حوثیهای تحت حمایت جمهوری اسلامی تایید کردند که ۱۰ نفر از خدمه کشتی باری اترنیتیسی را که نیمه تیر در نتیجه حمله آنها در دریای سرخ غرق شد، نجات دادهاند و این افراد اکنون در اختیار آنها هستند.
این گروه شبهنظامی که از جمله گروههای نیابتی جمهوری اسلامی قلمداد میشود، دوشنبه ۷ مرداد ویدیویی شش دقیقهای منتشر کردند. در بخشهایی از این ویدیو تصاویری از خدمه کشتی نشان داده میشود و بعضی از آنها در حال تماس با خانوادههایشان هستند.
حوثیها در این ویدیو مدعی شدهاند که خدمه کشتی از ممنوعیت دریایی اعلام شده از سوی حوثیها در خصوص کشتیهایی که به سمت بندرهای اسرائیل میروند، اطلاعی نداشتهاند.
حوثیها در بخشی از این ویدیو میگویند که کشتی اترنیتی سی پیش از غرق شدن در اثر حملات آنها، برای بارگیری کود شیمیایی به سوی بندر ایلات اسرائیل در حرکت بود.
نیمه تیر نیروهای حوثی با پهپادهای دریایی و نارنجکاندازهای موشکی به دو کشتی باریِ غیرنظامی با پرچم لیبریا و تحت مدیریت یونان به نامهای مجیک سیز (Magic Seas) و اترنیتی سی (Eternity C) حمله کردند. در پی این حملات، غرق شدن هر دو کشتی و مرگ چهار ملوان تایید شد.
پس از حمله به کشتی اترنیتی سی، خدمه و سه نگهبان مسلح آن ناچار به ترک کشتی شدند. ۱۰ نفر از خدمه زنده از آب بیرون کشیده شدند. این ۱۰ خدمه اکنون در اختیار حوثیها هستند و به احتمال زیاد پنج نفر دیگر در اثر حملات کشته شده باشند.
آغاز «مرحله چهارم» حمله به کشتیها
حوثیها یک روز پیش از انتشار ویدیو مربوط به خدمه کشتی اعلام کردند که عملیات نظامی آنها «وارد مرحله چهارم» شده است.
سخنگوی نظامی این گروه تحت حمایت جمهوری اسلامی در بیانیهای تلویزیونی گفت که از این به بعد همه کشتیهایی که برای تجارت عازم بندرهای اسرائیلی باشد، صرف نظر از ملیت هدف قرار خواهند داد.
او به شرکتهای تجاری هشدار داد: «اگر پیامهای ما را نادیده بگیرید، صرف نظر از مقصد کشتیهایتان به آنها حمله خواهیم کرد.»
او افزود: «نیروهای مسلح یمن از همه کشورها میخواهند اگر قصد دارند از تشدید تنشها در دریای سرخ پیشگیری کنند، به اسرائیل فشار بیاورند تا تجاوز را متوقف و محاصره غزه را لغو کند.»
از آغاز جنگ اسرائیل و حماس در نوار غزه، حوثیها حمله به کشتیهای عبوری از دریای سرخ را شدت بخشیدهاند؛ حملاتی که به گفته آنها در همبستگی با فلسطینیها صورت میگیرد.
نیمه اردیبهشت دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، اعلام کرد که آمریکا بمباران حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی در یمن را متوقف خواهد کرد و از توافق با این گروه برای پایان دادن حملات به کشتیهای آمریکایی خبر داد.
همان زمان حوثیها اعلام کردند این توافق شامل کشتیهای اسرائیلی نمیشود.
به گفته کاخ سفید، از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون، حوثیها بیش از ۱۴۵ حمله علیه کشتیهای تجاری سازماندهی و پیاده کردهاند. این حملات که پس از توافق با آمریکا کاهش یافته بود، از نیمه تیر با حمله به دو کشتی تحت مدیریت یونان از سر گرفته شد.
گیدئون گولبر، مدیرعامل بندر اِیلات، در روزهای پایانی تیر خبر داد که از آغاز حمله حوثیها به کشتیهای عبوری از دریای سرخ، فعالیتهای این بندر ۹۰ درصد کاهش داشته است.
اثرگذاری بر فعالیتهای بندر اِیلات از منظر نمادین و راهبردی، پیروزی قابلتوجهی برای حوثیها به شمار میآید.
سیانان به نقل از منبعی که نامی از او ذکر نشده، نوشت: «اکنون حماس در حال بررسی این گزینه است که به جای آزاد کردن هشت نفر از ۱۰ گروگان زنده در روز اولِ آتشبس احتمالی، گروگانهای زنده را بهتدریج طی ۶۰ روز آتشبس آزاد کند.»
این منبع همچنین از بازنگری حماس در «برخی محورهای مرتبط با پایان جنگ» خبر داده است. پیشتر قرار بود موضوعات مربوط به پایان دائمی جنگ پس از شروع آتشبس وارد دستور کار مذاکرات شوند.
یک مقام مصری هم در گفتوگو با سیانان تصمیم حماس برای اتخاذ «مواضعی سختتر» را تایید کرد و دلیل آن را فشار زیادی دانست که در اثر کاهش ذخایر غذایی «از داخل» به حماس وارد شده است. او جزییات بیشتری درباره این فشارها ارائه نکرد.
خلیل الحیه، از رهبران حماس، یک روز پیش از انتشار این خبر در یک فایل صوتی آمریکا و اسرائیل را بابت توقف مذاکرات آتشبس سرزنش کرد و با اشاره به بحران گرسنگی در غزه، ادامه مذاکرات را در حالی که غزه «تحت محاصره، گرسنگی و ویرانی» است، «بیمعنا» خواند.
آمریکا و اسرائیل دوم مرداد در میانه دور سوم مذاکرات با حماس هیئتهای مذاکرهکننده خود را برای مشورت فراخواندند و حماس را به «اخلال در فرآیند صلح» متهم کردند.
استیو ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ در امور خاورمیانه، دلیل بازگرداندن تیم مذاکرهکننده به آمریکا را «بیمیلی حماس برای رسیدن به توافق» اعلام کرد و گفت آخرین پاسخ آنها حاوی پیامی جز این نیست.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، سوم مرداد گفت: «حماس خواهان مرگ است و باید کار را به پایان رساند.»
همزمان بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل هم اعلام کرد دیگر امیدی به مذاکرات آتشبس با حماس ندارد.
تشکیلات خودگردان فلسطین: حماس باید کنترل غزه را واگذار کند
همزمان، محمد مصطفی، نخستوزیر تشکیلات خودگردان فلسطین، در کنفرانس راهحل دو کشوری که در نیویورک برگزار میشود، اعلام کرد که حماس باید خلع سلاح شود و علاوه بر تحویل سلاحهایش به تشکیلات خودگردان، کنترل باریکه غزه را نیز به این تشکیلات واگذار کند.
او همچنین با تاکید بر اینکه «تنها گروهی که حق حاکمیت بر سراسر باریکه غزه را دارد دولت فلسطین است»، از اسرائیل خواست بهطور کامل از این منطقه خارج شود.
او در این کنفرانس بار دیگر بر موضع تشکیلات خودگردان مبنی بر «رد خشونت و تروریسم در هر شکل، بهویژه حمله به غیرنظامیان» تاکید کرد.
تشکیلات خودگردان تا سال ۲۰۰۷ اداره غزه را در اختیار داشت. پس از آن حماس کنترل نوار غزه را بهدست گرفت و از آن زمان، تشکیلات خودگردان تنها بخشهایی از کرانه باختری را اداره میکند.
ترامپ وضعیت قحطی در غزه را به رسمیت شناخت
دونالد ترامپ، که به اسکاتلند سفر کرده است، دوشنبه ۷ مرداد پس از ملاقات با نخستوزیر بریتانیا وضعیت کنونی در باریکه غزه را «یک قحطی واقعی» توصیف کرد و گفت: «نمیتوان چنین چیزی را دید و انکار کرد. به همین دلیل آمریکا کارهای بیشتری انجام خواهد داد و مشارکت بیشتری خواهد کرد.»
او همچنین از اقدامات پیشین دولت خود برای توزیع کمکهای انسانی در غزه انتقاد کرد و از ایجاد مکانهای توزیع غذا با دسترسی آسان خبر داد.
ترامپ افزود: «اسرائیل مسئولیت زیادی در مورد محدود کردن کمکها دارد. به نتانیاهو خواهم گفت که از رسیدن غذا به مردم غزه اطمینان حاصل کند. من میخواهم مطمئن شوم هر گرم غذایی که ارسال میشود به دست مردم میرسد.»
بسیج جهانی گسترده
فردریش مرتس، صدراعظم آلمان، اعلام کرد در حال ارسال هوایی کمکهای بشردوستانه شامل غذا و تجهیزات پزشکی به غزه هستند.
خوزه مانوئل آلبارس بوئنو، وزیر امور خارجه اسپانیا، هم گفت که کمکهای کشورش در چند روز آینده با هماهنگی اردن انجام میشود. اردن مقدمات ارسال هوایی کمکها را فراهم خواهد کرد. او تاکید کرد: «این فقط قطرهای در اقیانوس است.»
بوئنو با ذکر اینکه کمکهای هوایی تقریبا برای پنجهزار نفر کافی است، درخواست دسترسی زمینی به تمام مناطق غزه و توزیع کمکهای جهانی از طریق سازمانهای مورد تایید سازمان ملل را مطرح کرد و گفت: «جریان کمکها باید دائمی و بدون مانعتراشی باشد.»
در حالی که نهادهای بینالمللی هشدار میدهند که گرسنگی در سراسر غزه گسترش یافته است و آمار مرگ بر اثر گرسنگی روزانه بالا میرود، چندین رهبر خارجی فشار بر اسرائیل برای صدور مجوز ورود کمکهای بیشتر به غزه را افزایش دادهاند.
در داخل اسرائیل دو گروه از شناختهشدهترین نهادهای حقوق بشری اسرائیلی، دولت نتانیاهو را به نسلکشی متهم کردند.
سناتور مستقل آنگوس کینگ از ایالت مِین با انتشار بیانیهای گفت که تا وقتی کودکان غزه به دلیل اقدامات اسرائیل یا امتناع این کشور از برخی اقدامات گرسنهاند و جان خود را از دست میدهند به کمکهای بیشتر به اسرائیل رای نخواهد داد.
طبق اعلام وزارت بهداشت غزه که تحت کنترل حماس است، ظرف ۲۴ ساعت منتهی به روز دوشنبه ۱۴ نفر دیگر بر اثر سوء تغذیه جان خود را از دست دادند.با این حساب مجموع قربانیان گرسنگی به ۱۴۷ نفر رسیده که دستکم ۸۷ کودک در میان آنهاست.
اسماعیل بقائی دوشنبه ۶ مرداد در گفتوگو با رسانهها ضمن تاکید بر «شایستگی مذاکرهکنندگان حماس در تشخیص مصالح مردم مظلوم غزه» گفت که آنها به مداخله طرفهای دیگر در مذاکرات جاری نیاز ندارند.
چند ساعت پیش از این اظهارات، دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده در نشست خبری مشترک با نخستوزیر بریتانیا در اسکاتلند گفته بود: «فکر میکنم ایران در این دور از مذاکرات غزه دخالت کرده و به حماس پیام و دستور داده، و این اصلا خوب نیست.»
بقائی در ادامه صحبتهایش «توصیهای» برای سیاستمداران آمریکایی داشت و خطاب به آنها گفت که برای «برقراری آتشبسی پایدار در غزه و نجات جان غیرنظامیان» باید ارسال تسلیحات به اسرائیل را متوقف و این کشور را به «توزیع شرافتمندانه کمکهای بشردوستان از طریق ساز و کارهای شناختهشده بینالمللی» وا دارد.
این نخستین بار نیست که ترامپ به مشارکت جمهوری اسلامی در مذاکرات آتشبس غزه اشاره میکند. او خرداد امسال در گفتوگو با خبرنگاران در کاخ سفید اعلام کرد که جمهوری اسلامی در مذاکرات میان اسرائیل و حماس و آزادی گروگانها مشارکت دارد.»
او جزئیات بیشتری درباره نقش جمهوری اسلامی در این مذاکرات ارائه نکرد و مقامات جمهوری اسلامی نیز واکنشی به اظهارات او نشان ندادند.
اسرائیل و کشورهای غربی همواره جمهوری اسلامی را به حمایتهای مالی و نظامی از حماس و دیگر گروههای لبنانی و فلسطینی و دامن زدن به استمرار و گسترش خشونتها در منطقه متهم میکنند.
اسکات بِسِنت، وزیر خزانهداری آمریکا، و هه لیفنگ، معاون نخستوزیر چین، در دفتر نخستوزیر سوئد دیدار کردند. این مذاکرات قرار است سهشنبه نیز ادامه یابد.
بسنت به احتمال «تمدید سطح تعرفههای فعلی» اشاره کرده و گفته است که وضعیت میان دو کشور به قدری تثبیت شده که میتوانند بررسی ایجاد توازن بلندمدت را شروع کنند.
از سوی دیگر، جِیمسُن گریِر، نماینده تجاری ایالات متحده که در این جلسه شرکت داشت به رسانهها گفت که انتظار «پیشرفت بزرگی» از این مذاکرات ندارد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، که در حال حاضر به اسکاتلند سفر کرده است، در نشست خبری مشترک با کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، با اشاره به این مذاکرات گفت: «خیلی دوست دارم چین کشوری باز باشد. بنابراین اکنون داریم با چین مذاکره میکنیم.»
جِیمسُن گریر، نماینده تجاری ایالات متحده که در این جلسه شرکت داشت به رسانهها گفت که انتظار «پیشرفت بزرگی» از این مذاکرات ندارد.
روزنامه واشینگتنپست به نقل از تحلیلگران نوشته است که این گفتوگوها زمینهساز دیدار احتمالی ترامپ و شی جینپینگ، رییسجمهوری چین خواهند بود.
تیمهای مذاکرهکننده دو کشور علاوه بر تعرفهها، گفتوگو درباره دسترسی شرکتهای آمریکایی به بازار چین، سرمایهگذاریهای چین در آمریکا، مواد تشکیلدهنده فنتانیل تولید چین، خرید نفت چین از روسیه و ایران و وضعیت مبادله فناوریهایی نظیر تراشههای مورد نیاز در صنعت هوش مصنوعی در دستور کار دارند.
در حال حاضر اعمال تعرفههای سهرقمی در هر دو کشور متوقف شده است.
ترامپ برای رسیدن به توافق تا ۱۰ اوت (۲۱ مرداد) مهلت تعیین کرده است. اگر تا این تاریخ توافقی با چین حاصل نشود، اجرای تعرفههای شدید آغاز خواهد شد. در این صورت، تعرفه ۱۴۵ درصدی آمریکا بر کالاهای چینی و تعرفه ۱۲۵ درصدی چین بر کالاهای وارداتی از آمریکا اجرایی خواهند شد.
نشست استکهلم، پس از مذاکرات مشابهی در ژنو و لندن برگزار میشود. در نتیجه آن مذاکرات اعمال تعرفهها به مدت ۹۰ روز متوقف شد. در طول این وقفه، تعرفههای آمریکا بر کالاهای چینی به ۳۰ درصد کاهش یافته است و چین هم تعرفهای ۱۰ درصدی بر محصولات آمریکایی اعمال میکند.
گریِر در گفتوگو با شبکه تلویزیونی سیاِنبیسی گفت: «انتظار من از این گفتوگوها نظارت و بررسی مداوم بر اجرای توافق کنونی است؛ اطمینان از اینکه مواد معدنی حیاتی کلیدی بین طرفین در جریان است و زمینه را برای تجارت تقویتشده و متوازن در آینده فراهم میکند.»
هرچند جزییاتی درباره این مذاکرات منتشر نشده است، با این حال تحلیلگران احتمال میدهند چین خواهان حذف تعرفه ۲۰ درصدی مرتبط با فنتانیل خواهد شد. همچنین پیشبینی میشود آتشبس تعرفهای به مدت ۹۰ روز دیگر تمدید شود.
نمایش حسننیت پیش از دیدار احتمالی شی-ترامپ
به گزارش فایننشالتایمز آمریکا اعمال محدودیت بر صادرات فناوری به چین را متوقف کرده است تا مذاکرات تجاری با پکن مختل نشود و تلاش ترامپ برای دیدار با شی در سال جاری را تقویت کند.
در همین حال سناتورهای هر دو حزب اصلی آمریکا قصد دارند این هفته لوایحی متمرکز بر رفتار چین با اقلیتها، مخالفان سیاسی و موضع این کشور در قبال تایوان ارائه کنند. این لوایح که بر مسائل امنیتی و حقوق بشر تاکید دارند ممکن است مذاکرات تجاری میان دو کشور را پیچیدهتر کنند.
ترامپ در هفتههای اخیر و پس از آنکه جنگ تعرفهای تلافیجویانه میان دو کشور که موجب اختلال در تجارت جهانی و زنجیرههای تامین شده بود متوقف شد، تلاش کرده تنشها با پکن را کاهش دهد.
آخرین دیدار سطحبالای میان آمریکا و چین ۲۰ تیر در مالزی برگزار شد، جایی که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، و وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، دیداری «سازنده و مثبت» درباره نحوه پیشبرد مذاکرات تجاری داشتند.
صفایی دوشنبه ششم مرداد در شبکه اجتماعی ایکس نوشت پلیس و نیروهای امنیتی بلژیک اطلاعاتی دریافت کردهاند که حاکی از تلاش جمهوری اسلامی برای ربودن او و انتقالش به تهران است.
او اضافه کرد بنا بر اطلاعات پلیس بلژیک، جمهوری اسلامی قصد دارد این اقدام را از طریق ترکیه انجام دهد؛ به همین دلیل، به او توصیه شده به این کشور سفر نکند.
صفایی افزود: «این خبر پس از آن منتشر میشود که قطعنامه من برای قرار دادن نام سپاه پاسداران در فهرست گروههای تروریستی اروپا، در پارلمان بلژیک به تصویب رسید و اکنون جمهوری اسلامی قصد دارد یک نماینده پارلمان از یک کشور اروپایی را برباید، شکنجه و اعدام کند یا از او بهعنوان ابزار چانهزنی در دیپلماسی گروگانگیری خود بهره ببرد.»
او در ادامه خطاب به جمهوری اسلامی نوشت: «در سن ۲۵ سالگی بهعنوان یک دختر جوان در زندان وحشتناک شما زندانی بودم. من خوب میدانم که شما چه هیولاهایی هستید. میدانم که شکنجه میکنید، تجاوز میکنید و میکشید. با وجود آنکه برای جانم نگرانم، هرگز مبارزه برای آزادی را متوقف نخواهم کرد.»
صفایی با تاکید بر اینکه جمهوری اسلامی در ضعیفترین وضعیت تاریخ خود قرار دارد و ربودن یک نماینده پارلمان از اروپا حکومت را در موقعیتی شکنندهتر قرار خواهد داد، افزود: «ما ادامه خواهیم داد. قطعا برای ایران، اما همچنین برای صلح در سراسر منطقه و برای زندگی بهتر در تمام کشورهایی که بهدلیل شبهنظامیان تروریست شما درگیر جنگ هستند.»
پیشتر در ۲۷ تیرماه، پارلمان بلژیک قطعنامهای را به تصویب رساند که در آن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بهعنوان «یک سازمان تروریستی» شناخته میشود. در این قطعنامه همچنین از اتحادیه اروپا خواسته شده تا موضع مشابهی اتخاذ کند.
این قطعنامه با ۱۳۵ رای موافق، ۱۴ رای ممتنع و بدون رای مخالف در پارلمان بلژیک به تصویب رسید.
صفایی هدایت تلاشهای چندساله برای تصویب این قطعنامه را بر عهده داشت.
او همان روز در پیامی در ایکس نوشت: «امروز روزی است که عدالت محقق میشود؛ روزی که قربانیان این رژیم همیشه آن را بهعنوان پیروزی بر قاتلان خود به خاطر خواهند سپرد.»
نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی در دهههای گذشته بارها اتباع خارجی و شهروندان دوتابعیتی را بهصورت خودسرانه بازداشت و زندانی کرده یا اقدام به ربودن مخالفان حکومت در خارج کشور و انتقال آنها به ایران کردهاند.
روحالله زم، مدیر رسانه آمدنیوز، جمشید شارمهد، شهروند ایرانی-آلمانی، و حبیب اسیود، شهروند دوتابعیتی ایرانی-سوئدی، از جمله افرادی هستند که طی سالهای گذشته در خارج از کشور ربوده و پس از انتقال به ایران به مرگ محکوم شدند.
