ابراهیم عزیزی، رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس گفت: «اروپا که خود آویزان آمریکا است، توانایی چندانی برای پیشبرد مسائل ندارد و مکانیسم ماشه هم تاثیری در تحریمها ندارد.»
او ادامه داد: «آنها با جریانسازی رسانهای به دنبال ایجاد هراس در ایران هستند و نباید به این هیاهو توجه کرد.»
خبرگزاری رویترز شنبه هشتم شهریور نوشت که آژانس مدیریت بحران اندونزی در بیانیه خود علت مرگ قربانیان در آتشسوزی شامگاه جمعه در ماکاسار، مرکز استان سولاوسی جنوبی را اعلام نکرد.
خبرگزاری «آنتارا» گزارش داد قربانیان در داخل ساختمان شعلهور گرفتار شده بودند.
آژانس بحران افزود دو نفر از مجروحان در نتیجه بیرون پریدن از ساختمان آسیب دیدهاند.
اعتراضها از جاکارتا آغاز شد
اعتراضها از اوایل هفته در جاکارتا، پایتخت اندونزی، در واکنش به حقوق قانونگذاران آغاز شد و جمعه، پس از آن شدت گرفت که یک خودروی زرهی پلیس با راننده یک موتورسیکلت خدمات اینترنتی برخورد کرد و او را کشت.
پرابوو که از اکتبر سال گذشته ریاستجمهوری را برعهده گرفته، جمعه شب به خانه خانواده راکب موتورسیکلت رفت، به والدین او تسلیت گفت و وعده داد بر روند تحقیقات درباره مرگ او نظارت کند.
غارت پراکنده و اختلال در حملونقل
رسانههای محلی گزارش دادند جمعه در جاکارتا غارت پراکنده و خسارت به چند مرکز حملونقل رخ داده است.
همچنین در شهرهای بزرگ باندونگ و یوگیاکارتا نیز تظاهرات برگزار شد.
شرکت راهآهن سریعالسیر جاکارتا اعلام کرد قطارها شنبه در ایستگاهی نزدیک محل اعتراضهای روز جمعه توقف نکردند.
شرکت اتوبوسرانی ترانسجاکارتا که زیر نظر مدیریت استان فعالیت میکند نیز گفت قادر به ارائه خدمات به مسافران نبوده است.
مقامهای اندونزیایی اعلام کردند که شنبه، نشانهای فوری از ادامه اعتراضها دیده نشد.
بازگشت نگرانکننده ارتش به عرصه مدنی
نقش فزاینده ارتش در امور غیرنظامی در اندونزی، با انتقاد ناظران روبهرو شده است.
آنان معتقدند این روند یادآور گذشته استبدادی این کشور است.
اندونزی در سال ۱۹۹۸ از حکومت استبدادی رهایی یافت. در آن زمان، سوهارتو، دیکتاتور پیشین و پدر همسر سابق پرابوو سوبیانتو، رییسجمهوری کنونی این کشور، پس از ۳۲ سال حکومت مجبور به کنارهگیری از قدرت شد.
بهعنوان بخشی از دوران اصلاحات که پس از پایان حکومت سوهارتو کلید خورد، دکترین «دویفونگسی»، بهمعنای نقش دوگانه ارتش در عرصههای امنیتی و غیرنظامی، لغو شد.
با این حال، در روزهای اخیر نگرانیها در خصوص احیای احتمالی این سیاست بالا گرفته است.
ژنرال حیکل در بیانیهای تاکید کرد که ارتش تمام اقدامات لازم را برای موفقیت این ماموریتها اتخاذ خواهد کرد، در حالیکه حفظ صلح داخلی و امنیت غیرنظامیان نیز در اولویت قرار دارد. او این اظهارات را در جریان نشستی با فرماندهان ارشد ارتش بیان کرد و افزود: «ارتش در آستانه مرحلهای حساس قرار دارد که در آن ماموریتهایی مهم و تأثیرگذار انجام خواهد داد.»
دولت لبنان اوایل ماه اوت از ارتش خواسته بود تا پایان همان ماه طرحی برای خلعسلاح حزبالله، و همچنین سلاحهای موجود در اردوگاههای فلسطینی، تهیه کند. دفتر نخستوزیر اعلام کرده که هیات دولت در روز ۵ سپتامبر برای بررسی این طرح تشکیل جلسه خواهد داد.
با اینحال، رهبری حزبالله بهشدت با خلعسلاح مخالفت کرده و اعلام کرده که تصمیم دولت در این زمینه بهنفع منافع اسرائیل تمام میشود. نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، هشدار داده است که در صورت بروز درگیری داخلی، مسئولیت آن بر عهده دولت خواهد بود.
آتشبس میان حزبالله و اسرائیل که با میانجیگری آمریکا در نوامبر ۲۰۲۴ برقرار شد، تاکنون مانع از آغاز درگیری مستقیم شده است. با این حال، حزبالله اعلام کرده تا زمانیکه اسرائیل از پنج منطقه مورد مناقشه در داخل خاک لبنان عقبنشینی نکند و حملات هوایی خود را متوقف نسازد، حاضر به گفتوگو در مورد خلعسلاح نیست. حملات اخیر اسرائیل صدها کشته و زخمی برجای گذاشته که بیشتر آنها اعضای حزبالله بودهاند.
در همین راستا، ارتش اسرائیل روز جمعه اعلام کرد یکی از اعضای نیروهای نخبه «رضوان» حزبالله را در جنوب لبنان هدف قرار داده و کشته است. رسانه دولتی لبنان نیز گزارش داد که در حمله پهپادی به روستای سیرالغربیة، یک نفر کشته شده است.
آسوشیتدپرس همچنین گزارش داده که ژنرال حیکل از تماسهای ارتش لبنان با مقامات سوریه برای تقویت کنترل مرزهای مشترک خبر داده است. این در حالی است که پیش از سقوط بشار اسد در دسامبر گذشته، حزبالله بخش عمدهای از تسلیحات خود را از طریق سوریه و با حمایت جمهوری اسلامی ایران دریافت میکرد.
بهنوشته اورشلیمپست، وزرای خارجه ایسلند، ایرلند، لوکزامبورگ، نروژ، اسلوونی و اسپانیا روز جمعه بیانیهای مشترک در وبسایت دولتهای خود منتشر کردند که در آن «آخرین عملیات تهاجمی اسرائیل در نوار غزه و اعلامیه استقرار دائمی در شهر غزه» محکوم شده است.
در این بیانیه تاکید شد که تشدید عملیات نظامی «جان گروگانهایی را که همچنان در دست حماس هستند به خطر میاندازد و منجر به مرگ غیرقابلقبول غیرنظامیان فلسطینی، از جمله زنان، کودکان و سالمندان خواهد شد.»
این شش وزیر اروپایی در ادامه برنامه ارتش اسرائیل را «آغاز مرحلهای تازه از بیثباتی و رنج غیرقابلتحمل برای هر دو طرف» توصیف کردند و از دولت اسرائیل خواستند این عملیات را متوقف کرده و در تصمیم خود تجدیدنظر کند.
بهگزارش اورشلیمپست، وزرا همچنین به گزارش «طبقهبندی مرحله یکپارچه امنیت غذایی» (آیپیسی) اشاره کردند که وقوع قحطی در غزه را تایید کرده است. آنان تاکید کردند که سازمانهای وابسته به سازمان ملل و نهادهای امدادرسان باید فوراً در این منطقه فعال شوند تا از شدت فاجعه انسانی کاسته شود.
این در حالی است که وزارت خارجه اسرائیل این گزارش را «ساختهوپرداخته برای تطابق با تبلیغات حماس» خوانده و دفتر نتانیاهو نیز گفته است اسرائیل «سیاست جلوگیری از گرسنگی» را دنبال میکند. چند روز بعد هم اسرائیل از یک نهاد بینالمللی نظارت بر گرسنگی خواست تا گزارش خود را پس بگیرد.
بیانیه شش کشور اروپایی به وضعیت کرانه باختری نیز پرداخته و اقدامات برخی شهرکنشینان را که «ظاهراً بدون مجازات عمل میکنند» محکوم کرده است. این وزرا ساختوسازهای شهرکهای جدید در این منطقه را هم «غیرقانونی طبق قوانین بینالمللی» توصیف کرده و مشابه با عملیات شهر غزه، از اسرائیل خواستند در این زمینه نیز عقبنشینی کند.
بهنوشته اورشلیمپست، شش وزیر اروپایی بار دیگر بر حمایت از راهحل دوکشوری تاکید کردند و آن را «تنها مسیر دستیابی به صلح پایدار» دانستند. در این بیانیه همچنین بر ضرورت ورود فوری کمکهای بشردوستانه و آزادی ۴۹ گروگان باقیمانده در غزه تاکید شده است.
این روزنامه یادآور شد که این نخستین بار نیست که چنین مواضعی از سوی این کشورها اتخاذ میشود. در ماه مه نیز همین شش کشور بیانیه مشابهی علیه اقدامات اسرائیل منتشر کرده بودند که مالت هم در ادامه به جمع امضاکنندگان پیوست.
این دو رویداد شامل نشست سالانه سازمان همکاری شانگهای (SCO) و رژه نظامی عظیم در پکن به مناسبت هشتادمین سالگرد پایان جنگ جهانی دوم هستند.
حضور فعال ایران در سازمان همکاری شانگهای
به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، جمهوری اسلامی ایران، که بهتازگی عضویت کامل خود در سازمان همکاری شانگهای را تثبیت کرده، در این نشست با حضور مسعود پزشکیان، رئیس دولتش، در کنار رهبران روسیه، چین، هند، و سایر کشورهای آسیایی، تلاش دارد جایگاه راهبردی خود را در اتحاد شرق تقویت کند.
سازمان همکاری شانگهای که در سال ۲۰۰۱ توسط چین و روسیه پایهگذاری شد، امروز به محوری برای همکاریهای امنیتی و ژئوپلیتیکی در آسیای مرکزی و فراتر از آن تبدیل شده است. جمهوری اسلامی ایران در سالهای اخیر از طریق این بستر به دنبال گسترش نقش خود در ترتیبات امنیتی منطقهای و مهار فشارهای غرب، بهویژه پس از فعالسازی مکانیسم ماشه توسط سه کشور اروپایی، است.
نشست سهجانبه غیررسمی تهران، پکن و مسکو
هرچند هیچ نشست رسمی سهجانبه اعلام نشده، اما حضور همزمان روسای جمهوری از ایران، روسیه و چین در پکن، چه در قالب سازمان همکاری شانگهای و چه در رژه نظامی، نمادی آشکار از همگرایی سیاسی و استراتژیک این سه کشور در برابر آن چیزی است که «نظم بینالمللی تحت رهبری غرب» میخوانند.
روابط حکومت ایران با روسیه در سایه جنگ اوکراین و با ارسال پهپادهای انتحاری به مسکو تقویت شده و همزمان چین نیز بدون محکومیت رسمی تجاوز روسیه، به حمایتهای اقتصادی و تکنولوژیک از کرملین ادامه داده است. در این میان، حکومت ایران نیز تلاش دارد از فضای ایجادشده برای فروش نفت، جذب سرمایهگذاری شرقی و تقویت چتر امنیتی خود بهرهبرداری کند.
حضور نمادین در رژه نظامی چین
رژه نظامی پکن که به مناسبت شکست ژاپن در جنگ جهانی دوم برگزار میشود، بستری برای نمایش قدرت نظامی و اتحادهای ژئوپلیتیکی چین است. در این مراسم، رهبر کره شمالی کیم جونگ اون در کنار شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین قرار خواهد گرفت. اگرچه رئیسدولت حکومت ایران در این بخش از مراسم شرکت نمیکند، اما حضور نظامی و سیاسی ایران در ساختارهای ائتلافی مانند سازمان همکاریهای شانگهای و تعاملات دوجانبه با چین و روسیه، به نوشته خبرگزاریها نقش مکملی در پیام کلی این گردهماییها دارد: تلاش برای شکلگیری یک محور شرقی جدید با تمرکز بر مقابله با نفوذ غرب.
در شرایطی که حکومت ایران با تهدیدات جدید تحریمی از سوی اروپا مواجه شده و احتمال خروج از انپیتی از سوی برخی نهادهای حکومتی مطرح میشود، شرکت فعال در نشست سازمان همکاریهای شانگهای و تقویت روابط با چین و روسیه، بخشی از راهبرد «نگاه به شرق» جمهوری اسلامی است. چین و روسیه نیز با حفظ روابط استراتژیک با تهران، تلاش دارند از آن بهعنوان وزنهای برای تقابل با غرب در موضوعات امنیتی، انرژی و نظم جهانی استفاده کنند.
بهنوشته نشریه اسپکتیتور، دولت استرالیا پس از ماهها تعلل، احمد صادقی، سفیر جمهوری اسلامی، و سه عضو دیگر از کادر دیپلماتیک حکومت ایران را از کشور [استرالیا] اخراج کرده است؛ اقدامی که پس از دریافت حجم بالایی از اطلاعات امنیتی درباره دخالت [حکومت] ایران در چندین حمله یهودیستیزانه در خاک استرالیا صورت گرفت.
بر اساس این گزارش، مقامات اطلاعاتی استرالیا سرانجام موفق شدند حتی تردیدهای مقامات ارشد دولت—از جمله وزیر مهاجرت و وزیر خارجه—را کنار بزنند و ثابت کنند که جمهوری اسلامی در دو مورد از حملات ضدیهودیها که پس از حمله ۷ اکتبر حماس به اسرائیل شدت گرفت، نقش مستقیم داشته است. اسپکتیتور نوشت: «ایران تلاش کرده با بهکارگیری بزهکاران محلی ردپای خود را پنهان کند، اما شواهد عملیاتی و فنی بهوضوح به تهران ختم میشود.»
نمونه بارز این بیکفایتی، ماجرای حمله آتشافروزانه به کارخانه آبجوسازی «کرلی لوئیس» در سیدنی است؛ جایی که مهاجمان هدف اشتباهی را به آتش کشیدند، در حالیکه دستور داشتند یک کافه کوشر متعلق به جامعه یهودیان را منهدم کنند. بهنوشته اسپکتیتور، عاملان با فردی با نام رمز «جیمز باند» در ارتباط بودند که در واقع، رابط وزارت اطلاعات یا سپاه بوده است.
احمد صادقی، سفیر اخراجشده، چهرهای جنجالی در فضای مجازی نیز بود. او پس از حمله ۷ اکتبر، آن را «مقاومت خودجوش» خواند و بعدتر نیز، حسن نصرالله، رهبر حزبالله لبنان، را «شخصیتی برجسته و رهبر استثنایی» توصیف کرد. صادقی در اظهارنظری دیگر، اسرائیل را «طاعون صهیونیستی» نامید و خواستار «حذف آن از سرزمینهای مقدس فلسطین» تا سال ۲۰۲۷ شد.
با وجود واکنشهای گسترده، دولت استرالیا تا مدتها از اقدام جدی خودداری کرد. پیتر داتن، رهبر وقت اپوزیسیون، بارها خواستار اخراج فوری صادقی شد. اما نخستوزیر تنها به وزارت خارجه دستور داد تا «با صادقی تماس گرفته شود»—اقدامی که اسپکتیتور آن را «تذکری بهنرمی ضربه با برگ کاهو خیس» توصیف کرد.
سورن اِدگار، نایبرئیس ائتلاف ایرانیان استرالیا، در واکنش به اظهارات صادقی گفت: «این اظهارات نهتنها یهودیستیزانه بلکه تهدیدی مستقیم علیه امنیت و همبستگی جامعه چندفرهنگی ماست.»
از سوی دیگر، کایلی مور-گیلبرت، استاد دانشگاه و زندانی سابق در ایران، تاکید کرده که سالها جامعه ایرانی و قربانیان سپاه در استرالیا هشدار دادهاند که «عوامل جمهوری اسلامی با جسارت و بدون پیامد در خاک استرالیا فعالاند». او همچنین گفته که بارها از وزرای خارجه خواسته مقامات سپاه را تحریم کنند اما پاسخی دریافت نکرده است.
اسپکتیتور با اشاره به سابقه تروریستی جمهوری اسلامی، از جمله توطئه بمبگذاری در اروپا توسط یک دیپلمات ایرانی و عملیات نافرجام بانکوک که منجر به انفجار پای خود عاملان شد، نتیجه میگیرد که سفارت جمهوری اسلامی ایران در کانبرا نباید باز بماند.
این نشریه در پایان نوشت: «تا زمانی که این سفارتخانه باز است، زمینهچینی برای عملیات تروریستی ادامه خواهد داشت. اخراج دیپلماتها کافی نیست—پایگاه باید بسته شود.»
