کانال ۱۲ اسرائیل در گزارشی به استفاده از تکنولوژیهای جدید در نیروی هوایی ارتش اشاره کرد و درباره جنگ ۱۲ روزه نوشت در شامگاه حمله جتهای اسرائیل در عملیاتی با نام «عروسی سرخ»، برگرفته از سریال «تاج و تخت»، «سر مار» را از تن آن جدا و به ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ضربه زد.
در این گزارش اشاره شده که اسرائیل در دو روز به برتری هوایی در آسمان ایران دست یافت.
طبق این گزارش، نیروی هوایی اسرائیل برای نخستینبار سامانه پایش لحظهای وضعیت جسمانی خلبانان را به کار میگیرد؛ سامانهای که با حسگرهای متصل به بدن، ضربان قلب، سطح اکسیژن و حتی امواج مغزی را رصد میکند.
مقامهای پزشکی نیروی هوایی اسرائیل میگویند هدف این فناوری جلوگیری از بیهوشی و کاهش هوشیاری خلبانان در پروازهای طولانی و پرخطر، بهویژه در عملیات علیه ایران است.
این رسانه جمعه ۳۱ مرداد نوشت: «ایران مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی را تهدید کرده که در صورت ورود به ایران بازداشت خواهد شد، که این امر گفتگوها را پیچیدهتر کرده است.»
پیشتر در تیرماه، علی مظفری، معاون قوه قضاییه جمهوری اسلامی، گروسی را به «فریبکاری» متهم کرد و گفت محاکمه غیابی او در ایران باید از طریق معاونت بینالملل قوه قضاییه بررسی شود.
او با اشاره به جنگ ۱۲ روزه جمهوری اسلامی و اسرائیل افزود: «وقتی این فرد با اقدامات فریبکارانه و گزارش مزورانه مقدمات این جنایت را فراهم کرد، باید پاسخگو باشد.»
روزنامه کیهان، رسانه زیر نظر نماینده علی خامنهای، نیز خواستار بازداشت و اعدام گروسی در ایران شده است.
اواخر خرداد، محمدجواد لاریجانی، رییس پژوهشگاه دانشهای بنیادی و دبیر سابق ستاد حقوق بشر قوه قضاییه، مواضع گروسی را مورد انتقاد قرار داد و گفت او باید محاکمه شود.
لاریجانی گروسی را یک «آدم خلافکار درجه یک» توصیف کرد.
در همان زمان، بریتانیا، فرانسه و آلمان با انتشار بیانیهای، تهدیدها در ایران علیه گروسی را محکوم کردند و از جمهوری اسلامی خواستند که همکاری کامل با آژانس را فورا از سر بگیرد.
آسوشیتدپرس در ادامه گزارش خود نوشت گروسی در فکر نامزدی برای سمت دبیرکلی سازمان ملل است و جمهوری اسلامی این موضوع را نیز در انتقادات خود از این دیپلمات آرژانتینی مطرح کرده است.
برخی رسانههای حامی حکومت پیش از این گروسی را متهم کرده بودند که بهدنبال تصدی سمت دبیرکل سازمان ملل است و به همین دلیل، از مواضع کشورهای غربی در قبال پرونده هستهای تهران حمایت میکند.
پیش از جنگ ۱۲ روزه، پنج دور مذاکرات هستهای میان تهران و واشینگتن برگزار شد، اما با تاکید مقامهای جمهوری اسلامی بر ادامه غنیسازی در خاک ایران، گفتوگوها به بنبست رسید.
وزارت خارجه جمهوری اسلامی ۳۱ مرداد در اطلاعیهای اعلام کرد عباس عراقچی در تماس تلفنی با همتایان خود از بریتانیا، فرانسه و آلمان و همچنین مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره مکانیسم ماشه گفتوگو کرده است.
بر اساس این اطلاعیه، مقرر شده است این مذاکرات چهارم شهریور در سطح معاونان ادامه یابد.
همزمان با اعلام خبر تماس تلفنی عراقچی با مقامات اروپایی، رسانههای داخلی ۳۱ مرداد از سفر یک هیات ایرانی به وین برای ملاقات با مقامهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی خبر دادند.
یک دیپلمات نزدیک به آژانس که نامش فاش نشده، درباره این دیدار به آسوشیتدپرس گفت این گفتوگوها ادامه مذاکراتی بود که در جریان سفر اخیر ماسیمو آپارو، معاون گروسی، به تهران انجام شد.
پیشتر در ۳۰ مرداد، خبرگزاری بلومبرگ به نقل از دیپلماتهای آگاه گزارش داد مقامهای آژانس بینالمللی هفته آینده برای گفتوگو با مقامهای آمریکایی درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی به واشینگتن سفر خواهند کرد.
بر اساس این گزارش، دلیل این سفر افزایش نگرانیها از ناتوانی آژانس در ارائه گزارشی روشن درباره ذخایر اورانیوم با غنای نزدیک به درجه تسلیحاتی جمهوری اسلامی است.
در این بیانیه که جمعه ۳۱ مرداد در حساب ایکس سازمان عفو بینالملل منتشر شده، تاکید شده است که این اقدام یادآور دیگری از مصونیت سیستماتیک عاملان جنایت علیه بشریت در آن دوره است.
عفو بینالملل با اشاره به اینکه معاون شهردار تهران، بهطور تکاندهندهای اعتراف کرده که گورها در قطعه ۴۱ این گورستان با مجوز رسمی مقامات در حال تخریب است، نوشت: «این اقدام در ادامه دههها محدودیت ظالمانه علیه خانوادهها از جمله محدودیتهایی مانند جلوگیری از گذاشتن گل یا تعمیر سنگ قبرهای تخریبشده صورت میگیرد.»
این سازمان حقوقبشری با تاکید بر اینکه «گورهای فردی و دستهجمعی قربانیان اعدامهای دهه ۱۳۶۰ صحنههای جنایتاند و نیازمند رسیدگی کارشناسان پزشکی قانونی برای نبش قبر و حفظ شواهد هستند»، افزود: «با تخریب آنها، مقامهای جمهوری اسلامی در حال پنهان کردن مدارک جنایات خود و مانعتراشی در برابر حق دستیابی به حقیقت، عدالت و جبران خسارت هستند.»
داود گودرزی، معاون علیرضا زاکانی، شهردار تهران، سهشنبه ۲۸ مرداد با اعلام این خبر گفت: «قطعه ۴۱ همینطوری مانده بود و ما برای قطعه ۴۲ نیاز به پارکینگ داشتیم، از مسئولان مجوز گرفتیم و آن را تبدیل به پارکینگ کردیم.»
او با بیان اینکه در این قطعه مزار جانباختگان و اعدامشدگان سازمان مجاهدین خلق قرار داشت، گفت مجوز لازم برای آمادهسازی این فضا برای تبدیل به پارکینگ گرفته شد و کارها به شکل «درست و هوشمندانه» در حال انجام است.
قطعه ۴۱ بهشت زهرا یکی از شناختهشدهترین محلهای دفن مخالفان و منتقدان جمهوری اسلامی است که از آن با نام «قطعه اعدامیها» یاد میکنند.
عفو بینالملل در بخش دیگری از بیانیه خود یادآوری کرد پیشتر مستند کرده بود که مقامات جمهوری اسلامی گورهای قربانیان کشتارهای دهه ۶۰ را از طریق بولدوزر، ساختوساز ساختمان و جاده، انباشت زباله یا ایجاد قبرهای جدید بر روی آنها از بین بردهاند.
به نوشته عفو بینالملل، مقامهای جمهوری اسلامی همچنین سنگ قبرهای قربانیان نقض حقوق بشر در سالهای اخیر از جمله اعضای «اقلیت تحت ستم بهائی» و کسانی که در جریان جنبش «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ کشته شدند را تخریب یا به آنها بیحرمت کردهاند.
این سازمان حقوقبشری در پایان از مقامات جمهوری اسلامی خواست به تخریب و بیحرمتی نسبت به گورهای فردی و دستهجمعی قربانیان اعدامهای دهه ۶۰ پایان دهند: «مقامات باید از تعمیق درد خانوادهها دست بردارند و به حق آنها برای دفن عزیزانشان با کرامت احترام بگذارند.»
مرادی جمعه ۳۱ مرداد با بیان اینکه احتمال افزایش بروز عفونتهای تنفسی در هرگونه تجمع انسانی وجود دارد، گفت: «بازگشت زائران اربعین منجر به افزایش مختصر موارد در برخی مبادی ورودی و استانها شده است.»
این مقام وزارت بهداشت افزود: «زائران اربعین در صورت بروز تب و علائم تنفسی تا دو هفته پس از بازگشت، آداب بهداشتی را رعایت کنند و در صورت داشتن علائم شدید، به پزشک مراجعه کنند.»
به گفته او، نسبت ابتلا به کرونا در بین عفونتهای تنفسی در کشور در هفته منتهی به ۱۸ مرداد حدود ۸.۵ درصد و در هفته منتهی به ۲۵ مرداد کمی بیشتر از ۱۰ درصد بوده است.
پیش از این در ۲۶ مرداد، مسعود شریفی، معاون فنی مرکز بهداشت یزد، در مصاحبه با خبرگزاری دولتی ایرنا اعلام کرد از میان زائران بازگشته از اربعین، شماری با علائم شبهآنفلوانزا شناسایی شدند که از این تعداد، حدود ۴۰ درصد تست کرونای مثبت داشتند.
شریفی گفت نزدیک به هزار و ۷۰۰ زائر از مسیر هوایی وارد این استان شدند که حدود ۶۰ نفر از آنان دچار تب، سرفه، بدندرد و آبریزش بینی بودند.
او افزود: «آزمایشها ابتلای بخشی از این افراد به کرونا را تایید کرد و نتایج نشان داد که حدود ۴۰ درصد از این موارد از نظر کرونا مثبت بودهاند، ولی مواردی از تست مثبت آنفلوانزا گزارش نشده است.»
خبرگزاری حوزه علمیه ۲۱ مرداد در مطلبی ضمن مقایسه سفرهای شهروندان به کشورهای غربی با سفر زائران اربعین به عراق نوشت هزینهای که برای «عیاشی و مصرفگرایی در خارج کشور» صرف میشود، به بازگشت فردی «مادی و آلوده» میانجامد، اما زائران با «عشقی تازه و محبتی عمیق» برمیگردند.
حکومت ایران پیشتر در سال ۱۳۹۸ برای ماهها در مورد آمارهای کرونا پنهانکاری کرده بود. پس از آن، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، با ورود واکسن کرونا به ایران مخالفت کرد که موجب مرگ بسیاری از مبتلایان شد و موجی از اعتراضات را در پی داشت.
جمهوری اسلامی در سالهای اخیر تبلیغات وسیعی برای برگزاری مراسم حکومتی اربعین و همچنین مراسم موسوم به «راهپیمایی اربعین» به راه انداخته و بودجههای ویژهای را برای آن در نظر گرفته است.
آنها در این نامه که نسخهای از آن جمعه ۳۱ مرداد به ایراناینترنشنال رسید، از زندان قرچک بهعنوان «کنج ستم» یاد کردند: «ما در زندان قرچک نیستیم؛ ما در کنج ستم، در گوشهای طراحیشده برای محو کردنمان محبوس شدهایم.»
آنها خطاب به رییس قوه قضاییه افزودند در زندان قرچک، «درهای عدالت را با قفلهای آهنینِ محرومیت از ابتداییترین حقوق انسانی به روی ما بسته و ما را در سیاهچالی از ظلم و تبعیض به اسارت گرفتهاید».
زهره سرو، گلاره عباسی، محبوبه رضایی، پریوش مسلمی، مهناز طراح، مرجان دیبا و فرزانه محمدی پارسا از امضاکنندگان این نامه هستند.
این زندانیان سیاسی در ادامه نامه خود خطاب به اژهای نوشتند: «شما تنها به این دلیل که باورمان با شما یکی نیست، زندگی را از ما سلب کردهاید. وظیفه شما، بهعنوان حاکمیت، فراهم آوردن حداقل شرایط زیستی برای ماست؛ وظیفهای که نهتنها از عهده آن برنیامدهاید، بلکه با بیکفایتی ما را به شرایطی صدچندان ظالمانهتر از زندان قرچک سپردهاید.»
آنها در ادامه هشدار دادند که جمهوری اسلامی سالها کباده جنگ کشیده، اما در شرایط جنگی توانایی فراهم آوردن ابتداییترین امکانات و حقوق زندانیان را ندارد: «ما را از دسترسی به کارگاه قرچک، از آب آشامیدنی، از برق و گاه حتی از غذا محروم کردهاید؛ این ستم سیستماتیک است.»
امضاکنندگان این نامه در خصوص شرایط خود افزودند: «دیگر بحث بر سر اینکه زندانی سیاسی هستیم یا امنیتی، بیمعناست. ما در این سیستم انسان به شمار نمیآییم. شرایط اسفناک قرچک را ضرب در ۱۰ کنید، باز هم به عمق فلاکت ما در این کنج ستم نمیرسد. ما را نه در رده یک قاتل زنجیرهای، که کمتر از موجودات زنده میدانید؛ گویی از بمب و موشک نیز خطرناکتریم.»
ایراناینترنشنال پیشتر در گزارشی نوشته بود زنان زندانی سیاسی که پس از حمله اسرائیل به زندان اوین به بخش قرنطینه زندان قرچک منتقل شدند، با مشکلات بسیاری در این زندان مواجهاند و در وضعیتی نامناسب به سر میبرند.
هفت زندانی سیاسی زن در بخش دیگری از نامه خود، به دو ماه بلاتکلیفی در قرچک اشاره کردند: «دو ماه است که با وعدههای پوچ آزادی یا انتقال به اوین، تا طنین تلخ "همینجا خواهید ماند"، زندگی ما را به تمسخر گرفتهاید. دو ماه است که صدای بمب و موشک در گوشمان میپیچد و ما را به آرزوی پایان این کابوس سیاه وا میدارد.»
آنها در پایان خطاب به اژهای نوشتند: «وضعیت ما باید بیدرنگ تعیین تکلیف شود. این کابوس سیاه باید ویران شود. ما انسانیم و حق حیات و کرامت انسانیمان را با صدای بلند فریاد میزنیم.»
لاریجانی در مصاحبه با وبسایت دفتر رهبر جمهوری اسلامی که جمعه ۳۱ مرداد منتشر شد، گفت: «من نمیگویم الان جنگ بالفعل وجود دارد، ولی بدانیم که جنگی شروع شده و این جنگ الان فقط به قطع آتش بسنده کرده است.»
او تاکید کرد: «پس ما باید آماده باشیم.»
پیشتر در ۲۶ مرداد، یحیی رحیم صفوی، مشاور عالی علی خامنهای، با اتخاذ موضعی مشابه گفته بود احتمالا میان حکومت ایران و اسرائیل مجددا جنگی به وقوع خواهد پیوست، اما «پس از آن، ممکن است دیگر جنگی رخ ندهد».
رویارویی جمهوری اسلامی و اسرائیل با انجام مجموعهای از حملات غافلگیرکننده از سوی اسرائیل به مواضع جمهوری اسلامی در ۲۳ خرداد آغاز شد و پس از ۱۲ روز، دو طرف با آتشبس موافقت کردند.
از زمان برقراری آتشبس، گمانهزنیهایی در ایران و اسرائیل درباره آغاز مجدد جنگ مطرح شده است.
در یک نمونه، رسانههای اسرائیلی به نقل از منابع امنیتی گزارش دادند در پی تهدیدهای جمهوری اسلامی، ارتش اسرائیل قصد دارد با انجام آزمایشهای تازه، توسعه سامانههای پدافند موشکی «پیکان-۳» و «پیکان-۴» را تسریع کند تا امکان رهگیری تهدیدات دور از مرزها فراهم شود.
جمهوری اسلامی به حمایت از «محور مقاومت» ادامه میدهد
لاریجانی در بخش دیگری از این گفتوگو، در پاسخ به این پرسش که آیا جمهوری اسلامی پس از جنگ ۱۲ روزه همچنان به حمایت از «جریان مقاومت» ادامه خواهد داد، گفت: «جمهوری اسلامی همیشه از مقاومت حمایت میکند، چون آن را یک جریان اصیل و یک سرمایه میداند.»
او اضافه کرد: «اگر از جریان مقاومت و قدرتهایمان صیانت نکنیم، ضربه میخوریم، این خیلی چیز بدی است.»
محور مقاومت عنوانی است که مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی برای گروههای مسلح مورد حمایت تهران در منطقه، نظیر حماس، جهاد اسلامی، حزبالله، حشد شعبی و حوثیهای یمن، استفاده میکنند.
«به حزبالله کمک میکنیم»
دبیر شورای عالی امنیت ملی در بخش دیگری از مصاحبه با وبسایت خامنهای بهطور خاص درباره حزبالله لبنان گفت: «ما به حزبالله کمک کردهایم و کمک میکنیم.»
او در واکنش به منتقدان حمایت از حزبالله افزود: «من دیدم گاهی میگویند مقاومت کاری برای ما نکرده. در واقع، میخواهند روی ذهن شما کار کنند و به شما القا کنند که اینها مثلا وبال گردن شما هستند و برایتان هزینهزا هستند، ولشان کنید، میشود صلح کرد.»
در روزهای اخیر موضوع خلع سلاح حزبالله بر روابط تهران و بیروت سایه افکنده است.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که نواف سلام، نخستوزیر لبنان، ۲۶ مرداد با تاکید بر خروج بیروت از «محور مقاومت» اعلام کرد نفوذ گسترده جمهوری اسلامی در کشورهای عربی رو به افول گذاشته است.
او به سفر اخیر لاریجانی به بیروت اشاره کرد و ادامه داد: «بهشدت بابت انتقاد ایران از تصمیم دولت لبنان برای خلع سلاح [حزبالله] گلایه کردم. به او اطلاع دادم که روابط متوازن میان کشورها، بهویژه میان ما و ایران، باید بر پایه احترام متقابل و عدم مداخله در امور داخلی استوار باشد.»
درخواست از رسانه ها برای خودسانسوری
لاریجانی که مشاور خامنهای است، در ادامه مصاحبه خود با اشاره به لزوم کنترل حکومت بر رسانهها گفت شورای عالی امنیت ملی باید با روزنامهنگاران و صاحبنظران ارتباط داشته باشد و آنها را «توجیه کند».
او تاکید کرد: «همه قبول دارند که به خاطر مسائل امنیتی، همه حرف را نمیشود زد... ما در گذشته هم این جلسات را میگذاشتیم و شرایط را برایشان توضیح میدادیم. البته من فکر میکنم این بلوغ فکری در اکثر این افراد هم وجود دارد؛ وقتی شرایط برایشان خوب ترسیم شود، آنوقت تصمیمات بهقاعدهای میگیرند.»
جمهوری اسلامی از زمان آغاز جنگ ۱۲ روزه، سرکوب رسانهها و خبرنگاران را شدت بخشیده است.
همچنین در این بازه زمانی، تعدادی از شهروندان به اتهام «جاسوسی» بازداشت و حتی اعدام شدهاند.
در پرونده هستهای «تسلیم نمیشویم»
لاریجانی در بخش دیگری از اظهاراتش گفت سیاست هستهای جمهوری اسلامی «این است که شما مذاکره را هیچ وقت رفع نکنید، ولی در مذاکره تسلیم هم نشوید، بلکه راهحلهای عقلایی ارائه بدهید».
او افزود: «من نمیگویم انعطاف نباید داشت، اما در جایی باید انعطاف داشت که قصدشان حل مساله باشد.»
لاریجانی به اظهارات پیشین خامنهای درباره «نرمش قهرمانانه» اشاره کرد و ادامه داد: «این برای جایی است که طرف مقابل هم بخواهد این کار را بکند؛ اما اگر طرف مقابل بگوید باید تسلیم بشوید، اینجا نباید تسلیم شد، باید ایستادگی کرد.»
در ماههای اخیر، اصرار جمهوری اسلامی بر غنیسازی اورانیوم در خاک ایران، مذاکرات هستهای را به بنبست کشانیده است.
در آخرین تحول، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ۳۱ مرداد اعلام کرد عباس عراقچی در تماس تلفنی با همتایان خود از بریتانیا، فرانسه و آلمان و همچنین مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره مکانیسم ماشه گفتوگو کرده و مقرر شده است این مذاکرات چهارم شهریور در سطح معاونان ادامه یابد.
لاریجانی همچنین درباره احتمال خروج جمهوری اسلامی از معاهده منع اشاعه تسلیحات هستهای (انپیتی) گفت: «این فرض همیشه وجود دارد. واقعیت این است که انپیتی هیچ خاصیتی برای ما نداشته.»
او به احتمال فعال شدن مکانیسم ماشه از سوی کشورهای اروپایی اشاره کرد و گفت: «در مورد نحوه استفاده از مکانیسم ماشه اختلاف نظر هست و کشورهای مهمی هم این اختلاف نظر را دارند. اگر به شورای امنیت برود، تازه آنجا هم محل بحث است. در آنجا میتوانند تصمیم بگیرند که این را فعال کنند یا نه.»
کریدور زنگزور و «خفگی ژئوپلتیک» برای جمهوری اسلامی
لاریجانی در بخش دیگری از اظهاراتش، به توافق اخیر میان باکو و ایروان بر سر کریدور زنگزور پرداخت و گفت: «این ذیل یک طراحی بزرگتر است که فقط مال ایران نیست؛ ذیل استفاده زیاد از آسیای مرکزی و قفقاز است که آمریکا و ناتو و مانند اینها حتما یک نگاه ریبآمیزی هم دارند؛ یک نوع فشار به روسیه هم هست، فشار به ما هم هست.»
او افزود: «سوال این است که آیا این عمل میتواند یک خفگی ژئوپلتیکی برای ایران ایجاد کند یا نه. خفگی ژئوپلتیکی برای ما بستگی دارد به اینکه با این پدیده چگونه عمل بشود و این همین حرفی است که الان بین ما و آنها در جریان است.»
او اظهارات مقامات ارمنستان و جمهوری آذربایجان در تلاش برای توجیه جمهوری اسلامی در خصوص کریدور زنگزور را ناکافی دانست و تاکید کرد: «این الفاظ تلفنی کفایت لازم را ندارد.»
کاخ سفید ۱۷ مرداد میزبان الهام علیاف، رییسجمهوری آذربایجان و نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان برای امضای پیمان صلح بود.
بر اساس این توافق، نام دالان زنگزور به «مسیر ترانزیتی دونالد ترامپ برای صلح و شکوفایی بینالمللی» تغییر مییابد و آمریکا بهمدت ۹۹ سال آن را اجاره خواهد کرد.
