نرگس محمدی وضعیت ناهید شیرپیشه در زندان را «ننگی بر پیشانی حکومت» خواند
نرگس محمدی، برنده جایزه نوبل صلح، با اشاره به اعتصاب غذای ناهید شیرپیشه، زندانی سیاسی و مادر دادخواه، نوشت که اعتصاب غذای او پس از اقدام به خودکشی، «شرمی بر وجدان بشریت» و «ننگی بر پیشانی حکومت» است. محمدی، اعتراض به برخورد بیرحمانه با دادخواهان را وظیفه همگانی دانست.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، شرایط جسمی ناهید شیرپیشه، مادر دادخواه پویا بختیاری، بهدلیل ادامه اعتصاب غذا و خودداری از پذیرش غذای زندان، نگران کننده است.
پویا بختیاری از کشتهشدگان اعتراضات خونین آبان ۹۸ است. او ۲۵ آبان ۹۸، پس از شلیک گلوله نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی به جمجمهاش در فاز چهار مهرشهر کرج کشته شد.
نرگس محمدی، جمعه ۱۰ اسفند در اینستاگرام خود نوشت: «اعتصاب غذای ناهید شیرپیشه پس از اقدام به خودکشی، یک خبر نیست، شرمی است بر وجدان بشریت و ننگی است بر پیشانی حکومت.»
او تاکید کرد: «اعتراض به برخورد بیرحمانه با دادخواهان، وظیفه ماست.»
به گفته یکی از اعضای خانواده بختیاری، شیرپیشه دستکم هشت کیلو از وزن خود را از دست داده و با ادامه حبس در انفرادی زندان زنجان، از نظر روحی نیز در شرایط وخیمی قرار دارد.
او در اعتراض به خودداری مسوولان قضایی از انتقالش به زندان کچویی کرج و بیش از دو سال حبس در انفرادی و قرنطینه، در هفتههای اخیر دو بار اقدام به خودکشی کرده و از دسترسی به خدمات پزشکی محروم مانده است.
به توصیه کارشناسان اگر با کسی یا کسانی روبهرو میشوید که از جملهها و عبارتهایی نشاندهنده افسردگی یا تمایل به پایان زندگی استفاده میکنند، از آنان بخواهید با پزشک متخصص معتمد، نهادهایی که در این زمینه فعالیت میکنند یا فردی مورد اعتماد درباره نگرانیهایشان صحبت کنند. اگر به خودکشی فکر میکنید، در ایران با اورژانس اجتماعی با شماره تلفن ۱۲۳ تماس بگیرید.
نرگس محمدی درباره شرایط ناهید شیرپیشه نوشت: «شرمآور و بیرحمانه است که جمهوری اسلامی هم فرزندان آنها را کشته و هم اعتراضشان را با بازداشت و زندان سرکوب میکند. خبرهای نگران کننده از وضعیت جسمی و روحی و روانی ناهید که منجر به خودکشی و اعتصاب غذای او شده است، غیر قابل تحمل است.»
این فعال مدنی تاکید کرد که در صورت عدم پاسخگویی و تداوم حبس و وضعیت نگران کننده ناهید شیرپیشه، اقدام به اعتراض خواهد کرد.
شیرین عبادی: ناهید شیرپیشه تاوان دادخواهی را با جانش پرداخت میکند
شیرین عبادی، حقوقدان و برنده جایزه نوبل صلح، با اشاره به اعتصاب غذای شیرپیشه، خواستار آزادی فوری و بدون قید و شرط او از زندان شد و در اینستاگرام خود نوشت: «او تاوان دادخواهی را با جان خودش پرداخت میکند. عدم آزادی او بدون شک منجر به فاجعه خواهد شد.»
عبادی تاکید کرد که حتی جنایتکارترین حکومتها، نتوانستند مانع صدای دادخواهی مادران شوند: «در آرژانتین، شیلی، ترکیه و بسیاری کشورهای دیگر وقتی صدای اعتراض و دادخواهی مادران شنیده میشد، جبارترین دستگاههای نظامی یک قدم به عقب میرفتند.»
به گفته این فعال مدنی، در بسیاری از کشورهای جهان، «صدای سرکوب نشدنی مادران»، به جنبشهای اجتماعی «حیات دوباره» داد اما: «در ایران، جمهوری اسلامی که فریادهای "جایگاه زن و مادر در اسلامش" گوش جهان را کر کرده، هیچ خط قرمزی برای اعمال فشار بر مادران دادخواه ندارد.»
منوچهر بختیاری و ناهید شیرپیشه، پدر و مادر پویا، پس از قتل او آشکارا با جمهوری اسلامی مخالفت کردهاند.
شیرپیشه تیرماه ۱۴۰۱ به دست نیروهای امنیتی بازداشت و به زندان کچویی کرج منتقل شد.
این مادر دادخواه در شهریور همان سال با حکم شعبه اول دادگاه انقلاب کرج، بابت اتهاماتی از جمله «اجتماع و تبانی و تبلیغ علیه نظام» به پنج سال زندان محکوم شد.
شیرپیشه نهم آبان ۱۴۰۱ از زندان کچویی کرج به زندان زنجان منتقل شد.
منوچهر بختیاری نیز پس از دادخواهی برای فرزندش بازداشت، محکوم و زندانی شده و دوران حبس خود را در زندان قزوین سپری میکند.
مهرداد بختیاری، عموی پویا، در ندامتگاه مرکزی کرج و آرین شیرپیشه، دایی پویا هم در زندان اوین در حبس به سر میبرند.
مونا و احمد بختیاری، خواهر و عموی پویا نیز ماه جاری با پروندهسازی علیه خود در دستگاه قضایی جمهوری اسلامی مواجه شدند.
خانوادههای دادخواه در سالهای گذشته همواره تحت فشار و آزار جمهوری اسلامی قرار داشته و با احکامی همچون حبس، جزای نقدی و مصادره اموال مواجه شدهاند.
یوسف رجی، وزیر خارجه لبنان، در مصاحبه با شبکه ام تیوی این کشور گفت که فرود هواپیمای ایرانی در بیروت به منظور شرکت مسافران آن در مراسم تشییع جنازه حسن نصرالله، با دستور رییسجمهوری لبنان و پس از گرفتن ضمانتهای خارجی انجام شده است.
رجی، پنجشنبه ۹ اسفند تایید کرد که دلیل توقف پروازها از ایران به لبنان، تهدید اسرائیل در مورد هدف قرار دادن فرودگاه بوده و افزود که اطمینان از امنیت مردم، بسیار مهم است.
پنجشنبه ۲۵ بهمن، لبنان به یک هواپیمای ماهانایر از مبدا تهران اجازه فرود نداد و ممنوعیت فرود هواپیماهای ایرانی پس از آن نیز ادامه یافت.
با این حال محمدباقر قالیباف، رییس مجلس و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، پنجم اسفند در مراسم تشییع جنازه حسن نصرالله، دبیر کل حزبالله و هاشم صفیالدین، معاون او، شرکت کردند.
همزمان، جنگندههای نیروی هوایی اسرائیل با ارتفاع پایین بر فراز مراسم تشییع جنازه پرواز کردند و یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل نیز گفت که این اقدام، پیامی روشن داشته است.
قالیباف در دیدار با نبیه بری، همتای لبنانی خود گفت: «تصمیم دولت لبنان برای قطع پرواز بین ایران و بیروت تحت تاثیر آمریکا است و این مساله باید مرتفع شود.»
خبرگزاری فرانسه، پیش از این و به نقل از یک منبع امنیتی لبنان، دلیل عدم اجازه فرود به هواپیماهای ایرانی را تهدید اسرائیل ذکر کرده بود.
بر اساس این گزارش، آمریکا به بیروت هشدار داده بود که اسرائیل به طور جدی تهدید کرده است این هواپیماها را سرنگون خواهد کند.
با این حال جوزف عون، رییسجمهوری لبنان، دلیل ممنوعیت پرواز شرکتهای هواپیمایی ایرانی به لبنان را تحریمهای بینالملل اعمالشده علیه آنان ذکر کرده است.
پایگاه خبری بلومبرگ از اسقاط شدن کشتی نولان، یکی از چند کشتی هندی تحریم شده از سوی آمریکا به دلیل حمل نفت ایران خبر داد. این کشتی که سال ۱۹۹۸ میلادی ساخته شده، سال ۲۰۱۹ تحریم شده بود.
طبق دادههای بلومبرگ، نولان در یک سال گذشته هیچ محمولهای را حمل نکرده بود.
بر اساس این گزارش که جمعه ۱۰ اسفند منتشر شد، تحریمهای آمریکا باعث شده است کشتیهای دیگری از جمله بلوفینز و آمور، امکان حمل کالا را پیدا نکنند و صاحبان آنها به فکر اسقاط کردنشان افتادهاند تا حداقل درآمدی از ضایعات آنها کسب کنند.
این کشتیها بسیار قدیمیتر از ناوگان معمولی هستند اما به دلیل تقاضای بالا برای حمل نفت روسیه و ایران، همچنان فعالیت میکردند.
بلومبرگ نوشت که شرکتهای فعال در صنعت اوراق کشتی نیز نگران تبعات اوراق کردن این کشتیهای تحریم شده هستند و برخی از آنها در هفتههای اخیر از آمریکا در این باره سوال کردهاند اما پاسخ روشنی نگرفتهاند.
وزارت خزانهداری آمریکا و وزارت خارجه این کشور، ششم اسفند در چارچوب سیاست فشار حداکثری دولت دونالد ترامپ، دور جدیدی از تحریمها را علیه بیش از ۳۰ شخص و نفتکش، از جمله چهار شرکت هندی به دلیل نقش داشتن در واسطهگری برای فروش و حمل و نقل فرآوردههای نفتی ایران، اعلام کردند.
۱۸ بهمن نیز وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد یک شبکه بینالمللی را به دلیل نقش آن در انتقال و فروش محمولههای نفتی جمهوری اسلامی، در فهرست تحریمهای خود قرار داده است.
این نخستین اقدام واشینگتن پس از دستور اخیر ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای اعمال سیاست فشار حداکثری علیه تهران بود.
گرچه تحریم نفتکشهای مرتبط با ایران از اکتبر سال گذشته آغاز شده اما در ماههای اخیر شدت و هدفمندی آن افزایش یافته است.
از دسامبر ۲۰۲۴، وزارت خزانهداری ایالات متحده تمرکز ویژهای بر هدفگیری ناوگان پنهان نفتکشهای فوق بزرگ حمل نفت خام (VLCC) ایران داشته است.
این نفتکشها با ظرفیت ۳۰۰ هزار تن معادل دو میلیون بشکه نفت خام، نقشی کلیدی در صادرات نفت ایران ایفا میکنند.
بر اساس دادههای حاصل از سامانههای ردیابی نفتکشها، در پی آخرین دور تحریمهای آمریکا که در ۲۴ فوریه اعمال شد، حدود ۶۲ درصد از مجموع ۱۲۶ نفتکش VLCC فعال در زمینه انتقال نفت ایران در فهرست سیاه قرار گرفتهاند.
در این میان، شماری از این نفتکشهای بزرگ به تازگی بازار ایران را ترک کرده و به سمت حمل نفت روسیه رفتهاند.
علت اصلی این تغییر مسیر، افزایش قابل توجه نرخ کرایه حمل نفت خام روسیه بوده است.
به گزارش بلومبرگ و به نقل از موسسه تحلیلی کپلر، جمهوری اسلامی برای خارج کردن محمولههای نفت خود از کشور و تلاش برای فروش آنها، ممکن است با موانع چشمگیری روبهرو شود، زیرا رقابت برای اجاره و در اختیار گرفتن نفتکشهای غیرتحریمی بین روسیه، ونزوئلا و ایران شدت گرفته است.
رسانههای داخلی گزارش دادند با وجود وعده داده شده و واردات ۵۰ هزار تن سیبزمینی، بازار این محصول تغییری نکرده و قیمت آن کاهش نیافته است. همزمان یک استاد اقتصاد، با اشاره به اختلاف قیمت واردات و صادرات سیبزمینی، علت ایجاد شرایط موجود را به «مافیا» نسبت داد.
خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه، جمعه ۱۰ اسفند گزارش داد قیمت سیبزمینی که اواخر دی ماه تا ۷۰ هزار تومان رسیده بود، علیرغم واردات گسترده همچنان کاهش نیافته و این محصول با قیمتی بیشتر از قبل به فروش میرسد.
پس از آن که دهم بهمن، وزارت جهاد کشاورزی از صدور مجوز واردات ۵۰ هزار تن سیبزمینی برای کنترل بازار خبر داد، ۲۳ بهمن، مسعود نمازی، مدیرعامل موسسه جهاد استقلال، در رابطه با واردات سیبزمینی از پاکستان گفت: «سیبزمینی از مرز میرجاوه وارد کشور شد و کیلویی ۲۹ هزار و ۵۰۰ تومان به فروش میرود.»
بررسیهای ایراناینترنشنال بر پایه اطلاعات گمرک جمهوری اسلامی در همان زمان نشان داد از فروردین تا آذر ماه امسال، ۳۰۷ هزار تن سیبزمینی به قیمت هر کیلو ۱۴ هزار تومان از جمله به عراق و افغانستان صادر شده است.
اطلاعات جدیدتر نشان داد که از فروردین تا پایان دی امسال، سیبزمینی ایرانی از مرز میرجاوه به قیمت هر کیلو ۱۳ هزار و ۵۰۰ تومان، به پاکستان صادر شده است؛ یعنی همان جایی که حالا وزارت جهاد کشاورزی از آن، سیبزمینی را به قیمت کیلویی ۲۹ هزار و ۵۰۰ تومان وارد کرده است.
این واردات به هدف خود -که کنترل بازار بود- هم نرسیده و آنطور که خبرگزاری وابسته به قوه قضاییه نوشته، قیمت سیبزمینی حتی بیشتر از قبل شده است.
مصرف داخلی سیبزمینی در ایران به طور میانگین چهار و نیم میلیون تن در سال برآورد میشود. به عبارتی هر ماه در ایران چیزی حدود ۳۷۴ هزار تن سیبزمینی مصرف میشود.
با فرض واردات ۵۰ هزار تن سیبزمینی، این رقم حتی برای مصرف یک هفته کشور هم کافی نیست.
سوداگری مافیا
حسین راغفر، استاد اقتصاد دانشگاه «الزهرا»، نهم اسفند و در بیستوسومین کنگره حزب اصلاحطلب مردمسالاری، با اشاره به صادرات سیبزمینی به قیمت ۱۵ هزار تومان و واردات آن به قیمت ۳۰ هزار تومان، آن را به «مافیا» نسبت داد.
سخنران موسسه «دین و اقتصاد»، با بیان اینکه این «نهادهای مافیایی» از هر وسیلهای برای کسب درآمد به زیان مردم استفاده میکنند، افزود: «مردم به سفرهشان نگاه میکنند و همه امروز فهمیدهاند که چه کسانی سفره مردم را خالی میکنند.»
راغفر ۲۶ بهمن نیز با دادن هشدار نسبت به افزایش قیمت دلار که به اعتقاد او «خوراک براندازی» است، تاکید کرد: «منافع ملی قربانی منافع الیگارشها و مافیاها شده است.»
بنبست نظام
با خروج سرمایهگذاران خارجی از صنایع ایران، برخی الیگارشها که در جمهوری اسلامی قدرت گرفتند، صنایع کشور را تصاحب میکنند. در یکی از آخرین نمونهها، خانواده مدللها، انحصار خود را در بازار روغنهای خوراکی تثبیت کرد و خانواده کروز نیز نفوذ در ایرانخودرو را تقویت کرد.
جمهوری اسلامی با زنجیره بحران انرژی روبهرو شده است. از طرف دیگر، با بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید، منابع جمهوری اسلامی به شدت در حال محدود شدن است.
بحران اقتصادی جمهوری اسلامی از ابتدای سال جاری به شکلی شدیدتر از گذشته، در حوزههای مختلف خود را بروز داد.
در تابستان، بحران برق، در زمستان، بحران برق و گاز، افزایش مکرر قیمت دلار، ریزش بازار بورس، خروج سرمایهگذاران خارجی، افزایش قیمت محصولات غذایی و افزایش قیمت، کمیاب و نایاب شدن داروها، تنها نمونههایی از این بحرانها هستند.
این بحرانها نگرانیهای فزایندهای در بدنه جمهوری اسلامی ایجاد کرده و از حسن روحانی و عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر کشور او و از مسئولان سرکوب آبان ۹۸ گرفته، تا مسعود پزشکیان، ريیسجمهوری، نسبت به براندازی و سقوط جمهوری اسلامی هشدار دادهاند.
هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، در مصاحبه با شبکه خبری الجزیره گفت که جمهوری اسلامی برای حفظ نفوذ خود در عراق و سوریه، بهای سنگینی پرداخت کرده و هزینهای که کرده است، بسیار بیشتر از دستاوردهایش بوده است.
فیدان که پیش از انتخاب شدن به عنوان وزارت خارجه، حدود هشت سال رییس سازمان امنیت ترکیه بود، گفت که این موضوع را به قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران نیز گفته بوده است.
او در ادامه گفت: «معتقدم که ایران در دوره جدید از تحولات اخیر درسهای بزرگی گرفته است.»
وزیر خارجه ترکیه پیش از این نیز به الحدث گفته بود جمهوری اسلامی از وضعیت جدید درس خواهد گرفت.
رسانههای حکومتی در ایران مانند روزنامه کیهان و خبرگزاری تسنیم، سهشنبه ۲۷ آذر، اظهارات فیدان را «گزافهگویی» و «کنایهآمیز» خواندند.
تهران و آنکارا پس از سقوط دولت بشار اسد وارد تقابلی شدهاند که نشانههای آن را در سخنان مقامات جمهوری اسلامی و ترکیه و نیز برخی رسانههای حامی حکومت در ایران میتوان دید.
فیدان در آذر ماه در واکنش به سخنان علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، مبنی بر شکست نخوردن «محور مقاومت» و این که سقوط اسد نتیجه برنامهریزی آمریکا و اسرائیل بوده است، گفت که حضور جمهوری اسلامی در سوریه نتوانست از «وقوع یک نسلکشی بزرگ در غزه» جلوگیری کند.
او در مصاحبه با الجزیره تاکید کرد منطقه باید از فرهنگ سلطهجویی یک کشور بر دیگران رها شود: «نه عربها، نه ترکها، نه کردها و نه ایرانیها، نباید به دنبال تسلط بر دیگری، ایجاد مزاحمت یا تهدید باشند.»
وزیر خارجه ترکیه همچنین درباره احتمال حمایت جمهوری اسلامی از گروههای مخالف در کشورهای مختلف گفت که این سیاست درستی نیست و در دنیای امروز دیگر هیچ چیز پنهان نمیماند: «اگر شما با حمایت از یک گروه در کشوری دیگر بخواهید در آن کشور ناآرامی ایجاد کنید، کشور دیگری هم ممکن است در کشور شما از گروهی دیگر حمایت کند و برای شما ناآرامی ایجاد کند.»
وزیر خارجه ترکیه پیش از این خواستار «کنار زدن تفکرات سلطهگر و حکومت بر کشورهای دیگر از طریق نیروهای نیابتی» شده و گفته بود که این اقدامات، واکنش متقابل ایجاد و منطقه خاورمیانه را وارد یک چرخه معیوب میکند.
یک ملوان سابق نیروی دریایی آمریکا در دادگاه فدرال شیکاگو به جرم برنامهریزی برای حمله به پایگاه دریایی گریت لیکس در شیکاگو، ایالت ایلینوی، گناهکار شناخته شد. او به توطئه از سوی سپاه پاسداران برای گرفتن انتقام کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده سابق نیروی قدس سپاه، متهم شده بود.
براساس بیانیهای که وزارت دادگستری آمریکا، پنجشنبه ۹ اسفند منتشر کرد، ژوانیو هری پانگ، ۳۸ ساله، ساکن نورت شیکاگو، ایلینوی، روز پنج نوامبر ۲۰۲۴ در دادگاه منطقهای ناحیه شمالی ایلینوی به جرم خود اعتراف کرده بود.
وزارت دادگستری آمریکا اتهام پانگ را «توطئه و تلاش برای آسیب رساندن و تخریب عمدی مواد، اماکن و تاسیسات دفاعی ملی با هدف آسیب رساندن، مداخله و مانع تراشی در دفاع ملی ایالات متحده،»، اعلام کرده است.
پذیرش اتهامات هری یانگ، پنجشنبه ۹ اسفند از حالت محرمانه خارج و علنی شد.
پانگ که در چین بهدنیا آمده است، در سال ۱۹۹۸ شهروندی آمریکا را بهدست آورد.
طبق اسناد دادگاه، در تابستان ۲۰۲۱، پانگ با فردی در کلمبیا درباره احتمال همکاری در طرحی با مشارکت عوامل جمهوری اسلامی برای حمله به ایالات متحده بهمنظور گرفتن انتقام از کشته شدن قاسم سلیمانی، که در سال ۲۰۲۰ به فرمان دونالد ترامپ و از سوی ارتش آمریکا کشته شد، ارتباط برقرار کرد.
براساس گزارش رسانههای شیکاگو، قرار بوده است که پانگ برای این عملیات یک میلیون دلار از طریق رابط خود در کلمبیا دریافت کند.
یک مامور مخفی افبیآی، که خود را وابسته به نیروی قدس معرفی کرده بود، پس از آن بهصورت آنلاین با آن فرد در کلمبیا برای اجرای این حمله تماس گرفت. فرد مستقر در کلمبیا، که جزییاتی درباره هویت او منتشر نشده، مامور مخفی افبیآی را با پانگ، که در آن زمان در پایگاه دریایی گریت لیکس مستقر بود، مرتبط کرد.
پس از آن مامور مخفی افبیآی و پانگ از طریق یک برنامه پیامرسان رمزنگاریشده درباره اهداف احتمالی حمله، از جمله پایگاه دریایی گریت لیکس و دیگر مکانها در منطقه شیکاگو، گفتوگو کردند.
اسناد دادگاه نشان میدهد که پانگ و فرد ساکن کلمبیا توافق کردند به مامور مخفی افبیآی و همکاران ادعایی او در اجرای این حمله در خاک آمریکا کمک کنند.
در پاییز ۲۰۲۲، پانگ در سه نوبت با فرد دیگری که با افبیآی همکاری میکرد و خود را همکار مامور مخفی معرفی کرده بود، حضوری دیدار کرد.
دیدار نخست در بیرون از مرکز حملونقل اوگیلوی در مرکز شهر شیکاگو رخ داد و دو دیدار دیگر در ایستگاه قطار لیک بلاف، ایلینوی، برگزار شد.
با پیشرفت طرح حمله به پایگاه دریایی، پانگ در دیدارهایی که در لیک بلاف انجام داد پانگ تصاویر و ویدیوهایی از مکانهای مختلف داخل پایگاه را بر روی تلفن همراه خود نشان داد. او همچنین دو یونیفرم نظامی آمریکا، برای استفاده عوامل عملیاتی در داخل پایگاه هنگام حمله، و یک تلفن همراه که میتوانست بهعنوان آزمایش برای چاشنی انفجاری به کار رود، ارائه کرد.
پانگ هماکنون بدون امکان وثیقه در بازداشت به سر میبرد. قرار است حکم محکومیت او بعدا اعلام شود. هنوز زمان اعلام حکم مشخص نشده است.
قاضی دادگاه فدرال منطقهای پس از بررسی دستورالعملهای صدور احکام ایالات متحده و سایر عوامل قانونی، حکم نهایی را صادر خواهد کرد. او با حداکثر مجازات ۲۰ سال زندان روبهرو است.