محمدشهاب جلیلوند، دبیر هیات عالی گزینش کشور، اعلام کرد برای گزینش عقیدتی افراد در سمتهای اداری و نهادهای عمومی، به صفحات آنها در شبکههای اجتماعی مانند اینستاگرام رجوع میشود، چون نمیتوان به چتهای خصوصی آنها در پیامرسانها دسترسی داشت.
جلیلوند در مصاحبهای که بخشهایی از آن دوشنبه ۱۰ شهریور در صدا و سیمای جمهوری اسلامی منتشر شد، گفت امروزه در زمینه گزینش، تحقیقات محلی کارکرد خود را در مقایسه با گذشته از دست داده، زیرا در یک مجمتع آپارتمانی، ساکن واحد مقابل از «شخصیت» فرد مورد گزینش شناخت دقیقی ندارد.
او با طرح این پرسش که «پس چگونه باید به شخصیت فرد برسیم؟»، ادامه داد: «کسانی که صفحات عمومی با تعداد قابل توجهی دنبالکننده دارند، شخصیتی از خودشان در رسانههای اجتماعی منتشر میکنند. جنس این رفتار روزی در تحقیقات محلی درمیآمد، اما امروز در فضای مجازی قابل رصد است.»
جلیلوند افزود: «طبیعتا مراوادت شخصی در فضای تلگرام و واتساپ قابل کنترل نیست، چون نه ابزارش را داریم نه صلاحیت قانونی که کنترش کنیم. اما نمیتوانیم بهراحتی از شخصیتی که افراد در فضای مجازی از خود ارائه میدهند، بگذریم.»
به گفته دبیر هیات عالی گزینش کشور، در صورت رصد نشدن صفحات مجازی افراد، احتمال شکلگیری پدیده «متقلبپروری در گزینش» وجود دارد.
جمهوری اسلامی برای استخدام افراد در بسیاری از مشاغل، بهویژه در نهادهای دولتی و عمومی، باورهای مذهبی، سیاسی و اعتقادی آنها را ارزیابی میکند تا بتواند فضایی یکدست و مطلوب خود را در جامعه به وجود آورد.
یکی از مهمترین فرآیندهای گزینش در ایران که طی سالهای گذشته با انتقادهای گسترده همراه بوده، نحوه انتخاب دانشجو-معلمان و داوطلبان استخدامی وزارت آموزش و پرورش است.
در سالهای گذشته گزارشهای متعددی از برخوردهای غیرحرفهای و ناشایست با داوطلبان و دانشجو-معلمان در جلسات مصاحبه آزمون استخدامی منتشر شده است.
جمهوری اسلامی شمار زیادی از داوطلبان استخدام را با استناد به «کد ۱۹» رد صلاحیت میکند.
این کد درباره مسائل سیاسی، نحوه پوشش، حجاب اجباری، شرکت نکردن در انتخابات و حتی لایک کردن پستهایی در شبکههای مجازی است.
محمد حیدری ورجانی، دبیر پیشین انجمن اسلامی دانشگاه تربیت دبیر رجایی، آبان ۱۴۰۳ اعلام کرد فهرستی ۳۰ نفره از دانشجو-معلمانی که درگیر گزینش سلیقهای شدند، برای وزیر آموزش و پرورش ارسال شده است.
او که سالها پیگیر پروندههای مربوط به دانشجو-معلمان رد صلاحیتشده در فرآیند گزینش بوده، افزود این روند به گزینشهای دهه ۶۰ شباهت دارد و شدت آن پس از سال ۱۴۰۰ افزایش یافته است.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان دی سال ۱۴۰۲ گزارش داد در آزمونهای استخدامی آموزش و پرورش جمهوری اسلامی، حدود سه تا شش هزار داوطلب به دلایل سیاسی و مذهبی در گزینش رد شدند.
خسروپناه دوشنبه ۱۰ شهریور در نشستی گفت شرایط کنونی به معنای «تعطیلی دیپلماسی» نیست و «ابدا» نباید کار دیپلماتیک را تعطیل کرد.
او افزود: «باید با کشورها و سازمانهای بینالمللی گفتوگو کنیم و ارتباطات قوی داشته باشیم... اصل مذاکره حتی به صورت غیرمستقیم با آمریکا، پس از جنگ مورد تایید رهبری بوده است.»
پیش از این در ۲۱ مرداد، محمدرضا عارف، معاون اول مسعود پزشکیان، اعلام کرده بود جمهوری اسلامی آماده است در «شرایط مناسب»، حتی بهصورت مستقیم با آمریکا مذاکره کند.
خامنهای دوم شهریور این موضوع را بار دیگر رد کرد و با انتقاد از مدافعان گفتوگو با واشینگتن هشدار داد «باطن قضیه دشمنی آمریکا» با مسائلی چون مذاکره مستقیم «حلنشدنی» است.
ایراناینترنشنال ۹ شهریور در گزارشی اختصاصی نوشت مقامهای ارشد وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در جلسات خصوصی از بیاعتنایی مقامهای کاخ سفید به پیامهای تهران برای از سرگیری مذاکرات خبر دادهاند.
خسروپناه در بخش دیگری از سخنرانی خود، رافائل گروسی، دبیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، را متهم کرد که اطلاعات دستاندرکاران برنامه اتمی جمهوری اسلامی را به اسرائیل داده است.
پیشتر روزنامه کیهان، رسانه زیر نظر نماینده خامنهای، نیز خواستار بازداشت و اعدام گروسی در ایران شده بود.
موج متهم کردن افراد و کشورها به همکاری با اسرائیل، از جنگ ۱۲ روزه آغاز شد و همچنان ادامه دارد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس ۳۱ مرداد گزارش داد تهدید مقامهای جمهوری اسلامی به بازداشت گروسی، به «پیچیدهتر شدن» مذاکرات تهران و آژانس انجامیده است.
رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس: اسرائیل از مرز آذربایجان به ایران حمله کرد
ابراهیم عزیزی، رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس، به نقل از مرزبانان فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی گفت اسرائیل از مرز آذربایجان برای نفوذ پهپادها به خاک ایران استفاده کرده است.
او افزود مسعود پزشکیان و وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی این موضوع را با الهام علیاف، رییسجمهوری آذربایجان، مطرح کردهاند و علیاف از آنها «درخواست مدارک و مستندات» کرده است.
عزیزی ادامه داد: «حالا اینکه ما مدارک ارائه کنیم یک موضوع است، اما خود واقعیت قابل انکار نیست.»
رسانههای ایران پیشتر گزارش داده بودند پزشکیان پنجم تیر در گفتوگوی تلفنی با علیاف، خواستار «بررسی و راستیآزمایی برخی اخبار درباره تعرض پهپادها و ریزپرندههای اسرائیل از طریق فضای سرزمینی آذربایجان» شده بود.
احسان موحدیان، استاد روابط بینالملل دانشگاه علامه، ۱۱ تیر گفت در این تماس تلفنی، «علیاف در کمال وقاحت سخنان پزشکیان را جفنگیات نامید».
موحدیان افزود اینکه ریزپرندهها و پهپادهای اسرائیل از جمهوری آذربایجان به ایران نفوذ کردهاند، «یک موضوع ثابتشده برای همه» است.
به گفته او، جمهوری آذربایجان قبل از حمله اسرائیل «مرخصی سربازانش را در مرز ایران لغو و نیروهایش را در مرز جمع کرد».
رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس در ادامه مصاحبه خود تاکید کرد: «مرزبانان ما بهوضوح و قاطعیت گفتند ما آنجا بودیم و با چشمان خود دیدیم که پهپادهای اسرائیلی از مسیر آذربایجان وارد ایران شدند.»
روزنامه کیهان پیشتر در مطلبی نوشته بود «اکثر قریب به اتفاق» حملات به تهران و کرج از سمت دریای خزر و با استفاده از حریم هوایی جمهوری آذربایجان بوده است.
روزنامه فرهیختگان نیز گزارش داده بود لاشه پهپادهای منهدمشده در مرزهای شمال غرب کشور، کشف سه مخزن سوخت خارجی در سواحل مازندران و ردیابی مسیرهای پروازی پهپادهای تهاجمی، همگی «قرائن و شواهدی از نقش احتمالی جمهوری آذربایجان در تسهیل این حملات» به دست میدهند.
پزشکیان دوشنبه ۱۰ شهریور در شهر تیانجین چین اعلام کرد جمهوری اسلامی ابتکاری سهمحوری با عنوان «حسابها و تسویههای ویژه سازمان همکاری شانگهای» تدوین کرده که هدف آن «تقویت همکاریهای مالی برای کاهش آثار تحریمهای غیرقانونی در تعاملات اقتصادی اعضا» است.
او سه محور این طرح را «گسترش تسویه با ارزهای ملی و کاهش وابستگی به دلار در مبادلات اعضا»، «راهاندازی زیرساختهای دیجیتال مشترک و استفاده از ارزهای دیجیتال بانکهای مرکزی برای پرداختهای امن و سریع» و «ایجاد صندوق سوآپ ارزی چندجانبه بهمنظور حمایت از کشورهایی که در معرض فشارهای تحریمی یا بحرانهای نقدینگی قرار دارند» عنوان کرد.
رییس دولت جمهوری اسلامی افزود این طرح قادر خواهد بود «تابآوری اقتصادی» کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای را افزایش دهد و این سازمان را به «الگویی موفق در ایجاد یک نظم مالی چندقطبی، عادلانه و مقاوم در برابر فشارهای خارجی» تبدیل کند.
پزشکیان همچنین در حاشیه اجلاس شانگهای با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان و آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، دیدار کرد.
این نخستین بار نیست که پزشکیان بر لزوم کاهش وابستگی به دلار در معاملات بینالمللی تاکید میکند.
او آبان ۱۴۰۳ نیز در نشست بریکس در تاتارستان روسیه گفت دنیا این بلوک اقتصادی را با هدف تلاش برای کاستن از قدرت دلار و افزایش مبادلات با پولهای ملی میشناسد.
در آن زمان، تصویری از یک اسکناس با نشان بریکس در دستان پوتین در اجلاس این سازمان در تاتارستان مورد توجه رسانهها قرار گرفت و گمانهزنیهایی در خصوص احتمال استفاده اعضای آن از یک واحد پولی مشترک مطرح شد.
دونالد ترامپ آذرماه ۱۴۰۳ پیش از آغاز به کار رسمی بهعنوان رییسجمهوری آمریکا به اعضای بریکس هشدار داد در صورت استفاده از ارزی بهجز «دلار قدرتمند آمریکا»، با تعرفه ۱۰۰ درصدی مواجه خواهند شد.
پزشکیان: به پروژه بندر چابهار ملحق شوید
رییس دولت جمهوری اسلامی در ادامه سخنرانی خود در تیانجین، اجرای راهبرد ۱۰ ساله توسعه سازمان همکاری شانگهای را «فرصتی تاریخی برای گسترش همکاریها و سرمایهگذاریها» میان اعضا در حوزههای مختلف خواند و از آمادگی تهران برای ایفای نقشی «فعال» در این زمینه خبر داد.
پزشکیان گفت: «با تلاشهای صورتگرفته، بندر چابهار در اقیانوس هند بهزودی به شبکه ریلی سراسری جمهوری اسلامی ایران متصل خواهد شد و تحول مهمی را در اتصال چین، کشورهای آسیای مرکزی و افغانستان به اقیانوس هند ایجاد خواهد نمود.»
او افزود: «سرمایهگذاران میتوانند برای توسعه و نیز ایجاد مراکز لجستیک در این بندر از تسهیلات و تخفیفات مختلف استفاده کنند.»
این اظهارات در شرایطی بیان میشود که آینده بندر چابهار بهواسطه تشدید چالشهای ساختاری و محدودیتهای ناشی از بحرانهای اقتصادی و سیاسی جمهوری اسلامی در هالهای از ابهام قرار گرفته است.
اسفند ۱۴۰۳، مسعود دانشمند، عضو هیاتمدیره کانون موسسات حملونقل ایران، با اشاره به برخی گمانهزنیها در خصوص خروج هند از پروژه بندر چابهار بهدلیل فشارهای آمریکا گفت دهلینو «به هر دلیلی» با تهران به تفاهم نرسید و «هندیها اصلا نیامدهاند که بخواهند بروند».
پیشتر در تیر ۱۴۰۳، اندیشکده استیمسون سِنتِر تیر در گزارشی نوشت قرارداد اخیر تهران و دهلی نو برای توسعه بندر چابهار با چالشهایی از جمله تحریمهای آمریکا، ضعف زیرساختها در ایران و مخالفت احتمالی چین روبهرو است.
در این برنامه درسی که ایراناینترنشنال آن را مشاهده کرده، کتابها و مقالاتی از محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه پیشین، و حسین موسویان، دیپلمات پیشین جمهوری اسلامی، و تحلیلگرانی همسو با آنها از جمله نرگس باجغلی، ولی نصر، جواد صالحیاصفهانی، علی واعظ، اسفندیار باتمانقلیچ و تریتا پارسی گنجانده شده است.
به گفته دانشگاه ییل، این دوره شامل سخنرانان مهمان خواهد بود، گرچه سایت این دانشگاه آنها را معرفی نکرده است. با این حال، در مقاله دانشجویی از دانشگاه ییل که جمعه در جوییش نیوز سیندیکیت منتشر شد، از ظریف به عنوان یکی از سخنرانان دعوتشده نام برده شده است.
مالی در دولت جو بایدن بهعنوان نماینده ویژه آمریکا در امور ایران فعالیت داشت و یکی از معماران اصلی توافق هستهای، موسوم به برجام در دوره اوباما بود. او در سال ۲۰۲۳ به اتهام «سوءمدیریت اطلاعات طبقهبندیشده» از کار معلق شد و دسترسی امنیتی او نیز به حالت تعلیق درآمد.
این دوره درسی با عنوان «دشمنیِ طراحیشده: واکاوی رابطه ایران و ایالات متحده» ارائه میشود و روابط تهران و واشینگتن را از انقلاب ۱۳۵۷ تا امروز بررسی خواهد کرد.
در سرفصلهای برنامه درسی رابرت مالی آمده است که دانشجویان باید هر دو منظر آمریکایی و ایرانی را «درونیسازی» کنند. همچنین بخشی از تکالیف کلاسی شامل بازیهای نقشآفرینی در قالب مذاکرات شبیهسازیشده میان دو دولت خواهد بود.
با این حال، فهرست نویسندگانی که آثارشان بهعنوان منبع درسی معرفی شده، عمدتاً شامل مقامهای پیشین جمهوری اسلامی یا تحلیلگران نزدیک به خط فکری آنان است.
از جمله منابع اصلی این دوره، مقاله «ایران مسیر صلح را چگونه میبیند» است؛ یادداشتی از محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه پیشین جمهوری اسلامی، که دسامبر ۲۰۲۴ در نشریه فارین افرز منتشر شد و برای هفته یازدهم کلاس در نظر گرفته شده است. ظریف که از سال ۲۰۱۹ تحت تحریمهای ایالات متحده قرار دارد، در این مقاله دیدگاه خود را درباره روابط جمهوری اسلامی و غرب تشریح کرده است.
وبسایت ییل اعلام کرده این دوره میزبان سخنرانان مهمان خواهد بود اما نامی از آنها نبرده است. با این حال، یک دانشجوی ییل در یادداشتی که جمعه گذشته در وبسایت سندیکای اخبار یهودیان (Jewish News Syndicate) منتشر شد، ظریف را یکی از مدعوین معرفی کرده است.
در بخش دیگری از برنامه درسی، مقالهای از حسین موسویان، دیپلمات پیشین و عضو تیم مذاکرهکننده هستهای جمهوری اسلامی در سال ۲۰۱۹ با عنوان «ایران چگونه به تقابل خود با ایالات متحده مینگرد» برای هفته هشتم گنجانده شده است؛ موضوعی که به فروپاشی برجام میپردازد.
موسویان بهتازگی پس از ۱۵ سال همکاری با دانشگاه پرینستون بازنشسته شد. هرچند دانشگاه از «بازنشستگی» سخن گفت، اما فعالان سیاسی این اقدام را نتیجه فشارها بر سر ارتباط احتمالی او با پروندههای ترور و فعالیتهای تبلیغاتی وابسته به حکومت ایران دانستند، بهویژه در دورهای که او سفیر جمهوری اسلامی در آلمان بود و در دوران ماموریت او تهران دست به ترورهایی خونین در برلین زد.
از دیگر نویسندگانی که آثارشان در فهرست منابع آمده میتوان به نرگس باجغلی، ولی نصر، جواد صالحیاصفهانی، علی واعظ، اسفندیار باتمانقلیچ و تریتا پارسی اشاره کرد؛ چهرههایی که عمدتاً با سیاست تحریم و فشار بر جمهوری اسلامی مخالفند و از عادیسازی روابط تهران و واشینگتن حمایت میکنند.
این آثار که برای هفتههای مربوط به تحریم و دیپلماسی تعیین شده، استدلال میکنند تحریمهای آمریکا نهتنها ناکارآمد بوده بلکه آسیب اصلی را متوجه مردم عادی ایران کرده و در مقابل، مسیرهای دیپلماتیک را بهعنوان راهحل ممکن بررسی میکنند.
از جمله منابع اصلی این دوره کتاب « تحریمها چگونه کار میکنند: ایران و پیامدهای جنگ اقتصادی» نوشته باجغلی، نصر، صالحیاصفهانی و واعظ است؛ همچنین مقاله باتمانقلیچ با عنوان «چگونه تحریمها به معترضان ایرانی آسیب میزند» و یادداشت پارسی با عنوان «خیر، تحریمها ایران را پای میز توافق نیاورد» هم در فهرست منابع الزامی برای این درس گنجانده شده است.
در مهرماه ۱۴۰۲، یک گزارش تحقیقی مشترک ایران اینترنشنال و سمافور، که با بررسی هزاران ایمیل دیپلماتهای ایرانی تهیه شده است، شبکهای از دانشگاهیان و تحلیلگران اندیشکدهها را افشا کرد که از سوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی برای گسترش قدرت نرم تهران ایجاد شده بود.
این شبکه زیر نظر ظریف شکل گرفت تا سیاست خارجی و راهبرد هستهای جمهوری اسلامی را از طریق دانشگاهیان خارج از کشور ترویج کند. در این گزارش، علی واعظ بهعنوان یکی از اعضای کلیدی این شبکه معرفی شده بود.
