اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، با انتقاد از مصاحبه اخیر امانوئل مکرون با شبکه ۱۲ تلویزیون اسرائیل، گفت این پرسش مطرح است که چرا رییسجمهوری فرانسه برای اعلام خبر قطعی شدن فعالسازی مکانیسم ماشه علیه تهران، یک رسانه اسرائیلی را برگزیده است.
بقایی جمعه ۲۸ شهریور در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «چرا رییسجمهور مکرون باید برای رد پیشنهادی که خودش اعتراف میکند پیشنهاد معقولی از جانب ایران بوده است، با عجله یک کانال تلویزیونی اسرائیلی را انتخاب کند و به مخاطبان 'منتخب' خود اطمینان بدهد که اسنپبک قطعی است؟»
مکرون ۲۷ شهریور در مصاحبه با شبکه ۱۲ اسرائیل اعلام کرد تصمیم برای فعال کردن مکانیسم ماشه و بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی در پایان ماه سپتامبر (هشتم مهر) گرفته شده است.
اظهارات بقایی مبنی بر اینکه مکرون آخرین پیشنهاد حکومت ایران در مذاکرات هستهای را «معقول» ارزیابی کرده، در تعارض با محتوای مصاحبه رییسجمهوری فرانسه است.
مکرون در این مصاحبه گفت که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، کوشید در مذاکرات «پیشنهادی معقول» برای رسیدن به توافق با تروئیکای اروپایی ارائه دهد اما این پیشنهاد مورد حمایت دیگر مقامهای حکومت ایران قرار نگرفت.
خطیبزاده تروئیکای اروپایی را به سوءاستفاده از مکانیسم ماشه متهم کرد
سعید خطیبزاده، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۸ شهریور در سخنانی در ژنو کشورهای اروپایی را به «سوءاستفاده» از سازوکار مکانیسم ماشه در چارچوب برجام متهم کرد.
او گفت اقدامات اروپاییها ماهیتی «جانبدارانه و سیاسی» دارد و تلاش آنها برای «سوءاستفاده» از سازوکار پیشبینیشده در برجام، «در ابعاد گوناگون نادرست است».
خبرگزاری فرانسه پیشتر گزارش داد بر اساس روال کاری شورای امنیت در چارچوب برجام، این نهاد ۲۸ شهریور درباره پیشنویس قطعنامهای برای تداوم تعلیق تحریمهای سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی تصمیمگیری خواهد کرد.
با توجه به اینکه تصویب این قطعنامه بعید به نظر میرسد، در صورت عدم توافق، تحریمهای سازمان ملل علیه تهران بار دیگر از پایان ماه سپتامبر (بهطور خودکار) اعمال خواهند شد.
عراقچی: وزارت خارجه نماینده حاکمیت سیاسی جمهوری اسلامی است
عراقچی شامگاه ۲۷ شهریور اظهارات مکرون در خصوص مخالفت مقامهای جمهوری اسلامی با پیشنهاد هستهای خود را رد کرد و گفت طرح این موضوع که وزارت خارجه نماینده کل حاکمیت سیاسی ایران نیست، «ادعایی مضحک» به شمار میآید.
او در ایکس نوشت در آخرین دور از مذاکرات خود با نمایندگان فرانسه، بریتانیا و آلمان، «طرحی منطقی و عملیاتی» را «به نمایندگی از جمهوری اسلامی ایران» ارائه کرده است.
عراقچی افزود: «بهجای آنکه این طرح با تعامل محتوایی مواجه شود، ایران اکنون با مجموعهای از بهانهها و طفرهرویها روبهروست.»
مقامهای جمهوری اسلامی در هفتههای اخیر کوشیدهاند تاثیر فعالسازی مکانیسم ماشه بر تحولات ایران را کماهمیت جلوه دهند.
با این حال، وزارت اطلاعات پیشتر در نامهای محرمانه به وزارتخانهها و شرکتهای بزرگ هشدار داد فعالسازی مکانیسم ماشه میتواند موجب توقف فروش نفت ایران، وقوع بحرانهای بزرگ اقتصادی و امنیتی، رشد بیکاری و تشدید نارضایتی اجتماعی در کشور شود.
رویترز گزارش داد کمیسیون اروپا قرار است بسته پیشنهادی خود را بعدازظهر جمعه ۲۸ شهریور ارائه کند.
بر اساس گزارشها، تحریمهای جدید اتحادیه اروپا علاوه بر ممنوعیت واردات الانجی روسیه، ناوگان نفتکشهای در سایه مسکو، رمزارزها، بانکهای روسیه و آسیای مرکزی، پالایشگاههای چینی، برخی مناطق اقتصادی و همچنین یک خلأ گمرکی مورد استفاده کرملین برای واردات کالاهای دوکاربردی نظامی را هدف قرار خواهند داد.
یک منبع آگاه به رویترز گفت شتاببخشی به اجرای ممنوعیت واردات گاز طبیعی مایع از روسیه پس از تماس تلفنی ۲۵ شهریور اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، «بهعنوان یک اولویت» در دستور کار قرار گرفت.
در پی بینتیجه ماندن تلاشهای ترامپ برای خاتمه دادن به جنگ اوکراین، به نظر میرسد کشورهای غربی در جهت تشدید فشارهای اقتصادی بر روسیه گام برمیدارند.
ترامپ در روزهای اخیر بارها از اعضای اتحادیه اروپا و ناتو خواسته است از خرید نفت روسیه خودداری کنند.
حمایت آلمان و اسپانیا از طرح اتحادیه اروپا درباره داراییهای مسدود شده روسیه
لارس کلینگبایل، وزیر دارایی آلمان، ۲۸ شهریور اعلام کرد کشورش آمادگی دارد بهطور سازنده بر روی طرحهای استفاده از داراییهای بلوکهشده روسیه در اتحادیه اروپا کار کند. موضوعی که از منظر حقوقی همچنان چالشبرانگیز است.
او پیش از دیدار با همتایان اروپایی خود در کپنهاگ گفت: «همهچیز باید بهدقت مورد بررسی قرار گیرد. آلمان قصد دارد نقشی ایفا کند که به پیشبرد امور کمک کند، نه آنکه مانع آن شود.»
با توجه به مخالفت برخی اعضای اتحادیه اروپا با مصادره مستقیم داراییهای روسیه، این نهاد در پی بررسی سازوکارهای جایگزین برای بهرهگیری موثرتر از این منابع با هدف تامین مالی اوکراین است؛ بهویژه در شرایطی که نسبت به سطح تعهد واشینگتن به کییف در دوران ریاستجمهوری ترامپ تردیدهایی وجود دارد.
کارلوس کوئِرپو، وزیر اقتصاد اسپانیا نیز ۲۸ شهریور خبر داد مادرید از ابتکار کمیسیون اروپا بهمنظور تبدیل داراییهای بلوکهشده روسیه در اتحادیه اروپا به منابع مالی برای پشتیبانی از اوکراین استقبال میکند.
او افزود: «ما در اسپانیا همواره بر ضرورت افزایش حداکثری منابع مالی اوکراین تاکید کردهایم و معتقدیم باید راهکارهای خلاقانهای برای استفاده از داراییهای مسدودشده [روسیه] اندیشیده شود.»
امآی۶: پوتین بهدنبال برقراری صلح از طریق مذاکره نیست
ریچارد مور، رییس سرویس اطلاعات مخفی بریتانیا، موسوم به امآی۶، ۲۸ شهریور هشدار داد «هیچ مدرکی» دال بر تمایل ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، به توافق صلحی مبتنی بر مذاکره، جز در چارچوبی که به تسلیم اوکراین منجر شود، وجود ندارد.
مور در سخنانی در استانبول ترکیه گفت که پوتین «لقمهای بزرگتر از دهان خود برداشته» و اوکراینیها را در میدان نبرد دستکم گرفته است.
او همچنین از طرح امآی۶ برای استفاده از فضای «دارکوب» بهمنظور جذب خبرچین و دریافت اطلاعات محرمانه از روسیه و دیگر نقاط جهان خبر داد.
پیشتر روزنامه تلگراف گزارش داده بود امآی۶ با ایجاد درگاهی در دارکوب بهدنبال جذب نیروهای تازه، بهویژه در امور ایران، روسیه، چین و کره شمالی است.
بر اساس این گزارش، سرویس اطلاعات مخفی بریتانیا یک سرویس پیامرسان به نام «پیک خاموش» ایجاد کرده که امکان برقراری ارتباط امن را فراهم میکند و بدین ترتیب، هر فردی از هر نقطه جهان میتواند به این سازمان خدمات یا اطلاعات ارائه دهد.
در این ویدیو یک مرد خونآلود روی زمین دیده میشود و مامور حراست، اسپری فلفل در دست دارد.
به گفته شاهدان عینی، نیروهای حراست ضمن ضربوجرح، از اسپری فلفل علیه دختران استفاده کردند و باعث ایجاد فضای رعب و وحشت در این مکان شدند.
سایت انصافنیوز به نقل از یک خبرنگار در رامسر نوشت افراد بازدیدکننده از مشهد آمده بودند و مامور حراست زمان ورود به موزه به خانمی در این جمع برای رعایت کردن حجاب اجباری تذکر داد.
این خبرنگار ادامه داد که وقتی این خانم وارد کاخ شد، شال از سرش افتاد و مامور حراست او را هل داد و گفت که «چرا رعایت نمیکنید» و به همین دلیل با هم درگیر شدند و در نهایت پای پلیس به موضوع باز شد.
بر اساس گزارشهای منتشر شده در فضای مجازی، این ویدیو ۲۰ شهریور و در آستانه سومین سالگرد کشتهشدن مهسا ژینا امینی بهدست ماموران گشت ارشاد ضبط شده است.
مسیح علینژاد، روزنامهنگار و فعال سیاسی، در واکنش به این ویدیو در اینستاگرام خود نوشت این همان حکومتی است که شبها کنسرت نمایشی به راه میاندازد، روزها اعدام میکند و اینچنین مردم و زنان را به خاطر چند تار مو مورد توهین و ضربوشتم قرار میدهد.
انتشار این ویدیو بار دیگر موضوع برخوردهای خشونتبار ماموران جمهوری اسلامی با زنان مخالف حجاب اجباری و لزوم پاسخگویی فوری، پیگرد عاملان و آمران و تضمین امنیت زنان در خیابانهای ایران را پررنگتر کرد.
بروز درگیری بهدلیل دخالت نیروهای انتظامی، لباس شخصیها و افراد عادی در نحوه رفتار، سبک زندگی و پوشش شهروندان تحت عنوان «امر به معروف و نهی از منکر»، پیش از این سابقه داشته است.
بسیاری از کارشناسان و فعالان حقوق بشر «امر به معروف» را دخالت در حریم خصوصی افراد میدانند و بارها درباره تشدید خشونت در جامعه در پی فعالیت «آمران به معروف» هشدار دادهاند.
از سوی دیگر، در هفتههای گذشته گزارشهای متعددی از برخورد با زنان مخالف حجاب اجباری و پلمب اماکن تجاری، مغازهها، هتلها و کتابفروشیها بهدلیل مخالفت متصدیان، فروشندگان و مشتریان با سیاست تحمیل حجاب اجباری حکومت منتشر شده است.
وبسایت هرانا پیشتر گزارش داد که در سال ۱۴۰۳ با بیش از ۳۰ هزار زن بهدلیل رعایت نکردن حجاب اجباری برخورد شد و دستکم ۵۳۶ واحد تجاری و صنفی نیز به دلایل غیرصنفی از جمله این موضوع پلمب شد.
با وجود تشدید فشارهای حکومتی برای اعمال حجاب اجباری، مقاومت زنان در برابر این اجبار همچنان ادامه دارد.
ویدیوی رسیده به ایراناینترنشنال در ۲۵ شهریور نشان داد که در گوهردشت کرج، یک زن معترض بدون حجاب اجباری روی مخزن زباله شهری ایستاد و فریاد زد: «ایران را تبدیل به زندان کردید.»
رویترز جمعه ۲۸ شهریور نوشت عراق با وجود برخورداری از ذخایر نفتی، از زمان تهاجم ایالات متحده در سال ۲۰۰۳ و سقوط حکومت صدام حسین، در تامین پایدار برق برای شهروندان خود با چالشهای جدی مواجه بوده است.
این وضعیت بسیاری از شهروندان را ناچار به استفاده از ژنراتورهای خصوصی پرهزینه کرده، پیامدهای اقتصادی قابل توجهی به همراه داشته و حتی به بروز ناآرامیهای اجتماعی منجر شده است.
این طرح که نخستین بار در سال ۲۰۲۳ پیشنهاد شد، بهمنظور صادرات گاز ترکمنستان به عراق از مسیر ایران طراحی شده بود.
مطابق این سازوکار سوآپ، ایران گاز دریافتی را به عراق منتقل میکرد اما چنین طرحی باید مورد تایید آمریکا قرار میگرفت، زیرا خطر نقض تحریمهای واشینگتن علیه تهران را به همراه داشت.
موافقت کاخ سفید هرگز به دست نیامد و در مقابل، دولت دونالد ترامپ سیاست «فشار حداکثری» علیه جمهوری اسلامی را تشدید کرد.
سهم ایران از طرح انتقال گاز ترکمنستان به عراق چه بود؟
رویترز پس از گفتوگو با چهار مقام عراقی و بررسی هفت سند، گزارش داد بغداد برای ماهها در تلاش بوده تا موافقت واشینگتن را برای واردات حدود پنج میلیارد مترمکعب گاز ترکمنستان از مسیر ایران به دست آورد.
بر اساس پیشنویس قرارداد سوآپ که رویترز به آن دست یافته، عراق قصد داشته است سالانه ۵.۰۲۵ میلیارد مترمکعب گاز ترکمنستان را با واسطهگری شرکت ملی گاز ایران وارد کند.
مطابق یکی از اسناد، جمهوری اسلامی در ازای این روند هیچ پولی دریافت نمیکرد اما میتوانست حداکثر ۲۳ درصد از کل حجم روزانه گاز ترکمنستان را برای نیازهای داخلی خود برداشت کند.
بغداد همچنین پیشنهاد داده بود یک نهاد ثالث بینالمللی بر اجرای توافق، رعایت تحریمهای آمریکا و قوانین مقابله با پولشویی نظارت کند.
با این حال، علیرغم ماهها رایزنی، مخالفت آمریکا در نهایت این توافق را ناکام گذاشت.
رویترز افزود تشدید فشارهای دولت ترامپ بر جمهوری اسلامی بر سر برنامه هستهای، تلاش بغداد برای حفظ توازن میان دو متحد خود، واشینگتن و تهران را با دشواریهای بیشتری روبهرو کرده است.
تولید برق عراق به گاز ایران متکی است
عادل کریم، مشاور نخستوزیر عراق در امور برق، در مصاحبه با رویترز گفت: «اجرای قرارداد (با ترکمنستان) میتواند موجب اعمال تحریم علیه بانکها و موسسات مالی عراق شود. به همین دلیل، این قرارداد در حال حاضر معلق است.»
وزارت خزانهداری آمریکا از اظهار نظر در این باره خودداری کرد اما یک منبع آگاه در واشینگتن گفت دولت ترامپ با هیچ توافقی که به سود تهران باشد موافقت نخواهد کرد؛ هرچند همزمان در حال همکاری با عراق برای تامین نیازهای انرژی این کشور است.
عراق در ۱۰ سال گذشته برای تامین برق و گاز وابستگی زیادی به واردات از ایران داشته است.
به گفته یکی از مقامهای عراقی در حوزه برق که بهدلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود، گاز ایران نزدیک به یکسوم برق تولیدی عراق را تامین میکند و واردات گاز این کشور در سال ۲۰۲۴ به ۹.۵ میلیارد مترمکعب رسید.
کریم به رویترز گفت: «در صورت قطع گاز ایران، تولید برق عراق با بحران جدی مواجه خواهد شد.»
این در حالی است که عراق با وجود جایگاه خود بهعنوان دومین تولیدکننده بزرگ نفت اوپک، بخش عمدهای از گاز همراه نفت را بهدلیل نبود سرمایهگذاری کافی و کمبود زیرساختهای لازم برای جمعآوری و فرآوری، میسوزاند.
اسفند ۱۴۰۳، سه مقام ارشد عراقی در حوزه انرژی اعلام کردند این کشور در حال حاضر گزینهای برای جایگزینی فوری انرژی وارداتی از ایران ندارد و این موضوع، بهویژه در فصل تابستان، باعث ایجاد مشکلات جدی در تامین برق مورد نیاز عراق خواهد شد.
ترامپ و استارمر پنجشنبه ۲۷ شهریور در چِکِرز، اقامتگاه رسمی نخستوزیر بریتانیا، دیدار کردند.
گاردین جمعه ۲۸ شهریور در گزارشی مهمترین محورهای مطرحشده در نشست خبری رهبران آمریکا و بریتانیا را مورد بررسی قرار داد.
ترامپ و تلاش برای کنترل مجدد پایگاه بگرام افغانستان
بگرام تا سال ۲۰۲۱ بزرگترین پایگاه نظامی ایالات متحده در افغانستان به شمار میرفت اما پس از خروج نیروهای آمریکایی از این کشور تخلیه شد.
اکنون ترامپ بهدلیل موقعیت راهبردی این پایگاه در نزدیکی چین، خواهان بازپسگیری آن است.
با این حال، اظهارات او بیشتر نشاندهنده تمایل به مذاکره بر سر کنترل این پایگاه است تا برنامهای برای حمله مجدد به افغانستان.
رییسجمهوری آمریکا گفت: «بگرام، یکی از بزرگترین پایگاههای هوایی جهان را حفظ خواهیم کرد. ما در حال تلاش برای بازپسگیری آن هستیم؛ این شاید خبر تازهای باشد.»
او در عین حال اذعان کرد مقامهای طالبان در ازای این درخواست، مطالباتی را مطرح کردهاند.
ترامپ افزود: «یکی از انگیزههای ما برای بازپسگیری این پایگاه آن است که تنها یک ساعت با منطقهای فاصله دارد که چین تسلیحات هستهای خود را تولید میکند.»
ترامپ و جنگ اوکراین
ترامپ در مواضع خود گاه روسیه و گاه اوکراین را مسئول جنگ میان دو کشور معرفی میکند اما توجه او در گفتوگوی ۹۰ دقیقهای با استارمر بیشتر به نقش ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، در تداوم این مناقشه مرگبار بود.
با وجود این، ترامپ تمایلی به تشدید تحریمهای مسکو نشان نداد و بهجای آن، از سایر کشورها بهدلیل خرید نفت روسیه انتقاد کرد.
رویکرد محتاطانه در قبال جنگ غزه و شناسایی دولت فلسطین
گاردین نوشت نگرانیهای بریتانیا مبنی بر اینکه تصمیم لندن در خصوص به رسمیت شناختن کشور فلسطین میتواند به شکاف میان استارمر و ترامپ بینجامد، «بیاساس» از آب درآمد.
ترامپ اذعان کرد دو طرف در این موضوع اختلافنظر دارند اما یادآور شد که این تنها «یکی از معدود اختلافات ما» است.
در مقابل، استارمر کوشید از تحریک ترامپ پرهیز کند و هیچ اشارهای به اتهامات مطرحشده علیه اسرائیل درباره «کشتار و قحطی در غزه» نکرد.
استارمر گفت: «حماس خواهان راهحل دو کشوری نیست. آنها صلح نمیخواهند و با آتشبس هم مخالف هستند.»
این سخنان با واکنش مثبت ترامپ همراه شد.
حمایت استارمر از قوانین اروپا در حوزه امنیت آنلاین
برخی متحدان ترامپ قوانین اروپا را برای برقراری امنیت در فضای مجازی بهدلیل فشار بر شرکتهای فناوری آمریکایی، ناعادلانه میدانند. با این حال، استارمر بر این باور است استدلالهایی ارائه میکند که میتواند برای رییسجمهوری آمریکا نیز قابل پذیرش باشد.
او تصریح کرد: «آزادی بیان از ارزشهای بنیادین بریتانیاست اما میان آزادی بیان و محتوایی که به ترویج پورنوگرافی کودکان یا تشویق به خودکشی کودکان در شبکههای اجتماعی میانجامد، باید مرز روشنی ترسیم کرد.»
استقبال ترامپ از افزایش بودجه دفاعی بریتانیا
نخستوزیر بریتانیا پیشتر از کاهش کمکهای بینالمللی این کشور بهمنظور افزایش بودجه دفاعی خبر داده بود.
این تصمیم با واکنش تند نهادهای امدادرسان بینالمللی و استعفای یکی از وزرای کابینه او روبهرو شد اما به نظر میرسد توانسته است رضایت کاخ سفید را جلب کند.
ترامپ در نشست خبری در چکرز گفت: «میخواهم به بریتانیا بابت این تعهد حیاتی برای اختصاص پنج درصد از تولید ناخالص داخلی به حوزه دفاعی در اجلاس امسال ناتو تبریک بگویم.»
تعرفهها و مذاکرات تجاری
ترامپ با اشاره به مذاکرات تجاری دو کشور، استارمر را «مذاکرهکنندهای سرسخت» توصیف کرد و خطاب به او گفت: «گمان میکنم این توافق برای شما بهتر از ما بود؛ هرچند اینها جزییات چندان مهمی نیستند.»
با این حال، در این نشست خبری هیچ اشارهای به کاهش تعرفه صادرات فولاد بریتانیا نشد؛ بندی که در توافق اولیه پیشبینی شده بود اما اکنون ظاهرا کنار گذاشته شده است.
گاردین نوشت ترامپ همچنان به سیاستهای تعرفهای خود سرسختانه پایبند است.
رییسجمهوری آمریکا گفت: «ایالات متحده از نظر کسبوکار و سرمایهگذاری در بهترین وضعیت تاریخ خود قرار دارد و بخش زیادی از این موفقیت بهدلیل تعرفههاست.»
پیتر ماندلسون و جفری اپستین
پیتر ماندلسون، سفیر پیشین بریتانیا در آمریکا، از جمله موضوعاتی بود که در جریان این نشست خبری مورد اشاره قرار گرفت.
استارمر ۲۰ شهریور در پی افزایش فشارها، ماندلسون را بهدلیل ارتباط با پرونده جفری اپستین از سمتش برکنار کرد.
برخی مقامهای بریتانیایی بیم داشتند که برکناری ماندلسون به تنش در روابط لندن و واشینگتن منجر شود؛ بهویژه آنکه ترامپ نیز دوستی جنجالبرانگیزی با اپستین داشته است.
با وجود این، ترامپ در نشست خبری پنجشنبه در پاسخ به پرسشی درباره ماندلسون گفت که او را نمیشناسد و سپس ادامه پاسخ را به نخستوزیر بریتانیا واگذار کرد.
این در حالی است که ماندلسون در زمان امضای توافق تجاری بریتانیا و آمریکا در کنار ترامپ ایستاده بود و در پایان یادداشتی از رییسجمهوری آمریکا دریافت کرد که روی آن نوشته شده بود: «پیتر، کارت عالی بود.»
