مطالب بیشتر
پیش از حصول توافق قاهره، جمهوری اسلامی میگفت شرایط منحصر به فرد است و باید چارچوب تازهای برای همکاری تعریف شود.
شرایط حقیقتا هم منحصر به فرد بود، جمهوری اسلامی همچنان حکومتی پایبند به معاهده منع گسترش تسلیحات هستهای (انپیتی) بود و بازرسان اجازه دسترسی، هرچند توام با محدودیت، به تاسیسات هستهای ایران را داشتند. سپس بخش عمدهای از تاسیسات هستهای مورد حمله کشوری دیگر قرار گرفت و برخی از تاسیساتی که روی کاغذ باید محل گزارش و بازرسی قرار میگرفتند یا دیگر وجود خارجی نداشتند یا آسیب جدی دیدند.
در نتیجه، هم بهخاطر امنیت بازرسان در اماکن تخریبشده و هم بنا به دلایل سیاسی و امنیتی، قابل درک بود که جمهوری اسلامی به دنبال چارچوبی تازه برای ادامه همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی باشد.
اما این بار، فعالشدن مکانیسم ماشه نمیتواند توجیهی قابل قبول برای یافتن چارچوب تازهی دیگری باشد، چرا که شرایط میدانی تغییری نکرده و جمهوری اسلامی با این کار تنها باعث افزایش تنش و دامنزدن به اختلافات با آژانس و سر باز زدن از انجام تعهدات پادمانی خود میشود.
عراقچی پس از این خط و نشان کشیدن تازه برای آژانس، از باز بودن در گفتوگو سخن گفته است؛ دری که واضح است هیچ طرفی در شرایط فعلی علاقهای به عبور از آن ندارد، مگر رافائل گروسی که او هم مطابق با شرح وظایف کاریاش در مقام رییس سازمانی غیر سیاسی باید عمل کند.
این شرایط پیچیده در صحبتهای تازه حمید بعیدینژاد، نامی آشنا در مذاکرات هستهای، بازتاب داشته. بعیدینژاد گفته است غنیسازی همواره محل بحث خواهد بود و یافتن توافقی بینالمللی برای آن بسیار دشوار و نیازمند مذاکراتی طاقتفرساست.
پر واضح است که آمریکا تمایلی به آغاز مذاکرات طاقتفرسا ندارد، شاید هیچکدام از طرفهای برجامِ سابق، دیگر حوصله پیمودن راهی را نداشته باشند که یک بار آن را تام و تمام رفتهاند.
در شرایط فعلی، تصور رویارویی مذاکراتی جمهوری اسلامی با طرف آمریکایی یا اروپایی بسیار دشوار است.
در این شرایط است که اقدامات عملیاتی جمهوری اسلامی زیر ذرهبین ماهوارههای جهانی ابعادی تازه، خطرناک و پر ریسک میگیرد. مسیر دیپلماسی تا اطلاع ثانوی تعطیل است، کشورهای غربی روبروی خود تاسیسات تخریبشده هستهای ایران را میبینند و سانتریفیوژی که فعلا نمیچرخد. این همان چیزی است که سالها دنبالش بودند و حال آن را بدون صرف ساعتهای زیاد مذاکره طاقتفرسا به دست آوردهاند، پس موضع آنها با سالهای پیش از برجام بسیار متفاوت است.
کشورهای غربی ترکیب تازهای را یافتهاند که برایشان کار کرده: جنگ و مذاکره توامان. دیگر این یک «دوگانه ناسازگار» نیست، دیگر با «شیر یا خط» یک سکه روبهرو نیستند و وضعیتی رخ داده که در پرتاب سکه هم شیر میآید و هم خط.
در این شرایط یگانه و منحصربهفرد که نتیجه طوفانالاقصی و حمله حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳است.
جمهوری اسلامی چیزی برای عرضه ندارد و فعلا به کلنگهایی بسنده کرده که در کوههای کلنگ گزلا میزند تا شاید این بار به جای اورانیوم شصتدرصدی، با این تاسیسات عمیق هستهای باجگیری سیاسی کند.
کلنگگزلا ستاره نوظهور برنامه هستهای ایران، نامی است که این روزها تمامی ماهوارههای بینالمللی به دنبالشاند و تعداد کلنگهایش را میشمارند.
جمهوری اسلامی تا ابد نمیتواند بر کلنگگزلا کلنگ بزند. روزی خواهد رسید که «مکان در حال ساخت» بدل به «مکان آماده بهرهبرداری» شود و با آغاز بهرهبرداری و نصب تجهیزات هستهای، در غیاب مسیری روشن برای دیپلماسی، باز جمهوری اسلامی مقابل چشمانش نابودی تاسیساتاش را خواهد دید و بار دیگر آسمان ایران را با پرواز جتهای جنگی خارجی زخم خواهد کرد.
وزارت خارجه جمهوری اسلامی در بیانیهای درباره طرح ترامپ درباره غزه اعلام کرد که با وجود «ابعاد و جنبههای خطرناک این طرح»، «هرگونه تصمیم گیری در این خصوص را در صلاحیت مردم و مقاومت فلسطین» میداند.
در بیانیه این وزارتخانه آمده که از هر تصمیم که متضمن «توقف نسلکشی فلسطینیان»، خروج ارتش اسرائیل از غزه، احترام به حق تعیین سرنوشت مردم فلسطین، ورود کمکهای بشردوستانه و بازسازی غزه باشد، استقبال میکند.
اسرائیل هرگونه اتهام «نسلکشی» را رد کرده است.
او در پایگاه نیروی دریایی نورفِک در ایالت ویرجینیا بار دیگر به حملات ارتش آمریکا به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی اشاره کرد و گفت: «در عملیات چکش نیمهشب از زیردریایی کلاس اوهایو و موشک تاماهاک استفاده کردیم. اما این حملات باید مدتها پیش از آمدن من انجام میشد.»
ترامپ همچنین گفت که جمهوری اسلامی پیش از این حمله قرار بود «ظرف یک ماه به سلاح هستهای دست یابد. حالا هم میتواند دوباره عملیات خود را از سر بگیرد، اما امیدوارم این کار را نکند.»
این مراسم یکشنبه ۱۳ مهر، با عنوان «دویست و پنجاهمین سالگرد تاسیس نیروی دریایی آمریکا: فرمانروای دریاها، ادای احترام به ناوگان» در پایگاه نیروی دریایی نورفک در ایالت ویرجینیا برگزار شد. هزاران ملوان و نیروی نظامی در این مراسم حضور داشتند.
پیش از ترامپ، پیت هگست، وزیر جنگ ایالات متحده، بر سیاست «برقراری صلح از طریق اقتدار نظامی» تاکید کرده بود.
ترامپ هم که پس از او به صحنه آمد، بر قدرت و استقامت ارتش آمریکا، بهویژه نیروی دریایی این کشور تاکید کرد و گفت: «به محض پدیدار شدن یک رزمناو آمریکایی در افق، هر دشمن و دیکتاتوری در این سیاره میداند که انتخابی ساده پیش رو دارد: یا آمریکا را در صلح بگذارد یا در خشم و آتشی بیسابقه نابود شود.»
او ادامه داد: «امروز در این بندر ۱۵۰ هزار تُن قدرت نابِ دریایی آمریکا لنگر انداخته است ــ و این نشان میدهد چرا هیچکس نباید هرگز فکر درگیر شدن با ایالات متحده را در سر بپروراند.»
حملات آمریکا به قاچاقچیان مواد مخدر
ترامپ در بخش دیگری از صحبتهایش به تازهترین تحولات نظامی در سواحل ونزوئلا اشاره و تایید کرد که نیروهای نظامی آمریکا شنبه شب یک کشتی دیگر را که «ظاهرا حامل مواد مخدر غیرقانونی» بود در سواحل ونزوئلا هدف قرار دادند.
او افزود که ایالات متحده از این پس قاچاق مواد مخدر در خشکی را هم زیر نظر خواهد گرفت.
صلح از طریق اقتدار نظامی
پیت هگست نیز در حضور هزاران ملوان و اعضای ارتش تاکید کرد که «برقراری صلح از طریق اقتدار» اولویت وزارت جنگ است و رییسجمهوری آمریکا به عنوان فرمانده کل قوا تضمین میکند که جنگاوران همه آنچه را برای بازدارندگی دشمنان نیاز دارند، در اختیار داشته باشند.
او ادامه داد: «رییسجمهوری ماموریت ما را روشن کرده است: اول آمریکا و صلح از طریق اقتدار. در وزارت جنگ، بیش از هر چیز به برقراری صلح از طریق اقتدار نظامی پایبندیم و این هدف برای نیروی دریایی به معنای ملوانهای بیشتر، زیردریاییهای بیشتر، کشتیهای بیشتر و مهمات بیشتر است.»
هگست که در سخنرانی جنجالی اخیرش در حضور فرماندهان ارشد ارتش آمریکا از رویکرد «تنوع، برابری و دربرگیری» انتقاد کرده بود، در این مراسم نیز بر همان موضع تاکید کرد و گفت: «نقطه قوت نیروهای نظامی آمریکا «تنوع» نیست، بلکه تمرکز بر اهداف واحد است.»
در بیانیهای که پیش از شروع مراسم از سوی برگزارکنندگان منتشر شد، هدف این رویداد «گرامیداشت افتخارات بیمانند نیروی دریایی ایالات متحده، به نمایش گذاشتن ناوگان پیشرفته آن و الهام بخشیدن به نسل بعدی جنگاورانی» عنوان شد که رویای گسترش اقتدار آمریکا در همه اقیانوسها را دنبال میکنند.
از آنجا که دولت فدرال ایالات متحده از چهارشنبه تعطیل شده است، گمانهزنیهایی مبنی بر لغو این مراسم مطرح بود. اما پستی که ترامپ جمعهشب در شبکه اجتماعی خودش تروثسوشال نوشت، به شبههها پایان داد.
او نوشت: «باور دارم که این برنامه باید برگزار شود!»
تعطیلی دولت فدرال هزاران کارمند را به مرخصی اجباری فرستاده است، و نظامیان ناچارند بدون دریافت حقوق به کار ادامه دهند.
