توافق «کریدور زنگزور» میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان که ماه گذشته با میانجیگری دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا در واشینگتن امضا شد، به گفته تحلیلگران یک پیروزی دیپلماتیک برای آمریکا و ضربهای راهبردی برای ایران است.
بر اساس گزارشی که نشریه هیل پنجشنبه ۱۳ شهریور منتشر کرد توافق جدید مسیر جادهای مستقیمی میان آذربایجان و نخجوان ایجاد میکند که از خاک ارمنستان میگذرد و تحت حاکمیت ایروان باقی خواهد ماند.
این مسیر عملا ایران را دور میزند و واشینگتن را با امتیازی ۹۹ ساله در توسعه این راه، با نام «مسیر ترامپ برای صلح و شکوفایی بینالمللی»، در قفقاز جنوبی مستقر میکند.
برای دههها، ایران از موقعیت جغرافیایی خود برای حفظ اهرم فشار در مسیرهای ترانزیتی منطقه استفاده کرده بود. اما هیل میگوید این کریدور برتری تهران را کاهش میدهد و نفوذش بر باکو و آنکارا را محدود میسازد.
علیاکبر ولایتی، مشاور علی خامنهای اول شهریور در واکنشی جدید به تحولات دالان زنگزور گفت قفقاز از زمان کوروش، «حاشیه امنیتی ایران» بوده است. او برای پست ایکس خود از هشتگ «فرزندان کوروش» استفاده کرد.
ولایتی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت هرودوت، مورخ یونان باستان، میگوید قفقاز از زمان کوروش «همواره حاشیه امنیتی ایران بوده» و بنیانگذار سلسله هخامنشیان برای «جلوگیری از هجوم اقوام وحشی» در آنجا سدی بنا کرد.
به گزارش هیل، این عقبنشینی تنها یک مورد از الگوی وسیعتر شکستهای سیاست خارجی ایران است. در سوریه، تلاشهای پرهزینه برای حفظ بشار اسد بینتیجه ماند و در لبنان، موقعیت حزبالله به شدت تضعیف شد.
جنگ ۱۲ روزه اخیر نیز با حملات هوایی اسرائیل و آمریکا به فرماندهان و زیرساختهای ایران، آسیبپذیریهای تهران را نمایان کرد. پاسخ محدود موشکی جمهوری اسلامی بیشتر نشاندهنده تلاش برای پرهیز از جنگ تمامعیار بود تا نمایش قدرت بازدارندگی.
شکافهای داخلی عمیقتر شدهاند
این گزارش میافزاید شکافهای سیاسی و نارضایتی اجتماعی در داخل کشور عمیقتر شده است. چهار دهه حکومت اسلامی با مشارکت حداقلی مردم، همراه با قوانین سختگیرانه دینی، نارضایتی گسترده ایجاد کرده است.
بحران اقتصادی، تورم، رکود، و کمبود آب و برق، خشم عمومی را تشدید کرده و مقامها را حتی از دست زدن به اصلاح قیمت سوخت بیمناک کرده است.
به باور تحلیلگران، توافق زنگزور برای ترامپ تلاشی برای تثبیت تصویر یک میانجی جهانی و کسب جایزه نوبل صلح است، اما فراتر از نمادپردازی، حضور پایدار آمریکا در قفقاز جنوبی را تضمین میکند.
برای ایران، این توافق به معنای از دست رفتن نفوذ در معادلات ترانزیتی و کاهش اهرم فشار در منطقه است.
در کنار شکستهای پیدرپی در سوریه، لبنان، جنگ با اسرائیل و بحرانهای داخلی، کریدور زنگزور توازن را به شکل محسوسی علیه تهران تغییر داده است.
این شکستهای خارجی انسجام داخلی را بیشتر فرسایش میدهد و در یک ساختار چندقومیتی، گرفتار بحران اقتصادی و محدودیتهای سیاسی، خطر بیثباتی سیاسی را افزایش میدهد؛ وضعیتی که میتواند موازنه قدرت منطقهای را تغییر دهد.
سندیکای خبری یهود پنجشنبه ۱۳ شهریور در گزارش خود با اشاره به نزدیکی تهران و خارطوم نوشت شکستهای اخیر جمهوری اسلامی در منطقه و از دست رفتن «هلال شیعی» موجب شده تهران به دنبال جایگزینهایی برای شبکه نیابتی خود باشد.
بر اساس این گزارش، با تضعیف حزبالله و از دست رفتن کارایی خاک سوریه برای انتقال سلاح، جمهوری اسلامی تلاش میکند سودان را به پایگاه تازه نفوذ خود بدل کند؛ نزدیکی تهران با عبدالفتاح البرهان، فرمانده ارتش سودان، نگرانیها از تبدیل خارطوم به نیروی نیابتی جدید ایران را افزایش داده است.
در این میان، سودان بهدلیل موقعیت راهبردی در امتداد دریای سرخ و جنگ داخلی فرسایندهاش به عرصهای جدید برای نفوذ تبدیل شده است.
جمهوری اسلامی از اواخر سال ۲۰۲۳ به ارتش سودان تجهیزات نظامی، بهویژه پهپادهای «مهاجر-۶» تحویل داده و موضع این نیروها را در نبرد علیه «نیروهای واکنش سریع» تحت فرمان محمد حمدان دقلو، که مورد حمایت امارات است را تقویت کرده است.
روابط تهران و خارطوم که در ۲۰۱۶ به دنبال حمله به سفارت عربستان در ایران قطع شده بود، پس از ازسرگیری مناسبات تهران و ریاض در مارس ۲۰۲۳ بار دیگر احیا شد.
بر اساس این گزارش روند موجود میتواند ارتش سودان را به نیروی نیابتی تازه ایران در آفریقا تبدیل کند.
سودان در ژانویه ۲۰۲۱ «اعلامیه توافقات ابراهیم» را امضا کرده و در مسیر عادیسازی روابط با اسرائیل قرار گرفته بود اما آغاز جنگ داخلی در ۲۰۲۳ این روند را متوقف کرد.
به گفته سندیکای خبری یهود، اکنون بیم آن میرود که نزدیکی تهران و خارطوم به جمهوری اسلامی امکانی برای حضور فعال در دریای سرخ بدهد؛ جایی که کنترل حوثیهای مورد حمایت حکومت ایران در سوی دیگر این آبراه حیاتی نیز برقرار است.
چنین شرایطی میتواند تجارت اسرائیل با آسیا و آفریقا را تهدید کند.
نگرانیهای اسرائيل و دیگران
بر اساس این گزارش، اسرائیل در سالهای ۲۰۰۹ و ۲۰۱۲ حملاتی هوایی در سودان برای جلوگیری از انتقال سلاح ایرانی به حماس انجام داده بود.
مقامهای اسرائیلی گفتهاند در صورت گسترش نفوذ جمهوری اسلامی در سودان، اقدامهای پیشگیرانه مشابهی در دستور کار قرار خواهد گرفت.
نفوذ حکومت ایران در سودان نه تنها برای اسرائیل بلکه برای عربستان سعودی و امارات نیز تهدیدی مستقیم است، زیرا حضور مسلحانه تهران در آن سوی دریای سرخ موازنه منطقهای را به هم میزند.
آمریکا و اروپا نیز تهران را از جمله بازیگرانی میدانند که با دخالت در جنگ سودان «بر آتش میدمد».سندیکای خبری یهود به نقل از کارشناسان اسرائیلی هشدار میدهد که صرفا جنگیدن با یک نیروی نیابتی دیگر کافی نیست و تاکید دارد باید مستقیما با «سر مار» روبهرو شد.
روزنامه هممیهن پنجشنبه ۱۳ شهریور در گزارشی با اشاره به اینکه دانشگاه بهشتی اعلام کرده، این افزایش کمتر از سرانه ۲۵۰ میلیون تومانی تعیین شده از سوی وزارت بهداشت است، نوشت این میزان افزایش نسبت به سال گذشته جهش بزرگی دارد.
هممیهن نسبت به طبقاتیشدن آموزش در کشور هشدار داد و نوشت دانشگاهها با دریافت شهریههای کلان، حق تحصیل رایگان و عدالت آموزشی را نقض میکنند.
یکی از دانشجویان پزشکی دانشگاه بهشتی، تاثیر پذیرش تعداد بالای دانشجوی شهریهپرداز در این دانشگاه را ازبینرفتن فضای فرهنگی جامعه دانست و گفت دانشگاه تبدیل به یک فضای آکواریومی برای بچهپولدارها شده و آقازادههای زیادی در این دانشگاه تحصیل میکنند.
ایراناینترنشنال ۱۲ شهریور در گزارشی اختصاصی نوشت اجرای تعرفههای جدید خدمات آموزشی از سوی سازمان فنی و حرفهای کشور، با اعتراض شدید آموزشگاهداران مواجه شده است.
همزمان فراخوانهایی در شبکههای اجتماعی برای برگزاری تجمعات اعتراضی منتشر شد و از موسسان و مدیران این آموزشگاهها خواسته شد که یکشنبه ۱۶ شهریور در تهران و دیگر شهرهای ایران در مقابل ساختمانهای سازمان فنی و حرفهای با شعار «نه به تعرفه آموزشی» تجمع کنند.
سیمین کاظمی، پزشک و جامعهشناس، در گفتوگو با هممیهن طبقاتیشدن آموزش را خلاف عدالت و ناقض اصل صلاحیت علمی برای ورود به دانشگاه دانست و در اعتراض به افزایش شهریه برای دانشجویان پزشکی گفت، دانشگاه تبدیل به موسسه اقتصادی شده و آموزش، مانند کالا به فروش میرسد.
این پزشک با هشدار درباره اینکه با ادامه این روند، کالاییشدن سلامت به جامعه تحمیل خواهد شد، گفت: «طبقه مرفه، فرهنگ طبابت را بیشتر بهسمت سودمحوری و روابط نابرابر قدرت بین پزشک-بیمار خواهد برد و دیدگاه طبقه مسلط یعنی کالاییشدن سلامت را به جامعه تحمیل خواهد کرد.»
اردوان بهرامی، پزشک خانواده نیز درباره تاثیر این مسئله بر توزیع پزشک در مناطق محروم، به هممیهن گفت: «در هفت سال آینده، ۷۰ هزار پزشک به جامعه پزشکی ما اضافه خواهد شد اما هیچ جذابیتی در مناطق محروم برای آنها ایجاد نشده است. آنها نه حقوق مناسبی دارند، نه امنیت بالا و نه کرامت معیشتیشان حفظ میشود.»
سمیرا راهی، روزنامهنگار، در گفتوگو با ایراناینترنشنال، گفت افزایش چندبرابری شهریههای دانشگاه در تمامی رشتهها شوک روانی و مالی به دانشجویان وارد کرده و میتواند منجر به انصراف از ادامه تحصیل شود.
از سوی دیگر، داریوش جاوید، معاون توسعه و مدیریت منابع دانشگاه آزاد، پنجشنبه ۱۳ شهریور از افزایش ۲۰ تا ۳۵ درصدی شهریه این دانشگاه برای سال تحصیلی جدید خبر داد و گفت افزایش شهریه سالانه، تابع متغیرهایی چون رتبه واحد دانشگاه و رشته تحصیلی است.
جاوید به عنوان نمونه از افزایش هزینه شهریه رشته دکتری حقوق از ۴۳ میلیون تومان به ۴۸ میلیون تومان خبر داده است.
صحبتهای این مقام دانشگاه آزاد در حالی است که رسانهها در ایران هفتم شهریور به نقل از دانشجویان این دانشگاه گزارش دادند شهریه ثابت برخی رشتهها تا پنج برابر افزایش یافته و این امر موجب نارضایتی دانشجویان شده است.
در مهر ۱۴۰۳ در پی اعلام افزایش تا ۲۰۰ درصد شهریه پذیرفتهشدگان پزشکی دانشگاه آزاد، دانشجویان از مهر تا آذر همان سال مقابل ساختمان مرکزی و واحدهای مختلف این دانشگاه و شورای عالی انقلاب فرهنگی تجمع کردند.
همزمانی جهش شهریه در دانشگاه علوم پزشکی بهشتی، افزایشهای اعلامی در دانشگاه آزاد و تعرفههای جدید فنیوحرفهای نشان میدهد آموزش عالی و مهارتآموزی در ایران در مسیر کالاییشدن حرکت میکند.
در این گزارش که پنجشنبه ۱۳ شهریور منتشر شده، بریتانیا تاکید کرده ایران از زمان اعتراضات پس از مرگ مهسا امینی دستکم ۲۰ طرح برای ترور یا ربایش مخالفان در بریتانیا تدارک دیده است.
گزارش دولت بریتانیا در پاسخ به گزارش کمیته اطلاعاتی و امنیتی پارلمان این کشور درباره تهدیدهای جمهوری اسلامی نوشته شده است.
کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان بریتانیا در گزارشی که پنجشنبه ۱۹ تیر منتشر کرد، به افزایش چشمگیر تمایل تهران برای انجام «ترور، جاسوسی و حملات سایبری» در خاک بریتانیا اشاره و از دولت خواست تا در راهبرد خود نسبت به جمهوری اسلامی، «بازنگری اساسی» انجام دهد.
تهدیدات مستقیم تهران شامل حمایت از گروههای شبهنظامی، عملیات اطلاعاتی، فعالیتهای سایبری و تلاش برای حذف فیزیکی مخالفان عنوان شده است.
دشمنی ژنتیکی با اسرائیل
بر اساس ارزیابی دولت بریتانیا، رهبر جمهوری اسلامی تصمیمگیر نهایی در سیاست داخلی و خارجی است و دشمنی ایدئولوژیک با اسرائیل بخشی از «دیانای رژیم» محسوب میشود.
در این گزارش تاکید شده که رقابت و خودمختاری در میان نهادهای اطلاعاتی و امنیتی، سپاه و وزارت اطلاعات، موجب بیثباتی و غیرقابل پیشبینی شدن رفتار جمهوری اسلامی شده است.
اهداف منطقهای ایران نیز شامل تبدیل شدن به قدرت برتر، مقابله با نفوذ غرب و حمایت از شیعیان و اماکن مذهبی است.
ایوت کوپر، وزیر کشور بریتانیا، اردیبهشت گذشته در بیانیهای رسمی در مجلس عوام این کشور، جمهوری اسلامی را تهدیدی امنیتی دانست و از بازداشت و تفهیم اتهام سه تبعه ایرانی تحت قانون امنیت ملی ۲۰۲۳ خبر داد. این سه نفر نخستین اتباع ایرانی هستند که بر اساس این قانون، با «اتهامات امنیتی» روبهرو شدهاند.
در گزارش دولت بریتانیا گفته شده که حکومت ایران، بریتانیا را «روباه مکار» و دشمن میداند و در پی تضعیف روابط لندن با واشینگتن و تلآویو و کاهش حضور نظامی بریتانیا در خاورمیانه است.
طراحی قتل و آدمربایی
همزمان روابط نزدیک با روسیه پس از جنگ اوکراین و اتکای اقتصادی به چین به همراه شبکه گروههای نیابتی چون حزبالله و حوثیها، از ابزارهای نفوذ جمهوری اسلامی معرفی شده است.
به گفته دولت بریتانیا، از سال ۲۰۲۲ تاکنون دستکم ۱۵ تلاش ایران برای قتل یا ربودن مخالفان، روزنامهنگاران رسانههای فارسیزبان و همچنین جامعه یهودی و اسرائیلی در خاک بریتانیا شناسایی شده است.
ایران حتی از باندهای تبهکار اروپایی مانند شبکه فاکستورت (Foxtrot) برای اجرای عملیات استفاده کرده است.
دن جارویس، معاون امنیتی وزیر کشور بریتانیا اسفند گذشته اعلام کرد هر شخصی که در خاک بریتانیا برای حکومت ایران کار میکند، در صورت عدم اعلام و معرفی و ثبت مشخصات خود، با مجازات زندان مواجه خواهد شد. بریتانیا هشدار داده است اقدامات خصمانه جمهوری اسلامی بدون پاسخ نخواهد ماند.
در حوزه هستهای، گزارش تاکید دارد تهران در آستانه توانایی ساخت سلاح هستهای قرار دارد و ذخایر اورانیوم غنیشده آن توجیه غیرنظامی ندارد.
لندن تاکید کرده ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد و تنها راه پایدار را دیپلماسی میداند.
باربارا وودوارد، نماینده بریتانیا در شورای امنیت سازمان ملل هشت شهریور پس از پایان نشست این نهاد پشت درهای بسته درباره فعالسازی مکانیسم ماشه علیه جمهوری اسلامی، گفت که طبق گزارش آژانس، ایران تنها کشوری بدون سلاح اتمی است که در حال تولید اورانیوم غنیشده با سطح بالا است.
او افزود جمهوری اسلامی از سال ۲۰۱۹ تقریبا تمام تعهدات برجامی خود را رها کرده است.
ارزیابی جدید دولت بریتانیا همچنین حکومت ایران را یک بازیگر سایبری «پرخاشگر و کارآمد» معرفی میکند که از مراکز فرهنگی و مذهبی در بریتانیا برای جذب نیرو و تبلیغ ایدئولوژی بهره میبرد.
تهدیدهای ایران علیه رسانهها و مخالفان در لندن
بر اساس این گزارش محور اصلی عملیات مداخلهجویانه جمهوری اسلامی در بریتانیا تلاش برای ارعاب مخالفان و روزنامهنگاران، بهویژه کارکنان رسانههایی چون ایراناینترنشنال است.
این فشارها تاثیر محسوسی بر جامعه ایرانیان مقیم بریتانیا گذاشته است؛ بسیاری از فعالان تماسهای اجتماعی خود با ایرانیان را محدود کرده، انتقاداتشان را کاهش داده و از فعالیتهای علنی درباره موضوعات حساس ایران پرهیز کردهاند.
دولت بریتانیا تاکید کرده بهرغم این تهدیدها، بازگشت ایراناینترنشنال به لندن مورد حمایت است اما این نگرانی وجود دارد که فضای بریتانیا هنوز برای عملیات ایران بیش از حد «آسان» باشد.
مقامها هشدار دادهاند که باید اقدامات پیشگیرانه بیشتری برای حفاظت از رسانههای مستقر در بریتانیا انجام گیرد.
دولت با اشاره به همکاری نزدیک با پلیس متروپولیتن در سال ۲۰۲۳ اعلام کرد در پی افزایش تهدیدها، طیف گستردهای از تدابیر امنیتی، از جمله استقرار نیروهای مسلح در اطراف دفتر این شبکه، برای ایراناینترنشنال و کارکنانش برقرار شد.
این اقدامات به دستگیری و محکومیت یک تبعه اتریشی چچنتبار، منجر شد که به جرم جاسوسی از دفتر ایراناینترنشنال در لندن به زندان افتاد.
به گفته دولت، بریتانیا هیچگونه تهدید یا ارعاب علیه افراد مقیم این کشور را تحمل نخواهد کرد و تمامی ابزارهای اطلاعاتی و پلیسی برای مقابله با تهدیدات ایران به کار گرفته خواهد شد.
پلیس بریتانیا ۲۷ اردیبهشت اعلام کرد سه تبعه ایرانی در لندن به همکاری با نهادهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی متهم شدهاند و حکومت ایران به عنوان تهدید امنیت ملی بریتانیا به دادگاه معرفی شده است. پایش و شناسایی با هدف یافتن خبرنگاران مرتبط با ایراناینترنشنال از جمله اقدامات این افراد بوده است.
دولت بریتانیا اعلام کرده بودجه و منابع اطلاعاتی برای مقابله با حکومت ایران تا سال ۲۰۲۹ به ۵.۴ میلیارد پوند افزایش مییابد و همکاری با آمریکا و متحدان کلیدیترین ابزار لندن در این زمینه خواهد بود.
دولت بریتانیا اعلام کرد بیش از ۵۰۰ فرد و ۱۱۰۰ نهاد ایرانی تحت تحریم قرار گرفتهاند و به جای قرار دادن رسمی سپاه پاسداران در فهرست گروههای تروریستی، یک سازوکار قانونی تازه موسوم به «ابزار مشابه تروریستی برای تهدیدات دولتی» طراحی کرده است.
این چارچوب جدید به بریتانیا اجازه خواهد داد با تهدیدات ناشی از اقدامات دولتی به شکلی مشابه با تهدیدات تروریستی برخورد کند.
این ناو هواپیمابر هستهای، شناور اصلی کلاس «نیمیتز» در نیروی دریایی آمریکا محسوب میشود. نیمیتز در ماه ژوئن به خاورمیانه منتقل شد و از زمان آغاز درگیری اسرائیل و جمهوری اسلامی در آبهای خلیج عمان حضور داشته است.
اهمیت حضور نیمیتز
نیوزویک در گزارشی در همین زمینه نوشت که حضور این ناو نشانگر استمرار استقرار نیروی دریایی آمریکا در منطقه و آمادگی آن برای شرایط پیشبینینشده است.
خاورمیانه همچنان تحت تاثیر جنگ غزه است و شبهنظامیان حوثی مورد حمایت جمهوری اسلامی حملات به کشتیها در دریای سرخ را از سر گرفتهاند.
از زمان آتشبس شکننده میان تهران و تلآویو، جمهوری اسلامی همچنان بر «حق خود برای برنامه هستهای صلحآمیز» تاکید میکند و گفتوگوهای دیپلماتیک متوقف مانده است. دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، تهدید کرده در صورت ادامه غنیسازی اورانیوم، بار دیگر ایران را هدف بمباران قرار خواهد داد.
جزییات ردیابی ماهوارهای
تصاویر ماهوارههای «سنتینل-۲» متعلق به آژانس فضایی اروپا دوشنبه ۱۰ شهریور نیمیتز را در بندر دقم نشان داد.
اوایل اوت، نیمیتز در نخستین بازدید یک ناو هواپیمابر آمریکایی از بحرین پس از پنج سال به این کشور رفت. این ناو هواپیمابر در حالی که ناوشکنهای موشکانداز «یواساس گریدلی» و «یواساس لنا ساتکلیف هیگبی» آن را همراهی میکردند، پیشتر نیز هنگام عبور از تنگه هرمز در مسیر شمالی به خلیج فارس مشاهده شده بود.
ناوشکن «یواساس فارست شرمن» در دریای سرخ و ناو رزمی ساحلی «یواساس کانبرا» در خلیج فارس دیگر شناورهای آمریکایی در منطقه هستند.
سهشنبه ۱۱ شهریور گزارش شد که گروه رزمی نیمیتز در حال انجام عملیاتهای عادی در شمال دریای عرب است.
پیشتر نیز نیروی دریایی آمریکا اعلام کرده بود: «نیروی دریایی ایالات متحده همچنان به ارائه کنترل دریا و نمایش قدرت ادامه میدهد و به امنیت دریایی منطقهای، آزادی کشتیرانی، شرکا و حضور پیشرو متعهد است. گروه رزمی نیمیتز شامل ناو هواپیمابر نیمیتز، بال هوایی ۱۷ و اسکادران ناوشکن شماره ۹ است.»
کانال خبری امتداد در گزارشی از احضار، تعقیب قضایی و بازداشت بیش از ۱۰ وکیل در این استان خبر داد و محمدصالح نقرهکار، وکیل دادگستری، با ابراز نگرانی از این روند، خواستار اتخاذ تدابیر فوری برای صیانت از امنیت و استقلال وکلا شد.
او در گفتوگو با امتداد تاکید کرد امنیت وکلا در برابر بازداشتهای ناروا، تهدیدهای امنیتی و اقداماتی چون تفتیش تلفن همراه یا ورود به حریم خصوصی عقاید باید بهطور جدی وارسی شود، زیرا این اقدامات به شأن حرفهای و استقلال وکالت لطمه میزند.
شادی فلاحتی، شهرزاد شربیانی و حسام پوراحمدی، برخی از وکلای دادگستری هستند که طی این مدت در رشت بازداشت شدهاند.
پیش از این در ششم شهریور، نرگس محمدی، برنده جایزه نوبل صلح در نامهای به گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران نسبت به تشدید سرکوب وکیلان مستقل در ایران هشدار داد و آن را اقدامی برای سلب «حق بنیادین دفاع» از همه شهروندان دانسته بود.
محمدی در این نامه نوشته بود که برخوردهای غیرقانونی و سرکوبگرانه علیه وکیلان دادگستری بهطور چشمگیری افزایش یافته و اکنون به ابزاری برای خاموشکردن صدای مدافعان حقوق بشر و عدالت تبدیل شده است.
نقرهکار در بخش دیگری از گفتوگوی خود با امتداد، با اشاره به اینکه غلامحسین محسنی اژهای، رییس قوه قضاییه جمهوری اسلامی، همواره وکلا را «همکاران» خود خطاب کرده است، گفت لازم است برای حمایت از «کنشگران مستقل عدالت قضایی» نظارت و مراقبت بهموقع را اعمال کند تا شان حرفهای و استقلال وکالت آسیب نبیند.
او اضافه کرد که وکلا «دیدهبان حقوق شهروندی و حقوق عامه، حاکمیت قانون و آزادی بیان» هستند و تضمین حقوق حرفهای و تامین امنیت آنان «نهتنها یک وظیفه قانونی، بلکه ضرورتی برای ارتقای اعتماد عمومی به نظام عدالت قضایی» به شمار میرود.
آخرین وضعیت بازداشتشدگان
سایت هرانا ۱۲ شهریور در گزارشی با اشاره به اینکه فلاحتی همراه با شماری دیگر از وکلای دادگستری بازداشت شد، نوشت با گذشت بیش از یک هفته از دستگیری او، تاکنون از محل نگهداریاش اطلاعی حاصل نشده است.
هرانا به نقل از یک منبع مطلع نوشت که خانواده فلاحتی برای اطلاع از وضعیت این وکیل دادگستری به نهادهای امنیتی و قضایی مراجعه کردهاند اما اطلاعات روشنی در خصوص محل نگهداری و دلایل بازداشت او ارائه ندادهاند.
این سایت حقوقبشری ۱۱ شهریور نیز با اشاره ادامه بازداشت و بلاتکلیفی پوراحمدی در انفرادی زندان لاکان رشت، به نقل از یک منبع نزدیک به این وکیل دادگستری نوشت ماموران پس از بازداشت حساب اینستاگرامش را بازرسی کردند و مدعی شدند او در پیامهایی انتقادی علیه نظام نوشته و به همین دلیل بازداشت شده است.
کانال بيدارزنى نیز در گزارشی با اشاره به اینکه شربیانی از سوی وزارت اطلاعات و با اتهام «تبلیغ علیه نظام» بازداشت شده است، نوشت این وکیل دادگستری به زندان لاکان رشت منتقل شده و تحت بازجویی است اما از مصادیق اتهامش اطلاعی در دست نیست.
تا زمان انتشار این گزارش، مقامهای قضایی و امنیتی جمهوری اسلامی درباره دلایل احضار و بازداشت گسترده وکلای دادگستری در گیلان اطلاعرسانی رسمی نکردهاند.
بررسیها نشان میدهد که جمهوری اسلامی از آغاز روی کار آمدن خود همواره وکلای دادگستری، از جمله وکلای معترضان بازداشتشده و فعالان مدنی و سیاسی منتقد حکومت را بازداشت، شکنجه و زندانی کرده است.
