مقامهای اندونزی اعلام کردند بهدنبال آتشسوزی در ساختمان پارلمان منطقهای در شهر ماکاسار، سه نفر کشته شدند و پنج نفر دیگر آسیب دیدند. این اعتراضها نخستین آزمون جدی برای دولت پرابوو سوبیانتو، رییسجمهوری این کشور محسوب میشود.
خبرگزاری رویترز شنبه هشتم شهریور نوشت که آژانس مدیریت بحران اندونزی در بیانیه خود علت مرگ قربانیان در آتشسوزی شامگاه جمعه در ماکاسار، مرکز استان سولاوسی جنوبی را اعلام نکرد.
خبرگزاری «آنتارا» گزارش داد قربانیان در داخل ساختمان شعلهور گرفتار شده بودند.
آژانس بحران افزود دو نفر از مجروحان در نتیجه بیرون پریدن از ساختمان آسیب دیدهاند.
اعتراضها از جاکارتا آغاز شد
اعتراضها از اوایل هفته در جاکارتا، پایتخت اندونزی، در واکنش به حقوق قانونگذاران آغاز شد و جمعه، پس از آن شدت گرفت که یک خودروی زرهی پلیس با راننده یک موتورسیکلت خدمات اینترنتی برخورد کرد و او را کشت.
پرابوو که از اکتبر سال گذشته ریاستجمهوری را برعهده گرفته، جمعه شب به خانه خانواده راکب موتورسیکلت رفت، به والدین او تسلیت گفت و وعده داد بر روند تحقیقات درباره مرگ او نظارت کند.
غارت پراکنده و اختلال در حملونقل
رسانههای محلی گزارش دادند جمعه در جاکارتا غارت پراکنده و خسارت به چند مرکز حملونقل رخ داده است.
همچنین در شهرهای بزرگ باندونگ و یوگیاکارتا نیز تظاهرات برگزار شد.
شرکت راهآهن سریعالسیر جاکارتا اعلام کرد قطارها شنبه در ایستگاهی نزدیک محل اعتراضهای روز جمعه توقف نکردند.
شرکت اتوبوسرانی ترانسجاکارتا که زیر نظر مدیریت استان فعالیت میکند نیز گفت قادر به ارائه خدمات به مسافران نبوده است.
مقامهای اندونزیایی اعلام کردند که شنبه، نشانهای فوری از ادامه اعتراضها دیده نشد.
بازگشت نگرانکننده ارتش به عرصه مدنی
نقش فزاینده ارتش در امور غیرنظامی در اندونزی، با انتقاد ناظران روبهرو شده است.
آنان معتقدند این روند یادآور گذشته استبدادی این کشور است.
اندونزی در سال ۱۹۹۸ از حکومت استبدادی رهایی یافت. در آن زمان، سوهارتو، دیکتاتور پیشین و پدر همسر سابق پرابوو سوبیانتو، رییسجمهوری کنونی این کشور، پس از ۳۲ سال حکومت مجبور به کنارهگیری از قدرت شد.
بهعنوان بخشی از دوران اصلاحات که پس از پایان حکومت سوهارتو کلید خورد، دکترین «دویفونگسی»، بهمعنای نقش دوگانه ارتش در عرصههای امنیتی و غیرنظامی، لغو شد.
با این حال، در روزهای اخیر نگرانیها در خصوص احیای احتمالی این سیاست بالا گرفته است.
ژنرال حیکل در بیانیهای تاکید کرد که ارتش تمام اقدامات لازم را برای موفقیت این ماموریتها اتخاذ خواهد کرد، در حالیکه حفظ صلح داخلی و امنیت غیرنظامیان نیز در اولویت قرار دارد. او این اظهارات را در جریان نشستی با فرماندهان ارشد ارتش بیان کرد و افزود: «ارتش در آستانه مرحلهای حساس قرار دارد که در آن ماموریتهایی مهم و تأثیرگذار انجام خواهد داد.»
دولت لبنان اوایل ماه اوت از ارتش خواسته بود تا پایان همان ماه طرحی برای خلعسلاح حزبالله، و همچنین سلاحهای موجود در اردوگاههای فلسطینی، تهیه کند. دفتر نخستوزیر اعلام کرده که هیات دولت در روز ۵ سپتامبر برای بررسی این طرح تشکیل جلسه خواهد داد.
با اینحال، رهبری حزبالله بهشدت با خلعسلاح مخالفت کرده و اعلام کرده که تصمیم دولت در این زمینه بهنفع منافع اسرائیل تمام میشود. نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، هشدار داده است که در صورت بروز درگیری داخلی، مسئولیت آن بر عهده دولت خواهد بود.
آتشبس میان حزبالله و اسرائیل که با میانجیگری آمریکا در نوامبر ۲۰۲۴ برقرار شد، تاکنون مانع از آغاز درگیری مستقیم شده است. با این حال، حزبالله اعلام کرده تا زمانیکه اسرائیل از پنج منطقه مورد مناقشه در داخل خاک لبنان عقبنشینی نکند و حملات هوایی خود را متوقف نسازد، حاضر به گفتوگو در مورد خلعسلاح نیست. حملات اخیر اسرائیل صدها کشته و زخمی برجای گذاشته که بیشتر آنها اعضای حزبالله بودهاند.
در همین راستا، ارتش اسرائیل روز جمعه اعلام کرد یکی از اعضای نیروهای نخبه «رضوان» حزبالله را در جنوب لبنان هدف قرار داده و کشته است. رسانه دولتی لبنان نیز گزارش داد که در حمله پهپادی به روستای سیرالغربیة، یک نفر کشته شده است.
آسوشیتدپرس همچنین گزارش داده که ژنرال حیکل از تماسهای ارتش لبنان با مقامات سوریه برای تقویت کنترل مرزهای مشترک خبر داده است. این در حالی است که پیش از سقوط بشار اسد در دسامبر گذشته، حزبالله بخش عمدهای از تسلیحات خود را از طریق سوریه و با حمایت جمهوری اسلامی ایران دریافت میکرد.
این دو رویداد شامل نشست سالانه سازمان همکاری شانگهای (SCO) و رژه نظامی عظیم در پکن به مناسبت هشتادمین سالگرد پایان جنگ جهانی دوم هستند.
حضور فعال ایران در سازمان همکاری شانگهای
به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، جمهوری اسلامی ایران، که بهتازگی عضویت کامل خود در سازمان همکاری شانگهای را تثبیت کرده، در این نشست با حضور مسعود پزشکیان، رئیس دولتش، در کنار رهبران روسیه، چین، هند، و سایر کشورهای آسیایی، تلاش دارد جایگاه راهبردی خود را در اتحاد شرق تقویت کند.
سازمان همکاری شانگهای که در سال ۲۰۰۱ توسط چین و روسیه پایهگذاری شد، امروز به محوری برای همکاریهای امنیتی و ژئوپلیتیکی در آسیای مرکزی و فراتر از آن تبدیل شده است. جمهوری اسلامی ایران در سالهای اخیر از طریق این بستر به دنبال گسترش نقش خود در ترتیبات امنیتی منطقهای و مهار فشارهای غرب، بهویژه پس از فعالسازی مکانیسم ماشه توسط سه کشور اروپایی، است.
نشست سهجانبه غیررسمی تهران، پکن و مسکو
هرچند هیچ نشست رسمی سهجانبه اعلام نشده، اما حضور همزمان روسای جمهوری از ایران، روسیه و چین در پکن، چه در قالب سازمان همکاری شانگهای و چه در رژه نظامی، نمادی آشکار از همگرایی سیاسی و استراتژیک این سه کشور در برابر آن چیزی است که «نظم بینالمللی تحت رهبری غرب» میخوانند.
روابط حکومت ایران با روسیه در سایه جنگ اوکراین و با ارسال پهپادهای انتحاری به مسکو تقویت شده و همزمان چین نیز بدون محکومیت رسمی تجاوز روسیه، به حمایتهای اقتصادی و تکنولوژیک از کرملین ادامه داده است. در این میان، حکومت ایران نیز تلاش دارد از فضای ایجادشده برای فروش نفت، جذب سرمایهگذاری شرقی و تقویت چتر امنیتی خود بهرهبرداری کند.
حضور نمادین در رژه نظامی چین
رژه نظامی پکن که به مناسبت شکست ژاپن در جنگ جهانی دوم برگزار میشود، بستری برای نمایش قدرت نظامی و اتحادهای ژئوپلیتیکی چین است. در این مراسم، رهبر کره شمالی کیم جونگ اون در کنار شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین قرار خواهد گرفت. اگرچه رئیسدولت حکومت ایران در این بخش از مراسم شرکت نمیکند، اما حضور نظامی و سیاسی ایران در ساختارهای ائتلافی مانند سازمان همکاریهای شانگهای و تعاملات دوجانبه با چین و روسیه، به نوشته خبرگزاریها نقش مکملی در پیام کلی این گردهماییها دارد: تلاش برای شکلگیری یک محور شرقی جدید با تمرکز بر مقابله با نفوذ غرب.
در شرایطی که حکومت ایران با تهدیدات جدید تحریمی از سوی اروپا مواجه شده و احتمال خروج از انپیتی از سوی برخی نهادهای حکومتی مطرح میشود، شرکت فعال در نشست سازمان همکاریهای شانگهای و تقویت روابط با چین و روسیه، بخشی از راهبرد «نگاه به شرق» جمهوری اسلامی است. چین و روسیه نیز با حفظ روابط استراتژیک با تهران، تلاش دارند از آن بهعنوان وزنهای برای تقابل با غرب در موضوعات امنیتی، انرژی و نظم جهانی استفاده کنند.
بهنوشته نشریه اسپکتیتور، دولت استرالیا پس از ماهها تعلل، احمد صادقی، سفیر جمهوری اسلامی، و سه عضو دیگر از کادر دیپلماتیک حکومت ایران را از کشور [استرالیا] اخراج کرده است؛ اقدامی که پس از دریافت حجم بالایی از اطلاعات امنیتی درباره دخالت [حکومت] ایران در چندین حمله یهودیستیزانه در خاک استرالیا صورت گرفت.
بر اساس این گزارش، مقامات اطلاعاتی استرالیا سرانجام موفق شدند حتی تردیدهای مقامات ارشد دولت—از جمله وزیر مهاجرت و وزیر خارجه—را کنار بزنند و ثابت کنند که جمهوری اسلامی در دو مورد از حملات ضدیهودیها که پس از حمله ۷ اکتبر حماس به اسرائیل شدت گرفت، نقش مستقیم داشته است. اسپکتیتور نوشت: «ایران تلاش کرده با بهکارگیری بزهکاران محلی ردپای خود را پنهان کند، اما شواهد عملیاتی و فنی بهوضوح به تهران ختم میشود.»
نمونه بارز این بیکفایتی، ماجرای حمله آتشافروزانه به کارخانه آبجوسازی «کرلی لوئیس» در سیدنی است؛ جایی که مهاجمان هدف اشتباهی را به آتش کشیدند، در حالیکه دستور داشتند یک کافه کوشر متعلق به جامعه یهودیان را منهدم کنند. بهنوشته اسپکتیتور، عاملان با فردی با نام رمز «جیمز باند» در ارتباط بودند که در واقع، رابط وزارت اطلاعات یا سپاه بوده است.
احمد صادقی، سفیر اخراجشده، چهرهای جنجالی در فضای مجازی نیز بود. او پس از حمله ۷ اکتبر، آن را «مقاومت خودجوش» خواند و بعدتر نیز، حسن نصرالله، رهبر حزبالله لبنان، را «شخصیتی برجسته و رهبر استثنایی» توصیف کرد. صادقی در اظهارنظری دیگر، اسرائیل را «طاعون صهیونیستی» نامید و خواستار «حذف آن از سرزمینهای مقدس فلسطین» تا سال ۲۰۲۷ شد.
با وجود واکنشهای گسترده، دولت استرالیا تا مدتها از اقدام جدی خودداری کرد. پیتر داتن، رهبر وقت اپوزیسیون، بارها خواستار اخراج فوری صادقی شد. اما نخستوزیر تنها به وزارت خارجه دستور داد تا «با صادقی تماس گرفته شود»—اقدامی که اسپکتیتور آن را «تذکری بهنرمی ضربه با برگ کاهو خیس» توصیف کرد.
سورن اِدگار، نایبرئیس ائتلاف ایرانیان استرالیا، در واکنش به اظهارات صادقی گفت: «این اظهارات نهتنها یهودیستیزانه بلکه تهدیدی مستقیم علیه امنیت و همبستگی جامعه چندفرهنگی ماست.»
از سوی دیگر، کایلی مور-گیلبرت، استاد دانشگاه و زندانی سابق در ایران، تاکید کرده که سالها جامعه ایرانی و قربانیان سپاه در استرالیا هشدار دادهاند که «عوامل جمهوری اسلامی با جسارت و بدون پیامد در خاک استرالیا فعالاند». او همچنین گفته که بارها از وزرای خارجه خواسته مقامات سپاه را تحریم کنند اما پاسخی دریافت نکرده است.
اسپکتیتور با اشاره به سابقه تروریستی جمهوری اسلامی، از جمله توطئه بمبگذاری در اروپا توسط یک دیپلمات ایرانی و عملیات نافرجام بانکوک که منجر به انفجار پای خود عاملان شد، نتیجه میگیرد که سفارت جمهوری اسلامی ایران در کانبرا نباید باز بماند.
این نشریه در پایان نوشت: «تا زمانی که این سفارتخانه باز است، زمینهچینی برای عملیات تروریستی ادامه خواهد داشت. اخراج دیپلماتها کافی نیست—پایگاه باید بسته شود.»
بهگزارش سیانان، هیئت قضات دادگاه استیناف فدرال در واشینگتن روز جمعه اعلام کردند رئیسجمهوری ایالات متحده در اعمال این تعرفهها از اختیارات قانونی خود فراتر رفته است. با این حال، اجرای حکم تا ماه اکتبر به تعویق افتاده و تعرفهها فعلاً برقرار ماندهاند.
سیانان نوشت، قضات در رای خود تصریح کردند که «قانون اختیارات اقتصادی اضطراری بینالمللی» مجوز اعمال تعرفههایی به وسعت تعرفههای اعلامشده توسط ترامپ را نمیدهد و وضع مالیات، از جمله تعرفه، به صراحت از اختیارات کنگره است.
این پرونده با رای اکثریت قضات دادگاه فدرال سیرکیت به نتیجه رسید؛ هفت قاضی علیه ترامپ و چهار قاضی، از جمله ریچارد تارانتو، در دفاع از اختیارات اضطراری او نظر مخالف دادند.
این دعوا که از ادغام دو پرونده شکل گرفته، شامل شکایت ۱۲ ایالت تحت مدیریت دموکراتها و یک گروه محافظهکار تجاری است. پیشتر، دادگاه تجارت بینالملل نیز بخشهایی از این تعرفهها را رد کرده بود.
با این حال، سیانان یادآور شد که تعرفههای مربوط به خودرو، فولاد و آلومینیوم که بر اساس قانون دیگری اعمال شدهاند، همچنان خارج از شمول این رای هستند.
کاخ سفید در واکنش گفت رییسجمهوری «قانونی» عمل کرده و دولت قصد دارد به دیوان عالی شکایت ببرد. سیانان در ادامه گزارش داد که مقامات خزانهداری و بازرگانی هشدار دادهاند تعلیق تعرفهها میتواند مذاکرات تجاری آمریکا با اروپا، بریتانیا و ژاپن را تضعیف کند و به اعتبار دیپلماتیک واشینگتن آسیب بزند.
بهنوشته سیانان، رای اخیر میتواند بر آینده ابزارهای تجاری دولت و سیاست صنعتی آمریکا اثرگذار باشد.
واکنش ترامپ در تروثسوشال
در واکنش به این حکم، دونالد ترامپ رئیسجمهوری ایالات متحده، شامگاه جمعه در پیامی در شبکه اجتماعی تروثسوشیال به حکم دادگاه استیناف درباره لغو تعرفههای تجاری واکنش نشان داد و آن را «نادرست و جانبدارانه» خواند.
ترامپ در این پیام نوشت: «تمام تعرفهها همچنان برقرار هستند! امروز یک دادگاه استیناف بهشدت جناحی و جانبدارانه، بهطور نادرست اعلام کرد که تعرفههای ما باید لغو شوند، اما آنها میدانند ایالات متحده در نهایت پیروز خواهد شد. اگر روزی این تعرفهها لغو شوند، برای کشور فاجعهای کامل خواهد بود و ما را از نظر مالی تضعیف خواهد کرد، در حالی که باید قوی بمانیم.»
او تاکید کرد که آمریکا دیگر تحمل «کسریهای تجاری عظیم» و «تعرفهها و موانع غیرتعرفهای ناعادلانهای» را نخواهد داشت که کشورهای مختلف—چه متحد و چه رقیب—بر آمریکا تحمیل کردهاند و تولیدکنندگان، کشاورزان و سایر گروهها را تضعیف میکند. به گفته ترامپ، اگر حکم دادگاه استیناف پابرجا بماند، این امر «عملاً به نابودی ایالات متحده خواهد انجامید.»
ترامپ همچنین با اشاره به اهمیت حمایت از تولید داخلی نوشت: «تعرفهها بهترین ابزار برای حمایت از کارگران و شرکتهایی هستند که محصولات عالی ساخت آمریکا تولید میکنند. سالهاست سیاستمداران بیتفاوت و ناآگاه اجازه دادهاند تعرفهها علیه ما بهکار روند. اما حالا، با کمک دیوان عالی ایالات متحده، آنها را در راستای منافع کشورمان استفاده خواهیم کرد و آمریکا را دوباره ثروتمند، نیرومند و قدرتمند خواهیم ساخت. از توجه شما سپاسگزارم.»
با تعلیق اجرای رای تا اکتبر، تعرفهها کماکان برقرار است و دولت فرصت دارد پرونده را به دیوان عالی ببرد. همزمان، شرکای تجاری در حال بازنگری ترتیبات خود با واشینگتن احتمالاً پیش از هر چیز به شفافیت حقوقی درباره ابزار تعرفهای نیاز خواهند داشت.
نتیجه نهایی این نزاع، هم بر مسیر سیاست صنعتی و تورمی آمریکا اثر خواهد گذاشت و هم بر معادلات تجاری با اروپا و آسیا؛ جایی که تکلیف نقش تعرفهها در راهبرد اقتصادی کاخ سفید برای سالهای پیشرو روشن میشود.
واتساپ روز جمعه اعلام کرد که یک عملیات پیچیده جاسوسی سایبری را شناسایی کرده که از زنجیرهای از آسیبپذیریهای امنیتی در این اپلیکیشن و همچنین در دستگاههای اپل برای هک کردن آنها استفاده کرده است. این حمله کمتر از ۲۰۰ کاربر در سراسر جهان را تحت تاثیر قرار داده و برخی از آنها از اعضای نهادهای مدنی بودهاند.
به گفته دونچا اُ کربهیل، رئیس آزمایشگاه امنیت سازمان عفو بینالملل، شواهد اولیه نشان میدهد که هم کاربران آیفون و هم اندروید هدف قرار گرفتهاند و اپلیکیشنهایی فراتر از واتساپ نیز ممکن است در معرض خطر بوده باشند. واتساپ تاکید کرده که حفرههای امنیتی مورد سوءاستفاده را اصلاح کرده است، اما جمعآوری دادهها از قربانیان همچنان ادامه دارد.
همزمان، گوگل نیز در پی بروز یک تهدید سایبری بزرگ مرتبط با رخنه دادهها از طریق شرکت نرمافزاری سیلزفورس (Salesforce)، هشدار اضطراری به حدود ۲.۵ میلیارد کاربر جیمیل صادر کرده است.
گوگل در این هشدار از کاربران خواسته رمزهای عبور خود را فوراً بهروزرسانی کرده و اقدامات امنیتی بیشتری برای حفاظت از حسابهای خود انجام دهند.
بر اساس گزارشها، هرچند سامانههای اصلی گوگل همچنان ایمن باقی ماندهاند، اما رخنه هکرها در زیرساختهای سیلزفورس، فرصتی تازه برای نفوذ به میلیونها صندوق ورودی ایجاد کرده است. این زنگ خطر جدی باعث شده متخصصان امنیتی نسبت به تداوم تهدیدات هدفمند علیه فعالان مدنی، خبرنگاران و کاربران عادی هشدار دهند.
این دو مورد جدید، بار دیگر بر ضرورت بهروزرسانی نرمافزارها، استفاده از احراز هویت دو مرحلهای، و احتیاط در باز کردن لینکها یا پیوستهای مشکوک تاکید میکند.
