احتمال پایان گرسنگی در غزه؛ حملات روزی ۱۰ ساعت متوقف و مسیرهای جدید کمکرسانی ایجاد میشود
فرود آمدن کمکهای هوایی بر فراز مناطق شمالی باریکه غزه
اسرائیل اعلام کرد که عملیات نظامی را روزانه به مدت ۱۰ ساعت در بخشهایی از غزه متوقف و مسیرهای جدیدی برای کمکرسانی ایجاد میکند. همچنین پروژه راهاندازی یک خط لوله جدید بار نمکزدایی از آب طی چند روز آینده آغاز خواهد شد.
همزمان با اعلام این خبر، اُردن و امارات متحده عربی یکشنبه پنجم مرداد، ۲۵ تُن محموله امدادی به داخل باریکه غزه پرتاب کردند. طبق گزارشها دستکم ۱۰ فلسطینی در اثر سقوط جعبههای حاوی کمکها مجروح شدند.
طبق اعلام ارتش اسرائیل، فعالیت نظامی از ۱۰ صبح تا ۸ شب در سه منطقه المواصی در رفح، دیرالبلح مرکزی و شهر غزه تا اطلاع ثانوی متوقف خواهد شد و مسیرهای امن برای کاروانهای حامل غذا و دارو نیز از ۶ صبح تا ۱۱ شب فعال خواهد بود.
تام فلچر، معاون دبیرکل سازمان ملل در امور بشردوستانه، پس از تصمیم اسرائیل مبنی بر افزایش یکهفتهای کمکها گفت که به نظر میرسد برخی محدودیتهای حرکتی امدادرسانها در غزه کاهش یافته است.
فلچر در بیانیهای از گرد آمدن بیش از ۱۰۰ کامیون کمک از گذرگاهها برای انتقال به داخل غزه خبر داد و تاکید کرد: «اینها حاکی از پیشرفت است، اما مقادیر زیادی کمک لازم است تا از قحطی و یک بحران بهداشتی فاجعهبار جلوگیری شود.»
هلالاحمر مصر نیز اعلام کرد که بیش از ۱۰۰ کامیون حامل بیش از یکهزار و ۲۰۰ تُن مواد غذایی به جنوب غزه ارسال کرده است. به گفته ساکنان برخی از این کمکها پس از ورود به منطقه خانیونس غارت شد.
در روزهای گذشته انتقادهای جهانی به اسرائیل بابت فاجعه قحطی و گرسنگی در باریکه غزه افزایش چشمگیری داشت.
۲۸ کشور غربی از جمله بریتانیا، فرانسه و کانادا ۳۰ تیر «کشتار غیرانسانی فلسطینیها» بهویژه صدها نفر در نزدیکی مراکز توزیع غذا را محکوم و اعلام کردند که تصمیم اسرائیل برای محروم کردن غزه از کمکها غیرقابلقبول است.
یک روز بعد، بیش از ۱۰۰ نهاد امدادرسان، از جمله پزشکان بدون مرز و آکسفام، هشدار دادند که گرسنگی گسترده در سراسر باریکه غزه در حال گسترش است.
خط لوله آب شیرین، نیاز حیاتی ساکنان غزه
به نقل از ارتش اسرائیل پروژه راهاندازی یک خط لوله جدید که آب را از تاسیسات نمکزدایی در مصر به غزه میرساند در روزهای آینده آغاز خواهد شد. این پروژه که از سوی امارات متحده عربی اجرا میشود، دسترسی حدود ۶۰۰ هزار نفر از اهالی غزه به آب شیرین پاک را فراهم میکند.
همچنین اسرائیل روز شنبه ارسال برق به یک تاسیسات شیرینسازی آب در ساحل را که ماه مارس پس از فشارهای سیاستمداران راستگرا تعطیل شده بود، از سر گرفت.
با فعالیت این مرکز حدود ۱۸ هزار متر مکعب آب شیرین در روز تولید میشود. در هفتههای گذشته ساکنان با کمبود شدید آب آشامیدنی روبهرو بودند و نیروهای امدادی از شیوع گسترده بیماریهای عفونی بهدلیل وضعیت بهداشتی نامناسب خبر میدادند.
مقامات سازمان ملل صبح یکشنبه ضمن استقبال از رفع الزامات گمرکی برای کامیونهای مصر، تسهیل ورود غذا و دارو و امکانات تصفیه آب گفتند که هنوز اطلاعات دقیقی درباره چگونگی اجرای این سیاستهای جدید ندارند و از میزان اثربخشی این افزایش کمکها مطمئن نیستند.
تندروهای راستگرا از تغییر در سیاستهای کمکرسانی خشمگیناند
این تغییرات بلافاصله با خشم جناح راست افراطی اسرائیل مواجه شد. صبح یکشنبه، گروه کوچکی از معترضان تلاش کردند مسیر کامیونهای حامل کمک را که از مصر وارد باریکه غزه میشدند، مسدود کنند.
ایتامار بنگویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل که رهبری شهرکنشینان افراطی را برعهده دارد، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این کشور را متهم کرد که بدون اطلاع او برای کاهش محدودیتهای کمکرسانی تصمیم گرفته است.
او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «شنبه شب، من از طریق منبعی در دفتر نخستوزیر مطلع شدم که در طول شبات (شنبه مذهبی)، بدون اطلاع من یک جلسه مشورتی امنیتی برگزار شده است. مشخص شد که «راه جایگزین» تسلیم شدن در برابر حماس و کارزار دروغین آنها و افزایش کمکهای انساندوستانهای است که مستقیما به آنها میرسد ... تنها راه پیروزی در جنگ و بازگرداندن گروگانها این است که ارسال هرگونه کمک «انساندوستانه» بهطور کامل متوقف، باریکه غزه بهطور کامل اشغال و مهاجرت داوطلبانه تشویق شود.»
ماههاست که سیاستمداران راستگرای اسرائیلی و نظامیان تندرو محدود شدن فعالیتهای امدادگران سازمان ملل را با این استدلال توجیه کردهاند که کمکهای این نهاد اغلب به دست نیروهای حماس میافتد، ادعایی که توسط دولتهای غربی و مقامات سازمان ملل رد شده است.
طبق اعلام وزارت بهداشت غزه، که تحت کنترل حماس است، دهها نفر از ساکنان غزه در هفتههای اخیر بر اثر سوء تغذیه جان خود را از دست دادهاند.
این وزارتخانه گزارش داد که در ۲۴ ساعت منتهی به یکشنبه، ۶ مرگ جدید به دلیل گرسنگی ثبت شده است، با این حساب مجموع قربانیان گرسنگی به ۱۳۳ نفر رسیده که ۸۷ کودک در میان آن هاست.
اسرائیل از نیمه اسفند سال گذشته ارسال کمکها به غزه را متوقف کرد تا حماس را برای آزادسازی دهها گروگانی که هنوز در اختیار دارد تحت فشار بگذارد و دو ماه بعد، کمکرسانی را با اعمال محدودیتهایی از سر گرفت.
پس از سرگیری کمکها، عملیات امدادرسانیِ بینالمللی محدود شد و گروه تازهای به نام بنیاد بشردوستانه غزه که مورد حمایت تلآویو است، بخش عمده کمکرسانی را بر عهده گرفت.
این نهاد در ابتدای سال ۲۰۲۵ به عنوان یک سازمان غیردولتی در ایالت دلِوِر آمریکا تاسیس شد. جانی مور، مدیر اجرایی این بنیاد، یک فعال مسیحی انجیلی است که روابط نزدیکی با دولت ترامپ و جریانهای مذهبی راستگرا و تندرو در آمریکا و اسرائیل دارد.
این بنیاد بهدلیل ارسال ناکافی غذا به بخشهای محدودی از غزه و رها کردن بستهها در مکانهایی آشفته که در آنها گروههای جویای کمک، اغلب با سرکوب و شلیک نیروهای اسراییلی مواجه میشوند، مورد انتقاد قرار گرفته است.
این گروه همواره اتهامهای مربوط به امنیتی کردن توزیع غذا و کمکهای انسانی را رد کرده است.
به گزارش دفتر حقوق بشر سازمان ملل، در سه ماه گذشته بیش از یکهزار فلسطینی هنگام هنگام دریافت غذا کشته شدهاند. بیشتر این تیراندازیها به سوی مردم در نزدیکی پایگاههای کمکرسانی بنیاد بشردوستانه غزه رخ داده است.
صداهای مخالف نتانیاهو از درون اسرائیل
در هفتههای گذشته علاوه بر مخالفت فزاینده جهانی با سیاستهای دولت اسرائیل در قبال کمکرسانی به غزه، گروههای مردمی درون اسرائیل برای اعتراض به این سیاستها به خیابان آمدند.
گایل تالشیِر، استاد علوم سیاسی در دانشگاه عبری اسرائیل در گفتوگو با واشینگتنپست محدودیتهای شدید نتانیاهو در ارسال کمک و خواسته جناح راست افراطی در این کشور مبنی بر اشغال کامل غزه را «غیرقابلتحمل» خواند.
تالشیر گفت: «نتانیاهو متوجه شده که فشار بینالمللی در حال افزایش است و اینکه این وضعیت نمیتواند با تمام موانعی که خودش ایجاد کرده حل شود. او برای اینکه از ائتلافش محافظت کند وضعیت را تغییر داد.»
دانشمندان بریتانیایی مطالعهای برای بررسی این موضوع آغاز کردهاند که آیا آلودگی هوا میتواند باعث زوال عقل شود؟ این پژوهش، میتواند به توسعه داروهای جدیدی برای مقابله با پیشرفت بیماریهایی مانند آلزایمر منجر شود.
گاردین روز یکشنبه ۲۹ مهر در گزارشی نوشت دانشمندان بریتانیایی در آستانه راهاندازی پروژه تحقیقاتی چشمگیری هستند که نشان میدهد هوایی که تنفس میکنیم چگونه میتواند بر مغز ما تاثیر بگذارد.
به گفته دانشمندان، این تحقیق برای درک یک مشکل پزشکی مهم، یعنی چگونگی تاثیر آلودگی هوا بر بروز زوال عقل، حیاتی است.
در سالهای اخیر، دانشمندان دریافتند که آلودگی هوا یکی از خطرناکترین تهدیدها برای سلامت انسان است و نشان دادهاند که این آلودگی در بروز سرطان، بیماریهای قلبی، دیابت و بسیاری از مشکلات بهداشتی دیگر نقش دارد.
اکنون دانشمندان در موسسه فرانسیس کریک (Francis Crick) قرار است به بررسی ارتباط آلودگی هوا با پدیده زوال عصبی بپردازند.
این پروژه تحقیقاتی با عنوان «سرعت» (Rapid) که از سوی خیریه «مقابله با زوال عقل» تامین مالی شده است، از روز دوشنبه ۳۰ مهر بهطور رسمی آغاز خواهد شد.
ذرات کوچک آلاینده چطور منجر به زوال عقل میشوند؟
پروژه سرعت شامل بررسی دقیق فرآیندهایی است که ذرات کوچک آلاینده میتوانند منجر به زوال عقل شوند.
این تحقیق میتواند بینشی کلی درباره چگونگی تاثیر ذرات معلق در هوا بر بروز بیماریها ارائه دهد و همچنین به توسعه داروهای جدید برای مقابله با پیشرفت شرایطی مانند بیماری آلزایمر کمک کند.
پروفسور چارلز سوانتون، معاون مدیر بالینی موسسه کرک و از مدیران این پروژه گفت: «آلودگی هوا معمولا با زوال عقل مرتبط نیست. با این حال، اپیدمیولوژیستها بهتازگی دریافتهاند که ذرات موجود در هوا کاملا با خطر بیماریهای نورودژنراتیو (زوال عصبی) مرتبط هستند.»
او افزود: «ما میخواهیم دقیقا بفهمیم که چگونه ذرات ریز در هوا میتوانند تاثیرات عمیقی بر مغز ما داشته باشند و از این دانش برای توسعه داروهای جدیدی برای درمان زوال عقل استفاده کنیم.»
یک نوع کلیدی از آلودگی هوا، شامل معلقهای ریز ذرات جامد و قطرات مایع است.
این ذرات از اگزوز خودروها و کامیونها، کارخانهها، گرد و غبار، گردهها، آتشفشانها، آتشسوزیهای جنگلی و منابع دیگر تولید میشوند و بهعنوان ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری یا بهطور ساده PM2/5 شناخته میشوند.
این ذرات دارای قطری کمتر از ۲.۵ میلیونیم متر هستند که حدود ۳۰ برابر نازکتر از موی انسان است و بهقدری کوچکاند که میتوانند به عمق بدن انسان نفوذ کنند.
در مورد زوال عقل، پیام۲.۵ها هنگام تنفس و از طریق پیاز بویایی (olfactory bulb) وارد مغز میشوند.
پیاز بویایی یک ساختار عصبی در مغز است که در بالای حفره بینی قرار دارد و سیگنالهای بویایی را از گیرندههای موجود در بینی دریافت کرده و پردازش میکند. این بخش، نقش مهمی در درک و تشخیص بوها دارد.
به گفته پروفسور سوانتون، به نظر میرسد که پیام۲.۵ها در مغز، از سوی سلولهای ایمنی در سیستم عصبی مرکزی جذب میشوند و پس از آن است که احتمالا زوال عصبی آغاز میشود.
با این حال، این که این فرآیند چگونه پیش میرود و منجر به زوال عقل میشود، هنوز روشن نیست.
درک دقیق این فرایند، یکی از اهداف اصلی پروژه سرعت است تا بفهمیم چگونه پیام۲.۵ها موجب تشکیل تودههایی در بافت مغز میشوند که نشانه مشخص بیماری آلزایمر است.
سونیا گاندی، رییس آزمایشگاه زیستشناسی زوال عصبی در موسسه کرک و دانشگاه کالج لندن گفت: «ما شواهد خوبی از ارتباط بین قرارگیری در معرض ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری و بیماریهای مغزی مانند آلزایمر و پارکینسون داریم. اما هنوز نمیدانیم که آیا این ذرات واقعا زوال عصبی را بهطور مستقیم تحریک میکنند یا تنها فرایندی را که در افراد آسیبپذیر در حال وقوع است، تسریع میکنند.»
پژوهشگران موسسه کرک بر این باورند که آلودگی هوا از طریق سه مکانیسم مختلف میتواند باعث زوال عقل شود؛ بر اساس یکی از این مکانیسمها، ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری ممکن است بهطور مستقیم فرآیند تجمع پروتئینها را در مغز تسریع کنند و باعث بروز آلزایمر شوند.
به عبارت دیگر، ممکن است ورود ذرات معلق با توانایی مغز در پاکسازی تودههای پروتئینی تداخل ایجاد کند.
به بیانی ساده، این ذرات ۲.۵ میکرومتری با سیستم پاکسازی سلولهای بدن تداخل دارند و باعث میشوند حذف پروتئینهای عامل بیماریهایی مانند آلزایمر، دشوارتر شود.
سومین نظریه این است که پیام۲.۵ها به وسیله سلولهای ایمنی مغز به نام میکروگلیا جذب و احتمالا باعث میشوند که این سلولها، واکنشی التهابی را ایجاد و آغاز زوال عقل را تسریع کنند.
پژوهشگران برای تشخیص اینکه کدام مکانیسم در بروز زوال عقل نقش دارد، بر آزمایشهای درونکشتگاهی روی سلولهای بنیادی انسانی و همچنین مدلهای حیوانی تمرکز خواهند کرد.
سونیا گاندی در همین زمینه گفت: «زمانی که این مکانیسمها را با جزییات بیشتری درک کنیم، میتوانیم از این دانش برای توسعه درمانهایی استفاده کنیم که تاثیر آلودگیهای هوا را کاهش دهند.»
او اظهار امیدواری کرد که شاید روزی، بتوانیم از اثرات محیط بر بیماریهای مغزی پیشگیری کنیم.
یافتههای یک پژوهش جدید با موضوع تغییرات آب و هوایی نشان داد که قرار گرفتن طولانیمدت در معرض دمای شدید با افت شناختی، بیماریهای کلیوی و سرطان پوست مرتبط است و امواج گرما میتواند مشکلات سلامت روان و شیوع بیماریهای عفونی را تشدید کند.
این تحقیق که از سوی پژوهشگران دانشگاه بریستول بریتانیا انجام شد، شامل نظرات دانشمندان برجسته آب و هوا، هواشناسان و پزشکان بهداشت عمومی است.
بر اساس یافتههای این پژوهش، قرار گرفتن طولانیمدت در دمای شدید ارتباط مستقیمی با زوال شناختی، بیماری کلیوی، سرطان پوست و گسترش بیماریهای عفونی دارد.
دان میچل، نویسنده اصلی این پژوهش، اعلام کرد محققان از برخی «پیوندهای قوی» میان این بیماریها و امواج گرما آگاه هستند و این امر «موجب نگرانی قابل توجهی» شده است.
سخنگوی دانشگاه بریستول گفت: «در حالی که تاثیر منفی تغییرات آب و هوایی بر سلامت قلب و ریه به طور گستردهای شناخته شده، این تحقیق تصویر جامعتری از پیامدهای مرتبط ارائه میدهد.»
کارشناسان دریافتند که «تکرار و افزایش تغییرات آب و هوایی، مانند موج گرما و سیل، مشکلات سلامت روانی و گسترش بیماریهای عفونی را تشدید میکند.»
زنگ خطر بیماریهای پنهان
این مطالعه همچنین نشان میدهد که قرار گرفتن طولانیمدت در معرض گرما میتواند خواب را مختل کند که این امر با زوال شناختی، بیماری آلزایمر و زوال عقل مرتبط است.
هوای سرد نیز ممکن است منجر به صدمات جسمی، مانند زمین خوردن یا تضعیف سلامت روانی، از جمله گوشهگیری شود و درد مفاصل و بیتحرکی را بر اثر نشستن و دراز کشیدن بیش از حد افزایش دهد.
میچل، استاد علوم آب و هوا در دانشگاه بریستول گفت: «این تحقیق عمدتا عوارض بالقوه بسیار جدی ناشی از قرار گرفتن طولانیمدت در معرض تغییرات آب و هوایی را نشان میدهد که تاکنون در ارزیابیهای مشابه به آن پرداخته نشده است.»
او افزود که اطلاعات کافی در مورد اینکه چگونه دماهای گرمتر یا سیل مداوم ممکن است با بیماریهای مختلف مرتبط باشد، وجود ندارد.
با این حال، این پژوهشگر تاکید کرد که فشار گرمایی مداوم و چندساله احتمالا بیماریهای زمینهای مانند بیماریهای کلیوی را تشدید میکند اما برای تعیین اثرات بلندمدت آن، باید تحقیقات بیشتری انجام شود.
میچل ادامه داد: «با استفاده از نمونه بریتانیا ما زمینه را برای تجزیه و تحلیل کامل و جهانی ارتباط میان تغییرات آب و هوایی و سلامت فراهم کردهایم.»
یونیس لو، یکی دیگر از نویسندگان این تحقیق گفت که گامهای بعدی شامل تجزیه و تحلیل دادههای بلندمدت بیشتر در کنار «عوامل دیگری است که در طول زمان بر سلامتی تاثیر میگذارند».
تغییرات اقلیمی ناشی از تغییر درازمدت میانگین دمای زمین است که شرایط آب و هوایی را عوض میکند.
در طول یک دهه گذشته، دمای زمین به طور متوسط حدود ۱.۲ درجه سانتیگراد گرمتر از اواخر قرن ۱۹ بوده است.
اکنون تایید شده که گرمایش جهانی در دوره ۱۲ ماهه بین فوریه ۲۰۲۳ تا ژانویه ۲۰۲۴ از ۱.۵ درجه سانتیگراد فراتر رفته است.
پیامدهای افزایش دما که به دلیل تغییرات آب و هوایی ناشی از فعالیتهای انسان رخ داده، با پدیده النینو تشدید و باعث شده سال ۲۰۲۳ گرمترین سال ثبت شده در تاریخ باشد.