وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی اندکی پس از پایان نشست شورای امنیت، اقدام سه کشور اروپایی برای بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل را غیرقانونی و سوءاستفاده از سازوکار حلوفصل اختلاف برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ نامید.
در این بیانیه که جمعه ۲۸ شهریور منتشر شد ضمن محکومیت اقدام بریتانیا، آلمان و فرانسه آمده است: «مسئولیت کامل پیامدهای این اقدام، در صورتی که منجر به بازگشت قطعنامههای لفوشده شورای امنیت علیه ایران شود، بر عهده آمریکا و سه کشور اروپایی است که با تحریف واقعیتها و طرح ادعاهای بیاساس، برخی کشورهای غیردائم عضو شورای امنیت را نیز برای همراهی کردن با خود تحت فشار قرار دادند.»
همزمان سعید ایروانی، نماینده جمهوری اسلامی در سازمان ملل، بعد جلسه شورای امنیت به خبرنگاران گفت: عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی در جریان مجمع عمومی چند جلسه با طرفهای اروپایی خواهد داشت.
ایروانی گفت: «ما هیچ پیش شرطی را قبل از مذاکرات نخواهیم پذیرفت.»
همزمان قطعنامه پیشنهادی ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای ممنوعیت حمله به تاسیسات هستهای تحت پادمان، از جمله تاسیسات اتمی ایران، در نشست جاری کنفرانس عمومی آژانس مورد بررسی قرار نگرفت و تصمیمگیری درباره آن به نشست سال آینده موکول شد.
شورای امنیت علیه جمهوری اسلامی
اعضای شورای امنیت سازمان ملل عصر جمعه با چهار رای مثبت، دو رای ممتنع و ۹ رای منفی مانع تصویب قطعنامهای شدند که قرار بود تعلیق تحریمهای ایران را تمدید کند.
چین، روسیه، الجزایر و پاکستان تنها کشورهایی بودند که در این نشست حاضر به حمایت از مواضع هستهای جمهوری اسلامی شدند.
به این ترتیب روند اجرا شدن مکانیسم ماشه ادامه پیدا میکند و اگر در روزهای باقیمانده توافقی صورت نگیرد، همه تحریمهای سازمان ملل در تاریخ ششم مهر، یعنی کمتر از دو هفته دیگر، بهشکل خودکار دوباره بازمیگردند.
اسرائیل: خوباست که جهان بیدار شده
دنی دانون، سفیر اسرائیل در سازمان ملل متحد، در واکنش به تصمیم شورای امنیت برای بازگرداندن تحریمها علیه جمهوری اسلامی ایران گفت: «امروز یک گام دیگر بهسوی اعمال تحریمها علیه رژیم ایران برداشتیم. خوب است که جهان بیدار شده و به مبارزه با خشونت و تروریسم تهران علیه دنیای غرب پیوسته است. دولت اسرائیل اجازه نخواهد داد تهدید هستهای از سوی ایران وجود داشته باشد.»
گیدئون ساعر، وزیر خارجه اسرائیل هم در شبکه ایکس نوشت: «برنامه هستهای ایران ماهیت صلحآمیز ندارد.»
او تاکید کرد: «دستیابی ایران به سلاح هستهای به معنای آن است که خطرناکترین رژیم جهان خطرناکترین سلاح را در اختیار خواهد داشت؛ تحولاتی که ثبات و امنیت جهانی را بهشدت تضعیف خواهد کرد.»
ساعر تاکید کرد: «هدف جامعه جهانی باید همچنان روشن و تغییرناپذیر باقی بماند: جلوگیری از دستیابی ایران به توانمندی هستهای.»
خبرهای کامل مربوط به نشست شورای امنیت برای بازگرداندن تحریمها علیه جمهوری اسلامی و واکنشها به آن را در صفحه زنده ما دنبال کنید.
مور، رییس در حال کنارهگیری سازمان اطلاعات خارجی بریتانیا جمعه ۲۸ شهریور در سخنرانی خداحافظی خود در استانبول، یادآور شد پس از خروج آمریکا از برجام در ۲۰۱۸، ایران تعهدات هستهای خود را کنار گذاشت و فعالیتهایش را گسترش داد؛ جنگ ۱۲ روزه جمهوری اسلامی و اسرائیل نیز مذاکرات هستهای با واشینگتن را متوقف و همکاری تهران با آژانس را تعلیق کرد.
مور گفت که یک ایران بدون سلاح هستهای همچنان در اولویت بریتانیاست. او به تهران در مورد «پیگیری کورکورانه استراتژیای که منطقه را بیثبات میکند و ایران را در تضاد با بخش بزرگی از جهان قرار میدهد» هشدار داد.
غرب و اسرائیل مدتهاست جمهوری اسلامی را به تلاش برای ساخت سلاح هستهای متهم میکنند، اما تهران ساخت بمب اتمی را رد میکند.
مور گفت که بازتنظیم وضعیت در منطقه نیازمند «تغییر ذهنیت در تهران است، که هنوز در اطلاعات ما مشاهده نشده است».
او پس از پنج سال ریاست این سازمان، در پایان ماه جاری میلادی جای خود را به بلِیز متروولی، نخستین زن در این سمت خواهد داد.
جذب جاسوسان جدید از سوی بریتانیا
همزمان سازمان اطلاعات خارجی بریتانیا اعلام کرد که یک پورتال اختصاصی در دارکوب راهاندازی کرده است تا جذب جاسوسان جدید در روسیه و دیگر کشورها آسانتر شود.
به گفته وزارت خارجه بریتانیا، این پلتفرم پیامرسان رمزگذاریشده قرار است امنیت ملی را تقویت کند و به آژانس اطلاعاتی کمک کند راحتتر منابع انسانی خود را در سراسر جهان، بهویژه در روسیه، جذب کند.
مور در آخرین سخنرانی عمومیاش این پروژه را معرفی کرد و مستقیما از افراد مستعد در روسیه، چین، ایران، کره شمالی و سایر کشورها دعوت کرد تا با دنبال کردن دستورالعملهای منتشرشده در کانال رسمی یوتیوب سازمان اطلاعات خارجی بریتانیا، به صورت ناشناس وارد این پورتال شوند.
یوت کوپر، وزیر امور خارجه بریتانیا، همزمان با این اعلامیه گفت: «امنیت ملی نخستین وظیفه هر دولت است. اکنون با استفاده از فناوریهای پیشرفته به امآی۶ کمک میکنیم تا جاسوسان جدیدی را برای بریتانیا جذب کند؛ در روسیه و سراسر جهان.»
پیشتر روزنامه تلگراف گزارش داد که سرویس اطلاعات مخفی بریتانیا با ایجاد درگاهی در «دارکوب» به دنبال جذب نیروهای تازه، بهویژه در امور ایران، روسیه، چین و کُرهشمالی است.
عصر ایران در این مطلب که جمعه ۲۸ شهریور با عنوان «کافه رستورانها را خشک نکنید، دریاچه ارومیه و زایندهرود کافی است» منتشر شد، با مرور موجهای پیشین محدودسازی شهروندان، از برخورد با گرداندن سگ تا تلاش برای تحمیل سراسری حجاب اجباری به زنان نوشت تمرکز بر «بگیر و ببند» مسئله را حل نکرده است.
نویسنده این مطلب با تاکید بر اینکه این روند صرفا شکل دیگری از تنگکردن فضای عمومی است، نوشت: «انگار هر جا چهار نفر دور هم جمع شدهاند با آن اجتماع مشکل دارند. باز جای این شکر باقی است که قانون اساسی برقراری حکومت نظامی را ممنوع اعلام کرده وگرنه جماعت رادیکال بعید نبود اجتماع بیش از دو نفر را ممنوع میکردند.»
بهنوشته عصر ایران، مسئله اصلی «نگاه به فضای عمومی» است و تجربه دو ماه گذشته نشان داده پس از فروکشکردن تنشهای سیاسی و امنیتی، دستور کار محدودکننده بهجای سیاستهای اعتمادساز بازگشته است.
در این مطلب آمده است: «ایران افغانستان طالبان نیست. ایران شبیه هیچ کشور اسلامی دیگر هم نیست. ایرانیان دوست دارند مدرن زندگی کنند.»
در هفتههای گذشته گزارشهای متعددی از پلمب واحدهای صنفی از جمله کافهها و رستورانها در شهرهای مختلف به دلایلی مانند سرو مشروبات الکلی، پخش و اجرای موسیقی یا رعایت نکردن حجاب اجباری منتشر شده است.
در یکی از این نمونهها در ۱۸ شهريور، علی فرامرزی، رییس پلیس نظارت بر اماکن عمومی قم، از پلمپ یک کافه برای همیشه خبر داد و گفت از این پس هیچ پروانهای برای رسته کافهداری در قم صادر نخواهد شد.
عصر ایران در ادامه با نقل دیدگاه رضا ابوتراب، پزشک و نویسنده، درباره نقش «عشق» در پویایی جمعیت، نوشت، حالا باید به جماعت رادیکال و سختگیر گفت اگر دغدغهتان افزایش جمعیت است آدمها اول باید عاشق شوند و بعد تصمیم بگیرند ازدواج کنند و بعد که تصمیم گرفتند ازدواج کنند کاری کنند که از یک به اضافه یک، یک یک دیگر حاصل شود!»
این وبسایت به روسای سه قوه جمهوری اسلامی پیشنهاد کرد بهجای « برخورد، بستن، گرفتن، ممنوع کردن، فیلتر کردن و هر سلبی»، بستهای از اقدامات ایجابی و اعتمادساز ارائه کنند.
در پایان این مطلب آمده است: «از دو حال خارج نیست. یا این ماشه لعنتی را میچکانند و برمیگردیم به پیش از برجام و شش قطعنامه که سربهسر مردم گذاشتن به صلاح نیست و یا منتفی میشود و طبقه متوسط جانی میگیرد و نفسی تازه میکند که باید مرغهای کوچیده را به بامها برگرداند.»
وبسایت هرانا پیشتر با اشاره به پلمپ دستکم ۵۳۶ مورد اماکن تجاری و صنفی به دلایل غیرصنفی در سال ۱۴۰۳، نوشت این آمار نمایانگر افزایش مداخلات و نظارتهای نهادهای قضایی و امنیتی بر فعالیتهای تجاری و صنفی است که تاثیرات قابل توجهی بر آزادیهای فردی و اجتماعی به همراه دارد.
بر اساس گزارشهای رسیده، ماموران پاسگاه مقصودبیک امینآباد، هشتم شهریور بدون هشدار ایست، خودروی او را هدف تیراندازی قرار دادند.
در نتیجه این تیراندازی، چند گلوله به لاستیک و بدنه خودرو اصابت کرد و سپس گلولهای به سر جهاندیده برخورد کرد و خودرو از جاده منحرف شد.
طبق همین گزارشها، ابتدا علت مرگ «تصادف» اعلام شده و تحویل پیکر با تاخیر انجام گرفته است.
پیکر این شهروند که پدر دو فرزند نوجوان است، ۱۱ شهریور و پس از انتقال به پزشکی قانونی شیراز به خانوادهاش تحویل داده شد و یک روز بعد به خاک سپرده شد.
به گفته منابع محلی، نزدیکان او موضوع را به دادگاه نظامی شیراز ارجاع دادهاند اما تاکنون پاسخی دریافت نکردهاند.
شلیک بیدلیل نیروهای نظامی و امنیتی به خودروها و کشتن سرنشینان آنها پیش از این بارها رخ داده است.
در آخرین نمونه، ایراناینترنشنال ۲۶ شهریور در گزارشی از کشتهشدن عباس (ابراهیم) ملکی، شهروند ۳۷ ساله اهل روستای دهشیخ استان فارس، بر اثر تیراندازی مستقیم نیروهای مسلح جمهوری اسلامی خبر داد.
به گفته شاهدان عینی، ماموران در تعقیب خودروهای حامل دام بودند اما بدون اعلام هشدار ایست، بهطور مستقیم به سوی این شهروند که «ارتباطی با ماجرا نداشت» شلیک کردند و او در همان لحظه جان باخت و مامور، سریع محل را ترک کرد.
چهار شهروند، از جمله یک کودک خردسال و مادرش نیز شامگاه ۲۶ تیر با تیراندازی نیروهای امنیتی و نظامی در شهرستان خمین کشته شدند.
پروانه سلحشوری، فعال اصلاحطلب و نماینده پیشین مجلس در واکنش به این رخداد در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «شنیده بودم تفنگ دادهاند دست نابلدها، شنیده بودم بعضی ماموران پست ایست بازرسی، عقدهگشایی میکنند. در فیلمها هم دیده بودم اما اتفاق خمین، واقعیتی تلخ است. خانوادهای دیگر، قربانی خداپنداران زمینی.»
این اظهارات سلحشوری در حالی مطرح شد که تیراندازی «بدون دادن اخطار ایست» و به صورت «ناگهانی» که منجر به قتل مردم میشود بارها از سوی ماموران حکومتی تکرار شده است.
بخش قابل توجهی از قربانیان این تیراندازیها کودکانی هستند که در خودروی خانواده یا فامیلشان حضور داشتهاند. کیان پیرفلک ۱۰ ساله، یوسف شهلیبر پنج ساله، رها شیخی سه ساله، مزگین پلنگی هشت ساله، صدرا نارویی پنج ساله و امیرعلی موسیکاظمی دو ساله، تنها تعدادی از این کودکان هستند.
بر اساس گزارش آماری سالانه سایت حقوق بشری هرانا، در سال ۲۰۲۴ مجموعا ۴۸۴ شهروند هدف شلیک نیروهای نظامی جمهوری اسلامی قرار گرفتند که از میان آنها ۱۶۳ شهروند جان خود را از دست دادند و ۳۲۱ شهروند دیگر مجروح شدند.
به نوشته هرانا، در سال ۲۰۲۳ مجموعا ۴۰۲ شهروند و در سال ۲۰۲۲ مجموعا ۸۴۵ شهروند در ایران هدف شلیک نیروهای نظامی قرار گرفتند.
از میان این افراد ۱۲۰ تن در سال ۲۰۲۳ و دستکم ۵۷۱ شهروند در سال ۲۰۲۲ جان خود را از دست دادند.
بقایی جمعه ۲۸ شهریور در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «چرا رییسجمهور مکرون باید برای رد پیشنهادی که خودش اعتراف میکند پیشنهاد معقولی از جانب ایران بوده است، با عجله یک کانال تلویزیونی اسرائیلی را انتخاب کند و به مخاطبان 'منتخب' خود اطمینان بدهد که اسنپبک قطعی است؟»
مکرون ۲۷ شهریور در مصاحبه با شبکه ۱۲ اسرائیل اعلام کرد تصمیم برای فعال کردن مکانیسم ماشه و بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی در پایان ماه سپتامبر (هشتم مهر) گرفته شده است.
اظهارات بقایی مبنی بر اینکه مکرون آخرین پیشنهاد حکومت ایران در مذاکرات هستهای را «معقول» ارزیابی کرده، در تعارض با محتوای مصاحبه رییسجمهوری فرانسه است.
مکرون در این مصاحبه گفت که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، کوشید در مذاکرات «پیشنهادی معقول» برای رسیدن به توافق با تروئیکای اروپایی ارائه دهد اما این پیشنهاد مورد حمایت دیگر مقامهای حکومت ایران قرار نگرفت.
خطیبزاده تروئیکای اروپایی را به سوءاستفاده از مکانیسم ماشه متهم کرد
سعید خطیبزاده، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۸ شهریور در سخنانی در ژنو کشورهای اروپایی را به «سوءاستفاده» از سازوکار مکانیسم ماشه در چارچوب برجام متهم کرد.
او گفت اقدامات اروپاییها ماهیتی «جانبدارانه و سیاسی» دارد و تلاش آنها برای «سوءاستفاده» از سازوکار پیشبینیشده در برجام، «در ابعاد گوناگون نادرست است».
خبرگزاری فرانسه پیشتر گزارش داد بر اساس روال کاری شورای امنیت در چارچوب برجام، این نهاد ۲۸ شهریور درباره پیشنویس قطعنامهای برای تداوم تعلیق تحریمهای سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی تصمیمگیری خواهد کرد.
با توجه به اینکه تصویب این قطعنامه بعید به نظر میرسد، در صورت عدم توافق، تحریمهای سازمان ملل علیه تهران بار دیگر از پایان ماه سپتامبر (بهطور خودکار) اعمال خواهند شد.
عراقچی: وزارت خارجه نماینده حاکمیت سیاسی جمهوری اسلامی است
عراقچی شامگاه ۲۷ شهریور اظهارات مکرون در خصوص مخالفت مقامهای جمهوری اسلامی با پیشنهاد هستهای خود را رد کرد و گفت طرح این موضوع که وزارت خارجه نماینده کل حاکمیت سیاسی ایران نیست، «ادعایی مضحک» به شمار میآید.
او در ایکس نوشت در آخرین دور از مذاکرات خود با نمایندگان فرانسه، بریتانیا و آلمان، «طرحی منطقی و عملیاتی» را «به نمایندگی از جمهوری اسلامی ایران» ارائه کرده است.
عراقچی افزود: «بهجای آنکه این طرح با تعامل محتوایی مواجه شود، ایران اکنون با مجموعهای از بهانهها و طفرهرویها روبهروست.»
مقامهای جمهوری اسلامی در هفتههای اخیر کوشیدهاند تاثیر فعالسازی مکانیسم ماشه بر تحولات ایران را کماهمیت جلوه دهند.
با این حال، وزارت اطلاعات پیشتر در نامهای محرمانه به وزارتخانهها و شرکتهای بزرگ هشدار داد فعالسازی مکانیسم ماشه میتواند موجب توقف فروش نفت ایران، وقوع بحرانهای بزرگ اقتصادی و امنیتی، رشد بیکاری و تشدید نارضایتی اجتماعی در کشور شود.
