی، این وظیفه همچنان بر عهده وزارتخانههای نفت و نیرو بود.
مرکز پژوهشها همچنین اعلام کرد از منابع حساب بهینهسازی مصرف انرژی، شامل یک درصد از صادرات نفت خام و گاز طبیعی و بخشی از سود شرکتهای تابعه، تا پایان سال ۱۴۰۳ تنها ۲۱ هزار میلیارد تومان، معادل ۵۸ درصد هدف تعیینشده، محقق شده است.
در برنامه مقرر شده بود ۶۰ درصد عواید حاصل از صادرات و فروش داخلی محصولات فرعی گازی به حساب سرمایهگذاری نفت و گاز کشور واریز شود.
با این حال، در سال ۱۴۰۳ حدود ۴۳ هزار میلیارد تومان واریز شده که تنها ۵۰ درصد هدف برنامه محسوب میشود.
در بخش زیرساختهای گازی ظرفیت برداشت از ذخیرهسازی گاز باید در دوره اوج مصرف به ۱۲۰ میلیون مترمکعب در روز برسد، در حالی که رقم فعلی تنها ۳۰ میلیون مترمکعب است.
خبرگزاری مهر اواسط مهر در گزارشی، بحران گاز در ایران را یک معضل «ساختاری» و «مزمن» توصیف کرد و نوشت این چالش در زمستان میلیاردها دلار «زیان خاموش» برای صنعت پتروشیمی به همراه دارد.
بر اساس این گزارش، کسری روزانه گاز کشور در زمستان ۱۴۰۳ بیش از ۳۰۰ میلیون مترمکعب بود و برآوردها نشان میدهد این رقم تا سال ۱۴۱۰ ممکن است به ۶۰۰ میلیون مترمکعب برسد.
مرکز پژوهشها یادآوری کرد پیشرفت پروژههای مربوط به تجهیزات ذخیرهسازی نیز تا پایان سال گذشته عمدتا در مرحله «پیش از نصب» باقی ماندهاند.
این نهاد در پایان خاطرنشان کرد ستاد راهبری تجارت منطقهای انرژی تنها یک جلسه در سال ۱۴۰۳ برگزار کرده است.
مرکز پژوهشها همچنین خواهان تمرکز بر واردات گاز از روسیه و صادرات به عراق و ترکیه شد.
محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق، بهتازگی اظهار امیدواری کرد که وابستگی چهار میلیارد دلاری کشورش به گاز ایران را تا سال ۲۰۲۸ پایان دهد.
رفیعیپور دوشنبه پنجم آبان در مصاحبه با خبرگزاری ایلنا گفت: «ما ۲۲۰ کانون تب برفکی در شش ماهه نخست سال گذشته و امسال در شش ماهه نخست ۲۷۰ کانون تب برفکی در کشور داشتیم.»
او ادامه داد در حال حاضر با واکسنهایی که دولت در اختیار دارد، این ویروس «تحت کنترل» قرار گرفته است.
رفیعیپور افزود: «امیدواریم با واکسیناسیون و اقدامات قرنطینهای و نظارتی که همکاران ما در سازمان در قالب رصد و پایش و مراقبت دارند، این بیماری که سالهای قبل هم بوده، بهزودی خاتمه یابد.»
احتمال افزایش قیمت گوشت در ایران
به گفته این مقام وزارت کشاورزی، ویروس شناساییشده از سویهای جدید است و موجب تلفات دام و کاهش تولید خواهد شد.
در صورت کاهش تولید دام در ایران، پیشبینی میشود قیمت گوشت بار دیگر افزایش یابد.
این روند همچنین فشار مالی سنگینی بر دامداران وارد خواهد کرد، زیرا ناچارند هزینه درمان دامهای خود را بپردازند.
چهارم آبان، شبکه روداو، رسانه مستقر در اقلیم کردستان عراق، گزارش داد ایران در پی افزایش تقاضا و شیوع بیماری ویروسی تب برفکی، از یک کشور صادرکننده به واردکننده گوشت قرمز و سفید تبدیل شده است.
محمد حسین فرجیان، یکی از دامداران بوکان، در مصاحبه با روداو نسبت به وضعیت کنونی ابراز نگرانی کرد و گفت: «بازار را بستهاند. نباید بازار مدام باز و بسته شود.»
علاوه بر معاون وزیر کشاورزی، مقامات محلی ایران نیز نسبت به شیوع تب برفکی در میان دامها هشدار دادند.
حمزه آقاپور کاظمی، مدیرکل دامپزشکی مازندران، اعلام کرد استفاده از خوراک و آب تازه برای جلوگیری از ابتلای دامها به بیماری تب برفکی ضروری است.
همزمان، مهدی فیضی مدیرکل دامپزشکی استان اردبیل، گفت: «با هدف پیشگیری از شیوع بیماری تب برفکی، دامداران این استان باید از جابهجایی دامهای خود خارج از ضوابط و نظارت و کنترل بهداشتی دامپزشکی خودداری کنند.»
او افزود: «عمدهترین راه انتقال این ویروس از طریق تردد و جابهجایی دامها و تماس است. این ویروس از طریق لباس، کفش و ادوات بهراحتی منتقل میشود، بنابراین لازم است دامداران موارد ایمنی را رعایت کنند.»
قالیباف دوشنبه پنجم آبان در همایشی در دانشگاه «علامه طباطبایی» گفت: «بدون اصلاحات در حوزه انرژی، اصلاح اقتصادی ممکن نیست. ابتدا باید ساختار انرژی کشور اصلاح شود تا بقیه اصلاحات نتیجه دهد.»
او خواستار «واقعیسازی» قیمت حاملهای انرژی شد و افزود این موضوع «به معنای افزایش بیضابطه نرخها نیست؛ بلکه باید مسیر اصلاح به گونهای باشد که نخستین منفعت آن مستقیما به مردم برسد، نه دولت».
اظهارات رییس مجلس در شرایطی مطرح میشود که در روزهای اخیر، گمانهزنیها درباره احتمال افزایش قریبالوقوع قیمت بنزین در ایران بالا گرفته است.
پیشتر در اول آبان، مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، اعلام کرد در اصل افزایش قیمت بنزین هیچ تردیدی وجود ندارد.
او در عین حال اذعان کرد اجرای این طرح با چالشهایی همراه خواهد بود و میتواند بر مشکلات معیشتی شهروندان ایرانی بیفزاید: «مگر به این سادگی است؟ مگر من میتوانم الان بنشینم تصمیم بگیرم؟ در صورتی که باید [افزایش قیمت بنزین را] انجام داد، بدیهی هم هست که باید انجام بدهیم، ولی به این سادگی نیست.»
تاکید قالیباف بر «اصلاح مصرف انرژی»
رییس مجلس در ادامه اظهارات خود، خواستار «اصلاح مصرف انرژی» در کشور شد و آن را «یک فرصت بزرگ اما پرریسک» توصیف کرد.
قالیباف اضافه کرد: «اگر با عقل جمعی و مشارکت مردم پیش برویم، میتواند به منبعی برای سرمایهگذاری و تحول اقتصادی تبدیل شود.»
او پیشتر در ۲۶ مهر نیز نخستین گام در مسیر «اصلاحات انرژی» را «مردمیسازی» خواند و گفت: «اگر فرهنگ درست شد، اصلاح مصرف انرژی هم درست میشود و این سرمایه بزرگ را از بین نمیبریم که تابستان کولر روشن و پنجره باز است و در زمستان هم شوفاژ روشن و افراد با زیرپوش در خانه هستند.»
او درباره طرح «مردمیسازی» انرژی توضیح بیشتری نداد و جزییات مربوط به سازوکار اجرایی آن را روشن نکرد.
بحران انرژی در حالی زندگی شهروندان را تحت تاثیر قرار داده و فعالیت صنایع را مختل کرده که ایران دومین دارنده بزرگترین ذخایر گاز طبیعی در جهان محسوب میشود.
خبرگزاری مهر ۱۴ مهر در گزارشی بحران گاز در ایران را یک معضل «ساختاری» و «مزمن» توصیف کرد و نوشت این چالش در زمستان میلیاردها دلار «زیان خاموش» برای صنعت پتروشیمی به همراه دارد.
در تابستان امسال نیز قطع گسترده برق فشار سنگینی بر صنایع وارد کرد، پیامدهای جدی برای تولید به همراه داشت و به نگرانیها درباره بیکاری کارگران دامن زد.
مسئولان جمهوری اسلامی در حالی مردم را به صرفهجویی و اصلاح الگوی مصرف فرامیخوانند که خود از حل ریشهای بحرانهای ساختاری و مدیریتی در حوزه آب و برق ناتوان بودهاند و در مقاطع مختلف، تعطیلی استانهای مختلف کشور را بهعنوان راهکاری موقت برای جلوگیری از وخامت اوضاع به کار گرفتهاند.
