شبکه سیانان گزارش داد آمریکا در جریان جنگ ۱۲ روزه، حدود یکچهارم از ذخایر موشکهای رهگیر پیشرفته تاد خود را مصرف کرد. به گفته دو منبع آگاه از این عملیات، این موضوع نشاندهنده سرعت مصرف بسیار بالاتر از ظرفیت تولید این سامانههاست.
بر اساس این گزارش، نیروهای آمریکایی برای مقابله با شلیک انبوه موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی، بیش از ۱۰۰ و حتی شاید ۱۵۰ فروند موشک رهگیر تاد شلیک کردند.
این تعداد، بخش قابل توجهی از ذخایر این سامانه دفاعی پیشرفته آمریکا را شامل میشود.
آمریکا در حال حاضر هفت سامانه تاد در اختیار دارد و در جریان این درگیری، از دو سامانه مستقر در اسرائیل استفاده کرد.
سیانان تحلیل کرد این استفاده گسترده در مدتزمانی کوتاه، شکافهایی را در شبکه دفاع موشکی آمریکا نمایان و یکی از داراییهای پرهزینه این کشور را در دورهای مصرف کرده که حمایت عمومی آمریکاییها نسبت به مساله دفاع از اسرائیل به پایینترین سطح تاریخی خود رسیده است.
برخی مقامهای پیشین دفاعی آمریکا و کارشناسان حوزه موشکی به شبکه سیانان گفتند این کاهش سریع ذخایر، نگرانیهایی درباره وضعیت امنیتی جهانی آمریکا و توانایی این کشور برای بازسازی سریع ذخایر نظامی بهوجود آورده است.
بر اساس برآوردهای بودجه وزارت دفاع آمریکا برای سال مالی ۲۰۲۶، این کشور در سال گذشته تنها ۱۱ موشک رهگیر جدید تاد تولید کرده و انتظار میرود در سال مالی جاری نیز تنها ۱۲ فروند دیگر دریافت کند.
کینگزلی ویلسون، سخنگوی پنتاگون، درباره دخایر موشکهای تاد و میزان مصرفشان در جنگ ۱۲ روزه گفت: «ارتش آمریکا در قویترین وضعیت تاریخ خود قرار دارد و برای انجام هر ماموریتی در هر مکان و زمانی در سراسر جهان، هر آنچه لازم است در اختیار دارد. اگر به مدرک بیشتری نیاز دارید، به عملیات چکش نیمهشب و نابودی کامل توانمندیهای هستهای ایران نگاه کنید.»
یکی از مقامهای وزارت دفاع آمریکا از ارائه اطلاعات درباره میزان ذخایر موشکهای رهگیر تاد به دلیل ملاحظات امنیتی عملیاتی خودداری کرد، اما گفت پنتاگون «همچنان در موقعیتی قرار دارد که میتواند به هرگونه تهدیدی پاسخ دهد».
نقش سامانه تاد در رهگیری حملات موشکی جمهوری اسلامی به اسرائیل
نخستین بار روزنامه والاستریت ژورنال گزارشی درباره شمار موشکهای تاد مصرفشده در جریان جنگ ۱۲ روزه منتشر کرد.
به نوشته سیانان، با وجود استفاده گسترده از این سامانهها برای مقابله با حملات ایران در ماه گذشته، دهها موشک جمهوری اسلامی همچنان به خاک اسرائیل اصابت کرد.
تاد سامانهای متحرک است که میتواند موشکهای بالیستیک کوتاهبرد، میانبرد و میانبرد پیشرفته را در داخل یا خارج از جو زمین و در مرحله پایانی پروازشان شناسایی و منهدم کند.
هر واحد (یا آتشبار) این سامانه از سوی ۹۵ سرباز آمریکایی اداره میشود و شامل شش پرتابگر و ۴۸ موشک رهگیر است.
موشکهای رهگیر این سامانه از سوی شرکت لاکهید مارتین ساخته میشوند و طبق بودجه سال ۲۰۲۵ آژانس دفاع موشکی آمریکا، هر موشک حدود ۱۲.۷ میلیون دلار قیمت دارد.
تحلیلی از موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا مستقر در واشینگتن (جینسا) نشان میدهد موشکهای تاد آمریکا، بههمراه سامانههای پدافندی پیکان-۲ و پیکان-۳ اسرائیل، مجموعا ۲۰۱ فروند از ۵۷۴ موشک شلیک شده از سوی ایران را سرنگون کردهاند.
بر اساس تحلیل جینسا، در مقابل ۵۷ موشک جمهروی اسلامی به مناطق مسکونی اسرائیل برخورد کردهاند.
این گزارش همچنین برآورد کرده که سامانه تاد آمریکا تقریبا نیمی از رهگیریها را انجام داده که حاکی از ناکافی بودن ذخایر موشکی سامانههای پیکان اسرائیل است.
سامانه گنبد آهنین اسرائیل برای رهگیری راکتهای کوتاهبرد طراحی شده، نه موشکهای بالیستیکی که ایران شلیک کرده است.
آری سیکورل، نویسنده این گزارش، گفت پس از مصرف بخش زیادی از موشکهای رهگیر موجود، ایالات متحده و اسرائیل هر دو با نیاز فوری به بازسازی ذخایر و افزایش شدید نرخ تولید مواجهاند.
او تخمین زد بازسازی این ذخایر در صورت تداوم نرخ تولید فعلی، بین سه تا هشت سال طول خواهد کشید.
گزارشها درباره میزان مصرف سامانه تاد نگرانکننده است
بر اساس برآوردهای بودجهای وزارت دفاع برای سال ۲۰۲۶، ایالات متحده قصد دارد در سال آینده ۳۷ موشک رهگیر تاد جدید خریداری کند که بخشی از تامین مالی آن از طریق افزوده جدیدی در لایحه «بزرگ و زیبای» دونالد ترامپ انجام میگیرد.
سیانان یادآوری کرد کارشناسان و مقامهای سابق دفاعی هشدار دادهاند باید ظرفیت تولید این تجهیزات بهطور چشمگیری افزایش یابد تا کمبود موجود جبران شود.
یکی از کارشناسان دفاع موشکی که هزینههای دولت آمریکا در این حوزه را پیگیری میکند، به سیانان گفت: «گزارشها درباره میزان مصرف سامانه تاد نگرانکننده است. باید به سطح تعهد و هزینههایی که صرف دفاع از اسرائیل شده دقت کرد چون بسیار قابل توجه است.»
یک افسر ارشد بازنشسته ارتش آمریکا که نخواست نامش فاش شود، گفت حدود ۲۵ درصد از کل ذخایر موشکهای رهگیر تاد از سوی نیروهای آمریکایی حاضر در اسرائیل و مشارکتکننده در جنگ مصرف شده است.
او افزود: «وزارت دفاع در حال بازبینی سطح ذخایر جنگی مهمات حیاتی است و تلاش دارد ظرفیت تولید سالانه را بهطور چشمگیر افزایش دهد؛ تلاشی که مدتها پیش باید آغاز میشد.»
به گفته چهار مقام ارشد پیشین دفاعی آمریکا، نگرانیها درباره ذخایر موشکهای رهگیر آمریکا پیش از جنگ ۱۲ روزه نیز وجود داشت و این مشکل، بهویژه در مورد موشکهای رهگیر پیشرفته که نقش کلیدی در بازدارندگی در برابر چین دارند، جدیتر است.
یکی از این مقامهای پیشین که در یکسال گذشته از سمت خود کنار رفته، گفت: «بدون اشاره به اعداد خاص، میتوانم بگویم از میزان پایین آمادگی برخی از ذخایر شگفتزده شدم.»
او افزود: «ذخایر رو به کاهش است. ما به تعداد بیشتری نیاز داریم و سریعتر از آنچه اکنون تولید میشوند.»
بر اساس اطلاعات شرکت لاکهید مارتین، در حال حاضر ۹ آتشبار فعال تاد در سطح جهان وجود دارد.
ارتش آمریکا هفت آتشبار در اختیار دارد و طبق گزارش سرویس تحقیقات کنگره، قصد دارد تا سال ۲۰۲۵ هشتمین آتشبار را نیز عملیاتی کند.
اطلاعات موجود در سال ۲۰۱۹ نشان میداد پنج آتشبار آمریکا در پایگاههایی در ایالت تگزاس، یک آتشبار در جزیره گوام و یک آتشبار در کره جنوبی مستقر بودهاند؛ اما تا سال گذشته، پنتاگون دو آتشبار از اینها را به خاورمیانه منتقل کرد تا از اسرائیل محافظت کند.
دو آتشبار دیگر نیز به امارات متحده عربی تحویل داده شدهاند و برای رهگیری موشکهای بالیستیک شلیکشده از سوی نیروهای حوثی مورد استفاده قرار گرفتهاند.
شرکت هواپیمایی آئروفلوت دوشنبه ششم مرداد اعلام کرد که به دنبال «نقص در سامانههای اطلاعاتی»، بیش از ۵۰ پرواز داخلی و خارجی خود را لغو کرده است؛ پس از بررسیها، مقامات رسمی منشاء این اختلال را یک حمله سایبری عنوان کردند.
این شرکت که یکی از بزرگترین خطوط هوایی روسیه است، بدون ارائه جزئیات بیشتر درباره علت اختلال، گفت: «متخصصان در حال تلاش برای به حداقل رساندن تاثیر این رویداد و بازگرداندن عملیات عادی پروازی هستند.»
سخنگوی کرملین، دیمیتری پسکوف، با «نگرانکننده» خواندن این حادثه گفت: «اطلاعاتی که در فضای عمومی منتشر شده بسیار هشداردهنده است و این تهدیدی جدی برای همه شرکتهای بزرگ خدماتی است.»
او افزود: «ما منتظر روشن شدن اطلاعات و توضیحات رسمی خواهیم بود.»
همزمان، یک گروه هکری طرفدار اوکراین با نام «کلاغ خاموش» مسئولیت این حمله را برعهده گرفت و در بیانیهای اعلام کرد که این عملیات سایبری با همکاری گروه بلاروسی «سایبرپارتیزانها» انجام شده است.
این گروه اعلام کرد که طی یک عملیات یکساله موفق شده هفت هزار سرور آئروفلوت را از بین ببرد و به رایانههای شخصی کارکنان، از جمله مدیران ارشد، نفوذ کند.
این بیانیه تهدید کرده که بهزودی «اطلاعات شخصی تمام روسهایی که تاکنون با آئروفلوت سفر کردهاند» را افشا خواهد کرد.
رویترز میگوید نمیتواند به طور مستقل صحت این ادعا را تایید کند.
گروه «کلاغ خاموش» پیشتر نیز مسئولیت حملاتی علیه پایگاههای داده دولتی، شرکتهای بیمه، مخابرات و نهادهای شهری روسیه را برعهده گرفته بود که برخی از این حملات به نشت گسترده دادهها منجر شد.
در فرودگاه شرمتیوو مسکو، صفحه نمایشها پر از اعلان لغو پرواز بود؛ امری که در اوج فصل تعطیلات تابستانی برای بسیاری از مسافران مشکلساز شد.
پروازها به مقاصد داخلی روسیه و همچنین به مینسک و ایروان نیز تحت تاثیر قرار گرفتند. دستکم ۱۰ پرواز دیگر نیز با تاخیر مواجه شدند.
در فضای مجازی مسافران با عصبانیت از نبود اطلاعات کافی انتقاد کردند.
آئروفلوت در پاسخ اعلام کرد که مسافران آسیبدیده میتوانند تا ۱۰ روز آینده بلیتهای خود را لغو کنند و یا تغییر دهند.
با وجود تحریمهای غرب که دامنه سفرهای بینالمللی را برای روسیه محدود کرده، آئروفلوت همچنان در میان ۲۰ شرکت هواپیمایی پرمسافر جهان قرار دارد و در سال گذشته بیش از ۵۵ میلیون مسافر جابهجا کرده است.
وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی دوشنبه ششم مرداد از رویارویی نیروهای امنیتی با آنچه «ناتوی اطلاعاتی-امنیتی غرب» خوانده، خبر داد و اعلام کرد که هدف این حملات، براندازی نظام و تجزیه ایران بوده است.
بهگفته این وزارتخانه، آنچه در این دوره رخ داد «یک طرح جنگی با بهرهگیری تمامعیار از مولفههای ترکیبی نظامی، امنیتی، اطلاعاتی، جنگ شناختی، ترور، خرابکاری و ایجاد آشوب داخلی و براندازی نظام و تجزیه ایران» بوده است.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، پنجم مرداد از بمبگذاری در خانه روبهروی محل سکونتش در دوران جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل خبر داد و گفت هیچ تماس مستقیمی از سوی اسرائیل با او برقرار نشده است.
او همچنین افزود: «در مسیر رفت و برگشت به ترکیه برای مذاکرات در حین جنگ، «چند بار پهپاد در مسیر رفتوآمد ما ظاهر شد».
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی سوم مرداد کشته شدن فرماندهان عالیرتبه نظامی و عوامل برنامه هستهای جمهوری اسلامی در روز اول جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل را «سنگین» توصیف کرد، اما گفت که اسرائیل «به هدف خود نرسید.»
خامنهای در پیامی به مناسبت چهلمین روز کشته شدن این فرماندهان نظامی نامی از اسرائیل و آمریکا نبرد، اما گفت: «بیشک فقدان فرماندهانی چون باقری و سلامی و رشید و حاجیزاده و شادمانی و... و دانشمندانی چون طهرانچی و عباسی و...، برای هر ملتی سنگین است. اما دشمن ابله وکوتهبین به هدف خود نرسید.»
وزارت اطلاعات همچنین اعلام کرد که گروههای «تروریستی و تکفیری» در این دوره، «با هدایت عوامل آمریکایی و اسرائیلی» مامور به اجرای اقدامات ویژه برای «ایجاد ناامنی، عملیات تروریستی کلان و تلاش برای تجزیه کشور» بودهاند.
عبدالله شهبازی، مدیر سابق موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی (منسوب به وزارت اطلاعات) ۱۸ تیر درباره وضعیت حکومت ایران پس از جنگ ۱۲ روزه نوشت فضای کشور در دست «قدرت متخاصم» است و مقامهای جمهوری اسلامی شبیه اعضای گروههای چریکی مخفی باید هر شب خانه امن عوض کنند.
شهبازی که یک دهه همکاری نزدیکی با وزارت اطلاعات داشت، در حساب شبکه ایکس خود نوشت مقامهای جمهوری اسلامی باید وسایل ارتباطی مثل موبایل را از «بیم ترور» از خود دور کنند.
حسیننژاد دختر ۲۴ سالهای بود که در یک سالن زیبایی در سعادتآباد تهران کار میکرد و وقتی روز چهارم خرداد برای مراقبت از برادر معلولش زودتر از محل کار خارج شد، به قتل رسید. پیکر او ۱۱ روز بعد در بیابانهای اطراف تهران پیدا شد.
بهمن فرزانه، راننده فعال در اسنپ، به قتل او متهم و جلسه محاکمهاش دوشنبه شش مرداد در دادگاه کیفری استان تهران برگزار شد.
سلیمانی همزمان با دادگاه و با استناد به گفتههای متهم به قتل در فیلم بازسازی صحنه جرم، به روزنامه اعتماد گفت الهه داخل تاکسی عبوری متهم، با مادر و خواهرش تماس گرفت و گفت در راه بازگشت به خانه است، وقتی نزدیک مقصد شدند، خودرو توقف کرد و راننده گوشی الهه را از دست او کشید.
به گفته این وکیل، الهه فریاد کشید، اما متهم با چاقویی که از قبل در ماشین گذاشته بود، به سمت چپ پهلوی این دختر جوان ضربه زد.
تاکید بر انگیزه سرقت گوشی در این قتل در شرایطی است که متهم در یکی از ویدیوهای بازجویی بهصراحت گفته بود نیازی به سرقت گوشی نداشته و گوشی را به بیرون پرتاب کرده است.
اواسط خرداد نیز ویدیوی بازجویی از فرزانه منتشر شد که خطاب به بازجو میگفت الهه «خیلی بیحیا» بود. این بخش، در کنار شواهد قبلی، فرضیه انگیزه سرقت گوشی را تضعیف میکند.
بنا بر گفتههای وکیل خانواده مقتول، پس از ضربه با چاقو، الهه از ضارب خواهش کرده بود که او را به بیمارستان برساند، اما متهم به گفته خودش «از ترس اینکه مبادا در بیمارستان گرفتار شود، پشیمان شده و از بیراهه به سمت جاده قم رفت».
به گفته سلیمانی، متهم در اعتراف خود گفت در بین مسیر هم با فرض بر اینکه اگر الهه زنده بماند از او شکایت میکند با چاقو سه ضربه دیگر به قفسه سینهاش وارد و پیکرش را در اطراف جاده قم رها کرد.
این وکیل افزود: «در دادسرا از متهم به قتل سوال پرسیدم لحظهای که مقتول را در بیابان رها کردی، زنده بود؟ فرزانه پاسخ داد همان لحظه از سمت الهه صدایی شنیده است. متهم به قتل قصد داشته جسد را در همان بیابان دفن کند که باز ترسیده و پشیمان شده و سریع محل جرم را ترک کرده است.»
اظهارات نماینده دادستان و والدین الهه در دادگاه
در ابتدای جلسه رسیدگی به این پرونده، رییس دادگاه گفت فرزانه به «سرقت دو گوشی و کارت بانکی در مجموع به ارزش ۱۵۰ میلیون تومان و قتل زن مسلمان و اختفای جسد» متهم است.
نماینده دادستان گفت شرح معاینه جسد نشان میدهد علت فوت آسیب قلب بوده که ضرباتی به آن وارد شده است.
او گفت سایر جراحت روی ساعد راست و مچ دست راست بوده و در نهایت جرم متهم را با توجه به مدارک موجود محرز تشخیص داد.
فرزانه در دادگاه گفت حرف و دفاعی ندارد و افزود: «نباید میشد؛ اما شد. مرا جادو کرده بودند.»
مادر الهه نیز گفت دخترش هشت سال بود سرکار میرفت و برای بهبود شرایط برادر معلول ۱۴ ساله خود به نام آرش، به خانوادهاش کمک میکرد. در روز قتل، او با دخترش تماس گرفت و گفت زودتر برگردد و مراقب آرش باشد و الهه در پاسخ گفت تا ۱۰ دقیقه دیگر خودش را میرساند.
مادر الهه افزود: «آن ۱۰ دقیقه شد دو ماه و الهه نیامد. آرش هنوز مرگ خواهرش را باور نکرده و مرتب میگوید به الهه زنگ بزنید. به او گفتیم که خواهرش به مسافرت رفته است... متهم میتوانست بچه من را پرت کند بیرون، چرا او را کشت؟»
در ادامه جلسه محاکمه، مادر و پدر الهه خواهان «اعدام در ملاءعام» متهم شدند.
وکیل خانواده الهه نیز با تکرار این درخواست گفت: «جنایت حاضر نه در خفا و لحظه جنون بلکه با عمد و برداشتن چاقو با انتقال جسد و قصد ربایش تلفن همراه و سلب حیات صورت گرفته است. بر اساس مستندات و نیز اقرار قتل عمدی و بازسازی صحنه جرم محرز است که رکن مادی و روانی قتل عمدی از سوی متهم پرونده صورت گرفته است.»
بقائی، در نشست خبری دوشنبه ششم مرداد تاکید کرد که موضوعات نظامی در مذاکرات وارد نخواهد شد و تهران تنها درباره برنامه هستهای و تحریمها مذاکره میکند.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، سوم مرداد از آمادگی جمهوری اسلامی برای از سرگیری «گفتوگوهای فنی» بر سر برنامه هستهای خود خبر داده بود.
بقایی در پاسخ به سوالی درباره احتمال مذاکره با آمریکا گفت: «همچنان برنامهای برای انجام مذاکرات با آمریکا نداریم.»
پیشتر عباس عراقچی، وزیر خاجه جمهوری اسلامی در مصاحبهای که یکشنبه منتشر شد، گفته بود: «خصومت آمریکا با ایران هیچوقت تمام نمیشود. تا وقتیکه آمریکا، آمریکاست و جمهوری اسلامی، جمهوری اسلامی، این خصومت وجود دارد. بین ما مسئله حل نمیشود ولی میتواند مدیریت شود.»
اختلاف بر سر ابعاد مذاکره بین ایران و غرب
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی در ادامه درباره روند گفتوگوها با غرب گفت: «مذاکرات ایران با طرفهای اروپایی موضوعی روشن و محدود دارد: رفع تحریمها و مسائل مرتبط با برنامه هستهای.»
ژان-نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، در گفتوگو با شبکه سیبیاس با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی تعهداتش در برجام را نقض کرده، گفته است فرانسه به همراه بریتانیا و آلمان به دنبال توافقی جامع است که برنامه موشکی و فعالیتهای منطقهای را نیز شامل شود.
به گفته بقایی طرح موضوعات غیرمرتبط از سوی غرب «تنها بیانگر سردرگمی و فقدان انسجام در مواضع آنهاست».
او با اشاره به اختلافات با اروپا افزود: «ما تاکید کردیم طرفهای اروپایی به دلایل مختلف صلاحیت استفاده از مکانیسم ماشه ندارند و چنین حقی برای آنها وجود ندارد.»
رهبران سه کشور اروپایی عضو برجام توافق کردهاند که در صورت ادامه همکاری نکردن ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، تحریمها علیه تهران در پایان ماه اوت (ماه آینده میلادی) دوباره اعمال خواهد شد.
در همین راستا، وزیر خارجه فرانسه در مصاحبه جدیدش تاکید کرد در صورتی که تا پایان اوت (۹ شهریور) چنین توافقی حاصل نشود، فرانسه، آلمان و بریتانیا «ناچار خواهند بود تحریمهای جهانی که ۱۰ سال پیش پس از امضای توافق برداشته شدند را دوباره اعمال کنند، تحریمهایی در حوزه تسلیحات، تجهیزات هستهای، و نظام بانکی.»
